Յօդուածներ

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 19 յունուարին, Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Անթընի Պլինքըն ծերակոյտին մէջ այդ պաշտօնին իր հաստատման վերաբերեալ լսումի նիստէն ետք, ծերակուտական Էտ Մարէյի հարցումին իր գրաւոր պատասխանին մէջ նշած էր. «Պաշտօնին վրայ հաստատուելու պարագային ես պիտի խթանեմ Միացեալ Նահանգներու ներգրաւուածութիւնը` գտնելու Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի մնայուն լուծումը, որ պիտի ապահովէ Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգութիւնը եւ պիտի օգնէ կանխարգիլել նոր պատերազմի բռնկումը», ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապ բռնագրաւումի, իսկ քեսապցիք տեղահանութեան ենթարկուեցան Թուրքիոյ հովանաւորութեան ենթակայ եւ իր զինած ու իրեն ենթակայ ահաբեկչական հրոսակախումբերուն կողմէ, երբ 2014-ի մարտ 21-ին առաւօտ անոնք ներխուժեցին շրջան` թրքական բանակին ուղղակի միջամտութեամբ եւ հովանաւորութեամբ: Արցախ 2020-ի սեպտեմբեր 27-ին յարձակումի ենթարկուեցաւ ազերի-թուրք եւ սուրիացի, չեչեն, աֆղան հրոսակախումբերուն կողմէ: Պատերազմ էր, որ աւարտեցաւ նոյեմբեր 9-ին Հայաստանի վարչապետ, տխրահռչակ Նիկոլ Փաշինեանի կողմէ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Աւելի քան ստորնութիւն է արհամարհել ու կասկածի տակ առնել բանակի կամ ընդհանրապէս պաշտպանական ուժերու զոհողութիւնը: Արդարեւ, այդ նուիրաբերումը, որ կատարուած է յանուն ազգի ու հայրենիքի պաշտպանութեան, արեամբ ու անասելի տառապանքով շաղախուած է եւ ծնունդ առած` ամենաթէժ մարտերու ընթացքին: Աւելի՛ն. իւրաքանչիւր զինուորի նահատակութիւնը սրբութիւն սրբոց է եւ ազգային արժէքներու ամէնէն վեհն ու սրբազանը: Արդ` Հայրենասիրութեամբ եւ ազատասիրութեամբ տոգորուած հայը...

Իրան բնականաբար Հարաւային Կովկասի տարածքին ստեղծուող նոր կացութեան լոյսին տակ պիտի փորձէ ամրապնդել իր դիրքերը` հաւասար հեռաւորութիւն պահելով տարածաշրջանի բոլոր երկիրներուն հետ եւ իր սահմանները զերծ պահելով նախատեսուող վտանգներէն, յատկապէս` իսրայէլաթրքական ազդեցութեամբ գործող ահաբեկչական կորիզներու ներկայութենէն: Միեւնոյն ատեն, արցախեան հարցի կարգաւորումը Մինսքի շրջանակներէն դուրս բերելու թուրք-ազրպէյճանական շարունակուող ճիգերուն ի տես, իր ազդեցութիւնը պիտի փորձէ պահպանել` առաջքը առնելու սուրիական բեմագրութեան կրկնութեան:...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հայոց անկրկնելի հանճար Հրաչեայ Աճառեանն անգամ թերեւս պիտի դժուարանար գտնել այն բառը, որով պիտի կարենար բնորոշել հայանուն մարդու(ոց) այն սրբապիղծ արարքը, որուն ցարդ կառչած կը մնան վատոգի անհատներ: Փաստօրէն, երբ ազգ մը ամբողջ աղէտի ու ժողովրդական ցասումի դիմաց կը տուայտի, անդին, այլասերած պետական այրերու դէմքին անպակաս են ժպիտները: Թաւշեայ ու գունաւոր ժպիտներ, արեամբ ու մարդակերութեամբ թաթախուած ժպիտներ, թուրքին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Չորեքշաբթի, 20 յունուարին, Հայաստանի խորհրդարանին մէջ, 44-օրեայ պատերազմի զոհերուն իսկական թիւին մասին հարցումի մը պատասխանելով, փոխվարչապետ Տիգրան Աւինեան հաւաստեց, որ անիկա պիտի չանցնի 4 հազարը: Ան լուռ կերպով կը հակազդէր (հերքելու տրամադրութեամբ) քաղաքական մարդոց եւ մամուլի այն լուրերուն, թէ ունինք աւելի քան 5 հազար զոհ: (Բնականաբար զոհերուն մեծ թիւը ո՛չ ոքի ուրախութիւն կը պատճառէ, ընդունելի չէ, որ անիկա...

