Յօդուածներ

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Այսօր էլ, երբ մեր ամբողջական գոյութիւնն է վտանգուած, որը ոչ թէ հեռակայ տեսիլք է, այլ` անմիջական իրականութիւն, մեր ժողովուրդը դեռ չի ըմբռնում, որ իր քաղաքական գիտակցութեան չգոյութեան հետեւանքն է այս ահաւոր վտանգը, որը մեր վզին փաթաթեց այս իշխանութիւնը, որի պատասխանատուն նաեւ մենք ենք մանրավաճառի, գաւառային մեր մտածողութեան պատճառով: Ներքոյ դրուած լուսանկարը մեր երկրի կարեւորագոյն` Հադրութի շրջանն...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ա՛լ չենք դիմանար, բա՛ւ է այսքան... Նման խորագիրի ու մտածումի առիթ տուողը նոյնինքն նորահաս սերունդն է, որ այս օրերուն («Քորոնա ժահր) կը դիմագրաւէ, շատերու կարգին, տարօրինակ  հոգեվիճակներ, այլ խօսքով` մտատանջումի տեսականի: Ճիշդ է, որ նման հոգեբանական հարցերու վերլուծման հասցէատէրեր շատ են մեր շրջապատին մէջ, ինչպէս` հոգեբան, հոգեբուժ, ընկերաբան, մանկավարժ եւ այլն, այդուամենայնիւ, մեր իրականութեան մէջ կայ սերունդ մը,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Առաջնորդ Սրբազան Հայրը Բերիոյ Հայոց Թեմի Ծառայութեան Շքանշանով Պարգեւատրեց Վաստակաւոր Ազգային Գործիչ Վարդգէս Սիմոնեան Բերիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս եպս. Զօպուեան հովուական այցելութիւն տուաւ Գամիշլի, ուր Սուրբ Յակոբ եկեղեցւոյ անուանակոչութեան տօնին առիթով երկուշաբթի, 14 դեկտեմբեր 2020-ի առաւօտուն եպիսկոպոսական Սուրբ պատարագ մատուցեց եւ մատաղօրհնէք կատարեց` հոծ հաւատացեալներու ներկայութեան: Սրբազան հօր կ’ընկերակցէր յատուկ պատուիրակութիւն մը: Պատարագէն ետք, առաջնորդական...

ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակը մինչ սեպտեմբեր 27-ը եզակի այն ձեւաչափն էր, ուր աշխարհաքաղաքական բեւեռային ուժերը համատեղ կ՛իրականացնէին միջնորդական առաքելութիւն Հարաւային Կովկասի մէջ: Ռուսիոյ դաշնութիւնն ու Միացեալ Նահանգները Եւրոպական Միութիւնը ներկայացնող Ֆրանսայի հետ կ՛աշխատէին տարածաշրջանին մէջ շահերու համընկնումի կէտերու շուրջ համաձայնութիւններ գոյացնել: Գլխաւոր այս խաղցողներու ներգրաւուածութենէն դժգոհ էին Անգարան եւ Թեհրանը` ձեւաչափէն եւ քաղաքական առեւտուրներէն դուրս մնացած ըլլալու փաստով: Պատահական չէր, որ...

Երուանդ եւ Նորայր Արցախի Հանրային ռատիոյի քաղաքական վերլուծաբան, լրագրող Միքայէլ Հաջեանը դիմատետրեան իր էջում գրել է. «Այսօր կրտսեր որդուս` Երուանդի ծննդեան օրն է: 43-ը պիտի լրանար: Աւա՜ղ, առաջին անգամն է, որ, ինչքան էլ ցանկանամ, չեմ կարող անմիջականօրէն կրծքիս սեղմել զաւակիս ու ջերմօրէն համբուրելով` շնորհաւորանքի խօսք ասել, հայրական մաղթանքս տալ: Երուանդս հոկտեմբերի 6-ից յաւերժի ճամբան է բռնել` միանալով Արցախի պաշտպանութեան դիրքերում...

