Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Կոմիտաս Վարդապետի Ծննդեան 153-Ամեակին Նուիրուած Յուշ-Երեկոյ Կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Լ. Շանթ» մասնաճիւղի վարչութեան, 7 հոկտեմբերին «Ահարոնեան» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ յուշ-երեկոյ մը` երաժշտագէտ, երգահան, հայկական ժողովրդական եւ հոգեւոր երգեր մշակող, խմբավար ու մանկավարժ, ժամանակակից հայ դասական երաժշտութեան հիմնադիր, մեծն երաժիշտ Կոմիտաս վարդապետի ծննդեան 153-ամեակին առիթով` լուսարձակի տակ առնելով անոր կեանքն ու գործունէութիւնը: Վարչութեան անունով բարի գալուստի խօսք արտասանեց...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Բազմոցաթրոն.- Բազմոցին անկիւնը հանգչած, համակարգիչը ծունկիս վրայ, կը դիտեմ «Թէաթրոն թատրոն»-ի «Կարմիր մոմ»-ը: Պատուհանէն ներս կու գան տաքը, ժեներաթորներու խուլ աղմուկը եւ ... դրացի խոհանոցէն տարածուող գոլորշին: Քիւին վրայ պտտող կուկուսին բողոք մը ունի: Վիտէոն կ՛ընդհատեմ առնուազն չորս անգամ: Կացութիւնը (հետեւաբար եւ` ընկալումը) ոչ մէկ նմանութիւն ունի այն օրերուն, երբ կատուն ճոն էր, եւ ես «Յ. Տէր Մելքոնեան»...

Ա. Ա. Օրէ օր աւելի յստակ կը դառնայ, որ Արցախը բանակցութիւններու սակարկութեան նիւթի իսկ պիտի չվերածուի, որովհետեւ բոլոր տուեալները եւ երեւոյթները ցոյց կու տան, որ Երեւանի իշխանութիւնները առաւելաբար տրամադրուած են Ազրպէյճանի հետ բանակցութիւններու սեղանին շուրջ նստելու եւ քննարկելու Հայաստան- Ազրպէյճան խաղաղութեան համաձայնագիր մը, որ չ՛ընդգրկեր Արցախն ու Արցախի վերջնական կարգավիճակի խնդիրը: Այս ենթադրութեան առաջին յղումը կ՛երթայ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի այն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Շուշիի Մշակութային Ժառանգութեան Իւրացման Եւ Ոչնչացման Ազրպէյճանական Քաղաքականութիւնը Ուղիղ երկու տարի առաջ հոկտեմբեր 8-ին, ազրպէյճանական զինուած ուժերը միտումնաւոր թիրախաւորեցին եւ մէկ օրուան ընթացքին երկու անգամ ռմբակոծեցին Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճարը: Մեսրոպ Մաշտոց համալսարանի Կովկասագիտութեան կեդրոնի եւ Արցախի բռնագրաւուած տարածքներու մշակութային ժառանգութեան պաշտպանութեան հանրային խորհուրդի նախաձեռնութեամբ հրաւիրուած մամլոյ ասուլիսը, որ կը կրէ «Շուշիի մշակութային ժառանգութեան իւրացման եւ...

Ռոստոմ Բէկ Մելիք Բեգլարեանի Հերոսական Խոյանքները Եւ Գերեվարութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Զարդանաշէն Մարտունիի շրջանին մէջ, Վարանդա գետի աջափնեայ անտառածածկ լեռնալանջին Ռուսաստանի Փաւէլ Ա. կայսր, որ տակաւին նոր Վրաստանի թագաւորութիւնը ջնջած եւ Ռուսական կայսրութեան միացուցած էր, 1801 մարտ 11-էն 12 լուսցող գիշերը Միխայիլովեան ամրոցի իր ննջասենեակին մէջ սպաննուեցաւ դաւադիր խումբ մը սպաներու կողմէ եւ գահ բարձրացաւ որդին` Ալեքսանդր Ա.: Նոյն ժամանակ ցարական...

ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ ... Արամը, ինչպէս ասում են, «պինդ տղամարդ» էր: Ոչ ոք նրա արցունքը չէր տեսել: Ապրում էր անհոգ, երջանիկ: Հոգի էր տալիս հայ երգի համար: Նրա սրտին չափազանց մօտ էին հայկական ժողովրդական եւ գուսանական երգերը: «Կերած-խմած» մարդու համբաւ «վաստակած» Արամին լաւ էին ճանաչում Երեւանի մեծ ու փոքր ճաշարաններում: Նրան լաւ գիտէին նաեւ երաժշտախմբերի երաժիշտները, որոնք միշտ սիրով էին կատարում...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Աչքի չորացումը կը յառաջանայ, երբ աչքերը շատ քիչ արցունք կ՛արտադրեն, կամ երբ արցունքները շատ արագ կը գոլորշիանան: Այս մէկը կրնայ ազդել մէկ կամ երկու աչքերուն վրայ: Աչքի չորացման ախտանիշներէն են անհանգստութիւնը, մշուշոտ տեսողութիւնը եւ լոյսի նկատմամբ զգայունութիւնը: Աչքի չորութիւնը կրնայ ըլլալ թեթեւ կամ ծանր: Թեթեւ պարագաներուն կարելի է արձագանգել առանց դեղագիրի (OTC) բուժումով, մինչդեռ աւելի ծանր պարագաները կրնան...

ՎԱՀԱԳՆԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ «Հորիզոն» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Ծ.Խ.- «Հորիզոն»ի եւ Գանատայի Ազգային Առաջնորդարանի համագործակցութեամբ ու նախաձեռնութեամբ օրերս լոյս տեսաւ «Սփիւռքի տարի» յատուկ յաւելուածը, որուն մէջ «Հորիզոն» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Վահագն Գարագաշեան, «21-րդ դարու Սփիւռքահայ մամուլը իր մարտահրաւէրներով» յօդուածով կը ներկայացնէ տեղեկատուական հասարակութեան եւ թուայնացած համաշախարհային մշակոյթին մէջ՝  հայ մամուլի դիմագրաւած մարտահրաւէրները։ Հազարամեակներու թաւալումին ընթացքին, Համաշխարհային հասարակութեան զարգացումը պայմանաւորուած է գիտելիքներու եւ տեղեկատուութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Արցախի Հանրապետութեան բարձրագոյն իշխանութիւնը ներկայացնող պատուիրակութիւն մը, գլխաւորութեամբ հանրապետութեան նախագահին եւ մասնակցութեամբ արտաքին գործոց նախարարին, հինգ օրերու տեւողութեամբ տեսակցութիւններ ունեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան բարձրաստիճան ղեկավարութեան հետ: Հանդիպումներու շարքը փակուեցաւ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հետ երկու ժամ տեւած տեսակցութեամբ: Նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանը նախապէս առանձին հանդիպում մը ունեցած էր Հայաստանի վարչապետին հետ: Պատուիրակութիւնը եկած էր իմանալու, թէ իրողապէս ի՛նչ կը ծրագրէ Հայաստանի...

Պատմութեան մէջ անջնջելիօրէն արձանագրուած են 1968-ին 5 յունուարէն 21 օգոստոս երկարող ամիսները, երբ չեխոսլովաք (այդ օրերուն Չեխիան եւ Սլովաքիան միասնաբար մէկ երկիր կը կազմէին) ժողովուրդը ցասում ու զայրոյթ արտայայտեց Խորհրդային Միութեան դէմ: Այդ շարժումը ծանօթ է իբրեւ «Փրակայի գարուն»: Տեղի ունեցան ցոյցեր, բողոք եւ ընդհարումներ, որոնք աւարտեցան կարմիր Մոսկուայի եւ իր արբանեակ երկիրներու զինուորական միջամտութեամբ: Վլթաւա գետի ափին, Չեխիոյ գեղեցիկ...

