Անդրադարձ

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Վերադարձէք, երա՜մ  երա՜մ, ձեր հարազատ տուն, ուր կ՛ակնկալուի ձեր ետդարձը, կարօտով: Աշնան սեմին ծաղկեցուցէք կրկի՛ն, ձեր ծիծաղներով ու խաղերով, մեր տան պարտէզներն նօսրացած: Թող հնչէ կրկին, երկի՛նքն ի վեր, ձեր եզակի դայլայլն աննման: Թող ոգեւորէ ձեր սլա՛ցքն ի վեր, դուք յուսադրի՛չ երամներ անվարան: Այս տանը մեր, հաւատարիմնե՛ր, ձեր ճախրանքով շնորհեցէք նո՛ր փառքեր:      

Երբ պատերազմը ծագեցաւ ապրիլ 1975-ին, Նորաշէնի շրջանը այս պատկերը չունէր բնականաբար: Այստեղի բնակչութիւնը շատ աւելի նօսր էր այն ժամանակ: Բայց այս շրջանը ռազմավարական տեսակէտէ շատ մեծ կարեւորութիւն կը ներկայացնէր, որովհետեւ մէկ կողմէն Քարանթինան էր եւ ծովեզերեայ շրջանը, որ տիրապետուած էր այն ժամանակ պաղեստինցիներէ եւ ձախակողմեան ուժերէ, բայց միւս կողմէ` քրիստոնէական շրջանն էր, եւ բնականաբար այդ երկուքին միջեւ բուռն բախումներ պիտի...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ  Տարիները մոռցնել պիտի տա՞ն արդեօք այդ սարսափազդու անցուդարձերը, որոնք բնորոշուեցան միայն մէկ պարզունակ բանաձեւումով. լիբանանեան պատերազմ: Սկիզբը դէպքերուն, 13 ապրիլ 1975-ին ծայր տուած, Այն Ռըմմէնէ թաղամասին մէջ, չարաղէտ օթոպիւսի մը միջադէպով: Ու երբ միջադէպը երկարեցաւ, արիւնալի բախումները շեշտուեցան հոս ու հոն, «եղբայրասպան կռիւներ» դարձան, խորացան եւ համատարած դարձան, ի վերջոյ «պատերազմ» անուանումը տուին Լիբանանի համայնական կեանքը բզկտող անիմանալի այդ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Երէկ` երկուշաբթի, 21 սեպտեմբերին նշուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան վերանկախացման 24-րդ տարեդարձը: Համացանցի վրայ փնտռտուքի համար ամէնէն շատ օգտագործուող կայքը` «Կուկըլ»-ը այդ առիթով իր նշանակին վրայ զետեղեց Եռագոյն դրօշը: Մասնաւորաբար հետաքրքրական էր հայկական դրօշին ետին գոյութիւնը Արարատին: Թուրքիոյ Հանրապետութեան մասնատման մասին մերթ ընդ մերթ հնչող շշուկներուն լոյսին տակ, «Կուկըլ»-ի դիտաւորեալ կամ ոչ դիտաւորեալ քայլը վստահաբար Թուրքիոյ մէջ, մասնաւորաբար ազգայնամոլական տրամադրութեանց...

