Յօդուածներ

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Թերեւս շատեր տեղեակ չեն Վազգէն Շուշանեանի մասին: Փետրուար 9, անոր ծննդեան օրն է: Արձակագիր, հրապարակագիր թէ քննադատ, Շուշանեան սփիւռքահայու կերպարը դարբնեց իր մտքով ու գրիչով: Այն կերպարը, որ անքակտելիօրէն կապուած է մեր պատմութեան, մեր տառապանքին եւ մեր յեղափոխութեան: Սփիւռքահայուն պահանջատիրութեան եւ քաղաքականացման արմատները հասկնալու համար պէտք է դիմել Շուշանեանի գրութիւններուն: Սփիւռքահայ երիտասարդի հոգեկան զարկերը հաշուելու համար պէտք է...

«Հայ դատի գրասենեակները պէտք է աշխատեն այնպէս, ինչպէս իտէալական արտաքին դիւանագիտութեան դէպքում է, որովհետեւ միայն այդ դէպքում կարելի կը լինի արդիւնքների հասնել» ՎԱՀԱՆ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Տասնամեակներէ ի վեր աշխարհասփիւռ Հայ դատի յանձնախումբերու գործունէութեան կիզակէտը հանդիսացած է հայ ժողովուրդին ոտնահարուած իրաւունքներու պաշտպանութիւնը, ազգային ձգտումներու իրագործումը եւ պատմական հայրենիքի հողատարածքին վրայ պետութիւն ունենալու հայ ազգի իրաւունքը: Միացեալ հայրենիքի տեսլականով գործող ՀՅԴ Հայ դատի...

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ինչպէս Հայաստանն ու Արցախը, սփիւռքը եւս այսօր կը կրէ Հայաստանի իշխանութեան վարած քաղաքականութեան պատճառով արձանագրուած այն ծանր կորուստներու եւ անձնատուութեան յայտարարագրի հետեւանքները: Ինքնարդարացման ուղիներ որոնող ՀՀ իշխանական վերնախաւի այն պնդումը, թէ իշխանութեան աթոռին կառչած ուժի հրաժարական տալու հարցը չունի հանրային պահանջ, ակնյայտ սուտ է, որովհետեւ հայ քաղաքական ու ազգային բեմին վրայ գործող գլխաւոր բոլոր ուժերը, ներառեալ` սփիւռքեան, հրապարակային...

Մ. Ս. ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Րաֆֆի՛ ջան, Տրուած ըլլալով, որ ես կը հաւատամ հոգիի անմահութեան, գիտեմ, որ դուն կաս, եւ ես կրնամ զրուցել հետդ, թէկուզ` միակողմանիօրէն: Միայն վեջերս էր, որ լսեցի մահուանդ  գոյժը... եւ լաւ ու հաւատարիմ ընկեր մը եւս կորսնցուցած ըլլալու ցաւը ապրեցայ: Գիտես, սկսեալ Արցախէն մինչեւ Լիբանան եւ այլուր, վերջին ամիսներուն պատկառելի թիւով ազգային գործիչներ, հոգեւորակակններ ու այլ արժանաւոր հայորդիներ...

