Անդրադարձ

ԳԷՈՐԳ ԱԲՂՅ. ԳԱՐԱԿԷՕԶԵԱՆ Դպրեվանքեան կեանքին ու պատմութեան ոսկեայ իննսունամեայ շղթան կազմուած է հոգեմտաւոր, հոգե-ընկերային եւ քրիստոնէական բարոյական արժէքներէ, հաւատաւոր աշխատանքէ եւ Աստուած-դպրեվանք սերտ յարաբերութեան սուրբ ու նուիրական գիտակցութեան ամբողջական ընթացքէ մը: Գիտակցական մօտեցում մը, որ աճեցաւ ու բեղմնաւորուեցաւ մեր անհատական ու հաւաքական փափաքներուն, տագնապներուն, ճիգերուն, բայց մանաւանդ մեր կենսանպատակին մէջ: Վերոնշեալ բոլոր երեւոյթներուն եւ արժէքներուն հետ մեր յարաբերութիւնը սկզբունքէն դէպի...

ԷՎԱ ՏԷՐՎԻՇԵԱՆ-ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ճեմարանի 90-ամեակը կամ այդ առիթով յուշ մը կամ յօդուած մը գրելու համար ուղղուած յիշեցում-նամակը չէ միայն, որ մղեց այս տողերը գրի առնելու: Ճեմարանը միշտ մեր մտքերուն մէջ է: Հարցուցէ՛ք ոեւէ ճեմարանականի. անպայման որ ամէնքն ալ ունին լաւ յիշատակներ, ջերմ եւ հաղորդական մթնոլորտի յուշեր, եւ գրեթէ բոլորը կը խոստովանին, թէ անկեղծութեան ու հարազատութեան մթնոլորտով է, որ կը յիշեն «իրենց»...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նախամարդու օրերէն ցարդ, 1 միլիոն 400 հազար տարի (Արտենի լեռ) Հայկական լեռնաշխարհը յարատեւ բնակեցուած է (1): «Նոր Գեղիի ուղիղ կանգնող մարդուն մասին վկայող շերտին տարիքը առնուազն 325 հազար տարուան վաղեմութիւն ունի», եւ«Ակնաշէնի 8000 տարուայ բնակավայրը՝ ցարդ աշխարհի քաղաքակրթութեան ամենահին օրրանը կը նկատուի, որուն վերջին առնուազն շուրջ 5500 տարիներուն՝ այժմու հայերուն նախահայրերը բնակած են, ընտանի կենդանիներ բուծանած, հողագործութիւն ծաւալած,...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Դո՛ւք բոլորդ, որ այդ տարի Ճեմարանը աւարտեցիք կամ թերեւս չաւարտեցիք եւ սակայն անոր գաղտնի ապրումը դեռ կը տանիք երկրէ երկիր, անցեալ տարի, այս օրերուն, Պրիւքսէլէն ճամբայ ելլող թռիչքին մէջ մէկէն ի մէկ զիրար գտաք եւ լուր չունիք: Ես գիտեմ, թէ մեր ժամերը խանգարուած են այլեւս: Մեր նիստուկացը այժմ բարդ է ու չ՛ամփոփուիր: Եթէ ուզեմ ձեզ բոլորդ ի մի...

Յարգելի՛ հայրենակիցներ, Սիրելի՛ հարազատներ, Քոյրեր եւ եղբայրներ, Անգամ մը եւս ալեկոծած է հայ ազգը: «Քորոնա» ժահրը կը հարուածէ Հայաստանն ու սփիւռքի գաղութները: Այս անգամ շատ դժուար կացութեան մատնուած է յատկապէս լիբանանահայ համայնքը: Մեզի հարազատ այդ երկրի քաղաքական բարդ իրավիճակն ու դիմագրաւած տնտեսական սուր տագնապը մտահոգիչ աստիճանի հասած են: Ահազանգ կը հնչեցուի ՀՅԴ Արեւելեան շրջանի Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ: Կարիքը իր գագաթնակէտին...

