Յօդուածներ

Ինչպէս նախապէս հաղորդած էինք, 22 օգոստոս 2025-ին մահացած «Ազդակ»-ի երկարամեայ աշխատակից, բեղուն գրիչի տէր Յարութ Չէքիճեանի կարգ մը յօդուածներ տակաւին կան մեր տրամադրութեան տակ: Թուականները պահպանելով  պիտի հրապարակենք զանոնք իրենց կարեւորութեան համար` թէկուզ աշխարհաքաղաքական որոշ փոփոխութիւններ արձանագրուած ըլլան: «Ա.» ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Պերլինի յայտնի հրէական Ճաշարանը «Իսրայէլի օր»-ը ընտրած է կատակով մը նշելու պաղեստինցիներուն սպանդը (1): Այս է խորագիրն ու ենթախորագիրը...

Նորաստեղծ բա՞ռ, թէ՞ եզրոյթ: «Սփիւռքիստան»-ի մասին կարելի է էջեր տրամադրել, մանրամասնօրէն նկարագրել` սկսելով ծննդոցէն մինչեւ ներկայ օրերը: Վերջին ամիսներուն, բեմահարթակի վրայ է սփիւռքը: Հաւաքներ, գիտաժողովներ, կլոր սեղաններ, «զում»-ային զեկուցումներ, եւ նիւթը միշտ ալ կը մնայ ժամանակակից, անաւարտ եւ հետաքրքրական: Բազմիցս կրկնութիւն պիտի ըլլայ այս նիւթին մասին մրոտելը, սակայն, նկատի ունենալով անոր կարեւորութիւնն ու այժմէականութիւնը, կարելի է կրկնութիւնը նկատի ունենալ իբրեւ...

ԿԻՐԱԿՈՍ (ԿԱՐՕ) ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Այս յօդուածը ընթերցող հայերուն մեծամասնութիւնը, անկասկած, անոր վերնագիրը պիտի վերագրէ բառին աւանդական իմաստին, ըսել կ՛ուզեմ, որ բոլոր ընթերցողները առաջին ակնարկով պիտի մտածեն, թէ խօսքը մեր սիրելի, տասնեակ անգամներ երգերու նիւթ դարձած, հարիւրաւոր անգամ փառաբանուած, իր բոյնին վրայ թառած կամ մէկ ոտքի վրայ իր ձագերուն հետ կայնած չորս կողմը դիտող թռչունին` կռունկին մասին է, որ կարօտի, պանդխտութեան եւ...

ՍԱՐԳԻՍ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Կան լեռներ, որոնք նուաճուելէ ետք կը մնան աշխարհագրական քարտէսներու վրայ` որպէս յաղթահարուած բարձունքներ: Եւ կայ Արարատը, որուն հետ հանդիպումը երբեք ֆիզիքական արշաւի սահմաններուն մէջ չի փակուիր: Անոր վերելքը վերջակէտ չունի. ամէն էջքի հետ արդէն իսկ կը ծնի վերադարձի անհրաժեշտութիւնը: Արարատը անտէր ձգուած տուն մը չէ, որուն դուռը կրնանք փակել ու հեռանալ: Ան աւելի շատ կը նմանի ծանր հիւանդի...

