Անդրադարձ

Հազիւ երկու շաբաթ առաջ «Հայրենիք»-ի խմբագրութիւնը ե-նամակի միջոցով ստացաւ նկարներու շարք մը: Հասցէն կը պատկանէր հանրածանօթ լուսանկարիչ Ռոպերթ Կարապետեանի, որ երկար ժամանակէ ի վեր հաստատուած է Նիւ Եորք: Քիչ անց նոյնինքն Ռոպերթն էր, որ ընկալուչին ետին կը զրուցէր: Ի յայտ եկած էր, թէ աչքի վիրահատութեան ենթարկուած էր վեթերան լուսանկարիչը, հարազատներու միջոցով ղրկած էր այս «տեսողական գանձ»-ը, որ 1988-ի արցախեան վերածնունդի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մարտի առաջին օրերուն Պի. Պի. Սի.-ն հաղորդեց լուր մը, որ ատենին շատ լուսանցքային դրսեւորում ունեցած էր ամերիկեան մամուլին մէջ: Հաղորդեց, որ ամերիկացի արուեստագէտ մը` Ռայըն Մենտոզա, շուրջ 2 տարի առաջ ամենայն զգուշութեամբ եւ հոգածութեամբ տարանջատած է հռչակաւոր Ռոզա Փարքսի Տիթրոյիթի բնակարանը, եւ բեկորները Գերմանիա փոխադրելով` վերակառուցած է Պերլինի մէջ. մօտաւորապէս տարի մը առաջ անիկա վերածուած է փոքր թանգարանի...

Քաշաթաղի եւ Շահումեանի  վերաբնակեցման եւ Արցախի գիւղատնտեսութեան զարգացման նպատակով 2010-էն ի վեր Արցախի մէջ ապրող բնակչութեան վարկեր տրամադրող Արցախ Ռուց Ինվեսթմընցը (ԱՌԻ), որուն այսօր մաս կը կազմեն 200 բաժնետէրեր` Լիբանանէն, Արցախէն, Սուրիայէն, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններէն, Քուէյթէն, Զուիցերիայէն, Ֆրանսայէն, Միացեալ Նահանգներէն, Անգլիայէն, Ռուսիայէն եւ Աւստրալիայէն, կը շարունակէ իր առաքելութիւնը: Երկուշաբթի, 12 մարտ 2018-ին, Պէյրութի մէջ ԱՌԻ պիտի գումարէ իր ընդհանուր ժողովը`...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ 31- 1 օգոստոս 1918: Երեւանի Քաղաքային ակումբի դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստանի խորհուրդի անդրանիկ նիստի հանդիսաւոր բացումը: Աւետիք Սահակեան Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանի նախագահի պաշտօնը ստանձնեց (Սահակեան այդ պաշտօնը կը վարէ մինչեւ 1 օգոստոս 1919 թուական): Հայաստանի խորհուրդի անդրանիկ նիստին հանդիսաւոր բացումը կատարուեցաւ հիւրերու եւ 46 պատգամաւորներու մասնակցութեամբ. խորհուրդին կազմը ձեւաւորուած էր Ազգային խորհուրդի եռապատկումով ու այլազգիներու ներգրաւումով. 38...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հաւատալս չի գար, որ այդպէս` յանկարծ, «Շախս»-ը չկայ այլեւս: «Զաւարեանական» մեր սերունդին «Շախս»-ն էր` «յարգանք պարտադրող անձնաւորութի՛ւն»-ն էր Յակոբ Եափուճեան, որ իր ամբողջ կեանքը իմաստաւորեց ազգին ու հայրենիքին հանդէպ դաշնակցական ծառայութեան անսակարկ անձնուիրումով: Կեանքը կանուխէն մեզ իրարու մօտեցուց Լիբանանի մէջ եւ բնաւ իրարմէ չհեռացուց, նոյնիսկ երբ վերջին երեսուն տարիներուն տարբեր երկիրներու մէջ ապրեցանք` ինք Լիբանան եւ երբեմն Քանատա,...

