Յօդուածներ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի այս կամ այն շրջանին մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն եւ աղէտալի զարգացումներուն հետեւողը, եթէ պահ մը «շունչ մը քաշէ» եւ բանականութիւնը գործածելով` կշռադատէ եղած-չեղածը, դժուարութիւն չ՛ունենար եզրակացնելու, որ աշխարհը ներկայիս (խորքին մէջ` երկար ատենէ ի վեր) կը ղեկավարուի «իմաստուններով», որոնք տխմարութիւններ դուրս տալու, տագնապները դարմանելու փոխարէն` կրակին վրայ քարիւղ թափելու «քաղաքականութեան» կը հետեւին: Ու եթէ ներկայ փուլի ամէնէն...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Քաղաքական գիտութիւնների թեկնածու, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի կեդրոնական գրասենեակի յատուկ ծրագրերի պատասխանատու Եւրոպական աշխարհամասը այն վայրերից է, որտեղ հայկական սփիւռքի ազգային լոպիինկը` որպէս այդպիսին, կայացած եւ ուրոյն ձեռագիր ունեցող ցանցային կառոյցն է` քաղաքական շատ յստակ առաջնահերթութիւններով եւ գործունէութեան ճշդուած ուղղութիւններով: Մեր կողմից «Հորիզոն»-ում հրատարակուած «Հայկական լոպին արեւմտեան աշխարհում. Եւրոպա» յօդուածում նկատել էինք, որ երբ խօսում ենք Եւրոպայում հայկական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Քանատա Քանատայի Դեսպան Էնտրու Թըրնըր Այցելեց Մոնրէալի Եւ Լաւալի Հայ Կեդրոնները Երկուշաբթի, 26 փետրուար 2024-ին Հայաստանի մէջ Քանատայի դեսպան Էնտրու Թըրնըր այցելեց Մոնրէալի եւ Լաւալի հայ կեդրոնները` մօտէն ծանօթանալու տասնամեակներէ ի վեր հիմնուած հայ կեդրոններուն եւ անոնց հովանիին ներքեւ գործող միութեանց համայնքային եւ համաքանատական գործունէութեանց: Նոյն ծիրին մէջ փետրուար 22-ին դեսպանը այցելած էր նաեւ Թորոնթոյի Հայ կեդրոն եւ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ խոստացուած խաղաղութեան պայմանագիրը կ՛ուշանայ: Պայմանագիրի խմբագրումը տակաւին չէ իրականացած ու կողմերը, զայն վերջնական տեսքի բերելու համար կը փոխանակեն առաջարկներ: Գրեթէ տարի մը առաջ ըսուած էր, որ խմբագրումը կայացած է, բացի քանի մը կէտերէ: Կը յուշուէր միաժամանակ, որ չհամաձայնեցուած կէտերը էական չեն: Այժմ հետզհետէ կը պարզուի, որ այդ կէտերը կը վերաբերին, բացի «Զանգեզուրի միջանցքի» կարգավիճակէն,...