Ֆրեզնոյի բժշկական առաքելութեան բեղուն գործունէութեան ծանօթ են մեր ընթերցողները: Առաքելութիւնը կանոնաւոր գործուղումներով հետեւողականօրէն բազմապիսի օժանդակութիւններ կը շարունակէ տրամադրել լիբանանահայ բարեսիրական, բժշկական եւ կրթական կառոյցներուն: 5 մայիս 2026-ի թիւով  «Ազդակ» հարցազրոյց կատարած էր առաքելութեան ղեկավար, Ֆրեզնոյի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան պատուոյ հիւպատոս Պերճ Աբգարեանին հետ, որ հանգամանօրէն պարզաբանած էր այն պատճառները, որոնք մղած էին յետաձգել այս տարուան լիբանանեան գործուղումը: Աբգարեան հաստատած էր`...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Պա՛պ, Դժուար է հաւատալ, որ երբ այս տողերը կը գրեմ, դուն այլեւս մեզի հետ չես: Դուն այնքան բնական ու հաստատ ներկայութիւն էիր մեր կեանքին մէջ, որ բացակայութեանդ հետ հաշտուիլը տակաւին դժուար կը թուի: Ապրեցար պարզ կեանք մը: Չսիրեցիր մեծ խօսքերը, ոչ ալ սպասեցիր, որ մարդիկ գնահատեն ըրածներդ: Կ՛ընէիր այն, զոր ճիշդ կը համարէիր, կը հոգայիր ընտանիքիդ եւ կ՛ապրէիր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ազրպէյճանի կառավարութիւնը նախորդ շաբաթ Միացեալ Նահանգներու դաշնակցային դատարանին մէջ դատ բացաւ «Սի.Էն.Էն.»-ին դէմ` «Իրանի դէմ պատերազմին ընթացքին Իսրայէլ զօրք ուղարկած է Ազրպէյճան» յօդուածին համար: Վկայակոչելով անանուն աղբիւրներ` «Սի.Էն.Էն.»-ը 5 յունիս 2026-ին հաղորդած է, որ Ազրպէյճանի մէջ գտնուող իսրայէլեան ուժերը` «բաղկացած են քանի մը տասնեակ զինուորականներէ, որոնց շարքին` Իսրայէլի յատուկ գործողութիւններու ուժերէն, անոր ուղղաթիռի յատուկ մարտական ու փրկարարական ստորաբաժանումներէն...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Վերջին քանի մը գրութիւններս` «Մէկ հանրապետութիւն, մէկ ազգ, մէկ դրօշ», «Մէկ դրօշ, բայց ի՞նչ կը նշանակէ «Համահայկական»-ը», «Միասնական, բայց արդեօ՞ք միակարծիք» եւ «Հիմնադիր կուսակցութեան պատասխանատուութիւնը` պետութեան կողքին, ազգային շահի պահապան», համեստ փորձեր են վերադառնալու հայ քաղաքական մտքի քանի մը հիմնարար հասկացութիւններուն եւ մեր այսօրուան իրականութեան մէջ վերաքննելու անոնց իմաստը: Այս շարքը, կատակով, բայց նաեւ որոշ լրջութեամբ, սկսած եմ...

Հինգշաբթի, 3 սեպտեմբերին, յետմիջօրէի ժամը 5:00-ին Երեւանի «Ժամանակակից արուեստի թանգարան»-ին մէջ տեղի պիտի ունենայ Լիբանանի մէջ գործող «ԱՅԲ թու ԶԵՏ» արուեստի ակադեմիայի հիմնադիրներ Մարալ եւ Ժիրայր Փանոսեաններու անհատական ցուցահանդէսի բացումը` «Երազանք, արուեստ, Երեւան» խորագիրով: Ցուցահանդէսի մասին յաւելեալ տեղեկութիւններ ստանալու նպատակով «Ազդակ» զրոյց մը ունեցաւ լիբանանահայ արուեստագէտ Մարալ Փանոսեանի հետ: Փանոսեան ըսաւ, որ 2024-ի լիբանանեան պատերազմին, ինք եւ եղբայրը` Ժիրայրը, Հայաստան...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Ամէն առաւօտ օրացոյցէն թերթիկ մը կը վերցնեմ` նոր օրուան լուռ աչքալուսանքը կատարելով: Փոքրիկ այդ թուղթը կ՛ազդարարէ ժամանակին անընդհատ ընթացքը. օր մը եւս անցաւ, նոր մը սկսաւ: Իսկ թերթիկին ներքեւ սովորաբար իմաստուն խօսք մը կայ` մարդուն մտածումը պահ մը առօրեայէն բարձրացնելու եւ ներքին խորհրդածութեան մղելու կոչուած: Այսօրուան խօսքը հետեւեալն էր. «Ջանա՛ սա սկզբունքին տէր ըլլալ.- Ոչ ոքի դէմ, ամէնուն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միշտ առեղծուած մնացած է այն, որ մարդիկ հազարաւոր տարիներ առաջ ինչպէ՞ս այդքան ճշգրիտ կառուցած են բուրգեր, երբ  ժամանակակից արհեստագիտութիւնը չկար: Գիտնականներ միշտ կ՛ուսումնասիրեն եւ տարաբնոյթ եզրակացութիւններու կը յանգին: Այն պահուն, երբ կը կարծեն, թէ գտած են գաղտնիքը, նոր տուեալ մը ի յայտ կու գայ, եւ կը սկսին նոր ուսումնասիրութիւններ: NPJ Heritage Science եւ IFLScience կայքերը այս մասին...

