Անդրադարձ

Ր. Ս. Դ. ՊԵՏԵԱՆ Օրէնքի գերակայութեան եւ օրէնքով կառավարելու միջեւ էական տարբերութիւն կայ: Առաջինը ժողովրդավարական կարգի հիմքն է, իսկ երկրորդին պարագային, օրէնքը կրնայ վերածուիլ իշխանութեան ձեռքին քաղաքական գործիքի: Օրէնքի գերակայութիւն` կը նշանակէ, որ բոլորը` նախագահէն ու վարչապետէն մինչեւ ոստիկանն ու դատաւորը, ենթակայ են միեւնոյն օրէնքներուն: Օրէնքը պէտք է հաւասարապէս կիրարկուի բոլորին նկատմամբ, իսկ անկախ դատարանները պէտք է ի վիճակի ըլլան...

Ձախէն աջ` տնօրէն Նելլի Վէքիլեան եւ «Արշաւիր Շիրակեան» կոմիտէութենէն Հրայր Նահապետեան եւ Սիրան Արթինեան Ազգային հերոս Արշաւիր Շիրակեանի անունը մեր ազգային յիշողութեան մէջ կը մարմնաւորէ` վճռակամութիւն, անձնուիրութիւն եւ ազգային իրաւունքներու պաշտպանութեան անսասան կամք: Անոր ժառանգութիւնը անցեալի հերոսական էջերու յիշատակ մը չէ միայն, այլ` այսօրուան սերունդներուն ուղղուած պատասխանատուութեան կոչ մը: Այս ոգիով ՀՅԴ Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու Հիւսիսային Սան Ֆեռնանտօ Հովիտի «Արշաւիր...

ԿԱՐԻՆ ԳԱՍԱՊԵԱՆ Յիշատակ մը ունիմ Արցախէն: Մտքիս մէջի բուժուիլ չուզող միակ վէրքն է: Վերջին քանի մը տարիներուն այս վէրքը ընկերս դարձած է: Տարիները զինք չմոռցուցին կամ անոր ցաւը չթեթեւցուցին: Ընդհակառակը, ան տակաւին նստած է մտքիս անկիւններէն մէկուն մէջ, կամաց կամաց ինքզինք աւելի կը խորացնէ: Իր շուրջ դարձող հարցումները կը շատնան, եւ անոնց բոյժ պատասխանները հետզհետէ կը կորսնցնեն իրենց զօրութիւնը: Ատենը...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութենէն ետք աշխարհասփիւռ հայ ժողովուրդը իրեն հետ տարաւ ոչ միայն իր անամոք վէրքերն ու յուշերը, այլ նաեւ` հայրենիքի մշակոյթը, աւանդութիւնները, լեզուն եւ ազգային ոգին: Սփիւռքի իւրաքանչիւր գաղութ դարձաւ կորսուած հայրենիքի մէկ փոքրիկ մասնիկը: Ասկէ առաջ անդրադարձած էի հօրս ծնողներուն` Խնուսի եւ Մուշի արմատներուն: Այս անգամ կ՛ուզեմ պատմել մօրս հօր Մարաշի արմատներուն մասին` յիշատակելով նաեւ մօրս մօր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան դարձած է այնքան վիճայարոյց դէմք մը, որ անոր ելոյթները թէ՛ Հայաստանի եւ թէ՛ արտասահմանի մէջ յաճախ ուժեղ հակազդեցութիւն կը պատճառեն: ՄԱԿ-ի մէջ օտար բարձրաստիճան պաշտօնատարներու հետ նախատեսուած հանդիպումներէն անկախ` Փաշինեան որոշեց Նիւ Եորքի մէջ, սեպտեմբեր 23-ին հանդիպում ունենալ Համահայկական ուսանողական միութեան (ASA) անդամ հանդիսացող խումբ մը ամերիկահայ ուսանողներու հետ: Ըստ էութեան, այս մէկը Հայաստանի Հանրապետութեան...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Ընթերցողին: «Ապրուած օրեր» անունը նոր չէ: 1948-ին նոյն անունով լոյս տեսած է Արմէն Գարոյի գիրքը: Այս գրութիւնները անոր շարունակութիւնը չեն, այլ` ուրիշ ժամանակի ու սերունդի ապրուած օրեր: Տարիներու ընթացքին կուտակուած այս յուշերը իմ կեանքիս պատառիկներն են, բայց նաեւ` մեր հաւաքական հայկական կեանքէն համեստ մաս մը: Անոնց մէջ կան օսմանահայ ընտանիքիս համն ու հոտը, սփիւռքեան ու հայաստանեան իրականութիւնները, հինը`...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Սփիւռքի մասին խօսիլ` այսօր կը նշանակէ առերեսուիլ ներկայի բարդ իրականութեան եւ վաղուան անորոշ հորիզոններուն: Տարիներ շարունակ մենք սորված ենք սփիւռքի մասին խօսիլ կազմակերպութիւններու, դպրոցներու, եկեղեցիներու, միութիւններու եւ համայնքային կեանքի աշխուժութեան ընդմէջէն: Սակայն ժամանակը աւելի խոր դիտարկում մը կը պահանջէ ներկայիս: Գոյութիւն ունեցող կառոյցներուն թիւը չի կրնար չափանիշ դառնալ հաւաքական կեանքի առողջութեան: Այսօր սփիւռքի տարբեր գաղութներու մէջ կը զգացուի...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Ահաւասիկ կրթական նոր տարեշրջան մը եւս կը դիմաւորենք` հրաժեշտ տալով նախորդ տարուան բարւոք, յաջող ու պատուաբեր անցումներուն, նոր յոյսերով, ակնկալութիւններով ու ծրագիրներով, «Բարի վերադարձ»-ի ու «Բեղուն տարեշրջան»-ի բարեմաղթութիւններով: Հայ դպրոցը եւ կրթական օճախը հայ ժողովուրդին համար միշտ եղած են (ու կը մնան) այն անփոխարինելի եւ աննկուն կառոյցները, որոնք մեր նոր սերունդներուն կու տան ապրելու ու գոյատեւելու լիցք...

