Անդրադարձ

ՀՅԴ տեղեկատուական դաշտի պատասխանատուներու խորհրդաժողովը, որոշ ընդհատումէ ետք վերստին համախմբեց այս ոլորտին մէջ գործող Դաշնակցութեան աշխարհատարած կառոյցի ներկայացուցիչները: Այս դաշտի վերաձեւաւորման աշխատանքներուն մէջ կար հիմնական նորութիւն: Վերջերս նշանակուած ՀՅԴ Բիւրոյի հանրային կապերու մարմինն ու հանրային կապերու գրասենեակը կը յուշեն, որ այս մարզը վերակազմակերպելու անհրաժեշտութիւնը նոր աշխատաոճով ծրագիրներ իրականացնելու հրամայականը կ՛ընդգծէ: Մարմինին ու գրասենեակին առընթեր կը նշանակուին նաեւ իւրաքանչիւր կազմակերպական շրջանի...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Քանի տարեկան ըլլալս չեմ յիշեր, հաւանաբար` 7 կամ 8: Տակաւին Էշրեֆիէ կը բնակէինք, ու կը յաճախէի Ղազար Չարըգին դպրոցը, որ տակաւին բարերարի մը անունը չէր կրեր եւ ճանչցուած էր յայտնի կուսակցական գործիչ, մտաւորական, տնօրէն Ղազար Չարըգին անունով (hետագային «Եփրեմեան», իսկ աւելի ուշ` «Չաթալպաշեան»): Եկեղեցին տակաւին թիթեղաշէն էր: Չեմ յիշեր` ո՛ր սուրբին անունը կը կրէր: Վստահաբար` ո՛չ տէր հօր...

ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Մայիսի վերջերն էր. հանդարտ էր Փարիզի Հայ ուսանողներուն տունը. դպրոցական տարեշրջանի ամավերջին քննութիւնները  սկսած էին արդէն: Կէսօրէ ետք մը առանձնացած էի սենեակս եւ կ՛աշխատէի, երբ յանկարծ դուռս զարնուեցաւ. բացի դուռը եւ դիմացս կանգնած տեսայ  քսան տարեկանի մօտ գեղեցիկ աղջիկ մը` բարձրահասակ, նիհարակազմ, սեւ մազերով եւ կապոյտ աչքերով: Որոշ շեշտ մը պարունակող ֆրանսերէնով ըսաւ. - Դուք Վարուժան Տեմիրճեա՞նն էք:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Յարութ Սասունեան Վերջապէս, Հայաստանի նախագահը անցեալ շաբաթ պաշտօնապէս չեղեալ յայտարարեց հայ-թրքական տխրահռչակ արձանագրութիւնները, Ազգային անվտանգութեան խորհուրդի նիստին: Նախագահ Սարգսեան 2009-էն ի վեր շարք մը յայտարարութիւններ ըրած էր` նախազգուշացնելով, որ արձանագրութիւնները դուրս պիտի բերէ Ազգային ժողովի օրակարգէն, եթէ Թուրքիա զանոնք չվաւերացնէ կարճ ժամանակի մէջ: Սերժ Սարգսեան նման նախազգուշացում մը վերջին անգամ ըրաւ նախորդ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուս յայտնի ազգայնական գործիչ, Միջազգային եւրասիական շարժումի ղեկավար, քաղաքագէտ Ալեքսանտր Տուկին հայրենի «Ժամանակ» օրաթերթին հետ զրոյցի մը ընթացքին յառաջ քշեց Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի լուծման համար հայ ժողովուրդի շահերուն խիստ հակադրուող գաղափար մը: Ան կ՛առաջարկէ այդ հիմնահարցի լուծումը քննարկել Սուրիոյ հարցով ստեղծուած Ռուսիա-Իրան-Թուրքիա ձեւաչափին մէջ` ընդգծելով. «Գլխաւորը` որքան կարելի է հեռու քշել Արեւմուտքը»: Այդ ձեւաչափով խնդիրներու լուծման «փայլուն արդիւնքներ»-ը...

