Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ  Առանց բացառութեան աշխարհի բոլոր երկիրներն ալ, առաւել կամ նուազ չափով, ունին իրենց շրջավայրին, բնութեան առնչուած դժուարութիւններ, որոնք, ըստ երեւոյթին, այլեւս կարելի չէ լուծել, յատկապէս երբ աստղաբաշխական գումարներ կը մսխուին զանգուածային ոչնչացման զէնքեր հնարելու, արտադրելու եւ գործածութիւնը պարտադրելու համար: Երբ մարդ իր նմանը կը սպաննէ, կարելի չէ ակնկալել, որ խնայէ բնութիւնը: «Եւրասիա» կայքը անդրադարձած է Ուզպեքստանի մէջ յատկապէս ջուրի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, 2020-ի արցախեան պատերազմէն ետք, բազմիցս ակնարկած է, որ Արցախը Ազրպէյճանի մաս կը կազմէ: Տարիներ շարունակ այս եղած է անոր դիրքորոշումը: Իբրեւ լրագրող, իշխանութեան գալէն շատ առաջ իսկ, ան կը նկատէր, որ Արցախը բեռ է Հայաստանին: Ապրիլ 2022-ին Փաշինեան Հայաստանի խորհրդարանին մէջ ըսաւ, որ միջազգային հանրութիւնը յորդորած է Հայաստանը` իջեցնել Արցախի կարգավիճակի...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Ունեցածդ ամուր բռնէ, որպէսզի մէկը չառնէ քու պսակդ» (Յայտնութիւն Յովհաննու 3:11) Յայտնութիւն Յովհաննուն Աստուածաշունչ մատեանի  66 գիրքերուն վերջինն է: Մեր պատանեկան տարիներուն քիչ մը մտահոգութեամբ, ինչպէս նաեւ վախով կը մօտենայինք այս գիրքին: Մեզի կը բացատրէին, որ այս գիրքին մէջ ներկայացուած պատկերները` պատերազմ, երկրաշարժ ու տակաւին այլ աղէտներ, ցոյց կու տան, որ աշխարհի կամ երկրագունդի վերջաւորութեան նախանշաններ էին...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Դեղագործ Ներսէս Կիւզելիմեան Դեղագործ Ներսէս Կիւզելիմեան ծնած է Այնթապ, 1882-ին: Մօր անունը` Եսթեր Լեւոնեան, հօր անունը` Յարութիւն/Արթին: Ունեցած է երկու եղբայր` Լուտեր եւ Խաչեր, եւ չորս քոյր` Ֆլորա, Երանուհի, Կիւլենիա եւ Միհրանուշ: Ծնունդէն անմիջապէս ետք որդեգրուած է հօրաքրոջ` Լուսիա Օղլուեանի (ծնեալ Կիւզելիմեան) կողմէ: Ներսէսը որդեգրող հայրը` Գրիգոր Կէօյ-Օղլուեան, իր արհեստին բերումով ծանօթ եղած է նաեւ պըչաքճը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Հալէպահայութիւնը Համախումբ Շարքերով Տօնեց Հայաստանի Հանրապետութեան Կերտման 105-Ամեակը Հալէպի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան կերտման 105-ամեակի տօնակատարութիւնը տեղի ունեցաւ կիրակի, 28 մայիսի երեկոյեան, Ազգ. Քարէն Եփփէ Ճեմարանի շրջափակին մէջ, հովանաւորութեամբ եւ ներկայութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեանի, կազմակերպութեամբ Հայ երիտասարդաց միութեան: Տօնակատարութեան մասնակիցները դիմաւորեցին ՀՄԸՄ-ի արի-արենուշներն ու փողերախումբը, անիկա ընթացք առաւ Հայաստանի եւ Սուրիոյ քայլերգներով: Բացման հայերէն...