Համաշխարհային պատմութեան ամբողջ ընթացքը պայքար է ազդեցութեան մեծացման համար: Մենք այդ պայքարում որդեգրել ենք պաշտպանական քաղաքականութիւն, մինչդեռ մենք նոյնպէս պէտք է մրցակցութեան մաս կազմենք` տնտեսական, գիտական եւ այլն, ապահովենք մեր ժողովրդի ու պետութեան համալիր զարգացումը: Մենք զարմանալի ժողովուրդ ենք: Կարողացել ենք դժբախտութիւնների միջով անցնել եւ պետութիւն ստեղծել, չենք վերացել: Մենք պէտք է հպարտանանք նաեւ մեր անցեալով, ինչը կարող է ոգեւորել...

ՍԻԼՎԱ ԻՍԿԻԿԵԱՆ-ՄԱՀՍԵՐԵՃԵԱՆ Այս օրերուն շատ ընթացիկ երեւոյթ է եւ ամէն գնով հետապնդուող ակնկալութիւն մը, որ կիներ, ինչ տարիքի ալ պատկանին, ունենան ողորկ ու անթերի մորթ, գեղեցիկ դիմագիծներ` փոքր քիթ, անհամեմատ մեծ շրթներ, փաս-փայլուն ճակատ, երկար ու թաւ թարթիչներով աչքեր, սահուն վիզ, եւ վերջապէս, գծաքաշով «գծուած» սլացիկ ու հրապուրիչ մարմին մը: Անշուշտ անցեալի համաչափութեան հասկացողութիւնը ամբողջութեամբ փոխուած է, մանաւանդ կուրծքի ու...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Համազգայինի ցուցասրահի կողմէ կազմակերպուած եւ Լիւսի Թիւթիւնճեանին նուիրուած «Լիալուսին» հատորի շնորհահանդէսին առիթով կը հրատարակենք արուեստաբան դոկտ. Մովսէս Ծիրանիի յօդուածը, որ լոյս տեսած է նոյն հատորին մէջ: Մովսէս Ծիրանի կ՛անդրադառնայ Լիւսի Թիւթիւնճեանի մարդկային արժանիքներուն եւ արուեստի անցած ուղիին: *** Սիրելի՛ ընթերցող, Իբրեւ գեղանկարիչ` գրած եւ գնահատած եմ Լիւսի Թիւթիւնճեանի արուեստը... տարբեր առիթներով: Այսօր կարգ մը վկայութիւններ պիտի արձանագրեմ անոր...

