Յօդուածներ

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Հակառակ մեզ շրջապատող եւ օրէ օր խեղդող տագնապներուն, թէ՛ լիբանանեան եւ թէ՛ հայկական իմաստով, չենք կրնար զանց առնել Ուսուցչաց տօնը, մանաւանդ Հայ ուսուցիչի տօնը: Ու յատկապէս այս օրերու դժնդակ պայմաններուն մէջ կարեւոր շեշտադրումով կը ներկայանայ Ուսուցչաց տօնը: Խօսիլ ուսուցիչի մասին համազօր է խօսիլ մօր մասին, Հայ ուսուցիչը` նման հայ մօր: Աղբիւրը` իւրաքանչիւրիս կազմաւորումին: Հիմը` մեր բոլորին անհատականութեան կերտման:...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ Յակոբ Բագրատունի, Կիներու միջազգային օրուան առիթով, ընկերային ցանցերուն վրայ կատարեց հետեւեալ գրառումը. «Կինը հասարակութեան գանձն է»:  

Մարտ ամսուան ընթացքին բազմահազար աշակերտներ եւ շրջանաւարտներ կը պատուեն անոնք, որոնք գլխաւոր դերակատարները եղած են իրենց նկարագրի կերտման եւ կեանքի զանազան ալեկոծ փուլերուն յաջողութեամբ թիավարելու կարողութեան իւրացման գործընթացքին մէջ: Ուսուցիչն է, որ ծնողքին կողքին, հիմնական դեր ունեցած է մանուկի, պատանիի եւ երիտասարդի դաստիարակութեան ընթացքին վրայ` ձգելով հետք եւ անջնջելի յիշատակներ: Իսկ հայ ուսուցիչը, այս յատկութիւններուն կողքին, շատ աւելի ծանր պատասխանատուութիւններու...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կամայ թէ ակամայ մարդկութիւնը մուտք գործեց արհեստագիտութեան նոր դարաշրջան ու իր «ենթակայութիւն»-ը յայտնեց յեղաշրջող գիտական նուաճումներու, որոնք տարուէ տարի առաւել կը բազմանան ու տիրապետելու իրենց սեփական կամքը կը փորձեն պարտադրել հետագայ սերունդներու: Այս անխուսափելի իրողութեան դէմ յանդիման` մարդ արարածին կեանքն ու հոգեկերտուածքը, ապրելակերպն ու մտածելու եղանակը արդէն կը դիմագրաւեն շատ լուրջ մարտահրաւէրներ, որոնց սոսկ ընդգծումով` մեզ ահաւոր կացութեան...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այսօր ուսուցչաց տօն է: Ուսուցչութիւնը կոչում եւ մարդակերտումի առաքելութիւն է: Ուսուցիչը այն անձն է, որ գիտելիքներու կողքին, նկարագիր եւ առաքինութիւններ կը ջամբէ նորահաս սերունդներուն: Հայ ուսուցիչները իրենց բոլորանուէր ծառայութեամբ անփոխարինելի դեր ունին սերունդներու հայեցի կազմաւորման եւ ազգապահպանման նուիրական առաքելութեան մէջ: Անոնք բարձրագոյն պատասխանատուութիւն ստանձնած են, որպէսզի նորահաս սերունդները հասնին մտքի, հոգիի եւ մարմինի կատարելութեան: Հայ ուսուցիչը մեր լեզուի,...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ 1996-ին, երբ Աքսոր Գասարճեան վարժարանի տնօրէնութիւնը ստանձնեցի, աշխատանքի փոխանցման առաջին հանդիպումը տեղի ունեցաւ ներկայութեան Երուանդ Տեմիրճեանին, որ օրին Ուսումնական խորհուրդի գործավարն էր: Հոգաբարձութեան հետ հանդիպումին ներկայ էին թաղականութիւնը եւ հոգաբարձուները լրիւ կազմով, որուն մէջ էր նաեւ Գրիգոր Գապագեանը: Օրին ինծի համար այդ միջավայրը բոլորին անծանօթ էր, ուստի մտահոգ էի, թէ ինչպէ՛ս պիտի աշխատիմ, մանաւանդ որ Անդրանիկ Մսըրլեանը, որ...

