Յօդուածներ

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ (61) Վանքուվըր հոգեւոր հովիւ եմ, եւ կիրակի առաւօտ անծանօթ մարդ մը եկեղեցի կու գայ` թեւին տակ թաւլի դրած: Անգլերէնով կը բարեւէ, ինքզինք կը ծանօթացնէ, կ՛ըսէ, որ Ֆլորիտայէն պտոյտի եկած հայ մըն է եւ կը հարցնէ, թէ թաւլի խաղցող մը կը գտնուի՞ եկեղեցիին մէջ: Առտուան ժամը 10:00-ին` ի՜նչ ախորժակ. փոխանակ ժամ-պատարագ հարցնելու, թաւլի խաղցող փնտռել... Կը զարմանամ: Կը...

Բժիշկ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Արտաքին ականջի ընդոծին տձեւութիւնները,  համաձայն իրենց տարողութեան, կը յառաջացնեն որոշ աստիճանի լսողութեան տկարութիւններ: Արտաքին ականջի տձեւութիւնները հասկնալու համար հարկ է, որ հասկնանք անոր կազմաւորումը: Յղութեան ընթացքին սաղմի կազմաւորման հետ տեղի կ՛ունենան` ականջի կազմաւորումը, աճը եւ զարգացումը: Ականջի կազմաւորումը փուլային է: Ան կը սկսի յղութեան երրորդ շաբաթը եւ իր լրումին կը հասնի յղութեան եօթներորդ ամսուան վերջաւորութեան: Ականջը կազմուած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախնադարեան ժամանակներէն մարդիկ ունեցած են խաղալու ձգտում եւ ատիկա կատարելու համար գործածած են  իրենց անմիջական շրջապատին մէջ գտնուող իրեր, երբեմն ալ իրենք բաներ մը հնարած են: Դարերու թաւալումին հետ մենք կը տեսնենք, թէ ինչպէս ժամանցի համար ստեղծուած  խաղերը, դաստիարակչական բնոյթ ունեցող խաղեր, երկրորդական կը դասուին` տեղի տալով վայրագ խաղերու, իրենց ամէնէն վատ եւ վնասակար դրսեւորումներով: Որքա՜ն ճիշդ...

ՍՈՒՐԷՆ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նախաբան Պէյրութ, Լիբանան ծնած Սուրէն Չէքիճեան (1943-2016) 1967-ին Քանատայի Թորոնթօ քաղաքը գաղթած է իր ուսումը շարունակելու համար: Թորոնթոյի մէջ տարրալուծարանի պաշտօնեայ աշխատած է` միեւնոյն ատեն յաճախելով Թորոնթոյի Ռայըրսըն եւ Եորք համալսարանները, հետեւելով գրականութեան, թատրոնի, շարժապատկերի եւ հեռատեսիլի ճիւղերուն: Քանատայի մէջ տարիներու ընթացքին աշխատած է` իբրեւ շինարարութեան բանուոր, ատաղձագործ, տպագրիչ, գործարանի մեքենաներ նորոգող եւ ուսուցիչ: 1977-ին, Համազգայինի հովանաւորութեամբ, Վահէ...

Վարագոյրը իջաւ Լիբանանի խորհրդարանական ընտրութիւններուն վրայ: Պաշտօնական արդիւնքները հրապարակուած են արդէն եւ խորհրդարանի համապատկերը պարզուած: Պարզ չեն սակայն ներխորհրդարանական հետագայ յարաբերակցութիւնները, գոյանալիք համաձայնութիւնները կամ յառաջանալիք բաժանումները: Արտաքին ներշնչանքներ, ուղեկցուած` ներքին ձայներով, իրենց առարկայացումը որոշ առումով արձանագրած են: Դասական դէմքեր հեռացած են խորհրդարանէն  եւ նորեր ներառուած: Նորերը «անկախ» կամ «քաղաքացիական շարժման ներկայացուցիչ» դասակարգումին տակ կու գան գրաւելու խորհրդարանական սահմանափակ թիւով աթոռներ:...

