Յօդուածներ

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ  Իւրաքանչիւր ժողովուրդ իր պատմութեան մէջ կ՛ունենայ պահեր, երբ ստիպուած կ՛ըլլայ կենալ, շրջապատին նայիլ եւ ինքն իրեն հարց տալ` ո՞ւր կը գտնուինք, ո՞ւր կերթանք եւ ի՞նչ ճամբայ պէտք է ընտրենք: Երէկի լուծումները կորսնցուցած են իրենց արդիւնաւէտութիւնը, մինչդեռ նոր իրականութիւնը կը պահանջէ նոր մտածողութիւն: Այսօր սփիւռքահայութիւնը կը գտնուի այդպիսի փուլի մը առջեւ: Տասնամեակներ շարունակ մենք սփիւռքը դիտած ենք իբրեւ հզօր...

Ա. Շ. Մարդիկ կ՛երթան, բայց իրենց մարդկային ջերմութիւնը, բարութիւնը եւ իրենց ապրած կեանքի լոյսը կը մնան: Կան անձեր, որոնց բացակայութիւնը ժամանակը չի կրնար մարել, որովհետեւ անոնք իրենց ներկայութեամբ տեղ մը գրաւած են ոչ միայն մեր կեանքին, այլ նաեւ` մեր յիշողութեան մէջ: Այդպիսի յիշողութիւն տարելիցներու նշումով չի սահմանափակուիր, ան կը վերադառնայ ամէն անգամ, երբ կը զգանք անոնց կարօտը, կը յիշենք անոնց...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Լենա` ծառայասէրը: Լենա` ընկերասէրը: Լենա` մարդասէրը: Լենա` զուարթասէրը: Լենա` աշխատասէրը: *** Նորոգ հանգուցեալ Լենա Գարայեան-Րագուպեանը ճանչցուած էր իր բազմաշնորհութեամբ, մարդասիրութեամբ, ծառայասիրութեամբ, նուիրուածութեամբ, հոգատարութեամբ, պարտաճանաչութեամբ, ձեռնհասութեամբ եւ, ընդհանրապէս, այն յատկանիշներով, որոնք կը բնորոշեն  իր հայրենակիցներուն ու կարօտեալներուն օգնութեան ձեռք երկարող մը: Պատահական չէր, որ ան հանրածանօթ դարձած էր իր այս բարեմասնութիւններով` հայ թէ արաբ շրջանակներուն մօտ վայելելով մասնայատուկ...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Կը պատմէ վաղեմի ընկերս` Պօղոս Ճապրայեան (Ճապրիկը): Աշնանային օրուան մը երեկոյեան, որսորդական սովորութեան համաձայն, Պօղոսն ու քանի մը ընկերներ, մթնշաղին, մեր ծննդավայր Այնճար գիւղէն ճամբայ կ՛ելլեն դէպի գիւղի խնձորենիներու պարտէզները` արծուանման թռչուն` փիրճուն որսալու: Հոգելոյս հայրս ու մայրս աշխատասէր, տիւ ու գիշեր իրենց քրտինքովը հաց վաստակող մարդիկ էին: Իրենց բնօրրանէն` Մուսա Լեռէն, համագիւղացիներուն հետ բռնի տեղահանուած եւ գաղթականութեան...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ  Հայ ժողովուրդը պատմութեան ընթացքին  ճաշակած է բազմաթիւ տեղահանութիւններ, բռնագաղթեր: Սակայն յարմարելով նոր պայմաններուն` կազմաւորուած  է, եւ  յառաջացած են նոր համայնքներ: Այդ համայնքները կարճ ժամանակամիջոցի   ընթացքին կառուցած են եկեղեցիներ, դպրոցներ, մշակութային կեդրոններ, լոյս  ընծայած են մամուլ, հիմնած են` երիտասարդական միութիւններ, սկաուտական շարժումներ, բարեսիրական հաստատութիւններ եւ քաղաքական կազմակերպութիւններ: Վերոնշեալները ազգային կեանքը պահպանելու համար ահռելի զոհողութիւններ կատարած են եւ արժանի են...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արտաքին տեսքով տարուողներու թիւը մեծամասնութիւն է անշուշտ: Մարդիկ միլիոններ կը ծախսեն ձեւական բաներու վրայ` անգիտանալով, որ վայելչութիւնը նախ եւ առաջ ներաշխարհին արտացոլացումն է, մնացեալը` պարզապէս զարդարանք: Ամէն պարագայի նորաձեւութիւնը, ձեւագիտութիւնը այսօր բոլորովին այլ ուղղութիւններով կ՛ընթանան: Անոնց հետեւող, երբեմն իբր թէ չհետեւող միլիառատէրերը իրենց քմահաճոյքը ունին: WWD կայքը հրապարակած է մեծահարուստներու նոր զգեստաւորումի մասին յօդուած մը: Ն. Դեռ...

