Անդրադարձ

Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան 125-ամեակին առիթով կը սկսինք հրատարակել «Ազդակ»-ի յօդուածագիրներէն Աւօ Գաթրճեանի յօդուածաշարքը, որուն մէջ լուսարձակի տակ կ՛առնուի կուսակցութեան 125-ամեայ երթին ընդմէջէն անոր դերն ու արժէքը հայ ժողովուրդին կեանքին մէջ: Ներածական Որեւէ կազմակերպութիւն, կուսակցութիւն կամ միութիւն ընկերային անհրաժեշտութեան մը արդիւնքն են, որոնք մտայղացումն են կեանքի նպատակը հետապնդող, գաղափարակից քանի մը անհատներու, բայց այդ չի նշանակեր, որ կազմակերպուած կուսակցութիւնները անհատական ստեղծագործութիւններ...

Այո՛. մեր հանրապետութիւնը փոքր է ու նեղ իր սահմաններով. նա զրկուել է իր ամենագնահատելի երկրամասերից ու չի կարող իր մէջ տեղաւորել ամբողջ ազգաբնակութիւնը եւ կարծես թէ պայմաններ չունի անկախ գոյութեան համար: Բայց ես կարծում եմ, որ երկրի սահմանները քարացած չեն կարող մնալ միշտ: Ես հաւատում եմ, որ մեր սահմանները կ՛ընդարձակուեն կեանքի երկաթէ օրէնքի ուժով, մեր արդար եւ անվիճելի իրաւունքների պաշտպանութեամբ:...

ՄԱՐԳԱՐ ՇԱՐԱՊԽԱՆԵԱՆ Յաճախ երբ Զահրատի մասին մտածեմ ու զինք փնտռեմ գրադարանիս մէջ, ընթերցումներուս ու երեւակայութեանս ազդեցութեանց տակ մտովին կը ճամբորդեմ Պոլիս ու իր տարեկիցներն ու գրչակիցները կը մտաբերեմ, որոնց մէջ կ՛իյնան նաեւ իր նախորդ մօտակայ սերունդի սքանչելի տղաքը, որոնք հիմնադիրները հանդիսացան յետեղեռնեան պոլսահայ գրականութեան: Միտքս  կու գան մանաւանդ Կարպիս Ճանճիկեանը եւ Հայկազուն Գալուստեանը, որոնք նորաոճ փոքր ու իմաստալի քերթուածներով իրենց...

ԷԼԻԶ ՇԱՐԱՊԽԱՆԵԱՆ   Նախորդ շաբաթ ներկայ եղանք երկու իրադարձութիւններու, որոնց ընթացքին պատւուեցան սփիւռքահայ երկու գրողներ, արձակագիր` Մովսէս Պչաքճեանը եւ բանաստեղծ Զահրատը: Նոյեմբեր 3֊ի կէսօրին սփիւռքի նախարարութիւնը գրող Մովսէս Պչաքճեանը պատուեց շքանշանով մը: Մօտ 40 հոգի հաւաքուած էին սփիւռքի նախարարութեան սենեակներէն մէկուն մէջ, ձուաձեւ սեղանի մը շուրջ: Մուտք գործեց նախարար Հրանուշ Յակոբեանը եւ  գրաւեց իր դիրքը սեղանին գլուխը: Ան խօսեցաւ Մովսէսի...

ՔՆԱՐԻԿ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքում, նախաձեռնութեամբ «Սփիւռք» գիտաուսումնական կենտրոնի տնօրէն, հայ նոր եւ նորագոյն գրականութեան եւ նրա դասաւանդման մեթոտիկայի ամպիոնի վարիչ, փրոֆ. Սուրէն Դանիէլեանի, նոյեմբերի 9-ին տեղի ունեցաւ պոլսահայ նորագոյն գրականութեանը նուիրուած ցերեկոյթ: «Սփիւռք» կենտրոնի սրահը հիւրընկալել էր Պոլսից ժամանած ասմունքի առաջատար վարպետ Սիլվա Չիլպօղոսեան-Կոմիկեանին եւ Զահրատի այրիին` Անայիս Եալտըզճեանին: Բացման խօսքում փրոֆ. Սուրէն...