«Այս հաւատքէն մեզ ոչ ոք կրնայ հեռացնել, ո՛չ հրեշտակները եւ ո՛չ մարդիկ, ո՛չ սուրը եւ ո՛չ հուրը, ո՛չ ջուրը եւ ո՛չ ալ որեւէ այլ դառն հարուած...»: Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Այսօր կը յիշատակենք Հայոց պատմութեան ամէնէն շքեղ դէպքերէն մին եւ այս առիթով նաեւ կը մեծարենք մահէն չվախցող մեր ազգի քաջերն ու առաքինի այն կտրիճները, որոնք պարսկական հսկայ կայսրութեան դէմ ծառանալով, առանց յաղթանակի...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ո՛չ, երիցս ո՛չ, պէտք չէ ստորագնահատել պատմութեան դասերը, որոնք, ճիշդ է, որ կը պատկանին հեռաւոր անցեալին եւ տեղի ունեցած են տարբեր պայմաններու ու քաղաքական հանգամանքներու բերումով, այդուհանդերձ, տուեալ դիպաշարերէն անկախ, անոնց խորհուրդն է, որ թելադրելի կը մնայ հետագայ սերունդներու` իբրեւ պատմագիտական եւ անժամանցելի ճշմարտութիւն: Հապա եթէ այդ խորհուրդները խորապէս կ՛առնչուին ազգին, պետութեան ու առհասարակ հաւաքական կեանքին, այլ խօսքով`...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Գեղեցիկ սովորութեան մը համաձայն, Նոր տարուան առաջին իսկ օրը, երբ սենեակիս պատէն կախուած հին տարուան հայկական մեր օրացոյցը նորով կ՛ուզեմ փոխարինել, անպայման նախ հինը էջ առ էջ աչքէ կ՛անցընեմ, ապա հոն տեղ գտած զաւակներուս, թոռներուս եւ մտերիմ բարեկամներուս ու զարմիկներուս ծննդեան կամ ամուսնութեան թուականները եւ այլ նօթերս «նորին» վրայ կ՛արտագրեմ` ամէն տեսակի մոռացութիւններու եւ թիւրիմացութիւններու առաջքը առնելու համար`...

Ա. Ա. «Գորշ գայլեր» կազմակերպութիւնը, որ Եւրոպայի տարածքին աւերներ կը գործէ թմրեցուցիչի մաքսանենգութեան, կազմակերպուած յանցագործութիւններու եւ աւազակախմբային գործունէութեամբ, Ֆրանսայի մէջ արգիլուած է, որովհետեւ արցախեան պատերազմին ընթացքին կազմակերպութեան անդամներ Հայոց ցեղասպանութեան Լիոնի յուշարձանը պղծեցին եւ կազմակերպութեան ու Ռեճեփ Թայիպ Էրտողանի անուններուն սկզբնատառերը գրելով` սպառնալիքներու տարափ մը տեղացուցին հայութեան հասցէին: Այս արարքը մէկն էր ահաբեկչական բնոյթի այն գործունէութիւններէն, որոնք կը կատարուին «մշակութային...

