Անդրադարձ

ԼԷՈՆԻԴ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Պաքւում «աւանդաբար» են արձագանգել Արցախի Հանրապետութեան ԱԺ յայտարարութեանը: Ազրպէյճանում վաղուց արդէն «աւանդոյթ» է ձեւաւորուել սուիններով ընդունել Արցախի Հանրապետութեան ցանկացած արտաքին քաղաքական քայլ: Ընդ որում` անել դա չափազանց յարձակողական ու նոյնչափ կոպիտ ձեւով, հաշուի չնստելով ո՛չ փաստերի, ո՛չ տարրական տրամաբանութեան, ո՛չ ողջամտութեան հետ: Նման ախտաբանական, խելացնորութեան աստիճանի նեարդայնութեան պատճառը բաւականին պարզ է` Պաքւում գիտակցում են, որ ԼՂՀ-ի մեկուսացմանն ու...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Մեր կեանքի ընթացքին շատ բաժանումներ տեսած ենք, բարի ճանապարհ մաղթած ենք մարդոց` սիրելիներու, ընկեր-ընկերուհիներու, հարազատներու: Բոլոր բաժանումները, իրենց դառն եւ ուրախ զգացական  աշխարհին հետ, հասարակաց գիծ մը ունին... Բոլորն ալ բարի կամեցողութեան վրայ կառուցուած են: Բաժանումէն ետք, բարի մաղթանքներով կը յուսանք, որ հեռացողը աւելի լաւ «տեղ» մը կ՛երթայ: Մեր բաժանումը տարբեր էր... մարդ չէր, որ ճանապարհ պիտի...

ՊԵՏԻԿ Հաստատ իրականութիւն է եւ այլեւս յաւելեալ փաստերու չի կարօտիր, որ հայերը պէտք է կոչել եզակի ժողովուրդ եւ Հայաստանը` եզակի հայրենիք: Բոլորս բարձրաձայն կը յայտարարենք, որ Հայաստանը առաջին երկիրն է, որ քրիստոնէութիւնը ընդունած է իբրեւ պետական կրօն, որուն կը հետեւի այն, որ աշխարհի առաջին աթոռանիստ եկեղեցին կառուցուած է Հայաստանի մէջ, որն է` Ս. Էջմիածինը: Իսկ հայագէտ լորտ Պայրըն կ՛ըսէ, որ...

«Հռոմ  2»-ով համախմբուած միջազգային ընտանիքի անդամ երկիրներու ներգրաւուածութեան չափը, այնտեղ արծարծուած օրակարգային կէտերը, զօրակցութեան յանձնառութիւնները եւ բանաձեւուած հրամայականները կը համոզեն, որ կայ աշխարհաքաղաքական-միջազգային որոշում Լիբանանին զօրակցելու եւ յատկապէս կայունութիւնը պահպանելու համար: Խորհրդաժողովի ընթացքին եւ անոր առընթեր կայացած հանդիպումներով առանցքային կարեւորութեամբ շեշտուած են Լիբանանին համակողմանի աջակցելու ծրագիրները` գաղթականներու հիմնախնդիրէն մինչեւ բանակին մէջ ծառայող կիներու իրաւունքներ, անվտանգութեան համապարփակ հարցերէն մինչեւ տնտեսական նախագիծեր,...

