Յօդուածներ

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Յակոբ Պարոնեանը կ՛ըսէր. «Կը նայիմ հայելիին` կը մեռնիմ խնդալէն»: Ես ալ խնդալը շատոնց մոռցած` հայելիին ո՛ւր գտնուիլը զուր կը փնտռեմ... Բարեկամ մը ինծի յոյժ բարեկամաբար կ՛ըսէ. «Գիշերուան երազներուն չեմ հաւատար: Ես ցերեկի երազներուն միշտ հաւատ կ՛ընծայեմ, վասնզի կ՛ոգեւորեն զիս...»: Չեմ գիտեր` անոր խօսքերուն հաւատա՞մ, թէ՞ սապէս շլմորած աներազ ապրիմ, ո՛չ ցերեկը քնանամ, ո՛չ ալ գիշերը... «Բարի գիշեր»...

Իր մարմնին ծանրութենէն շատ աւելի ծանր ձեռնակառքը ամէն օր փողոցէ փողոց հրելով` այս ծերունին կը ջանայ բանջարեղէն եւ պտուղ վաճառել, որպէսզի հոգայ իր օրապահիկը: Տեսարանը շատ սովորական է, եւ փողոցները շատ յաճախ կը հանդիպինք նման ծերունիներու, որոնք տքալով ձեռնակառքը կը հրեն` խորասուզուած հոգերու եւ մտածումներու մէջ: Աչքերը անոնց շատ բան կը պատմեն իրենց ապրած ահաւոր տառապանքներուն մասին: Իսկ անցորդներ, որոնք...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ Նպատակային է այս հաւաքը, նահատակ Մհերի յիշատակը եւ իր ընդհատուած գործէն գոնէ մաս մը ապրեցնելու եւ շարունակելու յանձնառութիւնը ունի անիկա: Իր նահատակութեամբ կեանքի իր ուղեւորութիւնը կարճատեւ եղաւ: Այսուհանդերձ, իր ձեռնարկած գործունէութիւններով, պարզած օրինակով, հայրենասիրական վարքի ծանրութեամբ եւ գաղափարական հրայրքով իր նահատակութեամբ փոխանցուած պատգամը կը դառնայ շա՛տ աւելի տարողունակ ու դրոշմելի գրեթէ ամէն տեղ, ուր հայ կեանքի իրականութիւն մը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ  Սուրիա Կիրօ Մանոյեան Հանդիպում Ունեցաւ Գամիշլիի Միութենական Մարմիններուն Հետ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեան Գամիշլի իր այցելութեան շրջագիծէն ներս 24 նոյեմբերին Համազգայինի «Ահարոնեան» կեդրոնին մէջ հանդիպում ունեցաւ ՀՅԴ-ի ուղղեկից միութիւններու` ՍԵՄ-ի, ՍՊՄ-ի, Համազգայինի, ՀՄԸՄ-ի, ՍՕԽ-ի Գամիշլիի մէջ գործող պատասխանատու կազմերուն հետ, ինչպէս նաեւ` Գամիշլիի Հայ դատի յանձնախումբի, «Ռատիօ Երազ»-ի...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Սալայատակէն սողոսկացող դեկտեմբերեան ցո՞ւրտն էր ամբողջ մարմինս դողացնողը, պատկերասփիւռէն ցուցադրուող ահաւոր պատկերնե՞րը, թէ՞ դուրսը որոտացող ռումբերուն դղրդիւնները... Անկարող էի ճշդել, անկարող եմ նաեւ այսօր: Երկու մեթր լայնք ու շուրջ երեք մեթր երկայնք ունեցող, «ապահով» սենեակի մը յատակին մէկզմէկու գրկած էինք տասը մանուկներ ու չափահասներ. արդեօք իրարու այդքան մօտեցած էինք, որպէսզի իրարմո՞վ ջերմանանք, իրա՞ր սփոփենք, թէ՞ հրթիռներուն առթած վախը...