ՏՈՔԹՈՐ ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ Յարութիւն քհնյ. Շմաւոնեան 14 հոկտեմբեր 1794 թուականին Հնդկաստանի Մատրաս քաղաքի մէջ լոյս տեսաւ հայկական առաջին պարբերականը` «Ազդարար»-ը, որով կը սկսի հայ տպագիր մամուլի պատմութիւնը: «Ազդարար»-ի  հիմնադիրն եւ գլխաւոր խմբագիրն էր Յարութիւն քահանայ Շմաւոնեան: Պարբերաթերթը լոյս տեսած է ամիսը մէկ անգամ մինչեւ մարտ 1796 թուական` ընդամէնը 18 թիւ ընդհանուր ծաւալով: Հայաստանի կառավարութեան  22 ապրիլ 2004-ին որոշումով 16 հոկտեմբերը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Թուրք ժխտողականները անցեալ շաբաթ հասկցան, որ չեն կրնար պարտութեան մատնել հայերը Քալիֆորնիոյ մէջ: Հակառակ թրքական լոպիական մեծածաւալ ջանքերուն` Քալիֆորնիոյ նահանգապետ Կեւին Նիւսըմ 29 սեպտեմբեր 2022-ին ստորագրեց օրէնք մը, որով 24 ապրիլը` Ցեղասպանութեան յիշատակի օրը, պիտի նշուի իբրեւ նահանգային ոչ աշխատանքային օր: Օրինագիծը, որուն 7 փետրուար 2022-ին նախաձեռնած էր Քալիֆորնիոյ Նահանգային ժողովի պատգամաւոր Ատրին Նազարեան,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ո՞վ, ո՞ւր, ե՞րբ եւ որոնցմո՞վ պիտի առաջնորդէ հայոց հայրենիքի եւ  ժողովուրդի վերականգնումը, որպէսզի վերջնականապէս չանհետանանք: Այսօ՛ր իրաւ համազգային օրակարգ պէտք է ըլլայ, եւ չէ, բազմաբնոյթ վերականգնումը` հանրապետութիւն եւ սփիւռք: Կը զբաղինք ներազգային կեանքի մէջ յաւելեալ իրաւունք-իրաւասութիւն ունենալու մանրուքներով, երբ համահայկական վերականգնումի  հրամայական խնդիր ունինք, առանց որուն լուծման` մեծ ղեկավար  կամ մարգարէ ըլլալու կարիք չկայ հասկնալու եւ տեսնելու համար,...

ՅԱԿՈԲ ԱՍԱՏՐԵԱՆ Հայաստանի վարչապետի աշնանային այցը Փրակա եւ Եւրոպական Միութեան ոչ պաշտօնական գագաթնաժողովի շրջանակներում անցկացուող 44 երկրների Եւրոպայի քաղաքական համայնքի ժողովին մասնակցութիւնը վերադարձրեց ինձ դէպի 1994 թուական` Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Բաբգէն Արարքցեանի գլխաւորած պատուիրակութեան այցը Պիշքեկ, ուր եւ 1994 թուականին ձեռք բերուեց  հրադադարի մասին պատմական պայմանաւորուածութիւնը` ԼՂՀ ԱԺ նախագահի մասնակցութեամբ, որը յետոյ վաւերացրեցին նաեւ պաշտպանութեան նախարարներն առանձին փաստաթղթով: Դա ...

