Յօդուածներ

Ղարաբաղ, Շաքի Եւ Շիրվան Ռուսական Հովանաւորութեան Տակ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գիւլիստանի մելիք Աբովի որդի Ռոստոմ բէկ, որ գործօն մասնակցութիւն կը բերէր Երեւանի վրայ արշաւող ռուսական բանակին եւ գերի ինկած էր պարսիկներուն ձեռքը, տարուեցաւ պարսկական բանակին միացած վրաց Ալեքսանդր իշխանին մօտ: Ալեքսանդր իշխան լաւ կը ճանչնար Ռոստոմ բէկը, ինչպէս նաեւ անոր հայրը` մելիք Աբովը, որ նախապէս մերժած էր պարսիկներուն միանալու եւ ռուսերուն...

Սոյն թուականի հոկտեմբերի 6-ին Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի եւ Եւրոպայի խորհրդի նախագահ Շարլ Միշելի մասնակցութեամբ Փաշինեանի եւ Ալիեւի միջեւ տեղի ունեցած բանակցութիւնները, ինչպէս եւ դրանց հետեւանքով ստորագրուած յայտարարութիւնը շրջադարձային քայլ էին` դուրս բերելու հայ-ազրպէյճանական բանակցային գործընթացը ռուսական միջնորդական ծիրից եւ տեղափոխելու արեւմտեան վերահսկողութեան դաշտ: Այս ուղղութեամբ նախնական քայլ կարելի է համարել, ընդունուած յայտարարութեան համաձայն, Եւրոպական միութեան քաղաքացիական առաքելութեան հրաւիրումը հայ-ազրպէյճանական...