ՀՀ ԳԱԱ Արեւելագիտութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող պատմական գիտութիւններու թեկնածու Գրիգոր Վարդանեանը «Սիրիական ճգնաժամի խաղաղ կարգաւորման Ժընեւեան գործընթացը» զեկուցման շրջանակում նշեց, որ 2022 թ. լրացաւ սիրիական ճգնաժամի բռնկման 11-րդ տարին, իսկ դրա հանգուցալուծման ուղղութեամբ տարուող ժընեւեան բանակցութիւնները դեռեւս շարունակւում են: Սիրիական ճգնաժամի խաղաղ կարգաւորման Ժընեւեան գործընթացը նախաձեռնուել է ՄԱԿ-ի Անվտանգութեան խորհրդի մշտական անդամ պետութիւնների եւ Արաբական պետութիւնների լիկայի կողմից` հիմք ընդունելով...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ 1 եւ 2 դեկտեմբերին Հայաստանի «Ալ. Սպենդիարեան» օփերայի եւ պալէի ազգային ակադեմական թատրոնին մէջ սկսաւ ներկայացուիլ Վաչէ Շարաֆեանի «Ձգողականութիւն» երկու գործողութեամբ Լեւոն Շանթի «Հին աստուածներ» թատրերգութիւնը: Բնականաբար Համազգայինը անմասն չմնաց այս նախաձեռնութենէն, թէ՛ Արեւմտեան Ամերիկայի մարմինը եւ անդամները, թէ՛ ալ Համազգայինի Սօս Սարգսեանի անուան թատրոնի տնօրէն Նարինէ Գրիգորեանը իրենց մասնակցութիւնը բերին: Բաւական դժուար փուլերէ անցնելէ ետք մշակութասէրներուն ներկայացած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Երեւանի Լեւոն Շանթի Անուան Թիւ 4 Հիմնական Դպրոցին Մէջ` Լեւոն Շանթի Դիմաքանդակի Բացում Նոյեմբեր 30-ին Երեւանի Լեւոն Շանթի անուան թիւ 4 հիմնական դպրոցին մէջ կայացաւ հայ մեծանուն գրող, թատերագիր, հասարակական-քաղաքական գործիչ, Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան հիմնադիր Լեւոն Շանթի դիմաքանդակի բացման արարողութիւնը: Բացման արարողութեան ներկայ էին` Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Կեդրոնական վարչութեան անդամ Արտաշէս Շահբազեանը,...

Դանիէլ Ա. Սուրմառեցի Կաթողիկոսին Վախճանումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Աղուանից Սարգիս կաթողիկոս Հասան Ջալալեան, Վրաստան տեղափոխուելէն ետք, Ղուկաս Ա. կաթողիկոսին օրով Էջմիածին կանչուած եւ իր կաթողիկոսական կոչումէն հրաժարած էր, մնալով եպիսկոպոս: Ան Հաղբատի վանահայր նշանակուած էր եւ խոստում տուած, որ կաթողիկոսական կնիք եւ տիտղոս պիտի չգործածէ եւ արքեպիսկոպոսի աստիճան պիտի կրէ: Ամասարի վանքին մէջ կեդրոնացած Իսրայէլ կաթողիկոս վախճանեցաւ 1808-ին: Սարգիս արքեպիսկոպոս արդէն...

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ «Ազդակ»-ի խմբագրութեան յարգելի՛ կազմին, Կարդացի 28 նոյեմբերի թիւով ձեր թերթին մէջ լոյս տեսած շահեկան յօդուածը` «Առցանց մանկապատանեկան գրականութիւն. յաւելուածներ եւ կայքեր» խորագիրով: (https://www.aztagdaily.com/archives/565471) Յօդուածագիրը արդարօրէն կը գնահատէր համացանցի աշխարհին մէջ ներգրաւուած հայ մանկապատանեկան գործունէութիւնը ու ընթերցողին կը ներկայացնէր կայքէջերու ցանկ մը: Ուրախ ենք եւ շնորհակալ: Առ ի տեղեկութիւն կ՛ուզեմ յայտնել հետաքրքրուողներուն, որ փարիզեան շրջանի մէջ գոյութիւն ունի նաեւ...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մանուկ պարտէզէն վերադարձաւ: Ոտքերը բազկաթոռին վրայ երկարեց, իսկ գլուխը հաստատեց կռնակին ետեւ դրուած բարձին: Ձեռնահեռաձայնը մէկդի նետեց ու տղան կանչեց. - Ծերո՛ն, ի՞նչ կ՛ընես: Մօտեցի՛ր, հետդ խօսելիք ունիմ: Ծերոն Մանուկին անդրանիկ զաւակն էր: Ճիշդ է, որ ուսման շատ փափաք չունէր, սակայն ան լուրջ, աշխատասէր, քաղաքավար, ինքնազարգացումը սիրող եւ դեռ շատ լաւ յատկանիշներով օժտուած տղայ մըն էր: Այլ...