ՄԱՐԱԼ ՆԵՐՍԷՍԵԱՆ Ազգային մարզական միութեան ատենապետ Ազգային մարզական միութեան-Հայ երիտասարդաց միութեան Սկաուտական շարժման երկրորդ բանակումը տեղի ունեցաւ 3-7 օգոստոս 2026-ին, Յորդանանի քրիստոնէական եւ Սուրբ Գիրքի հետքերով հարուստ Մատապա քաղաքին մէջ` 60 մասնակիցներով, որոնցմէ 30-ը` Երուսաղէմէն ժամանած: Երուսաղէմի Հայ երիտասարդաց միութիւնը (ՀԵՄ, 1937) եւ Ամմանի Ազգային մարզական միութիւնը (ԱՄՄ, 1955) ապացոյց են, թէ հայ ոգին վառ է սփիւռքի մէջ: Երեք տարի...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Համաարաբական երկիրներու կիներու խորհուրդի անդամ Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան Եու.Էն. Ուոմըն բաժանմունքը նոր հետազօտութիւններէ ետք վերջերս կատարեց ուսումնասիրութիւններ` փնտռելով այն անտեսանելի խոչընդոտները, որոնք շատ մը երկիրներու մէջ կիները հեռու կը պահեն ղեկավար պաշտօններէն, ինչ որ կը հեռացնէ կնոջ եւ այր մարդուն միջեւ գոյանալիք հաւասարութիւնը, որ կը կարծուի, թէ 2030-ին պէտք է իրագործուի (SDG 5)` հակառակ այն իրողութեան, որ կնոջ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Նախորդող շաբթուան գլխաւոր իրադարձութիւնը նախկին նախագահ Ռոպերթ Քոչարեանի եւ անոր երէց զաւկին` Սեդրակ Քոչարեանի ձերբակալութիւնն է: Ձերբակալութիւնները կը կատարուին արդէն դասականացուած եղանակով. առաւօտեան կանուխ ժամերուն, ոստիկանական ստուար ուժերու մասնակցութեամբ, բնակարանային խուզարկութիւններ` Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան դիմակաւորուած աշխատակիցներու կողմէ, ապա ենթականերու տեղափոխում` ԱԱԾ կեդրոն: Այս անգամ, սակայն, ձերբակալութիւնները կատարուած են առանց գետին պառկեցնելու եւ առանց ձեռնաշղթաներու գործածութեան: Խուզարկուած է նաեւ...

ՎԱԶԳԷՆ ԳԱՎԼԱԳԵԱՆ Փութին-Փաշինեան հանդիպումը, որ տեղի ունեցաւ 1 սեպտեմբերին Պիշքեքի մէջ, նոր համաձայնութիւն չարձանագրեց, սակայն աւելի յստակ դարձուց հայ-ռուսական յարաբերութիւններու հիմնական ռազմավարական տարակարծութիւնը: Հանդիպման առանցքը Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան ուղղութիւնն էր. որքանո՞վ կարելի է խորացնել յարաբերութիւնները Եւրոպական Միութեան (ԵՄ) հետ` միաժամանակ մնալով Ռուսիոյ առաջնորդած Եւրասիական տնտեսական միութեան (ԵԱՏՄ) մէջ: Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին շեշտեց, որ Մոսկուան չի վիճարկեր Հայաստանի` սեփական ուղին...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա «Կիլիկիա» Եւ «Կանթեղ» Երգչախումբերու Համերգ Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեանի, կազմակերպութեամբ Համազգայինի Քեսապի «Հ. Օհանջանեան» մասնաճիւղի վարչութեան, 17 օգոստոսին, «Սարդարապատ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Կիլիկիա» երկսեռ եւ երկար տարիներու ընդհատումէ ետք վերակազմաւորուած «Կանթեղ» մանկապատանեկան երգչախումբերու համերգը` ղեկավարութեամբ Գայեանէ Սիմոնեան-Տէրեանի եւ ընկերակցութեամբ Հալէպէն ժամանած դաշնակահար Անի Պօղիկեանի: Համազգայինի «Հ. Օհանջանեան» մասնաճիւղի ատենապետ Արա Քէշիշեան բացման...

Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի մարզային խորհուրդը եւ Շահումեանի Շրջանային խորհուրդը 2 սեպտեմբեր 1991-ին Արցախի անկախութիւնը հռչակեցին: Անկախութեան հռչակագիրը հիմնուած էր Խորհրդային Միութեան Գերագոյն խորհուրդին կողմէ ընդունուած «Խորհրդային Միութեան կազմէն միութենական հանրապետութիւններու դուրս գալու կարգի մասին» օրէնքով: Նախապէս արդէն` 30 օգոստոս 1991-ին, Ազրպէյճան անկախութիւն հռչակած էր: Արցախի անկախութեան հռչակման լուրը օրին «Ազդակ» տուած էր 3 սեպտեմբեր 1991-ի թիւով: Երկուշաբթի, 2 սեպտեմբերէն...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հեշտ ենք կորցրում, դժուար ենք ետ բերում տանուլ տուածը: ՍՕՍ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Ո՛չ, մտածումի առաջնորդողը` հայրենի աշխարհ Արցախի բարձրաբերձ ու հրաշալի գեղեցկութիւն ունեցող լեռներու միջեւ խտրութիւն դնելը չէ, ոչ ալ անոնց անտեսումը, այլ եղբայրակցութեան մասին է խօսքը, զիրար արժեւորելու եւ իրարմով ապրելու: Աւելի՛ն. որքան շեշտադրենք Մռաւի լեռներու մեծութիւնը, նոյնքան ընդգծած կ՛ըլլանք վեհութիւնը Շուշիի, Քարվաճառի թէ Բերձորի լեռներուն, որոնք երեսուն...

ՏՈՔԹ. ՓԱՈԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Միշտ լսած ենք, որ աշխարհի բոլոր երկիրներուն մէջ, զանազան պատերազմներու ընթացքին, պատանիներ եւս մասնակցած են` իբրեւ զինուոր, բեռնակիր, լրտես կամ երբեմն խոհարարութեամբ զբաղած են բանակներու մէջ... Շատ հաւանական է, որ Ափրիկէն առաջին կարգի երկիրներէն է, ուր պատանիները օգտագործուած են  ներքին պատերազմներու ընթացքին, ուր իբրեւ անօթի եւ աղքատ երկիրներ` իրենց պատերազմական կացութեան մէջ գտնուած շրջանին օգտագործած եւ շահագործած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Նստած Ենք, Բայց Ծնկած Չենք». Դաւիթ Բաբայեանի Ուղերձը Պաքուի Բանտէն Ապօրինաբար Պաքուի բանտին մէջ գտնուող Արցախի արտաքին գործոց նախկին նախարար Դաւիթ Բաբայեանը հերթական ձայնային հաղորդագրութեամբ ահազանգեց հայ գերիներու առողջական խնդիրներուն եւ ոտնահարուած իրաւունքներուն մասին` դիմելով բոլոր իրաւապաշտպաններուն եւ բարի կամքի մարդոց: Հաղորդագրութիւնը «Նիուզ»-ին փոխանցուած է Բաբայեանի ընտանիքին միջոցով: Ստորեւ` ձայնային հաղորդագրութեան ամբողջութիւնը. «Թանկագի՛ն հայրենակիցներ, սիրելի՛ բարեկամներ, քոյրեր...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայր Սապաթինօ Տէլ Կայծօ Քեսապի մէջ լատին համայնքը կազմակերպուած էր Ֆրանչիսկեան միաբանութեան  Թերրա Սանթա (Սուրբ Տեղեաց) առաքելութեան ջանքերով: Համայնքին կազմակերպիչները եղած էին Մոնսենիոր Ֆրետիանօ Ճաննինի (Երուսաղէմի Ֆրանչիսկեան առաքելութեան պետը), փատրէ Լուիճի Թուէսթա եւ փատրէ Սապաթինօ Տէլ Կայծօ: Փատրէ Սապաթինօ 1904-ին ստանձնած էր Քեսապի լատին համայնքին ղեկավարութիւնը: Փատրէ Սապաթինօ Տէլ Կայծօ Կիլիկիոյ եւ Սուրիոյ մէջ լատին առաքելութեան գլխաւոր կազմակերպիչներէն...