Երէկ ծննդեան տարեդարձն էր հայկական կերպարուեստին մէջ ճարտարապետական բնանկարի հիմնադիր, ջրաներկի մեծագոյն վարպետներէն` Արշակ Ֆեթվաճեանի: Ֆեթվաճեանի ստեղծագործական ժառանգութիւնը բազմաբնոյթ է` դիմանկարներ, կրօնական եւ կենցաղային ստեղծագործութիւններ, ազգային տարազներով տիպարներ, ինչպէս նաեւ` Հայոց պատմութեան եւ դիցաբանութեան նուիրուած գործեր: Կոստանդնուպոլսոյ Գեղարուեստի կայսերական վարժարանին մէջ (1882-1887) եւ Հռոմի Սան Լուկա ակադեմիային մէջ (1887-1891) մասնագիտական կրթութիւն ստացած արուեստագէտը հետագային ընտրուած է Փարիզի Ջրաներկի միջազգային ընկերութեան...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Համաարաբական երկիրներու կիներու խորհուրդի անդամ Նախաձեռնութեամբ Լիբանանի Հանրապետութեան Առաջին տիկնոջ` Նեհմաթ Աունի, 2025 թուականի հոկտեմբերին հոյակապ ծրագիր մը ի գործ դրուեցաւ` «Քաղաքացիութեան դպրոց» անունով, որուն նպատակն էր նոր երիտասարդ սերունդներու ձեւաւորումը` յաջող քաղաքացիներու պատրաստութեան ծիրին մէջ: Այս ծրագիրը մեծապէս գնահատուեցաւ տեղական, կառավարական շրջանակներու կողմէ, ուր ներառուած է նաեւ կրթութեան դերը`  Լիբանանի մէջ լաւ քաղաքացիներ պատրաստելու առումով: Ա. տիկնոջ...

Միջազգային իրադարձութիւններու եւ աշխարհի քաղաքականութեան մէջ որոշիչ դէմքերու յայտարարութիւններուն հետեւելով`  յաճախ կ՛անդրադառնաս, թէ ո՛վ է, ի՛նչ կրնայ ընել, ի՛նչ ըրած է եւ ինչո՛ւ հասած է այդ դիրքին: Պայման չէ, որ կարողութեան տէր ըլլան: Ոչ ալ պայման է նախապէս ի՛նչ գործ ստանձնած ըլլալը, ինչ պայմաններով այսօր ո՛ւր հասցուցած է իր ստանձնած պարտականութիւնները: Կարեւորը այն է, որ նախագահական կամ վարչապետական պաշտօններու վրայ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան 17 սեպտեմբեր 2026-ին Երեւանի մէջ ելոյթ ունեցաւ «Համապարփակ անվտանգութիւն եւ դիմադրողականութիւն» խորագիրով միջազգային համաժողովին, զոր կազմակերպած էր «Կիներ եւ համաշխարհային ապահովութեան ճարտարապետութիւնը» ուղեղային կեդրոնը: Ներկաներու շարքին էին Մեծն Բրիտանիոյ եւ Ֆինլանտայի դեսպանները: Իր ծաւալուն խօսքին մէջ Փաշինեան հանդէս եկաւ շարք մը յայտարարութիւններով, որոնք կը հակասեն Հայաստանի ազգային շահերուն` խոստովանելով, որ բազմաթիւ զիջումներու դիմած է` ակնկալելով...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Կեանքում ամէն ինչ կորցնէք` նշանակում է գոյութիւն ունենալուց դադարել, յատկապէս երբ կորցնում ես այն ամէն ինչը, որով դու կազմաւորուել եւ արժէքաւորուել ես (յատկապէս` հոգեկան եւ մտային աշխարհում)» ՇԱՀԷ ՏԷՐ ԳԷՈՐԳԵԱՆ Հայերէն գիրք մը ստացայ: Հայերէն գիրքերը ինծի համար ընդհանրապէս նշանակալից են, բայց այս մէկը յատկապէս շատ հարազատ է, քանի որ Շահէ Տէր Գէորգեանի պատմութիւնն է: Պատմութիւնը` կեանքի...