«Դրօշակ»-ի ընթերցողները համացանցի վրայ արդէն կրնան կարդալ պարբերականի հոկտեմբերեան թիւը: Հետեւելով գլխաւոր իրադարձութիւններուն ընթացքին` պաշտօնաթերթի այս թիւը հիմնականին մէջ նուիրուած է հայ-ազրպէյճանական, հայ-թրքական փոխյարաբերութիւններուն եւ անոնց վերաբերեալ տեղի ունեցող զարգացումներուն: Սոյն թուականի հոկտեմբերին Փրակայի եւ Ասթանայի մէջ տեղի ունեցած բանակցութիւններուն եւ անոնց հետեւանքներուն թեման կը քննարկուի հոկտեմբերեան թիւի առաջնորդող յօդուածին, ինչպէս եւ քաղաքագէտ Հրանտ Մելիք-Շահնազարեանի վերլուծական յօդուածին մէջ: Ընթերցողն ու...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 19 յուլիսին Թեհրանի մէջ տեղի ունեցաւ Սուրիոյ հակամարտութեան լուծման Ասթանայի ձեւաչափի երաշխաւոր երկիրներ` Ռուսիոյ, Իրանի եւ Թուրքիոյ նախագահներ Փութինի, Իպրահիմ Ռայիսիի եւ Էրտողանի վեհաժողովը: Այդ ծիրին մէջ Էրտողան հանդիպում ունեցաւ Իրանի գերագոյն հոգեւոր պետ այաթոլլա Ալի Խամենէիի հետ: Խամենէի Թուրքիոյ նախագահին յիշեցուց «Զանգեզուրի միջանցք»-ի վերաբերեալ Իրանի բազմիցս յայտարարուած դիրքորոշումը: «Եթէ Իրանի եւ Հայաստանի միջեւ սահմանի արգելափակման քաղաքականութիւն ըլլայ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուքրանիոյ քաղաքներուն վրայ տեղացող հրթիռներէն աւելի հնչեղ «ռումբ» մը պայթեցաւ հինգշաբթի, 20 հոկտեմբերին, դարձեալ Լոնտոնի մէջ. 45 օր առաջ վարչապետի պաշտօնը ստանձնած Լիզ Թրաս հրաժարական տուաւ` յայտարարելով, որ անկարող է իրականացնելու այն խոստումները, որոնց հիմամբ յաջորդած է Պորիս Ճոնսընի: Լոնտոնէն հնչած քաղաքական ռումբը բնականաբար իր վրայ կեդրոնացուց թէ՛ Բրիտանիոյ եւ թէ՛ աշխարհի մեծերուն ու փոքրերուն ուշադրութիւնը: Բրիտանիոյ քաղաքական...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Մաքառումի դասն անողոք Մենք սերտել ենք Վարդանանքով, Ու դարերի փոշու դիմաց Տոկացել ենք հանց լեռ Մասսեաց, Արարատուած երկնասլաց: Այժմ չի պատի ձեր հողմը բութ Գագաթներին մեր ձիւնակութ, Որ մխրճել ենք դարերի Լուսաթաթախ գիրկն եթերի: Այնտեղ ԱՅԲ-ն է արեւ վառում, Արդարութիւն աղաղակում, Ոգով վեհին է կարկառւում: ԲԵՆ-ը բանի բուրվառն է սուրբ, Բոց է բորբոք, Բարձունք է լուրթ: ԳԻՄ-ը գոյի...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Բժշկական բարոյագիտութեան խնդիրները կրնան մարտահրաւէր ըլլալ Բժշկական բարոյագիտութիւնը կը ներառէ որոշ խնդիրի մը ուսումնասիրութիւն, սովորաբար` քլինիքական դէպք մը, եւ արժէքներու, փաստերու ու տրամաբանութեան օգտագործում` որոշելու համար, թէ ի՛նչ է լաւագոյն ձեւը գործելու: Որոշ բարոյագիտական խնդիրներ բաւական պարզ են, օրինակ` ճիշդը սխալէն զատ որոշելը: Բայց այլ խնդիրներ կրնան նաեւ շփոթ ստեղծել, օրինակ` որոշել երկու «իրաւունքներու»` երկու արժէքներու միջեւ, որոնք...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի գործերու գլխաւոր յանձնակատարի գրասենեակը 28-էն 31 հոկտեմբեր 2022-ին կը կազմակերպէ «Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողով» մը: Հոկտեմբեր 28-ի երեկոյեան տեղի կ՛ունենայ բացման ընդունելութիւնը, իսկ բուն «գագաթնաժողովը» կը կայանայ 29, 30 եւ 31 հոկտեմբերին: Գագաթնաժողով փքուռոյց անուանումը կ՛ենթադրէ բարձրագոյն մակարդակի մարմիններու ու ղեկավարներու համաժողով մը, որ դժուար է հաշտեցնել նախատեսուած վեց հարիւր մասնակիցներու նախատեսութեան հետ: Այդ բազմահարիւր հրաւիրեալներու...