«Հայաստանի մէջ ժողովրդավարութեան միջազգային դիտարան»-ի (IODA) առցանց մամլոյ ասուլիսին ընթացքին դիտարանի գործադիր խորհուրդի անդամ, «Human Rights Watch»-ի նախկին գործադիր տնօրէն Քենեթ Ռաթ ըսաւ, թէ մինչեւ ընտրութիւնները կազմակերպութիւնը կը զգուշացնէր, որ Փաշինեանն ու իր կուսակիցները ունին բռնատիրական հակումներ, որոնք դրսեւորուած էին քարոզարշաւին ընթացքին: «Փաշինեան չարաշահած է որոշ օրէնքներ եւ կառավարութեան հայեցողութիւնը` ընդդիմադիր թեկնածուները, քննադատող ձայները, անկախ լրագրողները եւ Հայ առաքելական եկեղեցին...

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ Պատմութիւնս ոչ ոք կը հետաքրքրէ: Գիտեմ: Այնքան տափակ, այնքան մածուցիկ, անկրակ ու նեխած, որ զիս անգամ կը ձանձրացնէ: Ես ուսուցիչ եմ: Հայերէնի ուսուցիչ: Նետուած սփիւռքի հայկական դպրոցներէն մէկուն մէջ: - Ամբողջ կեանքս նուիրեցի հայ դպրոցին, - կ՛ըսեն ընդհանրապէս իրենք զիրենք նուիրեալ ուսուցիչի տեղ դնողներ: Իբր թէ պէտք է հասկնանք, որ ծառայած են սերունդներու հայեցի դաստիարակութեան»: Նուիրեա՜լ: Կան ասանկ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Խնդրե՛մ, ըսէ՛ք, թէ ի՞նչ պիտի ըլլար ձեր պատասխանը, երբ օր մը ձեր սենեակէն ներս, գրասեղանիդ վրայի համակարգիչին դիմած նստած, մտածկոտ ու խոհերու մէջ թաղուած, յանկարծ տասը տարեկան ձեր թոռնուհին սենեակ մտնէր` առանց բարեւելու, մօտենար ձեզի եւ բարկացող ու սակայն անմեղօրէն հարց տար. - Պապի՛կ, ի՞նչ կ'ընես...նորէ՞ն կը գրես...ի՞նչ կը գրես... այս անգամ որո՞ւ համար կը գրես, ա՛յ նօ....

Յարգելի՛ պրն. Ռուբինեան, Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան 2026-2031-ի ծրագիրը, որ փոխանցուած է Ազգային ժողովին, 20 օգոստոս 2026-ին, քննարկման եւ վաւերացման համար, իր մէջ կը պարունակէ շարք մը նախաձեռնութիւններ, որոնց մեկնաբանումը, կը գիտակցինք, թէ չի վերաբերիր Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան: Այն, որուն նկատմամբ մենք խորապէս մտահոգ ենք, կը վերաբերի Հայ առաքելական եկեղեցիին, որ դարեր շարունակ կենդանի պահած է քրիստոնեայ հաւատքը աշխարհի տարածքին,...