ՍԻՒԶԱՆ Խ. ամէն մէկս պիտի կատարէ իր ընտրութիւնը ոռնալ պատմութեան դէմ կամ ներքաշուիլ հոսանքներու մէջ անպարզ պղտոր որ իր կարգին կը ներքաշուի նոր հոսանքներու մէջ նոյնքան աղոտ հոսանքները կը մեծանան կուռին ու կը դառնան մէկ մեծ աղէտ եղեռն մի մեծ աղէտներու անվերջ հոսքը կառավարելու տենչով անոնց կու տանք անուններ այբուբենի կարգով ինչպէս փոթորիկներու անունները կը սկսին այբով... ի՞նչ կոչեմ առաջինը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Երեւանի Մէջ Գործող ՀՅԴ Արցախի Կառոյցները Նշեցին Արցախեան Շարժման 36-Ամեակը Արցախեան շարժման 36-ամեակին առիթով ՀՅԴ «Արամ Մանուկեան» երիտասարդական կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ, որուն մասնակցեցան Երեւանի մէջ գործող ՀՅԴ Արցախի կառոյցներու անդամներ, հրաւիրեալներ: Բանախօսները ներկայացուցին շարժման սկզբնաւորման պատմութիւնը, կիսեցին յիշողութիւններ, խօսեցան պայքարի շարունակականութեան, նոր պայմաններու մէջ ձեռնարկուելիք անհրաժեշտ քայլերուն մասին: ՀՅԴ Հայաստանի Եւ Արցախի Երիտասարդական Միութիւններու Երկօրեայ Սեմինար...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պաքու քարիւղի արդիւնաբերութեան շնորհիւ ԺԹ.  դարու կէսերուն արագօրէն զարգացաւ: Քարիւղի արդիւնաբերութեան զարգացման գործին մէջ իրենց առանձնայատուկ դերը ունեցան յատկապէս արցախահայերը: Արցախցիներ էին քարիւղի հանքերու սեփականատէրեր Առաֆելեանները, Ղուկասեանները, Կրասիլնիկեանները, Գրիգոր եւ Յովսէփ Թումայեան եղբայրները, Գրիգոր Դիլդարեան, Մուսայէլ Շահգեդանեան, Դաւիթ Աւան-Իւզպաշեան, զօրավար Յովհաննէս Լազարեան, Սամուէլ Բաղիրեան, Յարութիւն Մադաթեան, Միքայէլ Արամեանց եւ շատ ուրիշներ: Թիֆլիսի «Տարազ» ամսագիրը 1892 յուլիս 5-ին, 25-րդ...

Արցախի մշակութային ժառանգութեանց պահպանումը եւ փոխանցումը նոր սերունդներուն` մեզմէ իւրաքանչիւրին սրբազան առաքելութիւնն է: Նոյն նպատակին համար գոյացած է «Արցախեան մշակոյթի պահպանման կեդրոն» հասարակական կազմակերպութիւնը: Արդարեւ, Արցախի մէջ թէ Արցախէն դուրս մեր կոչումն է պահել արցախեան հոգեւոր եւ ազգային մշակութային հարուստ ժառանգութիւնը: Ուստի յիշեալ կեդրոնին կողմէ կազմակերպուած է համազգային դրամահաւաք` այս նպատակին համար, որ սկիզբ առաւ 20 փետրուար 2024-ին եւ արդիւնքները...

ԼԵՒՈՆ ՎՐԴ. ԵՂԻԱՅԵԱՆ Առաջնորդական փոխանորդ Ճեզիրէի Հայոց 90 երկար տարիներ առաջ, 4 նոյեմբեր 1934-ին, պատմական Հայաստանի սահմանակից քաղաքէն` նորահաստատ Գամիշլիէն, հնչեց ձայնը Բաբգէն աթոռակից կաթողիկոսին հետեւեալ խօսքը. «Օրհնեսցի եւ օծցի…», ապա «Օրհնեսցի եւ պահպանեսցի եւ նախախնամեալ պահեսցի յանուն Սրբոյն Յակոբայ հաստատեալ եկեղեցիս…»: Տեղահանութենէն ետք, ինչպէս հայերուն վիճակն էր ամէնուրեք, նոյնպէս էր Գամիշլիի հայ ժողովուրդինը: Անտուն, անտիրական, մինչեւ որ կաթողիկոսարանը եւ...