Ն. ԱՒԱԳԵԱՆ Անցնող օրերուն աւարտեցինք փետրուար ամիսը: Տարուան ամիսներուն մէջ փետրուարը լի է հայոց պահանջատիրական տօներով: Կարելի չէ թեւակոխել փետրուարը` առանց անդրադառնալու կարգ մը յիշատակելի թուականներու: Կը սկսինք Վարդանանց պատերազմի յիշատակութեամբ, կ’անցնինք Փետրուարեան ապստամբութեան, ապա կ’աւարտենք արցախեան ազատագրական պայքարի ոգեկոչումով: Այս տարի տարբեր էր փետրուարը, որովհետեւ համայն հայութիւնը նշեց արցախեան պայքարի 30-ամեակը: Փետրուարի վերջին օրերուն Ազգային Միացեալ վարժարանին մէջ արտասովոր...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Փետրուար ամսուն վերջին օրերուն եւ մարտի սկիզբը կը գտնուէի Անգլիա եւ Հիւսիսային Իրլանտա: Ճիշդ այն օրերուն էր, երբ վրայ հասաւ այսպէս կոչուած «Արեւելքի հրէշը»: Ցուրտ եւ պաղ կլիման ոչ միայն անդամալուծեց տարածաշրջանը, այլեւ բաւական մարդկային եւ նիւթական վնասներ պատճառեց : Ես պէտք էր ելք մը գտնէի դուրս գալու համար Պելֆասթի փակ օդային տարածքէն` հասնելու համար Պէյրութ: Դժուար...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ   Խրիմեանի գերեզմանը                                                                  Խրիմեանի յուշարձանը Մանկութեանս յուշերուն մէջ դեռ վառ կը մնայ երկար մօրուքով «պապիկ»-ի մը պատկերը, որ կախուած էր մեր տան հիւրանոցի մուտքի ճիշդ դիմացի պատէն: Ծնողներս ինծի ըսած էին, որ ան շատ բարի եւ մեր բոլորին «Հայրիկ»-ն է: Ան տպաւորուած էր մէջս` որպէս ամենակալի օրինակը: Այդ պատկերը «հանելուկ» ըլլալէ դադրեցաւ, երբ տարիներ ետք, ազգային վարժարան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան հռչակումին յաջորդեց դիւանագիտական աշխատանք, որուն ծիրին մէջ, իբրեւ տակաւի՛ն Հայաստանի ղեկավար, Արամ Մանուկեան օգոստոս* 1918-ին ընդունեց Գերմանիոյ բանակի Կովկասի ներկայացուցիչ զօրավար Ֆրետերիք Ֆրայհըր Քրես վոն Քրեսենշթայնը (1870-1948), (1) եւ ապա օսմանեան բանակի վատահամբաւ «Թեշքիլաթ-ը մահսուսայի» ջարդարար հրամանատարը` պատերազմի նախարար Իսմայել Էնվեր փաշայի հօրեղբայր Խալիլ փաշա Քոլթը (1882-1957), որ 1918-ի Մայիսի 15-ին գրաւած էր Ալեքսանդրապոլը (Գիւմրի)...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Այս հիւանդագին երեւոյթը նոր չէ Ազրպէյճանում եւ, փաստօրէն, քրոնիկական ախտանիշ է դարձած բախտի քմահաճոյքով մեզ հարեւան դարձած այդ երկրի ողջ հանրութեան, կարելի է ասել, բոլոր խաւերի համար: Սկսած շարքային քաղաքացիներից մինչեւ «հասարակական-քաղաքական ընտրանին»` իշխանութիւններ, կուսակցութիւններ, ոչ կառավարական կազմակերպութիւններ:  Էական չէ` դիմութի՞ւն են, թէ՞ ընդդիմութիւն: Կառուցողակա՞ն են, թէ՞ արմատական` իրենց որդեգրած սկզբունքներում: Այն աւելի քան 30-ամեայ պատմութիւն...