Երեքշաբթի, 17 մայիս 2022-ին, Եգիպտոսի նախագահ Ապտել Ֆաթթահ Սիսի ընդունեց Միջին Արեւելքի եկեղեցիներու խորհուրդի 12-րդ համաժողովին մասնակցող հոգեւոր պետերու այցելութիւնը, Գահիրէի նախագահական պալատին մէջ: Նախագահ Սիսի ջերմօրէն ողջունեց ներկաները եւ իր ուրախութիւնը յայտնեց համաժողովը Եգիպտոսի մէջ գումարելու որոշումին համար: Ան հանդիպման ընթացքին անդրադարձ կատարեց քրիստոնեայ-իսլամ գոյակցութեան անհրաժեշտութեան եւ ընդգծեց, թէ քրիստոնեայ քաղաքացիները անբաժան մասնիկը կը կազմեն արաբական հասարակութեան: Իր խօսքի...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Եւ եղաւ, որ Տիր նայուածքը կեդրոնացուց տպարան «Սեւան»-ի «Սփիւռք»-ին վրայ ու ըսաւ` «Եղիցի՜ կապոյտ լոյս»: Խմբագրապետ Սիմոն Սիմոնեանը, լոյսերուն մէջը հանգչի,  հաւաքեց մեզ` «սկսնակ»-ներս եւ աւետեց իր գիւտը (ամէն լաւ բան, որ յղանար, գիւտ կ՛անուանէր)` նորագոյնը. երկու ամիսը անգամ մը «Սփիւռք» շաբաթաթերթը լոյս պիտի տեսնէ ծայրէ ծայր կապո՜յտ գոյն մելանով եւ իր դարպասներէն ներս ընդունի միմիայն երիտասարդ գրողներ:...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Փաշինեանական դաշտէն հնչող այս այլանդակ լոզունգը փաշինեանական մտածողութեան վերջին գոհարն է: Գերադասե՜լ պետական շահը ազգային շահին: Վերջին գաղափարախօսական շե՛ղբը, որ պարտութեան վարչակարգը կ՛ուզէ խրել հայ անկախ պետականութեան մէջքին եւ վերջնականապէս զգետնել զայն: Ո՛չ, այս մտքերը բացայայտօրէն չեն ըսուիր: Վարչակարգը զգուշ է եւ շրջահայեաց: Անոնք կը յայտնուին կողմնակի քննարկումներու բովին մէջ` հանրային մտածողութիւնը աստիճանաբար եւ անզգալաբար այլասերելու յստակ ծրագրով:...

Միացեալ Նահանգներ.  «Սփիւռքի Տարուան» Ծիրէն Ներս` Հայ Լիբանանը Հայ Հոլիվուտի Մէջ Նախագահութեամբ Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Թորգոմ Եպս. Տօնոյեանի, 12 մայիսին Հոլիվուտի Ս. Կարապետ մայր եկեղեցւոյ համալիրին մէջ տեղի ունեցաւ Լիբանանի հայութեան զօրակցական հանդիսութիւն մը: Օրուան հանդիսավար Հոլիվուտի Ս. Կարապետ մայր եկեղեցւոյ հովիւ Վիգէն քհնյ. Վասիլեան իր բացման խօսքին մէջ բացատրեց, որ ձեռնարկին մեկնակէտը հանդիսացած է ՄԵծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա....

Հայոց պետականութեան վերականգնման` մայիսի 28-ով թուագրուող տօնը այս օրերին մղում է խորհելու պետութեան ու պետականութեան գաղափարի շուրջ: Ընդհանուր հասկացողութեամբ, պետութիւնը որոշակի տարածքի վրայ ապրող ժողովրդի վարչաքաղաքական կազմակերպութիւնն է, նրա բանակն ու ոստիկանութիւնը, պետականութեան խորհրդանիշները եւ այլն: Իրականում այս առարկայական երեւոյթների կողքին աւելի էական է ոչ նիւթական եւ անշօշափելի մէկ այլ գործօն` պետականութեան գիտակցութիւնը: Երբ աշխարհի գերհզօր տէրութիւնների ներկայացուցիչներն անգամ խօսում...