Ա. Ա. Արցախեան շարժման 36-ամեակին առիթով կ՛արժէ ուշադրութեան առարկայ դարձնել Արցախի իրավիճակը, ուր ներկայիս իրատեսական ոչինչ կ՛երեւի հորիզոնին վրայ, թէ Արցախ հայրենիքը մօտիկ ապագային պիտի թօթափէ ազրպէյճանական լուծը` արցախցիներուն բնօրրան վերադարձին համար նպաստաւոր պայմաններ ստեղծելով: Ռուսիա, Թուրքիա եւ Ազրպէյճան կազմած են այն ճակատը, որ կը պայքարի արդարութեան դէմ` Արցախի բռնակցմամբ եւ արցախահայութեան բռնագաղթմամբ: Խորքին մէջ խնդիրը վերածուած է միջազգային խաղադաշտի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Չեմ փորձեր չքմեղանքի սովորական մարզանքներով բանալ տողերս: Գիտեմ: Արդէն ըսելիքներս ու գրելիքներս ուշ ալ են: Արդէն նոյնիսկ ուշացած ալ եմ: Միտքս պարզեմ: Անցեալ յունուար 27-ին 85 տարեկան դարձաւ մեր մեծանուն երաժշտահան Տիգրան Մանսուրեանը: Հաւատացէ՛ք, ազգովին եւ անհատապէս չենք մոռցած զինք: Ինչպէ՞ս կրնանք մոռնալ նման հանճար մը: Իմ կարգիս, ինծի համար յարգելի պայմաններ արգելք հանդիսացած էին, որ օրին չկարողանայի...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Մոնրէալի մէջ լոյս տեսան 2023-ի վերջաւորութեան յուշագրական` «Յիշատակարան բժիշկի կեանքէս», «Համով-հոտով եւ լեղի յուշեր» եւ «Բժշկական ծառայութեան դաշտէն անդին» մեծածաւալ պատկերազարդ հատորներս: Այս յուշագրական հատորները պատրաստուեցան պսակաձեւ ժահրի համաճարակին պատճառով պարտադրուած` երկու տարուան տնակեցութեան օրերուն: Այս աշխատանքը իրականացաւ շնորհիւ Սարգիս Մահսէրէճեանի տարիներու շարունակական յորդորին. «Տոքթո՛ր Կարպիս, յուշերդ գրելու ես, խօսքս մտիկ ըրէ՛»: Հետեւաբար ան եղաւ խթանը, որ...

Կազայի պատերազմին տարածքը ընդլայնելու հեռանկարը երեւելի էր, անոր արձագանգին Սուրիա եւ Լիբանան հասնելու հաւանականութիւնը առկայ էր մարտերու սկիզբէն իսկ: Կազայի պատերազմին բռնկումով տարածաշրջանի ուժերու բախումը իր առաւելագոյն սրումին հասաւ: Իսրայէլ սկսաւ հրթիռակոծել Սուրիոյ օդակայանները առաջին իսկ օրէն, ապա նաեւ` հարաւի սահմանային եւ մայրաքաղաքի կարգ մը շրջաններ, իսկ վերջին երկու ամիսներուն բուռն կերպով կը հարուածէ Լիբանանի հարաւային շրջանները: Միացեալ Նահանգներու ուժեր,...

Ինչո՞ւ Հայաստանում իշխանափոխութիւն տեղի չի ունենում: Պարզ շփումների ընթացքում անգամ իւրաքանչիւր ոք համոզւում է, որ դրա համար գոյութիւն ունի հանրային մեծ պահանջ: Ակնառու է, որ իշխանութեան ետեւից դեռ երէկ գնացողների գերակշիռ հատուածն անգամ խորապէս հիասթափուած է իր ողբերգական ներկայի ու առաւել անհեռանկար ապագայի համար եւ երազում է ստեղծուած կացութեան յաղթահարումը: Այդ դէպքում ինչո՞ւ տեղի չի ունենում հասարակական-քաղաքական այն կենսական բարեշրջումը,...

Հրապարակուեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի փետրուարի թիւը: Փետրուար ամիսը, յիշարժան իրադարձութիւններու առումով, խորհրդանշական արժէք ունի հայութեան համար: Այդ իւրայատուկ շունչը ընթերցողը կը զգայ ծանօթանալով պաշտօնաթերթի ներկայ թիւին` կողքի առաջին էջէն մինչեւ վերջին էջը: Փետրուարեան սոյն թիւի «Առաջնորդող»-ին վերնագիրն է` «Ինչո՞ւ իշխանափոխութիւն տեղի չի ունենում»: «Առաջնորդող»-ին  մէջ փորձ կը կատարուի հիմնական քանի մը գործօններու ազդեցութեամբ բացատրել, թէ ինչո՛ւ տեղի չ՛ունենար...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յետմիջօրէ: Հեռատեսիլի լուսամուտէն մէկ ժամ դիտեցի հայաշխարհը: Գիրքեր եւ պատկերներ, երբեմն ալ` զբօսաշրջիկի տպաւորութիւններ, ըսած էին, որ այդ տարածութիւնները` դաշտ, լեռ, ծովանման լիճ,  նախահայրերուս ԷՐԳԻՐն  էին: Ես ալ` իրաւատէր ժառանգորդ: Ինչպէ՞ս չմտածեմ խայտառակուած իրաւունքի եւ անոր հետեւանք բազմատեսակ կեղծիքներու մասին: Ինչե՜ր տեսայ, ակնդէտ հետեւեցայ: Կը յուսայի, որ պատկերասփռումը կանգ պիտի չառնէր: Աղթամարի Ս. Խաչ եկեղեցիի գմբէթին խաչ կար:...