Մ. ԽՕՇԵԱՆ Փխրուն սիրտ մը, ազնիւ հոգի մը, ժպտերես ու լաւատես անձ մըն էր Մարին, թէեւ աշնան տարիքին չէր հասած, սակայն յոգնած տերեւի նման թափեցաւ գետին` չդիմանալով առողջութեան անակնկալ վատթարացման: Երկար չտեւեց հիւանդութիւնը, որ պատրաստէր շուրջինները կեանքի անսպասելի աւարտին: Մուսալեռցի Հաճեան ծնողներու միակ աղջիկ զաւակը` ծնած ու մեծցած էր Հալէպի մէջ: Ուսանած` տեղւոյն Աւետ. Էմմանուէլ վարժարանին մէջ, ապա` Ալեփփօ քոլեճին...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Մանկապարտէզէն-...Ճեմարան Մեր դասընկերներէն մէկուն կանխահաս մահուան առիթով, տարիներ առաջ մահախօսական մը գրած էր Յակոբը: Այդ տարիներուն չկար համացանցի դրութիւն, եւ, բնականաբար, կարդալու առիթը չէի ունեցած: Տարիները անցան, եւ շնորհիւ արհեստագիտութեան բարիքներուն` վերագտանք մեր «կորսուած» ընկերներէն շատերը, որոնց կարգին` Յակոբ Եափուճեանը, որուն հետ դասընկերներ եղած էինք մանկապարտէզի օրերէն: Երկար տարիներու բացակայութեան պակասը լեցնելու միտումով էր կարծես, որ գրեթէ ամէնօրեայ...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Յակոբ Եափուճեանի հետ ծանօթութիւնս կը սկսի  1988 դեկտեմբերին, Երեւանի մէջ, Սփիւռքի հետ կապի կոմիտէի հրաւէրով Սփիւռքահայ  մշակութային միութիւններու խորհրդաժողովին: Համազգայինը բաւական պատկառելի  պատուիրակութեամբ Ժամանած էր Երեւան: Յակոբը` Համազգայինի կեդրոնական վարչութեան ատենապետ, կողքին ունէր դոկտ. Արմենակ Եղիայեանը, Կարպիս Հարպոյեանը, Գեղանի  Էթեմեզեանը: Տողերս գրողը կը ներկայացնէր Նոր սերունդ մշակութային միութիւնը: Առաջին նիստին, ձեւականութիւնը յարգելով, պաշտօնական բարեւներ փոխանակեցինք: Պաղ պատերազմի  խե՜ղճ...

Մարդ մը... Արմենակ Աշճեան. կեանք մը, ողջախոհ մը,  երիտասարդութեան ծարաւ պայքար մը` քաղաքական, գաղափարական եւ պատկանելիութեան համար. պայքար քաղաքական կուսակցութեան` Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան համար: Կեանքի այս ուղին կը տանի ազատութեան ծարաւի ճանապարհ: Փետրուար ամսուան ընթացքին մահը կը մօտենար եւ կը տխրեցնէր մեր ընտանիքին մօտիկ շրջապատին հոգին ու սիրտը` մեծ ցաւ ու տխրութիւն պատճառելով: Մեր հայրը` Արմենակ Աշճեան, շատ կը տխրէր...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Կանանց միջազգային տօնին առիթով, յատուկ կարեւորութեամբ կը շնորհաւորենք աշխարհի որեւէ անկիւն ապրող իւրաքանչիւր հայ կնոջ տօնը: Տօն, որ կնոջ ըլլալու կողքին, տօնն է իւրաքանչիւր անհատի, համայն մարդկութեան: Տօն, որ հայ կնոջ տօնը ըլլալու իւրայատկութեան կողքին, տօնն է իւրաքանչիւր հայու, համայն հայութեան, հայրենիքի մէջ թէ սփիւռքի: Մեր ալ տօնն է այս, Լիբանանի հայութեան, իր բաղկացուցիչ բոլոր տարրերով, բոլոր կառոյցներով,...