ՃՐՏԳ. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Մարտ 2018-ին ճիշդ տասնհինգ տարի անցած պիտի ըլլայ այն թուականէն, երբ Միացեալ Նահանգներն ու իր դաշնակից երկիրները, գլխաւորութեամբ` Անգլիոյ, ներխուժեցին Իրաք: Միացեալ Նահանգներու եւ Անգլիոյ զինուած ուժերը Իրաք ներխուժող ուժերուն 98 տոկոսը կը կազմէին: Օրին երկրի մենատէր եւ բռնակալ նախագահ Սատտամ Հիւսէյն անոնց գլխաւոր թիրախն էր: Իրաք գրաւելու նպատակներն էին, ըստ ներխուժող ուժերուն, կործանել Սատտամի ունեցած զանգուածային...

Մարտ 1-ը հայոց արդի պատմութեան մէջ կը յիշուի ճիշդ 10 տարի առաջ տեղի ունեցած խռովութիւններով, որոնք կայծակնային ձեւով տարածուեցան Երեւանի մէջ` պատճառ դառնալով ցոյցի, կողոպուտի, եղբայրասպանութեան: Աշխարհը այս անիշխանական մթնոլորտին ականատես կ՛ըլլար: Ցայսօր կարելի չէ եղած հետապնդել եւ դատի կանչել այս դէպքերուն ետին կանգնող անձնաւորութիւններն ու յանցապարտները: «Մարտ մէկ»-եան այս տխրահռչակ օրերու տասնամեակին միացաւ այլ պատմական եղելութիւն մը: Արդարեւ, 1...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ 2016թ. յուլիսի 15-ին Թուրքիայում կատարուած ռազմական յեղաշրջման փորձից յետոյ այստեղ կտրուկ աւելացել են անխտիր բոլոր ընդդիմադիրների նկատմամբ հետապնդումներն ու հալածանքները: Գլխաւոր թիրախում են յայտնուել յատկապէս կիւլենականները, երկրի ձախակողմեան զանգուածը, քրտական Ժողովուրդների ժողովրդական կուսակցութեան (Halklarin Demokratik Partisi/HDP) ներկայացուցիչները եւ այլք: Նոյն տարուայ յուլիսի վերջին յայտարարուած եւ մինչ օրս շարունակուող արտակարգ դրութիւնը լայն հնարաւորութիւններ է ընձեռել Թուրքիայի ներկայիս իշխանութիւններին` իւրաքանչիւր...

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ- ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ Գարուն է: Բնութիւնը կը զարթնի: Կը զարթնին նաեւ մարդոց զգացումները` միաձուլուելու համար բնութեան գեղեցկութեան հետ: Գարնան լաւագոյն պաստառը ծիածանն է: Ո՜վ չի հրճուիր ի տես անոր զարթնումին ու գեղեցկութեան, երբ թափթփող անձրեւներէն ետք կու գայ կամրջելու երկինքն ու երկիրը: Գարունը բնութեան մէջ որքա՜ն գեղեցիկ է, նոյնքան եւ տպաւորիչ է, երբ զայն կ’ըմբոշխնես գեղարուեստական բարձրաճաշակ բանաստեղծութիւններու ընդմէջէն: Բնութեան...

ՄԱՐԻԱՆԱ ՊԵՐԹԻԶԼԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Մարտ 8-ը ամբողջ աշխարհը կը հրաւիրէ կինը ընդունիլ այնպէս, ինչպէս որ է ան` իբրեւ մայրութեան հրաշալիք, իբրեւ կեանքի աղբիւր, իբրեւ ինքզինք իրագործելու կոչուած առաքելուհի, ստեղծարար ներկայութիւն: ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Մարտ ութը` որպէս Կնոջ միջազգային օր, առաջին անգամ ըլլալով նշուած է 1909 փետրուար 28-ին` հետագային փոխադրուելով մարտ  8-ի: Այս օրը աշխարհի չորս ծագերուն կը նշուի խորհրդանշական ցոյցերով, տօնակատարութիւններով, խորհրդաժողովներով` փառաբանելու համար...