Շնորհաւորելով «Ազատ Օր»-ի 80-ամեակը Շնորհաւորելով մեր գործընկեր «Ազատ Օր»-ի 80-ամեակը, առիթը պատշաճ կը նկատենք մաղթելու բարի երթ, եւ ողջունելու նոր ձեւաչափով թերթի առաքելութիւնը շարունակելու որոշումը։ Վստահ ենք, որ «Ազատ Օր»-ի շուրջ համախմբուած խմբագրակազմը, ՀՅԴ Յունաստանի Կեդրոնական Կոմիտէի քաջալերանքով եւ աջակցութեամբ պիտի շարունակէ՝ արեւմտահայերէնի պահպանման ու տարածման, յունահայ կեանքի բազկերակին կշռոյթներուն համընթաց նախաձեռնութիւններուն ու ձեռնարկներուն թղթակցութիւնները  հանրայնացնելու, հայրենական  եւ սփիւռքեան իրադարձութիւնները...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Յամի Տեառն 6-րդ դարու վերջաւորութեան Հռոմի Կաթողիկէ եկեղեցւոյ ամէնէն նշանաւոր պապերէն մէկը` Մեծն Գրիգոր պապ (Pope Gregory the Great) մարդկային եօթը մոլութիւններ վերցնելով` զանոնք կոչեց «Եօթը մահացու մեղքեր»: Ի վաղուց յետէ, հին Ուղղափառ եւ Կաթողիկէ Եկեղեցիներ հետեւեալ եօթը մոլութիւնները կը սեպեն շատ լուրջ մեղքեր. հպարտութիւն, նախանձ, բարկութիւն, ծուլութիւն, ագահութիւն, որկրամոլութիւն եւ բղջախոհութիւն: Ստորեւ հակիրճ ակնարկ մը...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Մարիանա Աբրահամեանը եւ Լեւոն Պատեմեանը երկու երիտասարդ հայորդիներ են, որոնք հայկական ընտանիք-տուն կազմած են Հայաստանէն դուրս` Սկովտիոյ Կլասքօ քաղաքը: Մարիանան երիտասարդ երաժիշտ-դաշնակահար է, որ իր ուսումը նախ ստացած է Նորվեկիոյ մէջ, 2014-2016 տարիներուն, ապա հասած է Կլասքօ եւ ստացած մագիստրոսի վկայականը` իբրեւ ընկերակցող դաշնակահար: Ան ապա աւելի կատարելագործած է իր ուսումը, երբ վերջերս ստացած է դոկտորական վկայականը`...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Շնորհակալ առիթը ունեցայ դիտելու Հրանտ Մաթեւոսեանի «Գոմէշը» վիպակի մենակատարութեամբ բեմակացումը` բեմադրիչ-դերսանուհի Նարինէ Գրիգորեանի կատարումով: Մաթեւոսեանագիտութիւնս սահմանափակուած է «Տէրը» եւ «Մենք ենք մեր սարերը»  ժապաւէններու հեռատեսիլի կրկնուող դիտումներով եւ քանի մը պատառիկով: Ելոյթի նախօրէին կարդացած եմ վիպակը, զոր դերասանուհին ասմունքեց բեմի վրայ, կը թուի թէ` տառացիօրէն: Համազգայինի «Գ. Իփէկեան» թատերախումբին պատրաստած պրոշիւրը կ՛օգնէ այդ բարդ գործը ընկալելու: Աւելի ճիշդ`...