Յօդուածներ

Արցախեան պատերազմի օրերուն արցախահայութեան տեղահանումը ե՛ւ գրաւուած, ե՛ւ հայկական կողմին վերահսկողութեան տակ գտնուող տարածքներէն շատ արագ կազմակերպուեցաւ: Այս գործողութիւնը եթէ մէկ կողմէ կեանքեր խնայեց, յատկապէս` գրաւուած տարածքներուն պարագային, միւս կողմէ` ծառայեց թշնամիին նպատակին` սարսափի մթնոլորտ ստեղծելով պարպելու շրջանը իր հայ-բնիկ բնակչութենէն, իր տէրերէն: Արցախի տարածքներուն նկատառելի համեմատութիւնը բռնագրաւուեցաւ: Այդ տարածքներուն բնակիչները տեղահան եղան, հաստատուեցան Հայաստան եւ իրենց ունեցած մարդկային կորուստին,...

ԹՈՐԳՈՄ Երգի՞, թէ՞ հայերէնի (կամ երկուքին) առաջին ուսուցիչս էր Ս. Նշան վարժարանին մէջ եւ` եկեղեցւոյ դպրապետը: Թիկնեղ, հանդարտ, դիւթիչ ձայնով, ժպտերես «պապա մարդ» մը, որուն մէջ նոր մահացած հայրս գտած էի կարծես: Այնքան հմայուած էինք իրմով, որ երբ հարցուց, թէ ո՞վ կ՛ուզէ մաս կազմել դպրաց դասին, դասարանին մէջ բոլորս ալ  մեր ձեռքերը բարձրացուցինք: Եկեղեցւոյ գրակալին վրայ ունէր քանի մը խոշոր...

ՆԱՅԻՐԻ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Այս տեսակէտով կը ներկայացնեմ հարցեր, որոնք ուղղուած են անհասկնալի «մտքի գոհարներ» արտայայտողներուն... 1.- «Հայաստանի բոլոր իշխանութիւններն ալ նոյնն են»: - Հարց. Վերջին 100 տարուան ընթացքին Հայաստան այսքան անտէր ու անելանելի վիճակի մէջ յայտնուա՞ ծ է: Նախկին իշխանութիւնները կողոպտա՞ծ են: Համաձայն եմ, սուրբ չեն եղած, բայց եթէ ձեզի համար կողոպուտով քանի մը տուն, գործարան կամ հիւրանոց առնելը կամ գումար...

Ա. Ա. Անցեալ ուրբաթ Ռաֆիկ Տանակարի անունով անձ մը, ձեռաց խաչ մը ձեռքին, ներկայացաւ Դադիվանք եւ յայտարարեց, որ կը փափաքի ծիսական արարողութիւն մը կատարել, պատկերահանել արարողութիւնը եւ հեռանալ: Ինքզինք ուտի մը ներկայացուցած այս անձին կ՛ընկերակցէին մեծ թիւով ազրպէյճանցի զինուորականներ եւ լրագրողներ ու պատկերասփիւռի կայաններու նկարահանող խումբեր: Դադիվանքը գտնուող` հայոց բանակի հոգեւոր առաջնորդ Վրթանէս եպս. Աբրահամեան, որ այս օրերուն կը փոխարինէ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Ազատ մարդը կը ճանչցուի անով, որ ան միաժամանակ կամ յաջորդաբար յարձակման կ’ենթարկուի հակադիր կուսակցութիւններու կողմէ»: ՀԱՆՐԻ ՏԸ ՄՈՆԹԵՐԼԱՆ, ֆրանսացի գրող (1895-1972)*   Երբ կը հետեւիք Հայաստանի քաղաքական կեանքին եւ անոր ներքին հակասութիւններուն` հեռատեսիլ, թերթ, ցոյց, փոխադարձ ամբաստանութիւններ, պարտութեան նուաստացում, տարածքային կորուստ եւ այլ զիջումներ, տխրութեամբ եւ սարսափով հարց կու տաք դուք ձեզի, թէ ինչպէ՞ս կարելի պիտի ըլլայ յառաջացնել...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Ոսկէ ծիրան» 17-րդ փառատօնը հասկնալիօրէն կայացաւ առցանց: Ցուցադրուեցան միայն 19 երկարամեթրաժ ժապաւէններ, որոնցմէ ոչ մէկը հայաստանեան արտադրութիւն էր: Նկատելի ներկայութիւն ունէր Գերմանիան (4 ժապաւէն): Ռուսիոյ ներկայութիւնը նուազած էր մէկի (1): Պիտի անդրադառնամ միայն այն երկու ժապաւէններուն, որոնք հայկական առնչութիւն ունին: Ա.- «Ազնաւուրը Շարլի աչքերով» («Le regard de Charles» /«Aznavour by Charles»), Marc di Domenico, 75վ, 2019, Ֆրանսա: Ժապաւէնի...