ԱՐԱ ՆՌԱՆԵԱՆ Երկու Հայաստանների պայքարը Հայաստանում գործադրուած ինքնաոչնչացման մեքանիզմն օրէցօր թափ է առնում: Բաւական է նայել գործընթացի ուղղութեան եւ տեղի ունեցող իրադարձութիւնների արագացմանը, որպէսզի հասկանանք, թէ ո՛ւր է այս ամէնը տանում: Յատկապէս պատերազմը սրեց այն բոլոր խնդիրները, որոնց բազմիցս անդրադարձել ենք` սկսած պետական կառավարումից, արտաքին ու ներքին քաղաքականութիւնից մինչեւ վերնախաւերի եւ իշխանութեան ձեւաւորում: Ժամանակակից հայ հասարակութիւնը չունի միասնական ընկալում, որը...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Հիմա, որ ՀՀ Ազգային ժողովի մեծամասնական ճակատը յստակօրէն դիրքորոշուեցաւ ընդդէմ արտահերթ ընտրութիւններու, յստակ է, որ իշխանութիւնը հանրութեան պիտի ներկայանայ «նոր լիազօրութիւններ»-ով: Իշխանութեան կողմէ միամտութիւն պիտի ըլլար յամառիլ արտահերթ ընտրութիւններու իր առաջարկին վրայ: Ինք հիմա վերալիազօրուած կառավարութիւն է եւ վե՛րջ: Իրականութեան մէջ ներկայ իշխանութիւնը կառավարութիւն է բոլորովին այլ պատճառով: Պատերազմը, մեզի բերած իր ամօթալի պարտութեամբ եւ անոր հետեւող նոյեմբեր...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ինչպէ՞ս գտնել կորսուող Պէյրութի հետքերը, երբ ինչ որ ծանօթ ու հարազատ է քեզի, մտքիդ մէջ ներկայ է միշտ, զայն բաղդատել այլ ժամանակներու հետ, երբ քաղաքը քու դիմացդ կը քանդուէր ու կը կառուցուէր, աւելի ուշ, երբ կ՛այցելէիր այնտեղ, կը փորձէիր հասկնալ, թէ ի՛նչ կորսուած էր, թէ ի՛նչ էր փոխուեր, մանաւանդ որ շատ մը վայրեր սերտօրէն առնչուած էին կեանքիդ առաջին...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ 10 դեկտեմբեր 2020-ին, հօրս թաղումէն մէկ շաբաթ ետք, հօրենական տան տանտէրը կապուեցաւ` ըսելով, որ տունը պէտք է պարպենք եւ մինչեւ յունուարի աւարտը բանալիները յանձնենք: Արդէն մօրս մահէն եօթը տարի անցած էր, իսկ հայրս ալ աւելի քան մէկ տարիէ ծերանոցն էր: Պէտք է յանձնէինք մեր վարձակալած տունը: 66 տարիներու կեանք մը պիտի փակէինք, ամբողջ յիշատակներու, երազներու, ցաւերու, ուրախութիւններու, տարեդարձներու,...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Կարելի է ըսել, որ անցնող ամիսներուն, յոռետեսութեան կողքին լաւատեսութեան նշոյլ մը երեւան եկաւ մեր երկնակամարին վրայ: Տարի մը առաջ  թագաժահրի հիւանդութեան դէն պատուաստ գոյութիւն չունէր: Սակայն այսօր,  ինչպէս ծանօթ է բոլորին, շատ մը երկիրներու մէջ դեղաշինութեան զանազան ընկերութիւններու գիտնականներ տքնաջան աշխատանքի լծուեցան, պետութիւններ հսկայական նիւթական ներդրումներ կատարեցին, եւ մեծ թիւով փորձարկութիւններ կատարուեցան կամաւոր անհատներու վրայ, եւ, ի...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ    - Խ. Աբովեան (իւղանկար` Ֆրիտրիխ Լիւտվիկ ֆոն Մայտելի) Անցող տասնամեակին  Հայաստան այցելութիւններէս մէկուն էր,  երբ առիթով մը որոշեցի ելլել Քանաքեռ` Խաչատուր Աբովեանի տուն-թանգարանը տեսնելու: Առ այդ, վարձակառք նստայ Հանրապետութեան հրապարակէն: Հանդիպեցայ հանգչուկ վարորդի մը, որ առաջին վայրկեանէն շահեցաւ վստահութիւնս: Ուրեմն երբեմնի, (Աբովեանի օրերու), իմ գիտցած կամ պատկերացուցած, Երեւանէն  5-6 քմ հեռու` անկէ անջատ Քանաքեռը չէր այս, վասնզի  կառքը...

ԼՈՐԻԿ ԹԻԹԻԶԵԱՆ Վերջերս «Ազդակ»-ում մի յօդուած կարդացի, որ վերնագրուած էր` «Թոյլ չտալ, որ ժողովուրդը յաղթէ ազգին» վերնագրով, Մագօ Մկրտիչեանի հեղինակութեամբ: (https://www.aztagdaily.com/archives/496345?hilite=%27%D5%84%D5%A1%D5%A3%D6%85%27) Չնայած, որ մենք երկար տարիների ընտանեկան ընկերներ ենք եւ յարգում եմ նրան որպէս նուիրուած մայր եւ ՀՕՄ-ի նուիրեալ անդամ ու իր բարեգործական նպատակները, համարում եմ, որ յօդուածը չափազանց վիրաւորական է մեր ազգի եւ ժողովրդի համար: Յօդուածի բովանդակութիւնը հետեւեալն է....