1912-ին Կ. Պոլիս լոյս տեսած իր «Ի՞նչ է ազգութիւնը» գիտական հետազօտութիւն գիրքի ներածականին մէջ Գարեգին Խաժակ կը գրէ. «Ներկայ աշխատութիւնով գալիս ենք ցոյց տալու, թէ ինչպէ՞ս ենք հասկանում մենք ազգային հարցը, ազգութեան ծագումը, նրա զարգացումը եւ նրա լուծման ուղին»: Քսաներորդ դարու սկիզբին Օսմանեան եւ Ռուսական կայսրութիւններու մէջ ազգային շարժումներու ականատես ընկերվարական մտածողին համար յստակ է, որ աշխատաւորական միջազգային շարժման մարքսեան...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Դժուար էր ընդունիլ Արցախի լքումը: Դժուար էր ընդունիլ հինգ հազար քաջարի զինուորներուն նահատակութիւնը, որ աւարտեցաւ հայրենական տարածքներու լքումով: Դժուար էր ընդունիլ թշնամիին ներթափանցումը Հայաստանի սահմաններէն ներս: Դժուար էր դիտել լրատուամիջոցներու առցանց էջերուն վրայ տեղադրուած տեսերիզը յանձնուող հայ զինուորի վայրագ սպանդին` անողոք եւ անմարդկային թշնամիին կողմէ: Դժուար է լսել անընդհատ թշնամիին հայատեաց եւ հայամերժ ճառերը, որոնք յաճախ կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Հայաստանի տնտեսութեան մէջ 150 հազար տոլար ներդրած օտարերկրացիները կարող են Հայաստանի քաղաքացիութիւն ստանալ» խորագիրով 15 հոկտեմբեր 2022-ին «Արմենփրես» կը հաղորդէ (1) Հայաստանի կառավարութեան հետեւեալ նախագիծ-ծրագիրը (իսկ այս օտարամոլ  իշխանութեան ո՞ր ապազգային ծրագիրը ցարդ ձախողութեան մատնուած է, ո՛չ մէկը). ստորեւ այս լուրէն հատուածներ` արեւմտահայերէն. «... Նախագիծին համաձայն, Հայաստանի քաղաքացիութիւն կրնան ստանալ այն օտարերկրեայ քաղաքացիները, որոնք կրթութեան կամ գիտութեան բնագաւառին...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Անցեալ շաբաթ Անկախ պետութիւններու համագործակցութեան (ԱՊՀ), որուն կազմին մէջ են նախկին խորհրդային հանրապետութիւնները, ինը ղեկավարները հանդիպում ունեցան Ղազախստանի մայրաքաղաք Ասթանայի մէջ: Հանդիպման ներկայ էին` Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան եւ Պիելոռուսիոյ, Ղազախստանի, Խըրխըզստանի, Մոլտովայի, Ռուսիոյ, Տաճիկստանի եւ Ուզպեքստանի ղեկավարները: Այս հանդիպման ընթացքին իրենց երկիրներուն միջեւ առկայ հակամարտութեան մասին խօսելով` իրարու բախեցան...

ՎԱՐԴԻ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ Սեպտեմբեր 11-ին Լոս Անճելըսի մէջ կեանքէն հեռացաւ արուեստաբան, երաժշտագէտ, բանահաւաք եւ հետազօտող Պետրոս Ալահայտոյեան: Հայ երաժշտութեան հանդէպ ունեցած իր սէրը, Ցեղասպանութենէն ետք առաջին սերունդին հետզհետէ անգտանելի դարձող յուշագրութիւնները զինք կը մղեն փրկելու ժողովրդական հայ երգի բեկորները, որոնք տակաւին կ՛երգուէին վերապրողներու կողմէ, հետեւելով, ինչպէս ինք կը նշէ` «Կոմիտասի վեհ օրինակին»: Ան հրատարակած է «Բալուի (եւ տարածաշրջանի) երաժշտական ազգագրական հաւաքածոյ»,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տարիներ առաջ էր, ու այս օրերուն դարձեալ յիշեցի: Այսպէս, տարեվերջի շաբթուան ամէնէն խճողուած օրերէն մէկուն, մեր տան մէջ ներքին նոր հարցի մը ստեղծումէն եւ յատկապէս անիմաստ վէճէ մը խուսափելու համար, վերջապէս որոշեցի կնոջս հետ Կլէնտէյլի կալերիա երթալ, կիներու մասին բաւական ծուռ ու շիտակ «բաներ» մտքէս շարերէ ետք: Անկեղծօրէն ըսելով, մօրս, կնոջս ու նոյնիսկ չունեցած քրոջս հետ «շուկայ երթալ»...

ԴԱԼԱՐ ՆԷՆԷՃԵԱՆ Նշոյլ մը` յոյսի, լոյսի եւ տենչանքի... Ահաւասիկ երախտապարտութեան, գոհունակութեան, բերկրանքի ցայտուն մթնոլորտը արտացոլաց ներաշխարհին մէջ իւրաքանչիւր անհատի, որ ներկայ գտնուեցաւ Համազգայինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտական քոլեճի եւ «Թորոս Ռոսլին» կերպարուեստի դպրոցի 2021-2022 կրթական տարեշրջանի 7-րդ եւ 10-րդ դասարաններու ամավերջի հանդէսին ու վկայականաց բաշխման: Աշակերտներու հրաբորբ աչքերը եւ լուսավառ դէմքերը կրցան վերափոխել սրահի անդորրը: Անցած ուղին բաւական դժնդակ էր, ինչո՞ւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Աշխարհի ամէնէն բարգաւաճ երկիրներուն մէջ իսկ գոյութիւն ունին անտուն մարդիկ, որոնք զանազան պատճառներով, բառին բուն իմաստով փողոցը մնացած են: Անշուշտ միշտ ալ կը գտնուին օգնութեան ձեռք մեկնողներ: Թորոնթոյի մէջ ատաղձագործ մը այդ փորձը կատարած է: «Նիւ Եորք Թայմզ» թերթին կայքը հրապարակած է այս առնչութեամբ  Քաթրին Փորթըրի յօդուածը:  Ն. Ատաղձագործը, Որ Տնակներ Կառուցած Է Թորոնթոյի Անօթեւաններուն  Խալիլ Սիվրայթ իրեն ...