Ա. ԱՂԱՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Մօտ տասնեակ մը տարիներ առաջ անհանգստութեան պատճառով հիւանդանոց փոխադրուեցար ենթարկուելու կարգ մը բժշկական հետազօտութիւններու, ապա հազիւ ապաքինած եւ քննութիւններուն դրական արդիւնքը ստացած, տակաւին տկար քայլերով, դպրոց հանդիպեցար եւ հաղորդեցիր լաւ լուրը` մեզ ալ մասնակից դարձնելով այդ ուրախութեան: Այս անգամ դարձեալ կը սպասէինք հեռաձայնի զանգի` ակնկալելով լաւ լուրեր, սակայն, ափսո՜ս, յունուարի վերջին օրերուն` ցուրտ առաւօտ մը, անակնկալօրէն ստացանք մահուանդ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ֆրանսայի նախագահ Էմանուել Մաքրոն 26 փետրուարին Փարիզի մէջ եւրոպական շուրջ երկու տասնեակ պետութիւններու` Քիեւի զօրակցական խորհրդաժողովի աւարտին «Այս պահուս Ուքրանիա զօրքեր ուղարկելու հարցին մէջ համախոհութիւն գոյութիւն չունի: Ոչինչ, սակայն, պէտք չէ բացառել: Մենք պիտի ընենք այն ամէնը, ինչ որ պարտաւոր ենք, որպէսզի Ռուսիան չյաղթէ», յայտարարեց` անակնկալի մատնելով իր դաշնակիցները, որոնք ստիպուած` շարքով յայտարարեցին, որ Ուքրանիա զօրքեր ուղարկելու որեւէ...

Սիրելի՛ աշխարհասփիւռ ՀՕՄ-ուհիներ եւ հայուհիներ, Կիներու միջազգային օրը կու գայ անգամ մը եւս շեշտելու  եւ յիշեցնելու մեզի կնոջ ունեցած իւրայատուկ դերակատարութիւնը` մեր ընտանեկան ու հասարակական կեանքին մէջ: Քաղաքական դրդապատճառներէ մղուած` տարիներ առաջ սկիզբ առած Կիներու միջազգային օրը այսօր համաշխարհային տարողութեամբ խորհրդանիշը դարձած է կիներու իրաւունքներու պաշտպանութեան, ընկերային եւ սեռային հաւասարութեան, կիներու առողջապահութեան, զարգացման եւ հզօրացման: Ի զուր չէ, որ կինը...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդի անդամ Կիներու միջազգային օր մը նշանակելու գաղափարը ծնունդ առած է 1909-ին, երբ Ամերիկեան համայնավար կուսակցութեան կողմէ փետրուար 28-ը ճշդուած է պարգեւատրելու համար Նիւ Եորքի հագուստի գործարաններուն մէջ աշխատող բոլոր այն կիները, որոնք 1908-ին գործադուլ մը կատարած էին, բողոքելու համար աշխատանքային պայմաններու դէմ` պահանջելով աւելի լաւը, այսինքն` լաւ վճարում, նուազ աշխատանքի ժամեր եւ քաղաքական գետնի...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Կար ժամանակ, երբ պատերազմի դժուար պայմաններու մէջ էինք, ամիսներով կարելի չէր ըլլար ուսուցիչներու աշխատավարձ տալ, ապահովական վտանգաւոր վիճակ էր, անոնք կ՛երթեւեկէին իրենց կեանքը վտանգելով, բայց մեր ուսուցիչները` սերունդներ պատրաստելու առաքելութեան ամուր կառչելով եւ հայ դպրոցին ու գաղութի զօրութեան նկատմամբ խոր հաւատքով, ինչպէս նաեւ իրենց անձնական օրինակով ապագայ սերունդներ դաստիարակելու առաքելութեան կոչում ունէին: Կար ժամանակ, երբ առաջնորդարանի պատասխանատուները անձամբ...

ՏՈՔԹ. ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ Պատմութենէն գիտենք, թէ տղամարդու վայելած «Նահապետական բացարձակ տիրական» դերին, այսինքն` «Հայրիշխանութեան» նախորդած է «Մայրիշխանութիւնը»: Կինը` իբրեւ զաւակներ ծնող մայր, ընտանիքի գլխաւոր եւ կարեւոր դէմքն էր, նաեւ` ընտանեկան գործերու ղեկավարը: Ժամանակներու հոլովոյթի հետ հայ կինը աստիճանաբար կորսնցուց իր իրաւունքները եւ զրկուեցաւ իր առանձնաշնորհումներէն, մատնուեցաւ կախեալ վիճակի ու ընտանիքի մէջ դարձաւ երկրորդ անձ, յատկապէս Արեւելքի մէջ: Հայ կինը իր...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այսօր` մարտ 8-ը կիներու միջազգային օրն է: Անցեալին կիները մեծարելու օր եղած է Հռոմի մէջ: Այդ օր կիները կը մեծարուէին եւ իրենց ամուսիններէն նուէրներ կը ստանային: Ստրկուհիներ այդ օր հանգիստի իրաւունք ունէին եւ նոյնպէս նուէրներ կը ստանային: Նիւ Եորքի մէջ, 8 մարտ 1857-ին, հիւսուածեղէնի գործարաններուն մէջ աշխատող դերձակուհիներ, ցած աշխատավարձի եւ աշխատանքային վատ պայմաններուն դէմ բողոքի ցոյցեր կազմակերպեցին:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այն թիւր տպաւորութիւնը ստեղծուած է, որ տպագիր գիրք ընթերցողներ գրեթէ չեն մնացած: Ուսումնասիրութիւններ  սակայն կը հաստատեն, որ իրականութիւնը այդպէս չէ: Բարեբախտաբար: Այս բնաբանով «lifeandreading» կայքը  շահեկան յօդուած մը հրապարակած է: Ն. «Թղթային գիրքերը միշտ կը գերազանցեն ե-գիրքերը (e-books)». ուսումնասիրութիւն Այսօրուան աշխարհին մէջ արհեստագիտութիւնը այնքան զարգացած է, որ բառացիօրէն ընտրութեան խնդիր է, երբ խօսքը կը վերաբերի այն սարքերուն,...