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր, պատմական գիտությունների թեկնածու 20-րդ դարասկզբի Կովկասի յեղափոխական եւ մտաւոր առաջընթացի մթնոլորտը, Իրանում՝ հայ հասարակայնութեան կրթա-դաստիրակչական ու մշակութային ամուր հիմքը եւ ռազմավարական նշանակութեամբ կարեւոր դիրք զբաղեցնող Ատրպատականում՝ հայ քաղաքական կուսակցութիւնների յեղափոխական գործունէութիւնը, պարզորոշ են դարձնում կովկասահայութեան ներկայութիւնն ու զօրաւոր դերակատարութիւնը՝ Իրանի Սահմանադրական յեղափոխութեան մէջ: Սակայն, նրանով հանդերձ, որ կովկասահայերը Սահմանադրական շարժման մէջ առաջատար դիրք էին...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ընկերային ցանցերու վրայ կը կարդամ դպրոցական աշակերտուհիի մը ողբաձայն բողոքը. «Երկու հայրենիք ունիմ, երկուքն ալ` տագնապահար»: Բնականաբար նկատի ունի իր ծննդավայրը ու բնակավայր հայրենիք Լիբանանը եւ Մայր Հայրենիք Հայաստանը: Լիբանանի մէջ «Քորոնա» ժահրի պատճառով ամբողջական փակումը թէեւ կը մեղմացուի, սակայն լրիւ բնականացման համար պէտք է համբերել երկուքական շաբաթներ տեւող չորս հանգրուաններու ընթացքին, երբ հետզհետէ պիտի արտօնուի կենցաղային եւ...

ՀՐԱԿ ԱՒԵՏԱՆԵԱՆ Սիրելինե՛ր, Այս բաց նամակը կը գրեմ, մինչ թոքերս առողջ կերպով չեն աշխատիր եւ իրենց կենսաբանական պաշտօնը լաւապէս ու բնականոն ձեւով չեն կատարեր: Այժմ կը շնչեմ քիթէս անցած խողովակներու ճամբով` կապուած թթուածին (օքսիժէն) արտադրող մեքենայի մը: Այո՛, վարակուած էի «Քորոնա» ժահրով: Դժբախտաբար մարմինս չկրցաւ դիմադրել անոր: Գրեթէ շաբաթուան մը համար կարիք ունեցայ հիւանդանոցային խնամքի ենթարկուելու: «Քորոնա»-ի պատճառած բարդութիւնները տակաւին...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Տարի մը առաջ, 26 յունուար 2020-ին, գրած էի թագաժահրի եւ կամ պսակաձեւ ժահրի` Չինաստանի մէջ յայտնաբերումին եւ անոր  վտանգաւոր զարգացումներուն մասին: Այդ գրութեամբ անդրադարձած էի պսակաձեւ ժահրի հիւանդութեան պատմականին եւ անակնկալ, արագընթաց ու վտանգաւոր համաճարակի վերածուելու հաւանականութեան: Նոյնիսկ հաստատած էի, որ մարդկութիւնը կը գտնուի առողջապահական աննախընթաց պատերազմի մը` «Երրորդ համաշխարհային պատերազմի» առջեւ: Այդպէս եղաւ եւ ամբողջ աշխարհ...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Փրոֆ. Վարագ Առաքելեան իր յուշերուն մէջ կը գրէ հետեւեալը. «Ես դեռ տասը տարեկան պատանի էի, երբ լսեցի Նժդեհի անունը, իմ քեռին Զանգեզուրում եղել էր նրա զինուորներից: Այնուհետեւ հոգիս ու միտքս դադար չունէին, հարկաւոր էր փրկել Նժդեհի անունը: Չեմ յիշեր` ո՛ր թուին էր ձեռքս անցաւ մի գրքոյկ, որտեղ Նժդեհի բանտակիցը եւ հին օրերի ընկերը պատմում է նրա բանտային աւելի...