Լիբանան կը գտնուի տնտեսական ու ելեւմտական խոր տագնապի մը մէջ, ինչ որ իր խոր ժխտական ազդեցութիւնը ունի տեղւոյն հայ համայնքին վրայ: Քաղաքացիական պատերազմի ամէնէն դժուար տարիներուն (1975-1990) իսկ, համայնքային հաստատութիւնները չեն գտնուած իրենց դռները փակելու սպառնալիքին դէմ յանդիման: «Քորոնա» ժահրի համավարակի պայմաններուն մէջ համայնքը շատ արագ կազմակերպեց հայկական թաղամասերու բժշկական, պարէնային եւ այլ ամէն ձեւի օժանդակութիւն հասցնելու աշխատանք: Համայնքի քաղաքական...

Խորհրդարանական երկրորդ ուժի եւ խորհրդարանական ընդդիմութեան առաջին ուժի ղեկավարին նկատմամբ կիրարկուած տնային խուզարկութիւնները, հարցաքննութիւնները, անձեռնմխելիութիւնը վերցնելու դատախազական դիմումն ու Ազգային ժողովի քուէարկութիւնը ալեկոծած են թէ՛ խորհրդարանական, թէ՛ հասարակական եւ թէ՛ ընդհանրապէս ժողովրդային դաշտերը: Պարզ է, որ քրէական իրաւակարգի մեկնարկի որոշումի ժամանակը բազում մեկնաբանութիւններու դուռ կը բանայ, ընդ որում տրամագծօրէն հակոտնեայ. մէկ կողմէն կը մեկնաբանուի, որ իշխանափոխութիւն առաջադրելու ԲՀԿ-ի առաջնորդին կոչին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Լիբանանեան «Ժատիտ» պատկերասփիւռի կայանէն 10 յունիսին ուղղակի սփռուած, Թուրքիոյ եւ անոր նախագահին շրջանային քաղաքականութիւնը քննադատած զրոյց¬յայտագիրի մը ընթացքին ու անկէ ետք լիբանանահայութեան հասցէին բացայայտ սպառնալիքներ եւ բռնարարքներու կոչեր հրապարակուեցան ընկերային ցանցերու վրայ: Մէկ օր ետք, նշեալ պատկերասփիւռի կայանին առջեւ տեղի ունեցաւ բողոքի ցոյց մը, որուն ընթացքին թրքական դրօշներ բարձրացուցած ցուցարարները հակահայ բացագանչութիւններ արձակեցին: Ասիկա Լիբանանի մէջ «թրքական ինքնութեան...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Մեզնից շատերը, ովքեր մի քիչ դատելու եւ վերլուծելու կարողութիւն ունեն, ոչ միայն ըմբոստութեամբ, այլ խորին մտահոգութեամբ պիտի ընդունեն մեր վարչապետի մտայնութիւնը, կեցուածքը, քաղաքական հայեացքները, բառապաշարը, մինչեւ իսկ՝ պահուածքը: Այսօր, երբ Միացեալ Նահանգներում բռնկած ազգային խտրականութեան դէմ պայքարը ոտքի է հանել այլ պետութիւններին նոյնպէս, որոնք փորձում են վերանայել իրենց արդարադատութեան, ոստիկանութեան գործելակերպին վերաբերող հաւասար դատելու օրէնքները եւ...

ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Թագաժահրի երեւոյթը ու տարածումը որքան ալ սահմանափակումներ պարտադրեց անձնական‚ հասարակական ու տնտեսական ապրելակերպերուն‚ ծայրայեղօրէն ալ ընտելացուց մարդկային‚ մասնաւորապէս դիմատետրեան ու ուաթսափեան յարաբերութիւնները։  Ըստ երեւոյթին‚ տակաւին որոշ ատեն մը եւս պիտի շարունակենք ընկերային յարաբերութիւնները դիմակներու ետին‚ առանց ձեռնուելու‚ առանց ընտանեկան եւ բարեկամական այցելութիւններու‚ զրկուելով նաեւ եկեղեցական հոգեպարար արարողութիւններէ եւ կատարելէ ընկերային զանազան պարտականութիւններ։ Թագաժահրի երեւոյթը ոչ միայն խախտեց ամբողջ աշխարհի կարգավիճակը‚ այլ նաեւ տակնուվրայ ըրաւ ընկերային ապրելակերպի ու կենցաղի բոլոր...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Երբ տասնամեակներու  պրիսմակէն կը դիտեմ  ճեմարանի ուսանողական տարիներս եւ կը փորձեմ ճշդել, թէ ո՛րն է այն ամենաբնորոշ զգացումը, որ ան կը ձգէ  ուսանողներուն մէջ, իսկոյն կ’անդրադառնամ`  խոր կարօտն է, որ ճեմարանականը կը տանի իր հետ, կարօտ մը, որ տարիներուն հետ չի մաշիր երբեք, այլ ընդհակառակը, աւելի կ’ազնուանայ, աւելի կը բիւրեղանայ եւ աւելի կը խորանայ: Այս տողերը կը գրեմ`...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ԱՇՈՏ ԱԲՂՅ. ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Սուրբ Ներսէս Կլայեցի ծնած է Կիլիկիոյ Ծովք Դղեակ քաղաքը 1102 թուականին եւ վախճանած 1173-ին, Հռոմկլա: Ան զաւակն էր Ապիրատ Մամիկոնեան իշխանին, որ տէրն էր Ծովք դղեակին եւ Պահլաւունի Արշակունեան մօր. այս իսկ պատճառով, ինք կը համարուի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ հայրապետի սրբազան տոհմէն: Ան ունէր երեք եղբայրներ, որոնցմէ մէկն էր Գրիգորիս կաթողիկոսը, որ ճանչցուած...

Հայ գրականութեան «Տոհմածառ»ին վրայ փայլող աստղ մըն է Վեհանոյշ Թեքեանի անունը, որ իր ստեղծագործութիւններով կը պատկերէ խօսող հոգեվիճակներու «Բազմածուփ աշխարհ»ի մը մանրանկարը: Հոն տողերը սաղմոսներով հիւսուած «ուռկան»ներ են մեզ ներքաշող մինչեւ «Կիզակէտ»ը բանին, մինչեւ ճշմարտութիւնը եսին: Հոն տողերը վահան են ամրացնող, նուաճելու` լեզու, Սփիւռք եւ հայրենիք: Թեքեանի անունը ինքնին եղաւ «Նշանագիր» մը, յիսուն տարուան վրայ երկարող շարժումի մը, բանաստեղծութենէն արձակ,...

Գ. ՊԸԼՏԵԱՆ Տարիներ առաջ, երբ տարեթոշակը մեզի համար աստղաբաշխական գումար մը կը թուէր, Ճեմարանը կը գտնուէր երկար ճամբու մը ծայրը,  բարձրադիր ու հեռու մեր թաղերէն` Հայաշէնէն: Առասպելը կար, հիմնադիրներուն  առասպելը, որ կը հմայէր բացառիկ մարդոց եւ հազուագիւտ բաներու քաշողութեամբ: Քիչեր կարծեմ կտրեր էին այդ ճամբան, մագլցեր` պէտք էր ըսել: Բախտաւոր կը նկատուէին, առանձնաշնորհեալ: Այդ բախտը ինծի ալ տրուեցաւ օր մը:...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 25 մայիսին Ճորճ Ֆլոյտի մահը, որ պատահեցաւ Միացեալ Նահանգներու Մինեսոթա նահանգի Մինիափոլիս քաղաքին մէջ, մեծ պոռթկում յառաջացուց ամբողջ Ամերիկայի տարածքին, մանաւանդ շրջանակներուն մէջ սեւամորթներուն, որոնք տարիներ շարունակ ենթակայ եղած են պատմականօրէն կիրարկուած ցեղապաշտ եւ խտրական քաղաքականութիւններու: Ֆլոյտի մահուան լոյսին տակ Միացեալ Նահանգներու մէջ տեղի ունեցած բողոքի ցոյցերը շուտով միջազգայնօրէն փոխադրուեցան ընկերային ցանցերու աշխարհ, ապա աշխարհի զանազան մասերու մէջ...