Փարիզը ցնցած ահաբեկչական ալիքը Ֆրանսայի սահմաններէն շատ արագ դուրս եկաւ եւ համակեց ամբողջ աշխարհը: Այն թերահաւատութիւնը, որ իսլամական ծայրայեղականութեան տարազին տակ կիրարկուող արշաւանքները կը մնան սահմանափակուած միջինարեւելեան երկիրներուն մէջ եւ նոր խալիֆայապետութիւն հաստատելու կոչուած ահաբեկիչները չեն վերածուիր վերահսկողութենէն դուրս եկող գործիքներու, հիմնովին շրջուած է ներկայ պահու դրութեամբ: Նոր աշխարհակարգի մը ձեւաւորման մասին են վերլուծումներու ընդհանուր ընդգծումները: Եւ այս առումով հետեւեալ...

ՀՐԱՅՐ ԵՍԱՅԵԱՆ Տասնչորս տարի առաջ` 9/11-ի ատեն ընկերային ցանցերու աշխարհ չկար: Օրին աշխարհը ահաւոր ոճիրէ մը ցնցուեցաւ, եւ կարեկցական մթնոլորտ կը տիրէր ամէն տեղ, ամէն մարդ կը դատապարտէր այդ հակամարդկային բռնարարքը: Դէպքին զգայացունց ըլլալը (յիշենք Պըն Լատենի հրէշացումը) առհասարակ մարդոց զգացական աշխարհին վրայ այնքան ազդած էր, որ տարիներ տեւեց, որպէսզի մարդիկ յստակատեսութեամբ դիտարկեն, վերլուծեն,  դատեն պատահածը, ըմբռնեն անոր խորքը եւ...

Ամէն ոք իր մասին է մտածում: Իր երկրի սահմաններից այն կողմ եթէ նայող կայ, նայում է միայն յանուն իր շահերի: Եթէ ընդհանուր ուժերով ճակատ պահելու խօսք է լինում, դա խօսք է` զուրկ իրական հիմքից ու անկեղծութիւնից: Հայերով ոչ ոք չի հետաքրքրւում, շօշափելի օգնութիւն հասցնելու մտքով: Դրա հակառակը, կայ դաւադրական վերաբերմունք: Մենակ ենք եւ պէտք է ապաւինենք միա՛յն մեր ուժերին` թէ՛...

Հինգշաբթի, 12 նոյեմբեր 2015-ին, կէսօրուան ժամը 12:00-ին, «Վանայ Ձայն»-էն սփռուեցաւ «Բաց քննարկում»-ի 7-րդ յայտագիրը, որուն նիւթն էր «Հայատառ մամուլը` իր իրագործումներով եւ դժուարութիւններով»: Յայտագիրը պատրաստող եւ ներկայացնող Րաֆֆի Տէմիրճեան իր մուտքի բաժինին մէջ յայտնեց, որ մամուլը ունի ընկերութիւնները առաջնորդող դեր, քաղաքական մտածողութիւն զարգացնող պատասխանատուութիւն, ճշգրիտ տեղեկութիւններ փոխանցելու առաքելութիւն եւ ժամանակին հետ քայլ պահելու մարտահրաւէր, իսկ հայատառ մամուլը` հայոց լեզուի եւ...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ «Այս գիրքին այլազան թեմաները կը համապատասխանեն պատմագէտի իմ ուղեծիրս հանգրուանած համալսարանական իրադարձութիւններու: Յանձնառու պատմագէտի ուղեծիր, որ սկիզբ առած է Փարիզի 19-րդ քաղաքամասի Տէ Պուա փողոցի նախակրթարանէն, Պելլվիլէն Փրէ-Սեն-Ժերվէ տարածուող ժողովրդական, կենսալի թաղի մը կեդրոնին, գրաւուած` յոյն, հրեայ, հայ, իտալացի, սպանացի գաղթականներու խուռներամ բնակչութեամբ: Թաղի կեդրոնական` «Տօներու հրապարակ»-ը յիշատակներուս մէջ իսկապէս արժանի կը մնայ իր անունին: Դպրոցիս 1930-ական տարիներու...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Լրատուամիջոցները կը խօսին Թուրքիոյ վարչապետ Ահմետ Տաւութօղլուի ցաւակցութիւններուն մասին` ի պատասխան Փարիզի վերջին ոճրարարքներուն: Թուրքիոյ վարչապետը, առանց այլեւայլի, կը փութայ միանալու քաղաքակիրթ աշխարհի բոլոր պետերուն` դատապարտելով Փարիզի եղեռնագործութիւնը... Զուգադիպաբար նաեւ այսօր Թուրքիա կոչուած է ըլլալու հաւաքավայրը Քսաններու խմբակի  գագաթաժողովին (կենսոլորտի պահպանութեան գծով), որուն անձամբ պիտի մասնակցի նախագահ Պարաք Օպաման` այլ պետերու կողքին: Պէտք չէ զարմանալ, որ այս առթիւ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Պարզ տրամաբանութեամբ մը պիտի փորձեմ հասկնալ Միացեալ Նահանգներուն եւ անոր ենթակայ «դաշնակիցներուն» իսկական նպատակը Միջին Արեւելքի քաոսային վիճակին վերաբերող` կարգ մը լրատուութիւններու ընդմէջէն, յատկապէս այսօրուան «Ազդակ»-ի միջազգային բաժնի երկու լուրերէն մեկնելով: Ա. 7 սեպտեմբեր 2014-ին նախագահ Օպամա ըսաւ, թէ «ՏԱՀԵՇ-ը ոչնչացնելը երեք տարուան կրնայ կարօտիլ», ուրեմն կարելի է հետեւցնել, որ մինչեւ մօտաւորապէս 7 սեպտեմբեր 2017 իրենք ՏԱՀԵՇ-ին ծառայութեան...

