Յօդուածներ

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Զուլումաթ (Պասեցի Յովհաննէս) Արեւմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարին մէջ մեծ տարածում գտաւ հայդուկային կամ ֆետայական շարժումը: Հայդուկային շարժումը Արեւմտեան Հայաստանի մէջ սկսաւ 19-րդ դարու 1880-ական թուականներու կէսերուն: Անոր հարուածը ուղղուած էր ամէն տեսակի ճնշում բանեցնողներուն եւ բռնակալներուն: Մեծ մասամբ իբրեւ ճնշող եւ բռնակալ հանդէս կու գային քիւրտ ռազմական աւագանին` ցեղապետները եւ թուրք պաշտօնէութիւնը: Չհանդուրժելով լլկանքները` հայ գիւղացին ոեւէ քիւրտ աղա...

Լիբանանեան թնճուկներու արագընթաց հիւսուածքի կամ խնդիրներու կուտակումի ծաւալային երեւոյթը չի պարտաւորեցներ ահազանգային իրավիճակէ մղուած արմատական փոփոխութիւններու համար փոխզիջումներ կատարելու եւ սկսելու համար` կառավարութիւն կազմել: Համակողմանի համոզում է, որ խնդիրը նախարարական աթոռներուն կամ անոնց չափաբաժիններու տիրացման առեւտուրին հետ կապուած չէ: Այդ հանգոյցը էական արգելակումներուն տեսանելի բաժինն է: Անոր ետին գտնուող պատճառները լիբանանեան սահմաններէն շատ հեռու կ՛երթան եւ կը թաքնուին տարածաշրջանային օրակարգերու...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող տարիներուն լիբանանահայ ընտանիքը աւելի քան հինգ տարիներ շարունակ իր մասնակցութիւնը բերաւ անողոք հիւանդութեան դէմ Ներսէս Ներսէսեանի  մղած պայքարին: Անգամ մը եւս բոլորս միասին փաստեցինք, որ ոչ ոք առանձին կը զգայ իրեն դէմ ցցուած դժուար պայմաններուն մէջ: Ոչ ոք անմասն կը մնայ ցաւէն, տրտմութենէն, բուժումէն: Աւելի քան եօթանասուն հազար ամերիկեան տոլարի նպաստներ հաւաքուեցան ՀՄԸՄ-ի Պուրճ Համուտ մասնաճիւղին եւ...

ԼՈՒԹՖԻԿ ԱՅՎԱԶԵԱՆ 27 յունիս 1977-ի երեկոն էր: Անթիլիասի Ազգային Մարտիկեան վարժարանի «Ճպուռ» մանկապատանեկան երգչախումբը ելոյթ կ՛ունենար «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ` նախագահութեամբ Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Լիբանանի թեմի առաջնորդ Տաճատ արք. Ուրֆալեանի: Ներկայ էին նաեւ Ասի եւ Մանսուր Ռահպանի եղբայրները եւ հոծ բազմութիւն: Մանկապատանեկան երգչախումբի հիմնադրութիւնն ու ելոյթը երեւոյթ էին սփիւռքահայութեան պատմութեան մէջ: Ազգային Մարտիկեան վարժարանի տնօրէն Սարգիս Չոլոյեանի բացման խօսքէն ետք,...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ «ՀՅ Դաշնակցութեան ընկերվարական իտէալն է կերտումը հասարակութեան մը, ուր մարդը ազատագրուած ըլլայ ցեղային, կրօնական-դաւանական, ազգային, քաղաքական, ընկերային եւ տնտեսական ամԷն տեսակ խտրականութենէ, կաշկանդումէ, բռնութենէ եւ շահագործումէ» ՀՅԴ ծրագիր, 1998 «Ցեղապաշտութիւնը ժահր մըն է» վերնագրով «Լը Տըվուար» օրաթերթի 4 յունիս 2020-ի թիւին մէջ կարեւոր յօդուած մը գրած էր հայիթեան ծագումով քեպեքցի գրող Տանի Լաֆեռիեր (Dany Laferrière)` անդամ ֆրանսական կաճառի(1): Այո՛,...

Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցի 100-ամեակի ծիրին մէջ Արամ Խաչատրեանի տուն-թանգարանին մէջ կայացաւ յուշ-երեկոյ` նուիրուած ՀՅԴ Պռօշեանի «Դրօ Կանայեան» կոմիտէութեան անդամ, ազատամարտիկ, օփերայի երգիչ Գէորգ Հաճեանի յիսնամեակին, որուն նախաձեռնած էին երաժշտանոցի հրատարակչութեան վարիչ, երաժշտագէտ, հրատարակիչ, հիմնադիր, գլխաւոր խմբագիր Գոհար Շագոյեանը, Գէորգ Հաճեանին կողակիցն ու որդին` Ֆրիտա եւ Թաթուլ Հաճեանները: Հայրենասէր, ազգային վեհ նկարագիրի տէր Գէորգ Հաճեան նահատակուեցաւ 6 հոկտեմբեր 2020-ին`...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 21 յունիսին, մէկ օր առաջ տեղի ունեցած խորհրդարանական արտակարգ ընտրութիւններու արդիւնքներու պաշտօնական յայտարարումէն ետք, օտար երկիրներ սկսան հրապարակել շնորհաւորագիրներ, որոնց քանի մը հատը իրենց պարունակութեամբ ու հասցէագրումով արտասովոր էին: Քանատայի արտաքին գործոց նախարարութիւնը իր հրապարակած հաղորդագրութեան մէջ նշեց. «Քանատան կը շնորհաւորէ Հայաստանը` յաջող խորհրդարանական ընտրութիւնները աւարտելու առիթով»: Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Նետ Փրայս իր կարգին յայտարարութիւն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ  Այնպէս կը թուի, որ հեռակայ, առցանց աշխատանքը, գոնէ մասամբ, այլեւս մնայուն բնոյթ պիտի ստանայ, բայց աշխարհի ամէնէն մեծ ընկերութիւններու սեփականատէրեր, տնօրէններ եւ պատասխանատուներ հետզհետէ աւելի ու աւելի կը խօսին պաշտօնեաները գրասենեակներ  վերադարձնելու անհրաժեշտութեան մասին: Ամէն պարագայի, պէտք է ընդունիլ, որ համաճարակէն ետք մարդոց մօտեցումները, ակնկալութիւնները, պատրաստակամութիւնը, համբերութիւնը  եւ այլն, այլեւս նոյնը չեն, աշխատանքը առցանց ըլլայ, կամ գրասենեկային:...

  ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Եւ անշուշտ պարզ է, թէ վերջին այս ընտրութիւններով ինքզինքին ի՞նչ գնահատական տուած է Հայաստանի հասարակութիւնը... Ինքզինք դատապարտած է ինչպիսի՜ ապաշնորհ կարգավիճակի: 1890-ին հասարակութեան այս իսկ կարգավիճակը ջարդուփշուր ընելու առաքելութեամբ էր, որ հրապարակ իջաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը: Մարտահրաւէրը նոյնն էր 130 տարի առաջ: Այսօր ընդվզած ենք բոլորս` ի տես այն անորակելի քաղաքական խեղճութեան, որուն մատնուած կը թուի ըլլալ...

Փրոֆ. Սեդա Պարսումեան-Տատոյեան հրատարակեց իր վեցերորդ եւ ամէնէն լայնածաւալ աշխատութիւնը` տասնչորս դարեր տեւող հայ-իսլամական քաղաքական, մշակութային եւ միջկրօնական փոխյարաբերութեանց ուսումնասիրութեանց մէջ: Հայագիտութիւնը բերելու իր բնակա՛ն միջավայրին` այսինքն արեւելագիտական եւ մասնաւորաբար մերձաւորարեւելեան գիտութեանց ծիրին մէջ, իր առաջին լայն աշխատութիւնն էր «Յովհաննէս Երզնկացիի «Ի տաճկաց իմաստասիրաց գրոց քաղեալ բանք»-ին իսլամական աղբիւրները  եւ փիլիսոփայական արձակը այդ լոյսին տակ» (Beirut,1991): Միջնադարեան մերձաւորարեւելեան աշխարհին մէջ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԷՔԵԱՆ Ուրեմն վաթսունմէկ տոկոսը, երբեմն կամայ, բայց մեծ մասամբ` ակամայ, չենթարկուելու համար անգործութեան ու բռնութեան, քուէարկեց անոր, որ սեւը-ճերմակը, գրաւորը-բանաւորը, նախկինը-ներկան, «թշնամին դէն շպրտեցինք»-ը եւ հայ հերոսներու դիակները դէն շպրտողը, «տժգոյնն ու դժբախտը» իրար անցընելով` ջլատեց մեր ժողովուրդի յոյսը, հողերը, ինքնավստահութիւնը: Աղարտեց Անցեալն ու Ներկան: Մեծն Հայաստանին, հայ ժողովուրդին ճակատագրին նկատմամբ այսքան անփոյթ, անտարբեր վարուողները եթէ նիւթական լայն հնարաւորութիւններու...