ՀՀ ԳԱԱ Արեւելագիտութեան հիմնարկի միջազգային յարաբերութիւնների բաժնի վարիչ պատմագիտութիւնների թեկնածու, դոցենտ Արաքս Փաշայեանն իր «Սիրիա-Ազրպէյճան յարաբերութիւնները կերպափոխուող տարածաշրջանում. աշխարհաքաղաքական դիտանկիւն (2008-2020)» զեկուցման ընթացքում քննարկեց Սիրիայի եւ Ազրպէյճանի միջեւ յարաբերութիւնների առանձնայատկութիւնները« դրանց վրայ ներքին եւ արտաքին գործընթացների ազդեցութիւնը: Լուսաբանուեց նաեւ մի կողմից «Արաբական գարնան» եւ միւս կողմից` սիրիական ճգնաժամի ազդեցութիւնը ներազրպէյճանական գործընթացների վրայ: 2010 թ. կողմերի միջեւ կնքուել է կազի պայմանագիր....

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հա՛յ ժողովուրդ, իմացի՜ր, Երեւանի իշխանութիւնները դիւանագիտական նորագոյն ու  հպարտառի՜թ նուաճում մը արձանագրեցին հինգշաբթի, 1 դեկտեմբերին: Մինչ ֆութպոլի խումբեր ազնիւ մրցակցութեան մէջ էին Քաթարի մէջ` մէկզմէկու բերդերը խորտակելու համար, Հայաստան նուաճեց Հունգարիոյ բերդը եւ որոշեց դիւանագիտական յարաբերութիւնները վերահաստատել Պուտափեշտի հետ: Այս նուաճումին հերոսը նոյնինքն արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեանն է, Փաշինեանի կառավարութեան «աստղերէն» մէկը: Ան Լեհաստանի մէջ ԵԱՀԿ-ի խորհրդաժողովին...

ՀՈՒՐԻ ԱԶԷԶԵԱՆ Առաջին ակնարկով առանց դասական խորագրի այս գեղատիպ հատորը (լոյս տեսած է Անթիլիաս,  2021 թուականին, 642 մեծադիր էջերու վրայ տարածուած ճոխ բովանդակութեամբ մը, ազնիւ մեկենասութեամբ տէր եւ տիկին Կարօ եւ Սօսի Էշկիեաններու, Լոս Անճելըս, Միացեալ Նահանգներ, շուտով կը բացայայտէ իր իւրայատուկ խորքն ու նպատակը, երբ յոբելեար հայրապետը հայ եկեղեցւոյ ժամանակակից այն մեծագոյն դէմքերէն է, որուն լուսազգեաց կերպարը` իբրեւ հայ...