ՎԵՐԱ Խանամիրեան քոլեճ յաճախած աշակերտներուն եւ շրջանաւարտներուն համար կայ փաղանգ մը ուսուցիչ-ուսուցչուհիներու, որոնք որպէս տիտաններ` դաստիարակած են իրերայաջորդ սերունդներ: Գէորգ Միքայէլեան, Մարօ Գանտահարեան, Շաքէ Եագուպեան, Քնար Աբրահամեան, որոնք անվերադարձ մեկնած են արդէն մեր աշխարհէն, բայց միշտ կը յիշուին իրենց աշակերտներուն կողմէ: Խանամիրեան քոլեճի աշակերտներուն վերջին կորուստը այդ տիտաններէն մէկն էր` տիկ. Սոնա Մազմանեան-Նաճարեանը: Խանամիրեանի նախակրթարանի տարիներուս, երբ կարգապահ շարքերով կը...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Պէյրութէն հասած էր բօթը. փոխանցողը իր սիրելի աշակերտներէն Վերա Բարսեղեանն էր:  Մեր հայոց լեզուի ուսուցիչներէն օրդ. Մազմանեան ոչ եւս է: Թորոնթոյի Սուրբ Աստուածածին Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ մէջ խունկ ու մոմով շրջապատուած իր անկենդան մարմինը Թորոնթոյի անհաղորդ հողին յանձնուեցաւ: Ծաղկեպսակ ու ծաղկեփունջ, հայոց լեզուի ուսուցիչի իր վեհ առաքելութեան լուռ վկաներ որպէս, իրենց գլուխները խոնարհած են: Արտասուաթոր աչքերով հարազատներ, Սուրէն...

Հարցազրոյց` Թորոնթոյի Մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան Նախկին Պատուոյ Հիւպատոս Քանատահայ Գործարար, Բարերար Վարուժան Լափոյեանի Հետ Հարցազրոյցը վարեց` ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ «ԱԶԴԱԿ».- Խօսինք Թորոնթոյի ազգային կեանքին մասին, մանաւանդ որ ներգրաւուած էք գաղութի կեանքին մէջ եւ` բարերարութիւններ կատարած: ՎԱՐՈՒԺԱՆ ԼԱՓՈՅԵԱՆ.- Թորոնթոն սփիւռքի մէջ կարեւորութիւն ունեցող գաղութ է, որ իր դերակատարութիւնը ունի Քանատայի մէջ: Թորոնթոյի մէջ շատ աշխուժ ազգային կեանք մը կայ: Ակումբը միշտ կապի...

ՀՅԴ «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր Արտաշէս Շահբազեանի խօսքը` Շաղիկ Մարուխեանի հրաժեշտի արարողութեան ժամանակ. Տագնապալի, ճակատագրական օրեր ենք ապրում, երբ կարծես դժբախտութիւնները հետապնդում են մեզ եւ կեանքի հետ պայքարում աւելի յաճախ մահն ու անարդարութիւնն են յաղթող դուրս գալիս: Կորստի ողբերգութիւնը կրկնակի ցաւոտ է, երբ մեզանից հեռանում է մարդը, որ դեռ անցնելիք ճանապարհ ունէր, եւ այդ ճանապարհին ունէր բազում անելիքներ, ծրագրեր, երազանքներ, ինչպէս...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ազգերու, ժողովուրդներու ամէնէն բարդ խնդիրներէն են արդիականութիւնն ու աւանդապահութիւնը: Անշուշտ կարելի չէ մակերեսային մօտեցումով տեսակէտ արտայայտել, ոչ ալ քանի մը տողով` կարծիք: Բախտաւոր են եւ գոյատեւած են բոլոր այն ազգերը, որոնք երկուքին ոսկի միջինը գտած են: «Պի.Պի.Սի».-ի յօդուածագիր Փումզա Ֆիհլանի այցելած է Նամիպիոյ հիմպա ժողովուրդին եւ հրապարակած` իր տեսածներն ու լսածները, թէեւ` մակերեսային մօտեցումով մը: Ն. Նամիպիոյ հիմպա...

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Ա. Երբ Ստուերներն Են Ապրեցնող Անըմբռնելի զգացում մը զիս միշտ կը գամէ անտես սիւններէն` գինովցնող ուժով մը, ու ես կ՛ենթարկուիմ. թեթեւասահ տեսիլքներ կու գան... պէյրութեան մթնոլորտէն` աւելի քան քսան տարիներու ապրածէս: Միտքէս դուրս կը շարունակուի ճամբան սեւեռումներուս`  բացատրելի միայն ինծի... ուրկէ ուր կու գան մարդիկը, կը քալեն տխրադէմ,  վաստակախոհ, յոգնած` իրենց կորսուած մանկութիւնը փնտռելու սիրոյն. Գարեգին Կաթողիկոս...