‎11 Մայիս 2023 Տեղեկատու Թիւ -1- Պատանի Ախոյեանը մրցաշարքը կազմակերպուեցաւ Հ.Յ.Դ.-ի Բ.ի Երիտասարդական Գրասենեակի պատանեկան հարցերու յանձնախումբին կողմէ: Մրցումը կը նպատակադրէր նպաստել պատանիներու դաստիարակութեան գործին, միաժամանակ մարդուժի պատրաստութեան ծրագիրներուն սատարել: Ծրագրին մասնակցեցան Հայաստանի, Արցախի, Սուրիոյ, Լիբանանի, Նոր Ջուղայի, Թեհրանի, Յունաստանի, Ֆրանսայի, Հոլանտայի, Արեւմտեան ԱՄՆի Հ.Յ.Դ. պատանեկան միութիւնները: Մրցումներուն մասնակցող պատանիներու ընդհանուր թիւը 53 էր: Առաջին մրցումը տեղի ունեցաւ ‎13 Յունուար...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Այցելեց Սարդարապատի Յուշահամալիր Մայիս 28-ին Հանրապետութեան տօնին առիթով Գարեգին Բ. ծայրագոյն պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի միաբաններու ընկերակցութեամբ այցելեց Սարդարապատի յուշահամալիր, ուր յարգանքի տուրք մատուցեց մայիսեան հերոսամարտերուն զոհուած քաջարի հայորդիներու անմար յիշատակին: Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը ծաղկեպսակ զետեղեց յուշակոթողին առջեւ, ապա աղօթք բարձրացուց հայրենեաց պաշտպաններու հոգիներուն խաղաղութեան համար: Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Անկեղծօրէն այս կէտին վրայ այլեւս իմաստ չունին կացութիւնը բացատրող բոլոր վերլուծականները, երբ մեր հաւաքական գիտակցութեան առջեւ դրուած է հայ մարդուն գաղափարական յանձնառութեան արիւնոտ խնդիրը: Պատմութիւնը մեզ արագօրէն դրաւ մեր գոյութեան մեծագոյն հարցականին առջեւ: Սպառած են այլեւս ընդհանրութիւններու ետին թաքնուելու բոլոր լուսանցքները: Եկած է ժամը վերջին հարցումին պատասխանելու: Պատասխանելու` յստակ, անհատապէս, հաւաքաբար եւ վերջնական: Կը կրկնեմ` Ա.- Փաշինեանական վարչակարգը...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Ես մտայ ներս` գտնելու Սրահին մէջ պարող խելագարները, Անխելք կանայք տերվիշներու պար բռնած Հուլալհոպը կողերուն կը գալարուին Շարֆով ժպիտով Նուագախումբը` թիթեղեայ շուրթերով, Կը շարունակէ փչել Փողը Հնագոյն կոչը Պարել! Պարել! Դէպի Հպարտութիւն, դէպի Պարտութիւն Երջանկութիւն - Կլոր կլոր դառնալով` շունչերնին բռնած Պարող կանայք կը հասնին Նիրվանային Հպարտ են հպարտ են Պարտութիւն են Կէս գիշերին, երբ տուն մտայ Խելագարուած...

Հայաստանի Հանրապետութեան հռչակման 105-ամեակին Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան յու­շա­կո­թո­ղէն՝ ծա­նօթ իբ­րեւ «­Զան­գակ» իր ա­նո­ւա­նու­մով, կարճ հե­ռա­ւո­րու­թեան վրայ, Նէա Զ­միռ­նիի կեդրո­նա­կան ըն­դար­ձակ հրա­պա­րա­կին կից գտնո­ւող Քա­րի­լու հրա­պա­րա­կին վրայ, իր տե­ղը գտաւ հայ-յու­նա­կան բա­րե­կա­մու­թիւ­նը խորհր­դան­շող գե­ղե­ցիկ յու­շար­ձան մը։ Յու­նա­կան մար­մա­րով քան­դա­կուած կո­թո­ղը գործն է հայ­րե­նիք ծնած ու եր­կար տա­րի­ներ Թե­սա­ղո­նի­կէի մէջ ստեղ­ծա­գոր­ծած ա­նո­ւա­նի քան­դա­կա­գործ եւ նկա­րիչ Ա­րամ Թո­րո­սի։ Յու­շա­կո­թո­ղը ի­րա­գոր­ծո­ւե­ցաւ շնոր­հիւ Հ.Յ.Դ. «Ա­րամ Մա­նու­կեան» կո­մի­տէի եւ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Մինչեւ հիմա տակաւին, Անհամբեր մանկան մը նման, Կը սպասեմ, որ երկինքէն, Փայլուն աստղ մը սահի վար, Որ իր բոցովը կարմիր, Սփռէ իր լոյսը կրկին, Չոր քարերուն իմ քաղաքին, Որոնց վրայ տակաւին, Պայծառ յուշերս հին, Երկչոտ մուկերու նման, Անցեալիս հետ գաղտնօրէն, Իրենց պարերն են բռնած: Մինչեւ հիմա տակաւին, Անմեղ մանկան մը նման, Ես կը սպասեմ, որ երկինքէն, Փոքրիկ պարիկ...

Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրութեան 105-ամեակը կը նշենք մեր անմիջական պատմութեան մէջ ամէնէն  դժուար պայմաններուն մէջ: Բռնագրաւուած արցախեան տարածքներ, ներխուժուած հայրենիք, բազմահազար զոհեր, հաշմանդամներ, պարտադրուող համաձայնութիւններ, տկար դիրքերէ ընթացող բանակցութիւններ եւ միակողմանի զիջումներ: 105 տարի առաջ, սակայն, շատ աւելի ծանր էին պայմանները: Ցեղասպանութիւն, Արեւմտահայաստանի բռնագրաւում ամայացում, միլիոնաւոր զոհեր: Հայութիւնը սակայն մղեց իր գոյամարտը եւ յաղթեց   մայիսեան գոյակռիւներով հայ ժողովուրդը արգելակեց ցեղասպանութեան շարունակութիւնը,...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ 28 Մայիս 1918-ին, վեց դարու ստրկութենէ ետք, երբ ելք ու ճար չէր մնացած, խենթերը գտան հնար: Հայաստանը, իր ժողովուրդով ու խիզախ ղեկավարութեամբ, Սարդարապատով կերտեց անկախութիւն, եւ Հայաստանը դարձաւ անկախ: Այդ թուականներուն մեր ժողովուրդը շրջապատող պայմանները` Ցեղասպանութենէն երեք տարի չանցած, միայն մահուան, աւերի, առանձնութեան ու պարտութեան պայմաններն էին: Բայց չէր կոտրուած կամքը: Չէր քանդուած ազգային արժանապատուութիւնը: Չէր աղաւաղուած հայ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կասկած չկայ, որ Հայաստանի անկախ պետութեան հռչակումը խորհրդանշող մայիս 28-ը մեր նորագոյն պատմութեան ամէնէն մեծ ազգային տօնն է, որմէ աւելի ուշ ծնունդ առին այլ փառապանծ տօներ, ինչպէս` անկախութեան վերահաստատումը, Արցախի ազատագրումը եւ Հայաստանի հողերուն վերստին ընդարձակումը: Գագաթնակէտային այդ հանգրուաններուն կողքին, եւ իբրեւ լրացուցիչներ, բնականաբար ունինք հայուն արդարահատոյց բազուկին պատժական սխրանքները` 1920-ականներուն եւ 1970-ականներէն սկսեալ, Ցեղասպանութեան յիշատակման քաղաքականացումը` անցեալ...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Քանի մը տարի առաջ, տասնօրեակի մը ընթացքին միեւնոյն վայրի մէջ ներկայ եղած եմ երկու հրապարակային տարբեր ձեռնարկներու: Առաջինը, չեմ յիշեր առիթը,  ճաշկերոյթ-խրախճանք մըն էր` մուտքի բաւական բարձր տոմսի գինով եւ կանխատեսուածէն շատ աւելի, գրեթէ յորդող մասնակիցներով: Յայտնօրէն կազմակերպիչները իրենց առաւելագոյն ճիգը ի գործ դրած էին ձեռնարկին շքեղութիւնը կատարեալ դարձնելու եւ ընդառաջողներու  բարձր թիւ մը ապահովելու համար: Երկրորդը մայիս...