Պաքուի զօրահանդէսին Ազրպէյճանի նախագահին հնչեցուցած յոխորտանքները հայկական տարածքներու պատկանելիութեան առումով նորութիւն չեն: Նման առիթներու Պաքուն յայտնաբար պիտի շարունակէ բարձրաձայնել, իր տարածքներուն մասին նման յերիւրանքներ: Նման յայտարարութիւններ ներքին սպառման համար նկատառելի նիւթեր են, մանաւանդ պատերազմի արդիւնքի անմիջականութեան լոյսին տակ: Առաւելապաշտ մօտեցումները Ալիեւ ընտանիքի իշխանութեան վերահաստատման նպաստող քայլեր են, որոնք ըստ երեւոյթին կը քաջալերուին Անգարայի կողմէ: Հեռու է պատահականութեան տեսութիւնը` Պաքուի զօրահանդէսը...

Գրեց՝ ՔՐԻՍՏԻՆԷ ԱՂԱԼԱՐԵԱՆ Մեսրոպեան ուղղագրութեան վերածեց ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՄԸՍՐԼԵԱՆ Դեկտեմբեր 9, 2020 «Սեւ Յովազ» ջոկատի հետ Արցախեան առաջնագիծ մեկնած Ջաւախցի Մաքսիմ Արզումանեանին վրացի սահմանապահները թոյլ չեն տուել վերադառնալ տուն: Նա Նոյեմբեր 29-ին Սադախլոյի (Բաւրայի անցակէտը չի սպասարկւում  համավարակի պատճառով) անցակէտով ցանկացել է վերադառնալ Նինոնցմինտա՝ ընտանիքի մօտ, սակայն վրացի սահմանապահները նրան ինը ժամ  սպասեցնելուց յետոյ, տուել են Վրաստանի ներքին գործերի նախարարութեան՝ Մաքսիմի...

REUTERS Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 10 նոյեմբերի աղէտաբեր համաձայնագիրէն ճիշդ ամիս մը ետք Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի նախագահները ժամադրուած էին Պաքուի մէջ, ուր զինուորական տողանցքով եւ զէնքերու ցուցադրութեամբ (նաեւ` մեզմէ խլուած զէնքեր) տօնեցին Արցախի մեծագոյն մասին բռնագրաւումը: Սա ճակատամարտ մը շահած` համաթուրանականներու սոսկական ժամադրութիւնը չէր, ո՛չ ալ` այլապէս «բնական» տօնախմբութիւն մը: Ալիեւ անգամ մը եւս բացայայտեց, որ Արցախը իր եւ Էրտողանի համար միայն...