Նորահաս սերունդներու կրթութեան գործը միշտ ալ արժանացած է պետութիւններու անմիջական գուրգուրանքին եւ հոգածութեան: Կրթական ոլորտը յառաջադէմ եւ նոյնիսկ երրորդ աշխարհի պատկանող երկիրներուն մէջ կը շարունակէ վայելել պետութեան հովանաւորութիւնը` համահաւասար կերպով առիթ տալով բոլորին ստանալու տարրական եւ երկրորդական ու ընդհանրապէս համալսարանական բարձրագոյն ուսում: Հաւաքականութեան մը բնականոն եւ առողջ զարգացումը, ինչպէս նաեւ տուեալ հաւաքականութիւնը նոր ներուժով պատուաստելու եւ անոր կեանքին ժամանակակից հնչեղութիւն...

ԼԱԽՏ 8 մարտին, մինչ ամբողջ աշխարհի տարածքին մարդիկ հեւքի մէջ էին Կիներու միջազգային օրուան առիթով իգական սեռի ներկայացուցիչներուն պէս-պէս ծաղիկներ ու նուէրներ ընտրելու եւ նուիրելու, թրքական իշխանութիւնները իրենց երկրի կիներուն համար ընտրեցին ոչ հասարակ, իւրայատուկ նուէր մը` արտայայտելու համար փափուկ սեռին նկատմամբ իրենց ունեցած անզուգական ու խոր գնահատանքին, մեծարանքին ու սիրոյն ամբողջ տարողութիւնը: Անոնք յղացան «լուսաւոր գաղափար» մը` 8 մարտին,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ   Օղակ առաջին: Հայ ինքնութիւնն ու պատկանելիութիւնը սնուցող հայ վարժարանը կ՛ապրի դժուարին պահեր: Խօսքը կը վերաբերի սփիւռքահայ իրականութեան, որ սկսած է տակաւ կորսնցնել դիմագծային իր իւրայատկութիւնը: Սա նորութիւն չէ, որուն կ՛անդրադառնանք, որով կը մտահոգուինք, կ՛ընդվզինք ու յաճախ կը պոռթկանք: Սակայն նորութիւնը այն է, որ, գիտակցելով հանդերձ մեզ սպառնացող վտանգի ահաւորութիւնը, հաւաքաբար կը շարունակենք մնալ դիտողի դերին մէջ, անտարբեր, քմահաճ...

ՎԱՐԴԻՆԷ ԷԹՈՅԵԱՆ Մահէ յարութիւն առած, բնաջնջումէ վերընձիւղուած սփիւռքահայը կրցաւ նոր սերմեր ցանել ի սփիւռս աշխարհի` յանուն յարատեւելու ու յառաջդիմելու իր աննկուն կամքին, ինքնուրոյն նկարագիրին եւ հաւասարակշիռ մտածողութեան: Լիբանանահայութիւնը` սփիւռքահայութեան մէկ կարեւոր բեկորը, միշտ ալ եղաւ հայու գոյութիւնը պահպանելու բանակին յառաջապահ զինուորը: Հոս, բարձրանալու ճիգը մի՛շտ ալ եղաւ հաւաքական մարմաջ: Որբ, անտուն լիբանանահայը դառնութեան բաժակը ցմրուր ըմպելէ ետք, ձեռք-ձեռքի տալով ձուլումի...