ՎԱԶԳԷՆ ԳԱՎԼԱԳԵԱՆ Շրջանակային համաձայնութիւնը, Հըզպալլայի դիմադրութիւնը, իսրայէլեան անվտանգային գօտին եւ Միացեալ Նահանգներ-Իրան պատերազմը Լիբանանը կը դնեն տարածաշրջանային վտանգաւոր հանգոյցի մը առջեւ: Լիբանանի հարաւը դարձած է այն կէտը, ուր կը խաչաձեւուին ոչ միայն լիբանանեան եւ իսրայէլեան հակասութիւնները, այլ նաեւ` տարածաշրջանային աւելի լայն մրցակցութիւնները: Շրջանակային համաձայնութիւնը կը նախատեսէ լիբանանեան բանակին կողմէ պետական գերիշխանութեան ընդլայնում, ոչ պետական զինեալ ուժերու զինաթափում եւ, այդ գործընթացին...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Սեպտեմբերի վերջին շաբթուան հայաստանեան իրադարձութիւնները ճոխ են. Եւրոպական Խորհուրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի զեկոյցը եւ քննարկումները Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութեան մասին, Հայ եկեղեցւոյ ճգնաժամին մասին կառավարական զեկոյցի հրապարակումը, Հայ դատի յանձնախումբերու եւ գրասենեակներու պատասխանատուներու խորհրդաժողովը: Բոլորին մասին մամուլը լայնօրէն անդրադարձաւ: Կ՛ընտրեմ, պարագայաբար, Հայ եկեղեցւոյ «ճգնաժամը»: Նիկոլ Փաշինեան կը վստահեցնէ, որ իր պահանջով ու իրեն ենթակայ հիմնարկի մը կողմէ պատրաստուող զեկոյցին նախագիծը...

ԱՐՄԻՆԷ ՄՈՒՔՈՅԵԱՆ Մանկավարժ, սփիւռքագէտ Հայաստանի Ազգային ժողովում սեպտեմբերի 15-ի բանավէճը առաջին հայեացքից կարող էր թուալ հերթական կոշտ քաղաքական հակադրութիւն, սակայն իշխանական պատգամաւոր Արման Եղոյեանի ձեւակերպումները հարցը տեղափոխեցին աւելի լայն հարթութիւն` ինչպիսի՞ սահմաններ պէտք է ունենայ քաղաքական պայքարը ժողովրդավարական պետութիւնում: Եղոյեանը յայտարարեց, որ` «Դաշնակցականութիւնը պէտք է մինչեւ արմատները արմատախիլ արուի հայ քաղաքական մտքից», իսկ ՀՅԴ-ի անդամ, «Հայաստան» դաշինքի պատգամաւոր Քրիստինէ Վարդանեանը...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Մտքիս մէջ չկար հայ ինքնութիւնն ու Հայաստանը իրարմէ անջատել կամ տարբերել: Սակայն ներկան իր սուր պահանջները կը բերէ սեղանին` մեր կամքէն անկախ: Եւ կը հաւատամ, որ բոլորս անկեղծութիւնն ու մանաւանդ բարոյական բարձրութիւնը պարտաւոր ենք ունենալ` շղարշները վերցնելու, աչքերը բանալու եւ լուրջ գնահատականի ենթարկելու մեր առջեւ բացուած իրողութիւնները: Կայ երկու ճանապարհ` խաչմերուկ, ջրբաժան թէ անդունդ: Եթէ ջրբաժան է կամ...