ՀԱՅԿԱԶՈՒՆ Եթէ կրնաս... Յաղթանակէն ետք հանդիպիլ պարտութեան... Եւ անտրտունջ, առանց երբեք ողբալու  վերսկսիլ ծայրէն ամէն ինչ կրկին ... Եւ դիմանալ, երբ մեռած է ամէն բան բացի կամքէն, որ կը մնայ մէջդ վառ ... այն ատեն Մա՛րդ ես, տղաս: ՌՈՒՏԻԱՐՏ ՔԻՓԼԻՆԿ Թարգմանեց` Մ. ԻՇԽԱՆ (Հատուածներ) Մէկ ամիս անցած է: Մէկ ամիս, եւ բոլորդ գիտէք` ինչե՜ր զգացի այդ օրերունը նթացքին. գիտէք, որովհետեւ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Երբեք չէի կարծում, որ իմ երկիրը այսքան «քաղաքակիրթ» է, որ մէկ ամիս խաղաղ ցոյցերով, առանց արդիւնքի, իր երկիրը դաւաճանած, վաճառած վարչապետի հրաժարականը պահանջի եւ շարունակի սպասել նրա ինքնակամ հրաժարականին: Որքան գիտեմ ու տեսնում եմ, քաղաքակիրթ երկրները ոչ թէ իրենց երկիրն են վաճառում, այլ հակառակը` երկրներ են գրաւում առանց մարդկային զոհերին ուշադրութիւն դարձնելու: Քաղաքակիրթ երկրներում երկիրը վաճառողը...

9 դեկտեմբերին, ռուսական կողմին միջնորդութեամբ, հայկական կողմին յանձնուեցան երեք հայ գերիներ, որոնք տարեց քաղաքացիներ են եւ, առաջնահերթութեան սկզբունքով, անոնք յանձնուեցան առողջական լուրջ խնդիրներ ունենալնուն պատճառով: Այս մասին հաղորդեց Հայկական միասնական տեղեկատուական կեդրոնը: 10 դեկտեմբերին Մարդու իրաւունքներու պաշտպան Արման Թաթոյեան այցելեց այդ քաղաքացիներուն: Արցախի դէմ Ազրպէյճանի սանձազերծած պատերազմէն ետք Ազրպէյճանի վերահսկողութեան տակ անցած տարածքներէն հայկական կողմը դուրս բերած է զոհուած 846...

ՅԱԿՈԲ ԱԲՂ. ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւն Սուրբերը յաղթական Եկեղեցւոյ այն անդամներն են, որոնք Քրիստոսի օրինակին հետեւելով` իրենց արեան մինչեւ վերջին կաթիլը թափած են Աստուծոյ կամքը կատարելու համար: Անոնք հերոսաբար գործադրած են Աւետարանի պատուիրանները եւ Քրիստոսի խօսքին հետեւելով` իրենց անձը խոնարհեցուցած եւ արժանացած են երկնային լուսեղէն պսակներու: Երբ խուզարկու ակնարկ մը նետենք սրբոց վարքերուն, հոն շեշտուած է այն գաղափարը, որ...

Իմ զրուցակիցը Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի «ֆինանսներ» եւ «Միջազգային տնտեսական յարաբերութիւններ» ամպիոնի աւագ  դասախօս, տնտեսագիտութեան թեկնածու, ճափոնագէտ Աննա Վարդանեանն է: Թ. Մ. - Յարգելի՛ Աննա Վարդանեան, կարեւորելով ձեր ուսումնասիրութիւնների շրջանակը եւ անսպառ եռանդը հայ-ճափոնական պատմամշակութային փոխառնչութիւնների նորանոր բացայայտումների գործում, որպէս զրոյցի մեկնարկ, խնդրում եմ ներկայացրէք հայ-ճափոնական բարեկամութեան ձեր պատմութիւնը: Ա. Վ.- Ճափոնցիների վերաբերեալ իմ յիշողութիւնները սկսւում են մանկութիւնից: Մեր ընտանիքում...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Հայկական երկու հանրապետութիւններուն սահմանին վրայ` Լաչինի անցքին մօտ օրերէ ի վեր հաւաքուած ու պատրաստ վիճակի մէջ «զերօ ժամ»-ին սպասող ռուսական ուժերը 9 նոյեմբերին Հայաստանի, Ազրպէյճանի ու Ռուսիոյ ղեկավարներուն միջեւ փաստաթուղթի կնքման յայտարարութենէն հազիւ 5 վայրկեան ետք սկսան մուտք գործել Լեռնային Ղարաբաղ: Ռուսական ուժերը պաշտօնապէս կը կոչուին խաղաղապահ, սակայն զանոնք պէտք չէ շփոթել ԵՈՒՆԻՖԻԼ-ի հետ: Խաղաղապահ զօրքերը ընդհանրապէս թեթեւ...