«Հրամանատարութիւն ստանձնել` կը նշանակէ ծառայել, ո՛չ աւելի եւ ո՛չ պակաս» Անտրէ Մալրօ (1901-1976, ֆրանսացի գրագէտ եւ քաղաքագէտ) Յա՛տկապէս այս դաժան օրերուն ազգին համար առաջնահերթութիւն մըն է բանակը` ՀԱՅՈՑ ԲԱՆԱԿԸ: Աժան եւ անարժէք ամբոխահաճութիւն չէ «Բանակի օր»-ուան առթիւ մելան հոսեցնել եւ խրախուսական խօսքերով համոզել երիտասարդ հայորդին, որպէսզի յաւելեալ նուիրումով եւ հաւատքով ծառայէ իր հայրենիքին, նոր էջ մը բանայ եւ վերստին կերտէ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Երեւանի Պետական Համալսարանին Մէջ Բացումը Կատարուեցաւ Մերօրեայ Հերոսներուն Յիշատակին Նուիրուած Յուշատախտակ Երեւանի բժշկական համալսարանին մէջ բացումը կատարուեցաւ Արցախի դէմ սանձազերծուած ազրպէյճանական-թրքական լայնածաւալ պատերազմին ընթացքին զոհուած հերոսներու յիշատակին նուիրուած յուշատախտակին: Կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարար Վահրամ Տումանեանի, Երեւանի պետական համալսարանի նախագահ Արմէն Մուրատեանի եւ մերօրեայ հերոսներու հարազատներուն եւ համալսարանականներուն մասնակցութեամբ բացումը կատարուեցաւ յուշատախտակին, որ վերնագրուած էր` «Դուք...

Խաչենագետ Օսմանեան Բանակին Պարտութիւնը Խաչենագետի Ափին Եւ Շոշի Սղնախին Տակ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ռուսաստանէն Օգնութեան Անորոշ Խոստումներու Ակնկալիքներ Արցախ ներխուժած օսմանեան զօրքը 1725 մարտին ոչնչացուեցաւ Վարանդայի մէջ: Նոյն ժամանակ, արցախցիք մերժեցին մերձկասպեան վայրեր տեղափոխուելու ռուսական արքունիքի առաջարկը: Արցախի, Սիւնիքի եւ շրջակայքի հայկական զինուած ուժերը համախմբուեցան, թուրք նուաճողներուն դէմ ամուր բռունցք կազմելու, դիմադրելու եւ մինչեւ Երեւան տարածուող շրջանները ազատագրելու համար թշնամիներէն: Ռուս-թրքական...