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ Վերջերս Քանատայի Լաւալ քաղաքին մէջ լոյս տեսած «Բալենին» մանուկներու գիրքը ժամանակակից հայ հաւաքական կեանքի հազուագիւտ յառաջդիմական երեւոյթներէն է: Գիրքին հեղինակ` Թալին Լատոյեանը, իր այս ստեղծագործութեամբ, ոչ միայն փշրած է վատառողջ նախապաշարումներու ու յետամնաց կարծրատիպերու պատուարը, այլ իր սեփական ներաշխարհը, արհեստավարժական ու զգացական միաձոյլ շաղախով, ամբողջովին ներդրած` գրական այս կտորին մէջ: «Բալենին» յատուկ կարիքներ ունեցող մանուկներու մասին մանկական պատմուածք...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հարիւրամեակ պիտի տօնուի: Ինչպէս որ կը տօնենք բոլոր տարեդարձները, կարեւոր եւ անկարեւոր, որպէսզի զգանք, որ կանք: Հասունութեան հասած ժողովուրդ մը գիտէ իր անցեալին հետ հաշտուիլ, արդար արժեւորումներ ընել, վերականգնիլ եւ ձգտիլ աւելի լաւ ապագայի մը: Ֆրանսան պիտի հրատարակէ իր ցեղապաշտական գաղափարներուն համար դատապարտուած մեծ գրող Սելինի գործերը: Այսինքն գաղափարական-քաղաքական նկատառումները բաւարար պատճառներ չեն անտեսման, արժեզրկման: Քաջութիւն պէտք է...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ        Ծանօթութիւն. ՀՅԴ «Արամ Մանուկեան» կոմիտէութեան կազմական ժողովին մէջ օրակարգի հարցերէն մէկը նպատակ ունէր երիտասարդ ու նորագիր ընկերներուն ներկայացնել մեր եկեղեցական-համայնքային կեանքը կանոնակարգող «Ազգային սահմանադրութիւնը», որուն վաւերացման (սուլթանի կողմէ) 155-ամեակի սեմին ենք ներկայիս: 15 վայրկեանի սահմաններուն մէջ զեկուցաբերին տուած տեղեկութիւններն ու զեկոյցին յաջորդող զրոյցը շահեկան նկատելով, անոնց կարեւոր կէտերուն խտացումը կը հրապարակենք` հաւատալով, որ  հետաքրքրուողներ կ՛ըլլան: Մեր եկեղեցին Հին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ընդհանրապէս քաղաքականութեամբ զբաղողը չեմ: Ո՛չ թէ, որովհետեւ չեմ սիրեր, այլ անկեղծօրէն չեմ հասկնար: Եւ ամէն անգամ, երբ ընտանեկան կամ ընկերային մեր հաւաքներուն, իբրեւ ընդհանուր խօսակցութեան նիւթ, սա քաղաքականութիւն ըսուած ճիւաղին «գնդակը» մէջտեղ նետուի, եւ խօսակիցներս սկսին մեծ ու լայն ախորժակով բարձրաձայն, նոյնիսկ պոռալով, ձեռքով եւ ոտքով արտայայտուիլ ու վիճիլ, կարծես իրենք ըլլային աշխարհի մեծ ու փոքր երկիրներու նախագահներու...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 1948-ի մայիսին Իսրայէլի անկախացումը եւ պաղեստինցիներու արտաքսումը նկատուեցաւ իբրեւ քաղաքակրթական յաղթանակ` ընդդէմ «իսլամ բնակչութեան»: Անգլիացին, որուն վստահուած էր իբրեւ հոգատար երկիր օգնել Պաղեստինի անկախութեան, ամէն ջանք թափեց տկարացնելու պաղեստինեան հաստատութիւնները եւ օգնելու հրեաներուն, որ գաղթեն Պաղեստին` ստեղծելու համար իրենց ապագայ «Հրէաստանը»: 15 մայիս 1948-ին անգլիական հոգատարութիւնը վերջ գտած էր, եւ հրեաներուն թիւը բարձրացած էր 9 առ հարիւրէն 30...