Համացանցի վրայ  արդէն կարելի է ընթերցել «Դրօշակ»-ի մայիսեան թիւը: Աւանդաբար տօնական մայիսը մեր օրերուն կը տրամադրէ այլ խորհրդածութիւններու` բնականաբար դարձեալ առանցքի մէջ ունենալով հայոց պետականութեան անցեալի, ներկայի ու ապագայի հիմնահարցերը: Այդ ոգին կը կրէ նաեւ թիւի առաջնորդող յօդուածը, որուն քննարկումին հիմնական առարկան այսօրուան ներքաղաքական իրողութիւններն են: Քաղաքագէտ Հրանդ Մելիք-Շահնազարեան «Մոսկուա՞, թէ՞ Պրիւքսել» վերտառութեամբ յօդուածին մէջ կը քննէ ազրպէյճանաթրքական հովանաւորին կողմէ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ 1977-էն ի վեր եւ ամէն տարի մայիս 18-ին աշխարհի աւելի քան 150 երկիրներու մէջ, ներառեալ` Հայաստանի, կը նշուի Թանգարաններու միջազգային օրը: Ասոր կողքին, վերջին տարիներուն մեր հայրենիքին մէջ ձեւաւորուած է նոր եւ գեղեցիկ աւանդոյթ մըն ալ: Այսպէս, այդ օր, մինչեւ կէս գիշեր, հայրենիքի բոլոր թանգարանները, այցելուներու առաջ բաց կը մնան, եւ այս Թանգարանային գիշերուան ընթացքին տեղի կ՛ունենան թատերական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացիի Անուան Եկեղեցւոյ Մէջ Հայոց Ցեղասպանութեան 107-ամեակին Նուիրուած Պատմական Իրադարձութիւն 24 ապրիլին Քանաքեռի Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի հայ կաթողիկէ ժողովրդապետութեան եկեղեցւոյ մէջ կայացաւ պատմական իրադարձութիւն մը, որ նուիրուած էր Հայոց ցեղասպանութեան 107-ամեակին: Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչման պատարագ  մատուցեց Սրբոց Հրեշտակապետաց միացեալ հոգեւոր ճեմարանի փոխտեսուչ Պետրոս վրդ. Մարաշլեան-Հատտատ: Խորանին սպասաւորեցին համանուն կրթօճախի նորընծաներն ու եկեղեցւոյ դպրաց դասի անդամները, իսկ...

Յովսէփ Արքեպիսկոպոս Արղութեանի Մատուցած Ծառայութիւնները Եւ Ապրած Յուսախաբութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Զօրավար Ալեքսանդր Ռիմսքի-Կորսաքովի հրամանատարութեան տակ գործող ռուսական բանակը 1796-ի հոկտեմբերին արշաւանքի սկսած էր Գանձակի խանութեան դէմ: Գանձակը նուաճելէն ետք բանակը պիտի վերակազմուէր եւ պիտի սկսէր դէպի Պարսկաստան արշաւանքը: Սակայն Ռիմսքի-Կորսաքովի բանակը մեծամեծ արգելքներու հանդիպեցաւ: Աշնանային անձրեւային եղանակ էր, ճանապարհները` ցեխոտ եւ դժուարանցանելի, իսկ ուտեստեղէն ճարելը հետզհետէ կը դժուարանար: Յովսէփ արքեպիսկոպոս...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ Սփիւռքի վերջին յիսնամեակին մասին մենք չունեցանք ազգային կեանքի յիշողութիւնը ամփոփող քաղաքական եւ ազգային յաղթանակներուն ու պարտութիւններուն  հանգանակը կազմող  հաշուեկշիռը, ատենը մէկ  ներկայացնելու հանրութեան`  խարիսխ ծառայելու համար մեր ներկայի որոշումներուն:  Չենք խօսիր վերջին հարիւրամեակին մասին, բայց անպայման վերջին յիսնամեակին` 1970-2020 ժամանակահատուածին: Այդ յիսնամեակը իր մէջ կ՛ամփոփէ կրթական, քաղաքական, արտագաղթի  եւ  նորանկախ  Հայաստանի նորագոյն պատմութիւնը: Առանց այս մասին մեր պարկեշտ...