Յարգելով մեր ընթերցող-աշխատակիցներուն տեսակէտ յայտնելու իրաւունքը, տեղ կու տանք այս գրութեան` միաժամանակ ընդգծելով, որ հոն տեղ գտած կարգ մը մտածումներ չի բաժներ խմբագրութիւնը: Ա.   ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Ուրկէ՞ սկսիլ, երբ ամէն բան յստակ ու պայծառ պարզուած է մեր աչքերուն դիմաց: Երեքհազարամեայ կեանք ունեցող ազգ, որ միայն քանի մը հարիւր տարի վայելած է անկախութիւն, որովհետեւ անհամար թիւով թշնամի զօրքեր արշաւած եւ...

ՀՌԻՓՍԻՄԷ ԿՏՈՅԵԱՆ Ես թողեցի փառքի ճամբան Եւ ընտրեցի քարոտ ճամբան Հայրենիքիս սիրոյն համար Կու տամ կեանքս` թէկուզ մահուամբ: Մի՛ անտեսէք իմ եղբայրներ, Երբ ձեզ կու տամ վերջին բարեւ. Հայրենիքը մեզ կը կանչէ, Ինչո՞ւ թողնենք ու դուրս ելլենք: Ինչո՞ւ ըսեն մեզ վախկոտ հայ, Գիտեն ու մեր վրայ խնդան, Մեր քաջերու անունները Գիրքերու մէջ միայն մնան: Ինչո՞ւ նորից պիտի չծնին, Մեր աննման...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ  Միացեալ Նահանգներ Իրաքի Հիւպատոսարանին Մէջ Գնահատանքի Ձեռնարկ` Ի Պատիւ Համբարձում Աղպաշեանի Երեքշաբթի, 25 մայիսին, Լոս Անճելըսի մէջ Իրաքի Հանրապետութեան գլխաւոր հիւպատոսարանին մէջ տեղի ունեցաւ գնահատանքի ձեռնարկ մը` գլխաւորութեամբ եւ ներկայութեամբ Իրաքի գլխաւոր հիւպատոս դոկտ. Սալուան Սինճարիի: Մարտ 2021-ին իրաքահայ ճարտարագէտ Համբարձում Աղպաշեանի հեղինակութեամբ լոյս տեսաւ «Իրաքահայութեան արդի պատմութիւնը» խորագիրով արաբերէն 420 էջնոց շատ հետաքրքրական եւ բովանդակալից հատորը, որ...