Արցախի Հանրապետութեան նախագահին տուած մամլոյ ասուլիսը առաջինն էր, որ տեղի կ՛ունենար Մոսկուայի մէջ: Արցախի հակամարտութեան վերաբերեալ Բակօ Սահակեանի յայտարարածներուն մէջ կ՛առանձնանայ այն սկզբունքին վերընդգծումը, որուն համաձայն, որեւէ համաձայնութեան յանգում պայմանաւորուած է Ստեփանակերտի ուղղակի մասնակցութեամբ բանակցային գործընթացին: Այս մէկը նաեւ անուղղակիօրէն կը պատասխանէր վերջերս ալիքաւորում ստացած այն լրատուութիւններուն, կանխատեսումներուն եւ վերլուծումներուն, որոնք Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարի երեւանեան այցելութեան մէջ կ՛ուզէին տեսնել...

Ի զուր է տանջանքդ, իմացի՛ր Չեկայ. Քո արարքներից վախեցող չկայ, Մեր մեծ ընկերներ վաղուց են նստել, Ու կատարել են հերոսական դեր: Ընկնողներ կամուրջ, մենք ենք կարաւան, Խրոխտ քայլերով կ՛անցնենք Հայաստան, Մենք էլ կը գործենք գործեր անհամար, Յետոյ կը մեռնենք Հայ Ազգի համար: ՀԱՄԱԶԱՍՊ Մեր անցած ճանապարհի երկու կողմերը խռնուած էր հայ ու պարսիկ գիւղացիութիւն մը: Սալմաստ տօնական երեւոյթ ունէր, ուռռաները...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Նոյեմբերի 9-ին աշխատանքային այցով Հայաստանում էր Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգէյ Լաւրովը: Նա հանդիպում ունեցաւ իր հայ պաշտօնակից Էդուարդ Նալբանդեանի եւ նախագահ Սերժ Սարգսեանի հետ: Աւելի վաղ Լաւրովը այցելել էր Պաքու: Սեպտեմբերին Ազրպէյճանի արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամետեարովը ռուսական «Ռոսիա-24» հեռուստաընկերութեան հետ զրոյցում չէր բացառել Ազրպէյճանի անդամակցութիւնը Եւրասիական տնտեսական միութեանը (ԵՏՄ): Պաքուի տարբեր պաշտօնեաներ հասկացնում են, որ անդամակցութիւնը...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Պատմագիտական բազմատասնեակ ուսումնասիրութիւն-յօդուածներ, յաճախ կանխաւ ներկայացուած` համադրական գիտաժողովներու, կամ նիւթ դարձած անձնական երկարաշունչ սեմինար-դասընթացքներու, հետագային նաեւ ամփոփուելու համար իրերայաջորդ հատորներու մէջ, չհաշուած դեռ` հատոր-մենագրութիւնները, ահա` շատ համառօտ ու դեռ մակերեսային բնորոշումով` վաստակը հայ սփիւռքի ծնունդ եւ արեւմտեան ակադեմական աշխարհի կարկառուն անդամ Անահիտ Տէր Մինասեանի: Ակադեմական այս անհատականութեան, եւ իր` աւելի քան կիսադարեայ գործունէութեան ու վաստակին արժեւորումը չէ, որ...