Հենրիկ Անասեան ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ Քառասունչորս տարի առաջ, ճիշդ այս օրերին մեր ողջ ընտանիքը Միլանոյից վերադառնում էր մեր բնակատեղին` Հռոմ: Մեզ հրաժեշտ տալիս Միլանոյի երկաթուղային կայարանում ազնուասիրտ, մեծ հայրենասէր, մեր ընտանիքի լաւագոյն բարեկամ Մարտիրոս Պալըգճեանի եղբայր Օննիկը զգուշացրեց. - Հենրի՛կ, Մարտիրոսը գալ շաբաթ ձեզի հիւր պիտի գայ, քաղաքէն չբացակայիք: Գրեթէ երեք ամիս մենք Իտալիայում ենք, եւ ոչ մի լուր չկար, թէ ...

ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Սփիւռքեան մերօրեայ բանաստեղծներու փաղանգին մէջ Խաչիկ Տէտէեան առանձնորոշ դերակատարումով մը որոշապէս կը տարբերի գիտցածս գրողներէն եւ ատենին ամենեւին պատահական չէ, որ հրաժարած է առանձին հատորով հրատարակուելու փափաքէն: Միայն 2003-ին կը հրատարակէ իր երախայրիքը` «Ուղեւորութիւն դէպի անծանօթը»` արդէն քառասունն անց տարիքին, փորձառական շրջանէ մը ետք: Երկհատորեակի յառաջաբանին մէջ Խ. Տէտէեանի ստեղծագործական շրջափուլերը ամփոփ ներկայացնող Երուանդ Տէր Խաչատուրեան կը գրէ....

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հրապարակագիր, բանասէր, Հալէպի հայագիտական հիմնարկի հայ դատի դասախօս Ստորեւ նշուած երգին մէջ ուշադրութեան արժանի է, որ Արաբոյի մասին ոչ մէկ ակնարկութիւն գոյութիւն ունի: «Մշեցու մօր օրօրոցային երգը» Խուժան ասկեր զգեղ պաշարէ, Մօր ու մանգան ծեռուին կապէ, Մըգայ գիկայ սըրէ մըզի, Զարթնիր, լաօ, մեռնիմ քըզի: Էլի վերունք թուանք, զռովել, Հըդ թուրքերուն գուզիմ կռուել, Սուլթան գուզէ ջնջէ մըզի, Զարթնիր, լաօ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Լեւոն Շանթի մէկ մտածումը` «Մահն իր ճամբով, կեանքն իր ճամբով», ստացած է առածի ուժ, անոր մէջ կ՛արտացոլայ ժողովրդային խոր իմաստութիւն: Այս մտածումին հետեւողութեամբ, եւ տարբեր տրամաբանութեամբ, կրնանք ըսել, որ այսօր աշխարհը կը քալէ իր ճամբով, իսկ Հայաստանը` իր ճամբով: Թէեւ մահուան եւ կեանքի ճամբաները ամբողջովին հակոտնեայ են, Հայաստանի ու աշխարհի ճամբաներուն միջեւ կարելի է գտնել հակասութիւններ, սակայն նաեւ`...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այդ օր պատահաբար Դիմատետրի էջիս վրայ հանդիպեցայ հետեւեալ քանի մը օրինակներուն, որոնք ինծի ինքնաբերաբար տարին չես գիտեր մինչեւ ուրտեղերը: Արդիւնք. մեր ներկայ կեանքի անօրինակ մթնոլորտին մէջ դարձեալ սկսած էի ես զիս փնտռել: Բայց նախ միտքս պարզեմ: Կարգով յիշեցնեմ: Ա.- Տարիներ առաջ Եգիպտոսի նախագահ Անուար Սատաթը սպաննողին դատարանին մէջ հարց տուին. Դատաւոր.- Ինչո՞ւ սպաննեցիր մեր երկրի նախագահը: Ոճրագործ.- Նախագահը...