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ հինաւուրց սովորութիւն մը կայ տօնական օրերուն շնորհաւորութիւններ եւ բարեմաղթութիւններ փոխանակելու հարազատներուն ու բարեկամներուն միջեւ: Շնորհաւորութիւնները իրենց խորքին մէջ ամփոփած կը պահեն կենսուրախութիւն, այսինքն որեւէ առիթ շնորհաւորելու համար անհրաժեշտ է ունենալ կենսուրախութեան տուեալներ` անձնական թէ հաւաքական մակարդակներու վրայ: Անցեալ տասնամեակին Հայաստան, Արցախ, Սուրիա եւ Լիբանան անցուցին տագնապալի տարիներ: Տագնապը այնքան զարգացաւ, խորացաւ եւ սրեցաւ, որ այդ տեղի...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Դժուար իրավիճակ է ստեղծուել տարածաշրջանում, նաեւ` մեր երկրի համար: Իմ ընկալումով, մանաւանդ պատերազմից յետոյ, պէտք է ուժեղացնել հայոց պետականութիւնը, պետական կառավարման համակարգը եւ բանակը: Այսպիսի իրավիճակում պէտք է յառաջացնել մի գաղափար, որ կարողանայ համախմբել հայութիւնը: Դա ազգային գաղափարախօսութեամբ է ձեւակերպւում: Թրքագէտ Ռուբէն Սաֆրաստեան - 13 յուլիս 2022 Անվերծանելի գաղտնի՞ք մը յայտնած կ՛ըլլանք, երբ ըսենք, որ ժողովուրդներ թէ ազգեր...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Սիմոն Վրացեանի խմբագրութեամբ, ՀՅԴ Բիւրոյի հրատարակած «Յառաջ» օրաթերթին 19 նոյեմբեր 1919-ի համարէն (1) կը ներկայացնեմ բաժիններ, որոնք  Ամերիկայի օրուան նախագահին, հայկական գաղութին եւ քաղաքական գործիչներուն կողմէ կարծէք թէ նաեւ Հայաստանի եւ Արցախի այժմու կացութեան մասին գրուած են: Ամերիկայի 1913-1921 թուականներու 28-րդ նախագահը` Վուտրօ Ուիլսըն (1856-1924), որ ականատես եղաւ Հայոց ցեղասպանութեան եւ ապա Հայաստանի Հանրապետութեան կերտումին, ապա իբրեւ իրաւարար`...

 Յ. ՊԱԼԵԱՆ Թող ներուի, հակառակ ընդհանրացած կրճատ քաղաքական եւ հայրենասիրական ըմբռնումներու, «Հայաստան»-ը չշփոթել «Հանրապետութեան» հետ, ինչպէս  «հայ ազգ»ը` Հանրապետութեան  բնակչութեան հետ: Պէտք է խորհիլ հայկական  հայրենահանուած-սփիւռքացած ժողովուրդին եւ անոր հայրենիքին մասին, նաե՛ւ` զայն չհամարել համայնք կամ համայնքներու անդիմագիծ գումար, մի՛շտ  ունենալով ընդհանրականի եւ ամբողջի ըմբռնում, որ ազգի գոյացման եւ լինելիութեան առաջադրանք է, տարբեր` գաղթականութենէ, գաղութէ, համայնքէ: Իսկ Արցա՞խը... անոր իւրաքանչիւր...

Մայիսը հայ ժողովուրդը միշտ ընկալել է որպէս յաղթանակների ամիս: Հայոց պետականութեան հիմնադրման օրը համարուող 1918 թուականի մայիսի 28-ը Հայաստանի վերանկախացումից յետոյ ներառուեց տօնացոյցում` որպէս Հանրապետութեան օր, իսկ մայիսեան այդ տօնին գումարուեցին Շուշիի ազատագրման եւ Արցախի պաշտպանութեան բանակի ստեղծման օրերը: Դժբախտաբար, վերջին տարիներին հայոց երկու պետականութիւնների հետ տեղի ունեցած մեծ ողբերգութիւնները, քաղաքական ու բարոյական անկումները ստուերեցին եւ անգամ կասկածի տակ դրեցին...