Ա. Ա. Յատկապէս վերջին շրջանին Իրան յատուկ ուշադրութիւն կեդրոնացուցած է Հայաստանի Սիւնիքի մարզին վրայ, որուն քսանմէկ քիլոմեթր երկարութեամբ Իրանի հետ սահմանը Թեհրանի իշխանութիւններուն համար ցամաքային կենսական անցք մըն է դէպի Ռուսիա եւ հիւսիսային Եւրոպա: Իրանեան իշխանութիւնները ոչ մէկ առիթ կը փախցնեն յիշեցնելու եւ վերահաստատելու, որ բացարձակապէս կը մերժեն Հայաստանի հարաւային սահմանին որեւէ փոփոխութիւն, որ կրնայ յառաջանալ Թուրքիա- Ազրպէյճան ճակատին ծաւալապաշտական...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 2 դեկտեմբեր 2022-ին Հայաստանի Ազգային ժողովը գումարեց արտահերթ նիստ մը: Արտահերթ նիստը հրաւիրուած էր Ազգային ժողովի ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցութեան կողմէ, քննելու ու հաստատելու համար խմբակցութեան կողմէ առաջարկուող յայտարարութիւն մը, որ կը պատասխանէր Ազրպէյճանի խորհրդարանի վերջերս տարածած յայտարարութեան, որ արցախեան տագնապին ու Հայաստանի հետ դիմառնութեան վերաբերեալ կը պարունակէր խեղաթիւրումներ եւ սխալ վերագրումներ: «Հայաստան» խմբակցութիւնը տրամադիր էր յայտարարութիւնը ի հարկին...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մահը ոչինչ ետ կը բերէ, այո՛, ոչինչ: Ո՞ւր են տղաքը հազարաւոր, որոնք ինկան կայծակնահար, յաճախ նոյնիսկ առանց փամփուշտ արձակելու: Բզկտուած մարմիններ իրենց մթին կոպիճներէն զիս կը դիտեն. բերաններ են ու լեզուներ ջնջուած` ականատեսներ, որոնք արդէն անկարող են վկայելու: Ճիշդ է,  անձնապէս ես այնտեղ չէի ո՛չ Հադրութի տարածքներուն, ո՛չ ալ` Շուշիի, եւ երբ բարձրաձայն հարց կու տայի` ի՞նչ դաւադրութեանց...

Սոյն թուականի նոյեմբերի 23-ին ՀՀ Գիտութիւնների Ազգային Ակադեմիայի ԱԳԳ Արեւելագիտութեան հիմնարկն ու ՀՀ-ում Սիրիայի Արաբական Հանրապետութեան դեսպանութիւնն ակադեմիայի նախագահութեան նիստերի դահլիճում կազմակերպել էին միջազգային գիտաժողով` «Հայաստան-Սիրիա յարաբերութիւններ, պատմական առնչութիւններ, արդի զարգացումներ եւ հեռանկարներ» («Armenian-Syria relations. historical encounters, current developments and perspectives») թեմայով: Գիտաժողովը նուիրուած էր Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Սիրիայի Արաբական Հանրապետութեան միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւնների հաստատման 30-ամեակին: Գիտաժողովը նպատակ ունէր, դիւանագիտական...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ «Բժիշկին Զ. խօսքը» լոյս տեսաւ Պսակաձեւ ժահրի համաճարակի տխրահռչակ ժամանակաշրջանին: Մենք կարողացանք այս հատորը պատրաստել Պսակաձեւ ժահրի համաճարակին պատճառով մեզի պարտադրուած տնակեցութեան ամիսներուն: «Ամէն չարիք իրեն հետ կը բերէ բարիք մը», կ՛ըսէր մեր լուսահոգի եւ ողորմած մայրը: Ուրեմն «Բժիշկին Զ. խօսքը» արգասիքն է... Պսակաձեւ ժահրի համաճարակին: Ան հրատարակուեցաւ 2022-ին` դարձեալ հովանաւորութեամբ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկի հայկական բաժանմունքին, Մոնրէալի...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 1970 թուականին, աւարտելէ ետք Քեսապի Ազգ. Ուսումնասիրաց Միացեալ վարժարանի Զ. կարգը, ծնողացս կարգադրութեամբ, բարեբախտ եղայ մեկնելու Պէյրութ, յաճախելու Համազգայինի Նշան Փալանճեան ճեմարան` իբրեւ աշակերտ գիշերօթիկի, ուր մնացի մինչեւ 1975 թուական (Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի սկիզբը), աւարտեցի միջնակարգ բաժինը` ստանալով ֆրանսական եւ լիբանանեան պըրըվէի վկայականները: Քեսապի մէջ իրենց ուսումը կիսատ թողած ծնողներս խիստ ծարաւն ունէին ուսման ու մշակոյթի, եւ...