ՇԱՂԻԿ ԿՈԿՈՆԵԱՆ-ՉԱՄԻՉԵԱՆ Երեկոյեան,  երբ վերջապէս զաւակդ կը քնանայ, շունչ մը քաշելով՝ կ՚ըսես. «Այսօր ալ անցաւ», եւ յանկարծ հարցումներու շարք մը կը սկսի տողանցել մտքիդ մէջ։ Արդեօք լա՞ւ էր անոր օրը, ուրախ է՞ր, կարողացա՞ր բաւարար գիտելիքներ փոխանցել անոր, բաւարար դաս ըրա՞ւ, պէտք չէ՞ որ զինք յանդիմանէի, երբ սխալեցաւ։ Աւելի՛ն. անոր ստացած սնունդը բաւարար ու առողջապահակա՞ն էր, երկար ատեն հեռատեսիլ դիտե՞ց եւ...

«ՓԹԻԹ մանկապատանեկան կայք»-ը մեկնարկած է Հոկտեմբեր 2015-ին,Պէյրութի  մէջ2010 -էն ի վեր լոյս տեսնող նոյնանուն պարբերաթերթը հասանելի դարձնելու համար հայկական Սփիւռքին: 2016-ին կայքին յաջորդեց ՓԹԻԹ յաւելուածը, որ ցարդ ունի շուրջ 33,000 ներբեռնում։ Կայքի թարմացումները պարբերաբար շարունակուեցան մինչեւ 2020, եւ այն ցարդ  ունեցած է շուրջ 53,000 այցելու։ Վերջին ամիսներուն, Համաճարակին պարտադրած մեկուսացումին պատճառով, կայքին այցելուները եռապատկուեցան (Մարտ – Մայիս ամիսներուն՝ աւելի քան...

ՏՈՔԹ.ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ 2020 թուակիր  տարուայ մէջ հայ աշխարհը  կը նշէ ,հայ իմացականութեան վեհաշուք հանճարներէն ,երկու  մեծանուն կղերականներու  Մկրտիչ Խրիմեանի եւ Հայր Ղեւոնդ Ալիշանի ծննդեան 200 ամեակը,որոնց  դերը մեծ եղած է մեր եկեղեցական ու ազգային պատմութեան մէջ: Նախապէս այս էջերուն մէջ, փորձած էինք  յակիրճ կերպով  ներկայցնել Խրիմեան հայրիկը եւ իր գործունէութիւնները, այսօր ալ կը փորձենք ,նոյն կերպով  Հայր Ալիշանը եւ իր...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏՀԱԼՃԵԱՆ 4 երկար ամիսներ արդէն անցած են «Քորոնա» ժահրի համաճարակի սկիզբէն (առաջին վարակուած հիւանդի պարագան 1 Մարտին էր): Այսօր Հայաստանի մէջ Covid-19ի պատճառով մահացածներուն թիւը արդէն անցած է 200ը, իսկ վարակուածներուն թիւը հասած է անընդունելի 15,000ի. իսկ հայ հասարակական գիտակցութիւնը եւ «հայ քաղաքական միտքը» ընդհանրապէս կարծէք բացակայ են այս տագնապի հարթակէն: Քաղաքացիներ կը շարունակեն իրենց անզգոյշ ընթանքը՝ վտանգելով լայն...

ՇՈՂԵՐ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Երկուշաբթի, 10 նոյեմբեր 1985: Զբօսանքի վերջը աւետող զանգը հնչած է: Շուրջ 300 աշակերտներ, Ճեմարանի Պուրճ Համուտի առժամեայ շէնքին նեղ աստիճաններէն վեր կը բարձրանան դէպի դասարաններ: Վերը կանաչ գրատախտակ, սպիտակ կաւիճ ու գունաւոր կողքով տետրակներ կը սպասեն իրենց: Դասագիրքերուն էջերէն Քուռկիկ Ջալալի հեծած Սասունցի Դաւիթ, Վարդան Մամիկոնեան եւ Փառանձեմ Թագուհի կազմ ու պատրաստ են: Իսկ դասարաններուն լայն պատուհանները կը...