Յակոբ Լատոյեան Այս շաբթուան ընթացքին յաջորդաբար լոյս պիտի ընծայենք «Լիբանանի հետ, հայութեան համար» խորագիրով ձեռնարկներուն արտասանուած խօսքերը: 1978-ի ռմբակոծումներէն ետք Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Գարեգին Բ. կաթողիկոսին արտասանած պատգամէն հատուածի մը մէջբերումով կը սկսիմ խօսքս. «Նման հայ ստեղծագործող եւ ճառագայթող գաղութ մը այս օրերուն պէտք ունի մեր սիրոյն եւ եղբայրական օժանդակութեան: Ի՞նչ պիտի ըլլայ մեր պատասխանը... ... Գործի ժամն է: Խօսքը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Այս տողերը ծնունդ են սփիւռքեան ընդհանրական ցաւի մը, որ կը կոչուի ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒ ՓԱԿՈՒՄ: Անմիջական ցաւը կը բխի Լոս Անճելըսի եւ Պոսթընի մէջ հայկական երկու վարժարաններու փակման լռիկ-մնջիկ որոշումներէն, որոնք այլապէս համացանցային էջերու վրայ առիթ տուած են տեղին ու (առաւելաբար) անտեղի մեկնաբանութիւններու: Իսկ աւելի տարածուն մորմոքը կը ծորի վերջին տասնամեակներուն, Միջին Արեւելքէն (ներառեալ` Կիպրոսը) մինչեւ եւրոպական ոստաններ, մինչեւ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Սեպտեմբեր 11-ին, երկար տարիներու դիւանագիտական յամառ ջանքերէ ետք, Հայաստանի Հանրապետութիւնը յաջողեցաւ հասնելու բոլոր ցեղասպանութիւններու վերաբերեալ ընդհանուր բանաձեւի միաձայն ընդունման` Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան Ընդհանուր ժողովին կողմէ: Հայաստանի եւ համահեղինակ 83 այլ պետութիւններու կողմէ ներկայացուած բանաձեւը դեկտեմբեր 9-ը կը հռչակէ որպէս «Ցեղասպանութեան յանցագործութեան զոհերու յիշատակի եւ արժանապատուութեան եւ այդ յանցագործութեան կանխարգելման միջազգային օր»: Այդ...

ՍԱՐՕ ՍԱՐՈՅԵԱՆ Հայաստանի ներկայ մարտահրաւէրներից մէկի` արտագաղթի մասին շատ է խօսուել: Առաջնային պատճառների թւում անշուշտ ընկած են երկրում տեղ գտած քաղաքական, տնտեսական, ընկերային լրջագոյն խնդիրները: Բացի այդ, աշխարհի համակարգուած միասնականացման ներկայ դարաշրջանում գաղթը անխուսափելի գործընթացի է վերածուել: Միլիոնաւոր մարդիկ աշխատանք ու բարեկեցութիւն գտնելու յոյսով յարաճուն շարժի մէջ են դէպի զարգացած երկրներ կամ այնպիսի երկրներ, որտեղ գործում են տնտեսական աշխուժութեամբ աչքի...

Արամ Ա. կաթողիկոսին հրամանով Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսարանի տպարանէն սեպտեմբեր ամսուան մէջ լոյս տեսաւ Յակոբ Օշականի «Համապատկեր արեւմտահայ գրականութեան հատոր Բ.»-ի վերահրատարակութիւնը: «Համապատկեր»-ին առաջին հատորը ներկայացուց արեւմտահայ մտքին ճիգը, իսկ երկրորդ հատորը կը ներկայացնէ վաւերական գրագէտները: «Համապատկեր արեւմտահայ գրականութեան հատոր Բ.»-ին մէջ կան գլխաւոր երեք վիպապաշտ դէմքեր, որոնք իրենց գրականութեան շարքին դասուած մանրամասնութիւններով կերտեցին նոր մտքեր, նոր տեսիլքներ եւ կեանքի...

Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան տօնին առիթով բնականաբար թէ՛ տարաբնոյթ թեմաներու, թէ՛ այլազան ոլորտներու եւ թէ՛ բազմաթիւ երեւոյթներու մասին ըսելիք ունենալու հարկադրանքին առջեւ կը գտնէ ինքզինք հայ մամուլի որեւէ ներկայացուցիչ: Տարաոլորտ երեւոյթներու մասին անշուշտ հնարաւորութիւններ կը ստեղծուին խօսելու, բարձրաձայնելու, քննարկելու եւ հրապարակային առաջարկներ ներկայացնելու: Փորձը` ամէնէն հրատապ թեմաներուն վրայ կեդրոնանալու, կ՛առաջնորդէ հետեւեալ մտածումներուն.- Ներհայաստանեան քաղաքական եւ որոշակիօրէն նաեւ հասարակական դաշտերը կլանուած են...

Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Սրտանց շնորհաւորում եմ  Հայաստանի անկախութեան 24-րդ տարեդարձի կապակցութեամբ: Հայաստանի Հանրապետութիւնն իր բոլոր քաղաքացիների եւ համայն հայութեան իղձերի մարմնաւորումն է եւ բոլորիս երազանքների իրականացման գրաւականը: Անկախութիւնը մեր հզօր ուժն է, հպարտութիւնը, մեր պատասխանատուութիւնը, զէնքն ու իրաւունքը:  Անցանք տարաբնոյթ ճգնաժամեր ու փորձութիւններ: Ունեցանք կորուստներ եւ բացթողումներ, ձեռքբերումներ, յաջողութիւններ եւ յաղթանակներ: Այսօր մենք ունենք ամրացած հայոց պետութիւն, հզօր Հայոց բանակ, որ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի անկախութեան վերահաստատումէն ասդին սահած են շուրջ երկուքուկէս տասնամեակներ, որոնք ի յայտ բերած են դրական ու բացասական զարգացումներ: Բնական ընթացք` որեւէ ժամանակաշրջանի համար: Զուգահեռաբար, 20-րդ դարը ետին ձգած ու դէպի 21-րդ դարու խորերը արշաւող աշխարհիս լաւ ու վատ իրադարձութիւնները նա՛եւ մեզ ու մեր հայրենիքը դրած են ծանրակշիռ փոթորիկներու ուղղակի ու անուղղակի ազդեցութիւններուն տակ` յաճախ  զգացնելով, որ պէտք է...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Սեպտեմբեր 21-ի Հայաստանի նորագոյն հանրապետութեան պատմութիւնը ե՛ւ ետ, ե՛ւ առաջ կը բերէ մեզ նոր իրականութիւններու դէմ յանդիման, եւ կը հարկադրէ հայ հաւաքականութիւնները անկախութեան տարբեր հանգրուանները տեսնելու բաց ու իրապաշտ աչքերով: Դիտեցէք ձեր շուրջը. հայ ժողովուրդը ինքն իր մէջ փակուած չէ, հակառակ որ համայն հայութիւնը կ՛ապրի սեփական տագնապ մը, համատարած հաւաքական ներկայ տագնապի մը մէջ: Հաստատելի է այլեւս, որ...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ 24-ամեայ Հայաստանի Հանրապետութեան դիմագրաւած մարտահրաւէրները բազմաթիւ են:Առկայ մարտահրաւէրները կը զանազանուին իրենցտարողութեամբ, առաջնահերթութեամբ, խորութեամբ ու հետեւանքներով. սակայն անոնց հանդէպ մեր ունեցած յանձնառութիւնն ու վերաբերմունքը էական նշանակութիւն ունին համայն հայութեան ու նոյնիսկ հանրապետութեան գոյութենականութեան վրայ: Ներքին իմաստով, շատ մը ոլորտներու մէջ օրէնքի գերակայութեան բացակայութիւնը, արդար ու թափանցիկ ընտրութիւններու չգոյութիւնը, իշխանութիւններուն հանդէպ հասարակութեան տածած վստահութեան կտրուկ անկումը, հաւաքական յուսհատութեան դրսեւորումները, Հայաստանի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Արդէն քառորդ դար: Ինքնիշխան ըլլալու հպարտութիւնը ինչպէ՞ս դիմաւորեցինք եւ այդ հպարտութիւնը ազգի միացման տեսանկիւնէ ինչպէ՞ս դրսեւորուեցաւ անցնող տարիներուն եւ կը դրսեւորուի այսօր: Պետութիւն կայ: Ան է՛, ի՛նչ որ է, ի՛նչ ալ ըլլան մեր տեսակաւոր կարծիքները: Միշտ կարելի է թերի եւ թերացում տեսնել, ինչ որ կարելի է ընել միշտ եւ բոլոր երկիրներուն համար: Այսինքն քննադատութիւնը յառաջդիմութեան ազդակ է, անվարան...

  ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ըստ երեւոյթին, հայ կեանքի մէջ յամեցող երեւոյթներ եւ վիճակներ ենթակայ պիտի դառնան «ո՛չ»-երու եւ «այո՛»-ներու արշաւներու, որոնք կլանած են Հայաստանի եւ սփիւռքի երկնակամարները որոշ ատենէ մը ի վեր: Այդ արշաւները տակաւ մեզ կը պարտաւորեցնեն ըլլալու այս կամ այն ճամբարին մէջ, այն հասկացողութեամբ, որ իւրաքանչիւր հայորդի հարկ է, որ ունենայ տեսակէտ, յայտնէ կարծիք եւ կամ արձանագրէ գնահատականներ, յանուն...

ՄԱՐԳԱՐ ՇԱՐԱՊԽԱՆԵԱՆ Կանգնած եմ ահա հողիս վրայ մեր շէն, որուն տենչալով երկար ապրեցայ ուրիշի հողին օտար զգալով ու մեր հողերուն կարօտ մնալով: Հիմա որ ունինք սեփական հողեր, օտարի հողին քալել չեմ տենչար: Մեր հողերուն հետ մտերիմ եմ ես, զայն մշակելով հպարտ ես կը զգամ: Մեր նախնիների ոգին ես կ՛ապրիմ հոգիիս մէջը նաեւ իմ կեանքիս ու նոր եռանդով ես կ՛ուղղուիմ առաջ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ 24 տարիէ ի վեր Հայաստան վերանկախացած է, ու այդ օրէն սկսեալ չեն դադրած ներքին ու արտաքին վտանգները: Ո՛չ ալ պիտի դադրին: Այնպէս որ, աչալուրջ վերաբերում կը պահանջուի մեզմէ` թէ՛ իբրեւ պետութիւն, թէ՛ իբրեւ ժողովուրդ եւ թէ՛ իբրեւ քաղաքական հոսանքներ կամ կազմակերպութիւններ: Արտաքին ճակատի մարտահրաւէրները երբեմն կրնան ստանալ վտանգաւոր բնոյթ, ինչպէս` պատերազմի հաւանականութիւն, թշնամի երկիրներու ոտնձգութիւններ, ճշդուած թիրախներու հետապնդումի...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայրիկեանը` ձեռնաշղթաներով 1988-ի յուլիսին ձեռնաշղթաներով Ափրիկէ` Եթովպիայի մայրաքաղաք Ատիս Ապեպա արտաքսուեց խորհրդային վարչակարգի դէմ պայքարող ամէնից յայտնի այլախոհներից Պարոյր Հայրիկեանը: Նա պէտք էր դառնար ԽՍՀՄ-ից արտաքսուած վերջին քաղաքական գործիչը: Խորհրդային Միութեան առաջնորդ Միխայիլ Կորպաչովի այս որոշումը զարմանալի էր, քանի որ հէնց նրա ղեկավարութեան շրջանում` 1986-ից, բազմազգ կայսրութեան բոլոր այլախոհները, տասնեակ տարիներով բանտերում եւ աքսորավայրերում տառապանքներ կրելուց յետոյ, սկսել...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱՊՈՒՍԷՖԵԱՆ 24 տարի է անցել մեր վերանկախացումից եւ այս տարիների վերլուծում-խորհրդածութիւններով ուզում եմ իմ սրտի գոհունակութիւնն էլ խառնել միլիոնաւոր մեր ժողովրդի ձայնին: Շատերի հետ ես էլ ուզում եմ կենտրոնանալ միայն մեր ձեռքբերումների վրայ եւ բոլորի հետ միասին նշել, մեծարել այս տարիների հունձքը ու բաւարարուել դրանով: Բայց նոյն պահին մի թուրք երգչուհի խառնում է իմ մտքերը եւ ինձ...