- Բարի՛ լոյս, Ազնի՛ւ: - Բարի՛ լոյս, - կը պատասխանէ Ազնիւը լայն, անմեղունակ եւ անկեղծ ժպիտով մը: Ապա կ՛աւելցնէ.- ինչո՞վ կրնամ օգտակար դառնալ, ըսէ՛: Ազնիւը շատ լաւ գիտէր, որ իրեն դիմող ուսուցիչը, պաշտօնեան կամ աշակերտը գրութեան մը, տեղեկութեան մը, նկարի մը պէտք ունի: Եթէ պէտք եղածը պատճէնահանումի պարզ աշխատանք մը չէր, Ազնիւը մեծ հաճոյքով կը լծուէր գործի. կը կտրէր, կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Յարութ Սասունեան 27 փետրուար 2018-ին, Եւրոպական խորհրդարանին մէջ, Պրիւքսէլ, տեղի ունեցաւ հանրային քննարկում մը` Արցախի ինքնորոշման իրաւունքին վերաբերեալ: Քննարկումը կազմակերպած էին Եւրոպական խորհրդարանի երեսփոխաններ Միշէլ Ռիւազի (Կանաչներ/ԵԱԴ) եւ Լարս Ատաքթուսըն (ԵԺԿ)` Արդարութեան եւ մարդկային իրաւունքներու հայկական իրաւական կեդրոնին, «Թիւֆէնքեան» հիմնարկին եւ ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակին հետ միասնաբար: Հանրային քննարկման բանախօսներն էին`...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Անթոնի Սմիթ իր «Ազգի մը առասպելները եւ յիշատակները» խորագրեալ գիրքին մէջ կը պաշտպանէ այն թեզը, որ պատմութեան մէջ ազգայնականութիւնը միշտ ալ եղած է ուժի մը արդիւնք, որ հիմնուած է վերնախաւի մը վրայ: Այսինքն ազգերը ծնունդ առած են շնորհիւ թագաւորներու եւ իշխաններու քաղաքականութեան: Ան օրինակ կու տայ գերմանական ազգայնականութիւնը, որ հիմնուեցաւ Պիզմարքի օրով, եւ անոր շնորհիւ ներկայ Գերմանիոյ տարածքը,...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ «Դաստիարակութիւնը ժողովուրդի մը պատմական յիշողութեան պահպանումը ապահովող գործօնն է» Պ. ՊԱՒԼՈՎ Ընդհանրապէս դաստիարակութեան մասին երբ խօսինք, անմիջապէս դպրոցական կամ համալսարանական կրթութեան մասին կը մտածենք: Խորքին մէջ դաստիրակութիւնը սերունդէ սերունդ փոխանցուող ազգային բնաւորութիւնն է: Դաստիարակութիւնը շատ մեծ նշանակութիւն ունի մարդկային ընկերային գործընթացին վրայ: Եթէ պահ մը ենթադրենք, որ անհատ մը արժէքներու հանդէպ յարգանք ունենալու, երախտապարտ ըլլալու կանոնները պահելու դաստիարակութիւնը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Բլուրի վրայ շողեր հրաժեշտ ոչ մէկ ճառագայթ ջաղացն աւերակ կը ծուարի լուռ ցամքած է առուն Ծառերը անբոյր, ծառերը անգոյն կանգնած են հեռուն խառն ու յանցաւոր Հարթ աւազին տակ ոտնահետքեր բիւր հետքեր զուգահեռ Ճայ մը կը շտապէ դէպի հորիզոն Ալիքը յամառ ժայռը կը մաշէ յօդաշար, յօդաշար, յօդաշար... երկնքի վրայ ամպեր կան տարտամ ոչ մէկ նմանակ Հովը կը բերէ ձայներ...

ԱՐՄԱՆ ՆԱՒԱՍԱՐԴԵԱՆ Հայաստանի Դիւանագիտական հիմնադրամի նախագահ, Արտակարգ եւ լիազօր դեսպան, Քաղաքական գիտութիւնների թեկնածու, դոցենտ, Հայ-ռուսական համալսարանի համաշխարհային քաղաքականութեան եւ միջազգային յարաբերութիւնների ամպիոնի վարիչ Սառը պատերազմի ամենատրամաթիքական պահերին` 60-ականների կէսերին,  Խորհրդային Միութեան, եւ ոչ միայն, մտածող հասարակութեանը խորապէս յուզեց եւ մտորելու առիթ տուեց շարժապատկերի տաղանդաշատ բեմադրիչ Միխայիլ Ռոմմի «Սովորական ֆաշիզմ» վաւերագրական ժապաւէնների շարքը, որն  անաչառ մասնագէտների կարծիքով, հանճարեղ ժապաւէն է ֆաշիզմի...