ԼԻԶԱ ԲԱՆՃԱՐՃԵԱՆ-ԹԵԼՎԻԶԵԱՆ Առաւօտ Է: Դպրոցին զանգը կը հնչէ եւ իր զուարթ ղօղանջով կ՛ազդարարէ նոր օրուան սկիզբը: Դասարաններուն մէջ աստիճանաբար կը տարածուի սովորական, բայց միշտ կենդանի եռուզեռը: Գիրքերու եւ տետրակներու թերթերուն խշրտուքը կը խառնուի աշակերտներու աշխուժ խօսակցութիւններուն: Շուտով դասարանին դուռը կը բացուի, ուսուցիչը կը մտնէ եւ դպրոցը կրկին կը շնչէ կեանքով: Բայց ՀԱՅԿԱԿԱՆ դպրոցի մը ցանկապատէն ներս տեղի ունեցողը սովորական կրթութենէն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Երկուշաբթի, 24 օգոստոս 2026-ին Հայաստանի Ազգային ժողովը սկսաւ կառավարութեան հնգամեայ ծրագիրի քննարկման: Ծրագիրը 85 էջերէ կը բաղկանայ. անոր մանրամասն ու համապարփակ քննութիւնը անկարելի է կատարել յօդուածի մը սահմաններուն մէջ: Հպանցիկ կերպով աչքէ անցնելու պահուն, 26-րդ էջին վրայ նկատեցի «Սփիւռքի հետ կապեր» կարճ բաժին մը, զոր կ՛ուզեմ բաժնեկցիլ ընթերցողներուն հետ: «Սփիւռքի հետ կապեր» պարբերութիւնը կը սկսի այսպէս. «Կառավարութիւնը վերաիմաստաւորելու...

Նախորդ հատորներուն նման ահա առցանց լոյս տեսաւ Վրէժ-Արմէնի նոր հատորը` «Ոստայն 21-Ձայնն Այլոց», ուր 230 էջերով ի մի բերուած են 55 գրութիւններ, որոնք բոլորն ալ թարգմանութիւններ են: Անոնք գրուած են ուրիշներո՛ւ կողմէ, որոնք, բացի երեք անուններէ, հայեր չեն: Հատորին սկիզբը կը նշուի, թէ թարգմանութիւններուն ջախջախիչ մեծամասնութիւնը ունի ոչ գրական բնոյթ, ուստի անոնք զետեղուած են ընդհանուր «Իմացական դաշտ» բաժնին մէջ, իսկ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա  Աստուածածնայ Վերափոխման Տօնի Նշում Ճէզիրէ Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեանի, եւ տնօրինութեամբ Ճէզիրէի առաջնորդական փոխանորդ Լեւոն վրդ. Եղիաեանի, Ճէզիրէի երեք շրջաններուն մէջ` Հասիչէ, Տէրիք, եւ Գամիշլի, յիշատակուեցաւ Ս. Աստուածածնայ Վերափոխման տօնը: 13 օգոստոսին Հասիչէի Ս. Յովնաննու Կարապետ եկեղեցւոյ մէջ, 15 օգոստոսին Տէրիքի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, իսկ 16 օգոստոսին Գամիշլիի Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ,...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Ես ինծի խոստացած էի  խելք չյոգնեցնել ներհայաստանեան քաղաքական իրադարձութեանց վերաբերեալ` նկատած ըլլալով, որ ընտրութիւններէն ետքն ալ կը կրկնուի, նոյնիսկ աւելի կը սաստկանայ միեւնոյնը` անցնող տարիներու քաղաքական մթնոլորտը բեւեռացնող հայհոյախառն բառապաշարը`  կարծես կը գտնուին քուէարկութիւններու սեմին, երբ հազիւ երկու ամիս անցած է ընտրութիւններէն:  Քուէարկութեանց արդիւնքը աւելի անզուսպ դարձուցած է իշխանութիւնները, յատկապէս վարչապետը, հակազդեցութեան բնական ուղիով ալ, ընդդիմութիւնը կը պատասխանէ...