Հայաստան կրնայ արեգակնային ուժանիւթի կեդրոն դառնալ տարածաշրջանին մէջ: «Ամերիկայի Ձայն» ձայնասփիւռի կայանին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին այս հաստատումը կատարած է Հարաւային Քալիֆորնիա-Էտիսըն մեծ ընկերութեան արտաքին կապերու տնօրէն Զանգու Արմենեան: Վերջերս Միացեալ Նահանգներու ներքին գործոց նախարարութեան կողմէ կազմուած պատուիրակութեան հետ Հայաստան գտնուող Արմենեան համոզուած է, որ արեգակնային ուժը խոստմնալից ոլորտներէն է, եւ Հայաստանը մեծապէս պիտի շահի ատոր զարգացումէն. «Ասիկա կրնայ Հայաստանի...

ՀՐԱՅՐ ԵՍԱՅԵԱՆ Վերջին երկու տարիներուն Միջին Արեւելքի ռազմա-քաղաքական բեմի գլխաւոր դերակատարներէն դարձաւ «Իսլամական պետութիւն» կազմակերպութիւնը կամ ՏԱՀԵՇ-ը (Իսլամական պետութիւն Իրաքի եւ Սուրիոյ մէջ): Համաշխարհային լրատուական հաղորդումներու մէջ  ՏԱՀԵՇ-ի անունը առօրեայ դրութեամբ այնքան կը լսուի, որ ստուերի մէջ մնացին անկէ ոչ նուազ վայրագ, գաղափարակից միւս իսլամական հաւատադրժողական խմբաւորումները , ինչպիսիքն են միջազգային ահաբեկչական վաստակ ունեցող Քայիտան եւ իր սուրիական թեւը` Նուսրան,...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Այս օրերուն, երբ յարգանքն ու գիտակցութիւնը սկսած են ընկրկիլ հաւատքի առջեւ, Ռուզան Սալխանեան  թարգմանաբար` «Մայր  Թերեզա. անձնական դիմանկար մը», Լէօ Մաասպուրկի  գրիչով, Մայր Թերեզայի մասին յիսուն պատմուածքներու ընտրանի մը կը ներկայացնէ հայ  ընթերցողին: Գերմաներէն գիրքը լոյս տեսած է Մայր Թերեզայի ծննդեան հարիւրամեակին առիթով:  Երեւանի պետական համալսարանի գերմաներէն լեզուի եւ գրականութեան բաժնէն վկայեալ Ռուզան   Սալխանեան հայերէնի թարգմանած է գերմաներէնէն:...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Անցեալները հայկական հրապարակային ձեռնարկի մը գացեր էի: Թէեւ մեր գաղութը նօսրացած է հիմա ու հարկեցուցիչ արտագաղթի մը անկասելի ալիքները շարունակ կը տարտղնեն մեր համրանքը, բայց մարդոց նկատառելի կորիզ մը տակաւին կառչած է քաղաքին: Արեւմտեան աշխարհին ու անոր գոյնզգոյն խայծերուն կռնակ դարձնողներուն թիւը դեռ արհամարհելի չէ բարեբախտաբար: Մարդուժի զգալի պակասը, սակայն, կը մտահոգէ ու կը խռովէ համայնքային պատասխանատուները: Այնուհանդերձ,...