ՍԱՐԳԻՍ ՏԱՂՏԷՎԻՐԵԱՆ Հետեւեալ աշխատութիւնը ծնունդն է Ժիրայր Լիպարիտեանի «Արմենփրէս»-ի մէջ լոյս տեսած «Ի՞նչ խնդիր են լուծում Վազգէն Մանուկեանը եւ 17-ը․ ութ հարց եւ ութ պատասխան» յօդուածին, որ իր կողմէ վարկաբեկելու ամուլ ճիգ մըն է ներկայիս Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող քաղաքական եւ քաղաքացիական պայքարին, որ կը միտի ներկայ իշխանութեան հրաժարականին: Որպէսզի «Իմ պատասխանները» հասկնալի ըլլան, տուած եմ նաեւ Լիպարիտեանի հարցադրումներն ու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Անկախ ձեր տարիքէն` հիւանդանոցին մէջ  ծնող տեսնելը միշտ ճնշուող եւ  խանգարող հանգամանք է: Դուք ձեզ անօգնական կը զգաք, քանի որ անոնք անզօր են ու խոցելի: Այս յօդուածը կրնայ օգտակար խորհուրդներ տալ, թէ ինչպէ՛ս յաղթահարել նման իրավիճակը: Քայլ 1 Հանգստացէք հիւանդանոց այցելութիւններուն միջեւ: Պարզ վազք կամ քալելը կրնայ մաքրել ձեր միտքը եւ օգնել, որպէսզի հանգիստ զգաք: Ֆիզիքական վարժութիւնները...

ԼԻԱՆԱ ԲՐԵԱՆ Քայլում ենք մի սենեակի ուղղութեամբ, որտեղից վառարանի ծխի հոտ է գալիս, մտածում եմ` վերջապէս կը տաքանանք: Մտնում եմ սենեակ ու նայում շուրջս, բոլորը կանայք են, վառարան են տեղադրում: Կանայք, որոնք պատերազմի ամբողջ ընթացքում իրենց վստահուած տեղում աներեր կանգնեցին: Վառարան տեղադրելը ամենահեշտ գործն էր այն բոլորից, որոնք այս կանայք արել էին մարտական գործողութիւնների ամբողջ ընթացքում: Կապի հանգոյցի պետ, գաղտնի...

ՄԱԿԱՐ Ի Գաղիա Խիղճի լրատու Արմենակը այցի չի գար: Ինք եւ Մակարուհին յառաջդիմած են, այ-ֆոն ունին: Հեռաձայնեց: Ըսաւ. «Լսեցէ՛ք Թաւշեայ վարչապետին նոր ուղերձը»: Ապա ըսաւ. «Վարչապետին Ֆէյսպուքը կը բաւէ: Լրատուամիջոցները աւելորդ ծախս են: Անոնք ալ ակցիա պիտի ընեն, քանի որ գործազուրկ պիտի ըլլան»: Մակարուհիին այ-ֆոնը սուլեց: Լսեցինք վարչապետին ուղերձը: Իմացանք, որ Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք հպարտ քաղաքացի հայ ենք: Ապշեցանք:...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի օգնականի տեղակալ Ֆիլիփ Ռիկըրի յայտարարութիւնը, որ իր պետութիւնը  դեռ շատ հարցեր ունի Ռուսիոյ միջնորդութեամբ զինադադարի եւ Թուրքիոյ դերակատարութեան մասին, ուշագրաւ է տարբեր առումներով: Ան աւելցուցած է նաեւ, որ իր պետութիւնը չափազանց մտահոգ է Արցախի պատերազմին Թուրքիոյ ներգրաւուածութեամբ: Այստեղ քննադատութիւնը հիմնականին մէջ ուղղուած է Անգարային, սակայն առաջին բաժինը կը վերաբերի Ռուսիոյ Դաշնութեան: Ռիկըրի յայտարարութեան մէջ պարզ...