1 մարտին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան 10 հոկտեմբեր 2009-ին Ցիւրիխի մէջ գերպետութիւններու ներկայացուցիչներուն ներկայութեան ստորագրուած Հայաստան-Թուրքիա արձանագրութիւնները չեղեալ հռչակեց: Հայաստանի նախագահը նախորդ տարուան սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի գլխաւոր վեհաժողովին յայտնած էր ստորագրութիւններու ընթացակարգը դադրեցնելու Երեւանի մտադրութիւնը` նկատի ունենալով Թուրքիոյ կողմէ այս ուղղութեամբ դրական տեղաշարժի բացակայութիւնը, իսկ 17 փետրուարին Միւնիխի Ապահովութեան վեհաժողովին հաստատած էր, որ` «Հայ-թրքական արձանագրութիւններու բանակցութիւնը կատարուած էր` մեկնելով օրուան պայմաններէն:...

Գրեց ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ * Յատկապէս վերջին տարիներին իմ մշտական ուղեկիցն է այն միտքը, որ պէտք է գրի առնել մեր մանկութեան յիշողութիւնները` մեր մէջ անթեղուած բազմաթիւ դէպքեր ու դէմքեր, պատկերներ, որոնք գրի չառնելու դէպքում կանգնելու են անհետ կորչելու վտանգին առջեւ: Իսկ  յիշողութիւնը մեր պատմութիւնն է, առանց որի` առաջ գնալը պարզապէս անհնար է: Իմ մանկութեան յիշողութիւններն սկիզբ են առնում 1990-ականների սկզբներից, այսինքն` ...

Մեր նախկին թիւերով լոյս ընծայած էինք Սիրվարդ Գարամանուկի վերաբերող գրութեան՝ նոյն հեղինակին ստորագրութեամբ. այսօր անդրադարձ կը կատարուի Ալան Յովհաննէսի, իսկ յառաջիկային ալ՝ այլ նշանաւոր արուեստագէտներու։ Խմբ. ----------------------- ԳՐԻԳՈՐ ԱԼՈԶԵԱՆ Ալան Յարութիւն Չաքմաքճեանը յայտնի է որպէս Ալան Յովհաննէս: Ամերիկահայ յօրինողին համար երաժշտութիւնը յատկանշուած եւ օժտուած է խորհրդաւորութեամբ եւ ինքնահայեցողութեամբ: Ալան Յովհաննէսը կը նկատուի 20-րդ դարու ամենաբեղուն ստեղծագործողներէն մէկը: Ալան Յովհաննէսի ստեղծագործութիւններուն...

Արցախի Հանրապետութեան նախագահի խօսքը ուղղուած Միացեալ Նահանգներու խորհրդարանականներուն (ծերակուտականներ եւ Ներկայացուցչական տան անդամներ) կարեւորագոյն ուղերձներ կը փոխանցէ` հակամարտութեան էութեան լուսաբանման, Պաքուի կողմէ որդեգրուած եւ հետեւողականօրէն կիրարկուած արցախահայութեան ոչնչացման քաղաքականութեան, արցախահայութեան դիմադրութեան, ինքնապաշտպանութեան եւ պետականութիւն կերտելու ազգային, քաղաքական եւ իրաւական հիմնաւորումներուն եւ այս բոլորին նկատմամբ կայացած համահայկական միասնութեան մասին: Այս բոլոր հիմնադրոյթներուն ներկայացման ընթացքին օգտագործուած են միջավայրի կողմէ դիւրին ըմբռնելի թեմաներ,...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ 41.- 21 հոկտեմբեր 1918: Լոռի-Բամպակի շրջանը կ՛անցնի հայերուն ձեռքը: 42.- 24 հոկտեմբեր 1918: Թուրքերը կը սկսին հեռանալ Անդրկովկասէն: 43.- 4 նոյեմբեր 1918: Խառն հիմունքով կը վերակազմուի Քաջազնունիի կառավարութիւնը, որուն կը մասնակցին Հայ ժողովրդական կուսակցութենէն ներկայացուցիչներ եւ ոչկուսակցական անհատներ: 44.- 11-18 նոյեմբեր 1918: Կը հռչակուի ընդհանուր զինադադար: Հայկական զօրամասերը Ղարաքիլիսէ մուտք կը գործեն: 45.- 30 նոյեմբեր 1918: Փարիզի մէջ...