ԳԱՌՆԻԿ Ա. ՔՀՆՅ. Գ. Գ.- Սփիւռք. Բառ, Սահմանումներ 1.- Արմատը Բառը հնդեւրոպական «սփռ» արմատէն է, որ «ունի երկու տարբեր, սակայն իրարու հանգուցուած իմաստ», բացատրած է Թէօլէօլեան: Բառը նախ կը նշանակէ տարածել, կամ սփռել, նաեւ` «յարակից» ցրուել իմաստը: Յետոյ աւելցնելով ամերիկացի լեզուաբաններու ստուգաբանութիւն մը` գրած է, որ անոնց «կը թուի», թէ արմատին «աւելի հին իմաստը» նշանակած է հունտ կամ «բոյսերու այն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի այս կամ այն շրջանին մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն եւ աղէտալի զարգացումներուն հետեւողը, եթէ պահ մը «շունչ մը քաշէ» եւ բանականութիւնը գործածելով` կշռադատէ եղած-չեղածը, դժուարութիւն չ՛ունենար եզրակացնելու, որ աշխարհը ներկայիս (խորքին մէջ` երկար ատենէ ի վեր) կը ղեկավարուի «իմաստուններով», որոնք տխմարութիւններ դուրս տալու, տագնապները դարմանելու փոխարէն` կրակին վրայ քարիւղ թափելու «քաղաքականութեան» կը հետեւին: Ու եթէ ներկայ փուլի ամէնէն...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Քաղաքական գիտութիւնների թեկնածու, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի կեդրոնական գրասենեակի յատուկ ծրագրերի պատասխանատու Եւրոպական աշխարհամասը այն վայրերից է, որտեղ հայկական սփիւռքի ազգային լոպիինկը` որպէս այդպիսին, կայացած եւ ուրոյն ձեռագիր ունեցող ցանցային կառոյցն է` քաղաքական շատ յստակ առաջնահերթութիւններով եւ գործունէութեան ճշդուած ուղղութիւններով: Մեր կողմից «Հորիզոն»-ում հրատարակուած «Հայկական լոպին արեւմտեան աշխարհում. Եւրոպա» յօդուածում նկատել էինք, որ երբ խօսում ենք Եւրոպայում հայկական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Քանատա Քանատայի Դեսպան Էնտրու Թըրնըր Այցելեց Մոնրէալի Եւ Լաւալի Հայ Կեդրոնները Երկուշաբթի, 26 փետրուար 2024-ին Հայաստանի մէջ Քանատայի դեսպան Էնտրու Թըրնըր այցելեց Մոնրէալի եւ Լաւալի հայ կեդրոնները` մօտէն ծանօթանալու տասնամեակներէ ի վեր հիմնուած հայ կեդրոններուն եւ անոնց հովանիին ներքեւ գործող միութեանց համայնքային եւ համաքանատական գործունէութեանց: Նոյն ծիրին մէջ փետրուար 22-ին դեսպանը այցելած էր նաեւ Թորոնթոյի Հայ կեդրոն եւ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ խոստացուած խաղաղութեան պայմանագիրը կ՛ուշանայ: Պայմանագիրի խմբագրումը տակաւին չէ իրականացած ու կողմերը, զայն վերջնական տեսքի բերելու համար կը փոխանակեն առաջարկներ: Գրեթէ տարի մը առաջ ըսուած էր, որ խմբագրումը կայացած է, բացի քանի մը կէտերէ: Կը յուշուէր միաժամանակ, որ չհամաձայնեցուած կէտերը էական չեն: Այժմ հետզհետէ կը պարզուի, որ այդ կէտերը կը վերաբերին, բացի «Զանգեզուրի միջանցքի» կարգավիճակէն,...

ՍԻՒԶԱՆ Խ. ամէն մէկս պիտի կատարէ իր ընտրութիւնը ոռնալ պատմութեան դէմ կամ ներքաշուիլ հոսանքներու մէջ անպարզ պղտոր որ իր կարգին կը ներքաշուի նոր հոսանքներու մէջ նոյնքան աղոտ հոսանքները կը մեծանան կուռին ու կը դառնան մէկ մեծ աղէտ եղեռն մի մեծ աղէտներու անվերջ հոսքը կառավարելու տենչով անոնց կու տանք անուններ այբուբենի կարգով ինչպէս փոթորիկներու անունները կը սկսին այբով... ի՞նչ կոչեմ առաջինը...