ԱՆՆԱ ԲԱԼԵԱՆ Արցախում ազատագրուած հայրենիքի տարածքները նաեւ նրա համար էին, որ տեղի բնակչութիւնը կարողանար իր ֆինանսական, տնտեսական հարցերը հոգալ` Yerkir.am-ի հետ հարցազրոյցում ասաց ՀՅԴ Արցախի Կենտրոնական կոմիտէի «Ապառաժ» պաշտօնաթերթի խմբագիր Արա Պուլուզեանը: Նա ապրում է Ստեփանակերտում եւ վերջին պատերազմի ցաւը թարմ է` որդին 40 օրից աւելի է անհետ կորած է: Պուլուզեանը տեսել է նկարները, թէ ինչպէ՛ս է հայը շնորհակալութիւն յայտնում...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Արդէն կը խօսուի Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի հետ Հայաստանի յարաբերութիւնները կարգաւորելու միտող պայմանագրի մը մասին, որուն նախագիծը ենթադրաբար քննարկման տակ է ներկայիս Փաշինեանի կառավարութեան կողմէ: Եթէ հաւաստի է այս տեղեկութիւնը եւ մենք կը գտնուինք կատարուող (կամ կատարուա՛ծ) նոր իրողութեան մը առջեւ, ազգը իրաւունք ունի ընդվզումով հակազդելու այս նախաձեռնութեան: Եւ մեծապէս արդարացի է այս ընդվզումը, երբ դեռ թշնամի ուժերու ոտնձգութիւններով...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահները աւարտեցին շրջան իրենց այցելութիւնը, որ 27 սեպտեմբերին Արցախի հանրապետութեան դէմ շղթայազերծուած ահաբեկչական վարձկաններու օգտագործմամբ թուրք-ազրպէյճանական յարձակումէն ետք առաջինն էր, ուստի ինչպէս մեկնաբանել այդ զարգացումին վերաբերեալ որեւէ ակնարկի աչք ծակող բացակայութիւնը: Հաղորդագրութիւնը կը բաւարարուի նշելով, թէ «երկու մայրաքաղաքներուն մէջ ալ կողմերը ներկայացուցին իրավիճակի գնահատականը»` ստեղծելով այն անհեթեթ տպաւորութիւնը, թէ այդ «իրավիճակ»-ը առեղծուածային է, ուստի եւ...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ - Գալ տարի պիտի գանք, մի քանի օր հոս` Շուշիի մէջ մնանք: Որոշեր էինք նախանցեալ տարի` Շուշիի թարմութենէն, արծուաթռիչ դիրքէն, խրոխտ ժայռերուն տեսքէն, Կարկառ գետի վերամբարձ շառաչէն, Հունոտի կիրճէն շոգիացող հոնենիներու բոյրէն եւ բնութեան անուշ մեղեդայնութենէն գինովցած: «Ճտրտիւզ» կամ «Հունոտ» բացատրեց այն ատեն պտոյտին ղեկավարը` կիրճը բարձունքէն ցոյց տալով: Չսիրեցի «Ճտրտիւզ» անունը, մերժեցի անկէ հնչող ձայնն իսկ, եւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Կեդրոնական Կոմիտէի Ներկայացուցիչներ Այցելութիւնը` Հայաստան Եւ Արցախ ՀՅԴ Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Կեդրոնական կոմիտէի անդամներ` Ճորճ Աղճայեան, Անի Չաղլասեան եւ Սեպուհ Հացագործեան աւելի քան մէկ շաբթուան տեւողութիւն ունեցող այցելութեամբ մը գտնուեցան Հայաստան եւ Արցախ: Ներկայացուցիչները տեսակցութիւններ ունեցան ՀՅԴ Բիւրոյի, Գերագոյն մարմինի, ՀՕՄ-ի եւ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի անդամներուն հետ: Նաեւ ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ներկայացուցիչներուն հետ...