Բ.- Մեքսիքայի Հաստատութենական Յեղափոխական Կուսակցութեան Օրինակը ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հաստատութենական յեղափոխական կուսակցութիւնը կը հանդիսանայ արդի Մեքսիքայի Հանրապետութեան եւ ազգային-պետականութեան կերտիչը, որ ղեկավարած է Մեքսիքան 1929-էն մինչեւ 2000 եւ 2012-էն մինչեւ այսօր: Անիկա ինքզինք կը սեպէ Մեքսիքայի 1910-ի յեղափոխութեան ժառանգորդ կուսակցութիւնը եւ անոր նպատակները ամրապնդողը: Մեքսիքայի մէջ եկեղեցին ձեռք ձգած էր հողային մենաշնորհին մեծ մասը` սեփականացնելով մեծ տարածութեամբ հողեր: Հողատիրութեան կողքին, եկեղեցին...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Այս հաւատքէն մեզ ոչ ոք կրնայ խախտել` ո՛չ հրեշտակները եւ ո՛չ մարդիկ, ո՛չ սուրը եւ ո՛չ հուրը, ո՛չ ջուրը եւ ո՛չ ալ որեւէ այլ դառն հարուած...»: Այս պատգամով հայոց բանակի սպարապետ Վարդան Մամիկոնեան գօտեպնդեց հայ զինուորները` հաւատքի եւ կրօնի համար պատերազմելու սասանեան հզօր բանակին դէմ: Ի զուր չէ, որ Վարդանանց պատերազմը, իբրեւ պատմական աքթ,  անկիւնադարձային է եւ դարեր...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Այս տարի կ’ամբողջանայ Օսմանեան կայսրութեան ներքին գործոց նախարարին` Թալէաթ փաշայի ահաբեկման 97-րդ ամեակը: 1921 թուականի մարտ 15-ին զգայացունց լուրը հրճուեցուց թէ՛ մէկուկէս միլիոն նահատակները, թէ՛ ջարդերէն ճողոպրածներուն սրտերը, երբ Պերլինի մայթերէն մէկուն վրայ հայ երիտասարդի` Սողոմոն Թեհլիրեանի ձեռամբ տապալեցաւ հայ պատմութեան մեծագոյն աղէտի կազմակերպիչը` Թալէաթ փաշան: Պէտք է ըսեմ, որ բաւական ուշ տեղեկացած եմ այդ ահաբեկումին մասին, յստակ...

ՌՈՊԷՐ ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ Քանի մը օր առաջ Հայաստանի «Հ1» հեռատեսիլի գլխաւոր կայանը նշեց, որ 4 մարտ թուականը խորհրդային իշխանութիւններուն կողմէ հայերէնի համար նոր ուղղագրութիւն մը ընդունելու որոշումին տարեդարձն էր: Հայաստանի խորհրդային իշխանութիւնները, ընթացք տալով պատմաբան Մանուկ Աբեղեանի առաջարկին,  անոր պարտականութիւն տուած էին հայոց լեզուի համար նոր ուղղագրութիւն մը պատրաստել: Իբր թէ նոր ուղղագրութեան շնորհիւ պիտի դիւրանար լեզուի գործածութիւնը, եւ զանց պիտի...

ԱՅՇԷ ԳԻՒՆԷՅ Արդէն քառորդ դար բանտում գտնուած Նիպել Կենչի պատմուածքն իր տեղն է գտել գրադարակներում: «Եգիպտացորենի խանձահոտը» անունով վէպը ներկայացուել է ընթերցողների դատին : Այնտեղ ներկայացւում են «Վէպ չունեցած վէպի հերոս» Էզիմայի ու այծի բրդից պատրաստուած խուրջինից դուրս եկած իրերի մասին պատմութիւններ: «Նօթապենէ» հրատարակչութեան կողմից տպագրուած «Եգիպտացորենի խանձահոտը» վերնագրով վէպը գրեթէ քառորդ դար բանտում գտնուած գրող Նիպել Կենչի առաջին ստեղծագործութիւնն...