ՐԱՖՖԻ ՃՈՒՐԵԱՆ Զ.- Լատին առաքելութեան աւարտ եւ հայրենադարձութիւն Ինչպէս նախորդ մասին մէջ յիշեցինք, լատին համայնքի ներթափանցումը եւ հիմնադրութիւնը Քեսապի մէջ միշտ հաշտ աչքով չէր դիտուած միւս համայնքներուն կողմէ, յատկապէս տեղի ունեցած են որոշ բախումներ եւ անհանդուրժող քայլեր հայ կաթողիկէ համայնքին հետ, ազգայնական տրամադրութիւններու եւ գաղափարներու պատճառով: 1940-ականներու սկիզբները  կաթողիկէները կ՛ուզեն բաժնել դպրոցները, որոնք մինչ այդ յանձնուած էին լատին հայրերուն, եւ...

ՇԱՔԷ Հ. ԳԱՐԱՅԵԱՆ Սիրելի՛ ընթերցող, Կը հաւատամ, որ այսօր գրեթէ ամէն հայկական ընտանիքի մէջ կայ պանդուխտ զաւակ մը, եղբայր մը, քոյր մը կամ հարազատ մը, որ օտար հողին վրայ կ՛ապրի, բայց իր սիրտը տակաւին հօրենական  օճախին հետ կը բաբախէ: Ստորեւ ներկայացուելիք պատմութիւնը միայն երիտասարդի մը մասին չէ. ան հազարաւոր հայ պանդուխտներու պատմութիւնն է: Թերեւս այս տողերուն մէջ պիտի գտնէք ձեր...

ՎԱԶԳԷՆ ԳԱՒԼԱՔԵԱՆ Փութին-Փաշինեան հանդիպումը կը նախատեսուի 1 սեպտեմբերին,  Խըրխըզիստանի Բիշքեք քաղաքին մէջ Շանկհայի համագործակցութեան կազմակերպութեան (ՇՀԿ) վեհաժողովի շրջանակներուն մէջ։ Փութին–Փաշինեան սպասուող հանդիպումը տեղի պիտի ունենայ այնպիսի ժամանակաշրջանի մը, երբ Հայաստան–Ռուսիա յարաբերութիւնները կը գտնուին զգայուն եւ բարդ փուլի մը մէջ։ Երեւանի կողմէ Եւրոպական Միութեան (ԵՄ) ուղղութեամբ արձանագրուող քայլերը եւ Հայաստանի շարունակուող անդամակցութիւնը Եւրասիական Տնտեսական Միութեան (ԵԱՏՄ), աստիճանաբար կը ստեղծեն այնպիսի իրավիճակ...

ՀՐԱՅՐ ՊԱԼԵԱՆ Հայաստանի 7 յունիս 2026-ի խորհրդարանական ընտրութիւններէն ետք, անցած տասնմէկ շաբաթներուն ընթացքին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի կառավարութիւնը ձերբակալած կամ մեղադրանք առաջադրած է նախկին նախագահի մը, կանչած է երկրորդ նախկին նախագահ մը, բանտարկած է առաջինին անդրանիկ որդին, ազգայնացուցած է երկրի մեծագոյն մասնաւոր ընկերութիւնը եւ երկու ամիսով կալանքի տակ պահած է քաղաքացիական հասարակութեան նշանաւոր գործիչ մը, ապա ազատ արձակած` զայն առանց որեւէ...