ՎԱՀԷ ԹՈՐՈՍԵԱՆ Ինչո՞ւ էր Աննա Յակոբեանը, Մեհրիբանին հրաւիրում Շուշի թէյ խմելու եւ մուղամ լսելու: Ինչո՞ւ Շուշին յանձնուեց թշնամուն, եւ այնուհետեւ կնքուեց հրադադարը: Ինչո՞ւ էր «Շուշին դժբախտ եւ դժգոյն» քաղաք: Եթէ Արցախը Հայաստան է եւ վերջ, ինչո՞ւ Շուշին հայկական չէ: Եւ մի շարք ուրիշ ինչուներ Շուշիի եւ ընդհանրապէս Արցախի կապակցութեամբ: Չեմ ուզում խօսել Շուշիի պատմութեան մասին, սակայն այն որ Շուշին, Արցախի...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Ըստ շրջանառուող լուրերի՝ վերականգնուել են դէպի Ռուսաստան թռիչքները՝ Հայաստանի քաղաքացիների համար… եւ սպասելի ու միաժամանակ ցաւալի իրողութիւնը՝ արտագաղթը կարծես թէ աւելիով ինքն իրեն զգացնել տալու միտում ունի…: Աւելին, այդ միտումը կորոնա պանդեմիայից յետոյ, հաստատապէս կրկնակի-բազմակի տարողութիւն է կրելու: Եւ լոկ այն պատճառով, որ ՀՀ քաղաքացին յուսալքուած է, ի տես իր ինքնիշխանութեան, քաղաքական եւ ինչու...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտըն կիրակի, 24 յունուարին հեռաձայնեց Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի, որպէսզի, ինչպէս Սպիտակ տունը նշեց, «արտայայտէ մեր հնագոյն դաշնակիցին հետ երկկողմանի կապերը ամրապնդելու ցանկութիւնը»: Երկու ղեկավարները համաձայնեցան սերտ համագործակցութեան կարիքին շուրջ, ինչպէս նաեւ` միասնաբար աշխատիլ արտաքին քաղաքականութեան հասարակաց առաջնահերթութիւններու, որոնց շարքին` Ռուսիոյ եւ Միջին Արեւելքի շուրջ: Ֆրանսայի նախագահը Պայտընի յայտնեց, որ իր երկիրը «Միացեալ Նահանգներու...

  ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ   Խօսքը կը վերաբերի աշխարհաքաղաքական ու համայնակուլ մեծ խաղերու, որոնց ականատես ենք ամէն քայլափոխի: Մեզ հետաքրքրողը, այս պարագային, մեր հայրենիքի մէկ մասի կորուստն էր, որ իրականացաւ հայութեան դարաւոր թշնամի թուրքին ձեռամբ: Այդուհանդերձ, ինչպիսի ինքնարդարացման բացատրութիւններ ալ տանք պատահածին` Արցախի «յանձնում»-ը Կովկասի թաթարին, մեր օրերու հայոց պետականութեան ուղղուած մեծագոյն դաւն էր, որ ծրագրուեցաւ եւ գործադրուեցաւ աշխարհակուլ պետութիւններու հսկողութեամբ: Ճիշդ...

ԹԱՄԱՐ ԹԻՒՖԵՆԿՃԵԱՆ Կը կարդանք. «Շուռնուխի շրջանէն որոշ բաժիններ եւս կ՛անցնին թշնամիին տիրապետութեան տակ...»: Երբ որոշ շրջանի մը մասին տեղեկութիւն մը  յանկերգի նման կրկնուի, ինքնաբերաբար կը հետեւցնենք, որ` «գլխուն գալիք մը կայ», եւ ահա եկաւ «գալիքը»... «Գլխուն եկած»-էն ետք, հիմա քիչ մը, քանի մը օր կը խօսինք այդ մասին, ապա կը մոռնանք կամ կ՛ընդունինք, դժուարութեամբ «կը կլլենք»  եղածը: Արդեօք իւրաքանչիւր զիջում ...

Նժդեհին կինը Եւփիմէն ու որդին` Վրէժը   ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ «Սիրում եմ արիութիւնը գրչիդ, խօսքիդ ու սուրիդ» ( Ա. ԱՀԱՐՈՆԵԱՆ)   1934-ի աշնան Գարեգին Նժդեհ կը վերադառնայ Պուլկարիա ու կը շարունակէ իր ազգային ու քաղաքական գործունէութիւնը` յատկապէս պայքարելով համայնավարութեան դէմ: Ան սակայն հոն հանգիստ չունէր եւ ժամանակ մը Պերլին մնալէ ետք կ՛անցնի Խրիմ, ապա` Հիւսիսային Կովկաս, բայց երբ գերման բանակները կը...