Սեֆեան Պարսկաստանի Կազմէն Ներս Ղարաբաղի Կուսակալութեան Կազմաւորումը Եւ Թուրք-Պարսկական Պատերազմները ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Շահ Աբասի Կողմէ Խաչենի Մելիքներու Իրաւունքներու Հաստատում                                                                                             Շահ Աբաս Հայաստանի վրայ թուրքմէն Քարաքոյունլու եւ Աքքոյունլու ցեղերու տիրապետութեան ժամանակ հայ ազնուական տուներուն զգալի մասը կորսնցուցած էր իր ինքնավարութիւնը, բայց Արցախի լեռնային գաւառներուն մէջ իշխանական տոհմերը կրցան դիմակալել եկուորներու ճնշումները եւ պահպանել իրենց ինքնիշխանութիւնը: Աքքոյունլուներու տիրապետութեան վերջին շրջանին...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Հայոց ցեղասպանութենէն 105 տարի ետք, համայն հայութեան դէմ նոյն թշնամիին կողմէ շղթայազերծուած պատերազմին պարտուեցանք: Հայ ժողովուրդը գերեզմանելու ձգտող համաթուրանական ծրագիրի ժառանգորդները անգամ մը եւս փորձեցին նոր ցեղասպանութեամբ մը ծունկի բերել հայութիւնը: Եթէ յաջողած ըլլար Թուրքիան իր ցեղասպանական ծրագիրին մէջ, արդէն կարիքը պիտի չունենար 44 օրուան պատերազմ շղթայազերծելու, այս անգամ` թուրանական ուղղուածութեամբ այլ երկրի մը` Ազրպէյճանի միջոցով: Փաստօրէն, 105...

ՎԱՐԴԱՆ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Եւ կուսակալը պատասխանեց եւ ասաց նրանց. Այս երկուսից ո՞րն էք ուզում, որ արձակեմ ձեզ համար: Եւ նրանք ասեցին` Պարապպային: Պիղատոսն ասեց նրանց. ապա ինչ անեմ Յիսուսին, որ Քրիստոս է կոչւում: Ամէնքն ասեցին. թող խաչուի: Աւետարան ըստ Մատթէոսի գլ. Իէ Պարտուեցինք: Վերջնագիրը ստորագրեցինք: Նոյեմբերի 9-ը սեպ խրեց մեր նորագոյն պատմութեան մէջ, բաժանեց այն մինչեւ նոյեմբերի 9-ը եւ դրանից յետոյ:...

(Հատուածներ Անտիպ Օրագրից) Սեպտեմբերի 28. Ստեփանակերտ Զինուորների համար լաւաշ ենք թխում: Քաղաքը տագնապի մէջ է: Մենք թխում ենք, որովհետեւ զինուորը պէտք է զգայ մեր մատների ջերմութիւնը, որովհետեւ այդ ջերմութիւնն էլ ուրիշ զէնք է. չկրակող զէնք է: Հա՛, չկրակող զէնք էլ է լինում, դրանից միայն մենք ունենք ու մենք գիտենք դրա կիրառման եղանակը... Երբեք լաւաշ չեմ թխել, բայց սա ուրիշ լաւաշ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նուաճում բառը դիտմամբ չչակերտեցինք, որովհետեւ չենք ուզեր շուքի մէջ ձգել կամ արհամարհել այն աշխատանքը, որ կը կատարուի բուռ մը մասնագէտներու եւ լեզուագէտներու կողմէ: Լեզուի կոմիտէն ենթակայ է գիտութեանց, կրթութեան, մշակոյթի եւ սպորտի (մարմնամարզ կամ մարմնակրթութիւն ըսողին լեզուն կը չորնայ) նախարարութեան: Դրական երեսը: Եթէ ոեւէ մէկը ժամանակ տրամադրէ այցելելու այս կառոյցին կայքէջը, հոն պիտի գտնէ գոհունակութիւն առթող շատ բան:...

ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ 28 նոյեմբեր - 4 դեկտեմբեր, 2020 (Քերականութեան Ա. դաս «էական բային սղումով»:) Ամէն մարդ ազգագէտ, Ամէն մարդ աշխարհագէտ, Ամէն մարդ ապագայագէտ, Ամէն մարդ ատելագէտ, Ամէն մարդ աքսիագէտ... Ամէն մարդ բազմագէտ, Ամէն մարդ բանակագէտ... Ամէն մարդ գիտնագէտ, Ամէն մարդ գողագէտ, Ամէն մարդ գոյքագէտ, Ամէն մարդ գործնագէտ... Ամէն մարդ դատագէտ, Ամէն մարդ դաւադրագէտ, Ամէն մարդ դաւաճանագէտ, Ամէն մարդ դիւանագէտ... Ամէն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեանի հրաժարականի ժողովրդական պահանջին ընդդիմացողներէն ոմանց պատճառաբանութիւնը անոր ժողովրդավարական օրինաւորութիւնն է: Երկու տարի առաջ, Հայաստանի Հանրապետութեան նոր իշխանութիւնը կազմաւորուեցաւ Ազգային ժողովի բացարձակ մեծամասնութեան տիրացած կուսակցական դաշինքի մը կողմէ: Այնպէս, ինչպէս կը տնօրինէ օրէնքը: Ժողովրդային քուէներուն եօթանասուն առ հարիւրը ստացած քաղաքական ուժին կողմէ կառավարութիւն ձեւաւորելու եւ պետութեան ղեկը ստանձնելու իրաւունքը ամրագրուած է Սահմանադրութեամբ եւ օրէնքներով: Պէտք չէ անտեսել...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ 1920 թուականի ծանր յիշողութիւնները վերակենդանանում են, կարծես` պատմութիւնը կրկնւում է: Ճիշդ ինչպէս 100 տարի առաջ, նոյն օրերին տեղի է ունենում թուրքական նոր ներխուժում: Այս անգամ արդէն դերակատարները երկու թուրքական պետութիւններ են` առջեւներից որպէս թնդանօթի մսացու քշելով միջազգային թիւ մէկ ահաբեկչական շարժման զինեալներին: Հայ ժողովուրդը ըմբռնելով փորձութեան ահագնութիւնը` տեղի ունեցողը անուանում է հայրենական պատերազմ: Հայ ազգի ներկայի ու ապագայի...

Վարեց՝ ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Նոյեմբերին, ամերիկահայ բժիշկ Շանթ Կարապետեան անձնական նախաձեռնութեամբ Հայաստան գացած էր, մօտէն եւ գործնականօրէն օգտակար դառնալու վիրաւոր զինուորներու խնամքի եւ դարմանումի աշխատանքներուն: Այս առթիւ, հայրենիքէն իր վերադարձէն, առցանց «հանդիպում» մը ունեցանք Թենըսի նահանգի Ճեքսըն քաղաքի մէջ բնակող բժիշկ Կարապետեանի հետ, որմէ որոշ տեղեկութիւններ կը փոխանցենք մեր ընթերցողներուն: Բայց նախ՝ ո՞վ է բժիշկ Շանթ Կարապետեանը: Պէյրութ ծնած եւ ապա 1985ին...

Մեր խորագիրը ներշնչում առած է չեխ հռչակաւոր վիպագիր Միլան Քունտերայի «The Unbearable Lightness of Being» («Գոյութեան անտանելի թեթեւութիւնը») գործէն, որուն բառերը ամբողջական հարազատութեամբ կ’արտացոլացնեն Հայաստանի ներկայ օրերու իրավիճակը: 1984-ին գրուած` Քունտերայի նորավէպին կիզակէտը Փրակայի 1968-ի դէպքերն են, որոնք աւելի ծանօթ են «Փրակայի գարունը» անունով, եւ որոնք վերջ գտան արիւնահեղութեամբ` այդ օրերուն խորհրդային բանակի միջամտութեամբ: Քունտերա, իւրայատուկ սրամտութեամբ, տիպարներ ստեղծած է,...