Սոյն էջով կ՛ուզենք ներկայացնել Հայաստանի մէջ գտնուող քանի մը պահպանուած տարածքներ, որոնք նշանաւոր են իրենց կենդանական եւ բուսական հարստութեամբ ու իւրայատուկ արժէքով, ինչպէս նաեւ այցելուներուն կը պարգեւեն հետաքրքրական փորձառութիւններ ապրելու առիթ: Անդրադարձ կը կատարենք նաեւ Ազրպէյճանի վերջին յարձակումներուն իբրեւ հետեւանք բնապահպանական աղէտներու վտանգին: ՋԱՀ Սեւան Ազգային Արգելոցի Տարածքին Գտնուող Բնութեան Եւ Պատմամշակութային Յուշարձաններ Սեւան ազգային արգելոցը, Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզին մէջ...

Երեւակայեցէք: Ճամբան կը քալես: Ճիշդ առջեւդ կը քալէ կին մը, որ սենտուիչ կ՛ուտէ եւ բջիջայինով կը խօսի: Քիչ ետք սենտուիչը կը լրանայ, եւ մեր ազնուափայլ տիկինը թուղթը, որ սենտուիչին փաթթուած էր, գետին կը նետէ այնքան հանգիստ, կարծես օրէնքը կը յարգէ, թէ երբ սենտուիչդ ուտես եւ վերջացնես, թուղթը գետին պէտք է նետես, ուր որ ալ ըլլաս: Քանի մը բառ կը մրթմրթաս...

ԶԱՒԷՆ Գ. ՂԱՐԻՊԵԱՆ Յակոբ Կէպեշեանի եւ Քրիստինէ Աբրահամեանի զաւակ, մարմնամարզուհի Հուրի Կէպեշեան ծնողներու ծննդավայր Այնճար այցելեց սեպտեմբեր 2022-ին, Մուսա Լերան քառասուն օրերու հերոսամարտի 107-րդ տարեդարձին առիթով: Ո՞վ է Հուրի Կէպեշեան: Յակոբ եւ Քրիստինէ եօթանասունական թուականներուն ձգելով Այնճարը` կը գաղթեն Միացեալ Նահանգներ, հոն կ՛ամուսնանան եւ կ՛ունենան զաւակներ, որոնց երկրորդը` Հուրին, կը ծնի 27 յուլիս 1989 թուականին, Մասաչուսեց, Քեմպրիճ: Ան 2007-ին կ՛աւարտէ...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Հինգշաբթի, 6 հոկտեմբեր 2022-ին Հալէպի մէջ իր մահկանացուն կնքեց հալէպահայ գրող, բեմադրիչ, դաստիարակ եւ կրթական մշակ Մանուէլ Քէշիշեանը: Ստորեւ կը հրատարակենք այս առիթով Կիրակոս Գույումճեանին գրութիւնը: Սիրելի՛ Մանօ, Իմ ցաւակցական խօսքէն առաջ կ՛ուզեմ յայտնել, որ դուն ազգային նահատակ մըն ես` իմ ակնոցով դիտուած: Այո՛, անկեղծ եւ հարազատ նահատակ, այն պատճառով, որ մերժեցիր պարտականութիւններէդ հրաժարիլ, զիջիլ` Հալէպ քաղաքի մէջ...