ՍՏԵՓԱՆ ՀԱՍԱՆ-ՋԱԼԱԼԵԱՆ Քաղաքագէտ 13-րդ դարի Արցախի իշխանաց իշխան, թագաւոր Հասան-Զալալ-Դոլան, ցանկանալով կարգաւորել թաթար-մոնկոլների հետ յարաբերութիւններում ծագած որոշակի խնդիրներ, 1250-ական թուականների սկզբին իր գլխաւորած Արցախի աշխարհիկ եւ հոգեւոր այրերից կազմուած պատուիրակութեամբ մեկնում է թաթար-մոնկոլական զօրքերի գլխաւոր հրամանատար, Մեծ խանի ժամանակաւոր պաշտօնակատար Բաթու խանի հետ հանդիպման, որն այդ ժամանակ գտնւում էր Կասպից ծովի ափին` Աթլ կամ Վոլկա գետի ափին: Բաթու խանը մեծ...

Նորութիւն յայտնած չենք լինի, եթէ ասենք, որ անցնող 2020 թուականը հայութեան համար եղաւ իրադարձութիւններով յագեցած, լարուած տարի: Այդ մթնոլորտն իր ազդեցութիւնն ունեցաւ նաեւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան եւ մասնաւորապէս նրա բարձրագոյն մարմինի` ՀՅԴ Բիւրոյի գործունէութեան վրայ: Բազմաճակատ անելիքների շրջանակում իր տեղն ունեցաւ նաեւ մտաւոր-գաղափարական աշխատանքը, ինչի կարեւորութիւնը Դաշնակցութեան կողմից չի անտեսուել հայութեան եւ կուսակցութեան համար ամենաբարդ ժամանակներում անգամ: Այս դէպքում մեր...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ  Ա. Նախաբան 1920ին, բրիտանական գաղտնի սպասարկութեան «աստղ»երէն Սիտնի Ռալի (բուն անունով Սիտնի Պլումընթալ), դէպի նորաստեղծ Խորհրդային Ռուսիա իր առաքելութենէն կը վերադառնայ տուն, Լոնտոն։ Կ՚ապշի, երբ կը տեսնէ թէ բնակարանը տակնուվրայ վիճակի մէջ է։ Խորհրդային նորաստեղծ Չեկայի գործակալները հասեր-մտեր էին Լոնտոնի իր բնակարանը եւ ամէն անկիւն խառնշտկած էին, յուսալով փաստաթուղթեր գտնել։ Հազիւ 2 տարուան կեանք ունեցող Չեկան արդէն իսկ...

Թրիփոլի քաղաքը իւրայատուկ է յատկապէս ընկերային խնդիրներու դէմ բողոքի գործողութիւններ սանձազերծելու, արագօրէն քաղաքամէջի կեանքը անդամալուծելու, իրաւապահ մարմիններու հետ բախումներ ունենալու եւ վաճառատուներու ու հաստատութիւններու ուղղութեամբ խափանարարական աքթեր հրամցնելու առումներով: Ժողովրդային ցասումի ամէնէն թէժ օրերուն Թրիփոլիի մէջ բողոքի գործողութիւններու ոճի կտրուկ փոփոխութիւնը նախանշեց ամբողջ երկրի տարածքին Թրիփոլիի հրամցուցած ոճի որդեգրումը` յատկապէս պետութեան պատկան կեդրոններու վրայ յարձակումներ իրականացնելու առումով: Թրիփոլիի  հրապարակը շարժումի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Գերմանիայէն հաղորդուած փոքր լուր մը առիթ դարձաւ մտորումներու: Գերմանիոյ կառավարութիւնը կը պատրաստուի երկրէն արտաքսելու ապօրինի ներգաղթեալները: Ասոնց մէջ` կարեւոր թիւով հայեր: Հայաստանէն մեկնողները դասական կոչուած սփիւռքէն անջատ նոր սփիւռք մը ստեղծեցին: Դասականը առաւելաբար Ցեղասպանութեան հետեւանքով յառաջացած էր: Հայեր միշտ ալ գտնուած էին թէ՛ Մերձաւոր Արեւելքի, թէ՛ Եւրոպայի եւ թէ՛ Ամերիկաներու մէջ: Արեւմտեան համայնքները անդադար ուռճացան Մերձաւոր Արեւելքէն, Արեւելեան...