Բժիշկ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Ալեք Մնակեան Լիբանանի Համազգայինի Շրջանային վարչութեան երաժշտական թեքնիք յանձնախումբը 1977-ին կազմակերպած էր «Ծնծղայ» երգչախումբը` ղեկավարութեամբ Վաչէ Պարսումեանի: «Ծնծղայ» երգչախումբը երկու տարի շարունակ լիբանանահայութեան ներկայացուց շարք մը երգահանդէսներ, որոնք պսակուեցան մեծ յաջողութեամբ: Կարգը եկած էր ձայնապնակի մը պատրաստութեան: Ուստի թեքնիք յանձնախումբը նախաձեռնեց «Արտուտիկ» ձայնապնակի պատրաստութեան: Յանձնախումբը 1979-ի սկիզբը այս աշխատանքին պատասխանատու եւ խմբավար նշանակեց երաժիշտ Ալեք Մնակեանը: Ան...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Հայաստանի Ազգային ժողովի կիրակի օրուան արտահերթ ընտրութիւններուն արձագանգները կը շարունակուին լայնօրէն` լրջօրէն ընդգծելով կարգ մը իրականութիւններ, թէ` ԱՌԱՋԻՆ.- Հայաստանի բնակիչներուն կէսը այլեւս անտարբեր կամ յուսահատ է տիրող կացութենէն եւ կը մերժէ քուէարկութեան մասնակցիլ, քառորդը որոշած է ամէն գնով հետեւիլ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութեան ապազգային ուղիին, իսկ մնացեալ քառորդը` ազգային կողմնորոշումով զանգուածը, մտահոգ է, սակայն անկարող` կացութիւնը շրջելու: ԵՐԿՐՈՐԴ.- Հայրենի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Յոռեգոյն մեղանչումը մեր նմաններուն հանդէպ ատելութիւնը չէ, այլ` անոնց անտարբերութեամբ վերաբերիլը. այս էութիւնն իսկ է անմարդկայնութեան»: Ճորճ Պերնարտ Շօ (1856-1950) Պարկերու մէջ դրուած եւ իրարու վրայ նետուած հայ զոհուած զինուորներու մարմիններու լուսանկարներու առթած յուզման մասին պիտի չխօսիմ: Ոչ մէկ մարդ կրնայ անտարբեր մնալ ի տես նման տեսարանի, եթէ հրէշ չէ: Զարմանալի է, որ Հայաստան եւ սփիւռք(ներ) ընդվզումի համաժողովրդական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ Բիւրոյի Երիտասարդական Գրասենեակը Կազմակերպեց «Վերելք» Ձեռնարկատիրական Վարժողական Ծրագիրը Ամբողջացնելէ ետք եռամսեայ խտացուած դասընթացքը, 14 յունիս 2021-ին սկիզբ առաւ «ՎԵՐԵԼՔ» Ձեռնարկատիրական վարժողական ծրագիրը, որուն աւարտական 13 խումբերուն եզրափակիչ զտումները կայացան 18 յունիս 2021-ին: Ներկայացուած լաւագոյն առաջադրանքները, նիւթական աջակցութիւն ստանալու կողքին, իրենց ծրագիրներու իրականացման ամբողջ ժամանակաշրջանին մնայուն խորհրդատուութիւն ստացան: Հաղորդենք, որ «ՎԵՐԵԼՔ»-ը կարողութիւններու, կարելիութիւններու եւ դրամագլուխի խառն ձեռնարկութեան...

Քերիմ Խան Զանտ` Իրանի Տիրակալ Յովսէփ Էմին Էջմիածնի Մէջ Եւ Յակոբ Ե. Շամախեցի Կաթողիկոսի Դիմումը Ռուսական Արքունիք Հայ Եւ Վրացական Զօրքերու Արշաւանքը Ղարաբաղի Խանութիւն ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ղարաբաղի Փանահ Ալի խան, Ուրմիոյ Ֆաթհ Ալի խանէն վրէժ լուծելու եւ իբրեւ մրցակից զայն տկարացնելու, ինչպէս նաեւ պատանդ տարուած իր որդին ազատելու առաջադրանքներով բանակցութեան մէջ մտաւ Քերիմ խան Զանտի հետ, միասնաբար ընկճելու համար հասարակաց...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դիւանապետ Խաչիկ Տէտէեան ինքնատիպ ձեռագիր ունեցող սփիւռքահայ ժամանակակից բանաստեղծներէն մին է: Ան սկսած է ստեղծագործել 1980-ական թուականներուն, անոր քերթուածները տեղ գտած են սփիւռքահայ մամուլին մէջ, ինչպէս նաեւ հրատարակած է երեք քերթողագիրքեր, որոնք լոյս տեսած են Պէյրութ: Խաչիկ Տէտէեանի վերջին գիրքը` «Երազէն անդին» երկհատորեակը, լոյս տեսած է Երեւանի մէջ, փրոֆ. Երուանդ Տէր Խաչատուրեանի խմբագրութեամբ եւ յառաջաբանով: Հատորները...