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ-ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Արդար, ճարտար, խոհեմ, արթուն, Կայտառ հերոս ես իմաստուն. Հոգիներու ճարտարապետ, Հոգիդ է, որ մաշեցիր դուն, Որ արեւը պահես կեանքիս` Ծխանի ծուխն իմ երդիքիս: Աշխարհը դէմս փռեցիր, Լուսաճաճանչ թեւեր տուիր, Ըսիր. «Ճախրէ՛, երգեր հիւսէ՛, Սլացի՛ր, անվախ գեղգեղէ՛»: Դուն խելքի, միտքի վարժապետ, Ո՜վ հոգիի ճարտարապետ, Անտաշ կեանքս դուն շէնցուցիր, Անծիր երկինք պարգեւեցիր: Անմշակ միտքիս արտերը Մշակեցիր, սերմանեցիր, Գարնան արեւս դուն...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Գիրքին հինգերորդ եւ վեցերորդ գլուխները կարելի է համախմբել մէկ վերնագիրի տակ, որն է` միջազգային իրաւունքն ու դիւանագիտութիւնը: Այս աշխատութիւններուն հեղինակները` Հուսինէ Ալլուլ եւ Ուիլ Հենլի, իւրաքանչիւրը կը ներկայացնէ առնչուող կողմերու իրաւական փաստարկներն ու դիւանագիտական կեցուածքները` դէպքին յաջորդող օրերուն եւ ամիսներուն: Օգտագործելով դիւանագիտական նիւթեր եւ ժամանակակից միջազգային օրէնքի ուսումնասիրութիւններ` Ալլուլ կը նկարագրէ պելճիքական կառավարութեան ձեռնարկած քայլերը` «ազատելու» համար պելճիքացի...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Վերջապէս, 1 մարտ 2018-ին  Հայաստանը  պաշտօնապէս չեղեալ յայտարարեց 2009-ին  ստորագրուած զիջողական հայ-թրքական  արձանագրութիւնները: Այսպիսով, հայկական գարունը աւելի տաք ջերմաստիճաններ արձանագրեց, քան` բնական գարնանային եղանակի մուտքը այլուր: Անշուշտ, արձանագրութիւններուն չեղեալ յայտարարուիլը օդէն չեկաւ, այլ անիկա կը բխէր հայ ազգի պահանջատիրական սկզբունքներէն: Եւ հայութեան կողմէ բացայայտուեցաւ, որ այդ սկզբունքները տակաւին կ՛ապրին հայկական հասարակական կեանքին մէջ: Պատմութիւնը պիտի չմոռնայ, որ թէ՛...

ՍԵՐՏԱՐ ՔՈՐՈՒՃՈՒ Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակ Աֆրինը կարեւոր դեր է ունեցել այն պատճառով, որ մօտ մէկ դար առաջ այդ շրջանում էին գտնւում Քաթմա ու Ռաժօ ճամբարները: Ռայմոնտ Գէորգեանի` թուրքերէն թարգմանուած ու «Իլեթիշիմ» հրատարակչութեան կողմից հրատարակուած «Հայոց ցեղասպանութիւն» գրքի համաձայն, Ցեղասպանութեան ընթացքում Անատոլիայի (Արեւմտեան Հայաստանի, «Ակունք»-ի խմբ.) չորս կողմերից հայերի կարաւաններն անցել են այդ ճամբարներով: Քաթմանը գտնւում էր Անատոլիայի կաթոլիկ հայ համայնքի...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Ուշադրութի՛ւն, ուշադրութի՛ւն, Կորսուած է մեր Յակոբին Ինքնաթուղթը թանկ մարդկային: Ձեր բոլորէն կը խնդրուի Փնտռել, գտնել, տիրոջ յանձնել Փաստաթուղթը այս անվաւեր: Կորսուած է նաեւ բժիշկին Խիղճը նուաստ, որ դրամին Կը ծառայէ, ոչ հիւանդին: Գտնողներէն կը խնդրուի Բնաւ չդպչիլ այդ վարակիչ, Վտանգաւոր, դաժան ախտին: Ուշադրութի՛ւն, ուշադրութի՛ւն, Կորսուած է փաստաբանին Երդումը, որ ան կատարեց Պաշտպանելու դատը անկեղծ: Ցեխերու մէջ եթէ գտնէք,...

Կիներու միջազգային օրուան նշումը եզրաբանական ձեւափոխում կ՛ունենայ հետզհետէ: Կիներու իրաւունքներու պաշտպանութեան կարգախօսային առաջադրանքը այսօր առաւելաբար կ՛արտայայտուի սեռային իրաւահաւասարութիւն եզրոյթով: Շահագործումի, խտրականութեան, խոշտանգումի կամ բռնաբարումի արարքները իրաւազրկելու առումով կրնան վերաբերիլ ո՛չ միայն կիներուն, հետեւաբար աւելի տրամաբանական ընկալում ունի սեռային իրաւահաւասարութիւն ըսելաձեւը: Իրաւահաւասարութիւն բառը ինքնին օրինական ենթաիմաստ ունի: Առաջադրանքը ուրեմն այս հաւասարութիւնը սահմանադրութեամբ եւ օրէնքներով ամրագրելու իմաստը կը ներառէ: Իսկ իրաւական ամրագրումէն...