Անդրադարձ

ԼԻԱՆԱ ԲՐԵԱՆ Քայլում ենք մի սենեակի ուղղութեամբ, որտեղից վառարանի ծխի հոտ է գալիս, մտածում եմ` վերջապէս կը տաքանանք: Մտնում եմ սենեակ ու նայում շուրջս, բոլորը կանայք են, վառարան են տեղադրում: Կանայք, որոնք պատերազմի ամբողջ ընթացքում իրենց վստահուած տեղում աներեր կանգնեցին: Վառարան տեղադրելը ամենահեշտ գործն էր այն բոլորից, որոնք այս կանայք արել էին մարտական գործողութիւնների ամբողջ ընթացքում: Կապի հանգոյցի պետ, գաղտնի...

ՄԱԿԱՐ Ի Գաղիա Խիղճի լրատու Արմենակը այցի չի գար: Ինք եւ Մակարուհին յառաջդիմած են, այ-ֆոն ունին: Հեռաձայնեց: Ըսաւ. «Լսեցէ՛ք Թաւշեայ վարչապետին նոր ուղերձը»: Ապա ըսաւ. «Վարչապետին Ֆէյսպուքը կը բաւէ: Լրատուամիջոցները աւելորդ ծախս են: Անոնք ալ ակցիա պիտի ընեն, քանի որ գործազուրկ պիտի ըլլան»: Մակարուհիին այ-ֆոնը սուլեց: Լսեցինք վարչապետին ուղերձը: Իմացանք, որ Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք հպարտ քաղաքացի հայ ենք: Ապշեցանք:...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի օգնականի տեղակալ Ֆիլիփ Ռիկըրի յայտարարութիւնը, որ իր պետութիւնը  դեռ շատ հարցեր ունի Ռուսիոյ միջնորդութեամբ զինադադարի եւ Թուրքիոյ դերակատարութեան մասին, ուշագրաւ է տարբեր առումներով: Ան աւելցուցած է նաեւ, որ իր պետութիւնը չափազանց մտահոգ է Արցախի պատերազմին Թուրքիոյ ներգրաւուածութեամբ: Այստեղ քննադատութիւնը հիմնականին մէջ ուղղուած է Անգարային, սակայն առաջին բաժինը կը վերաբերի Ռուսիոյ Դաշնութեան: Ռիկըրի յայտարարութեան մէջ պարզ...

ԳԷՈՐԳ ԽՈՒԴԻՆԵԱՆ Պատմագիտութեան դոկտոր «Վէմ» համահայկական հանդէսի խմբագիր  2020-ին Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ «Քրիստափոր Միքայէլեանի անտիպ նամակները» հատորը` խմբագրութեամբ պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի: Ասիկա «Վէմ» համահայկական հանդէսի նորաստեղծ մատենաշարի առաջին հատորն է, որ շարունակութիւնն է Հրաչ Տասնապետեանի խմբագրութեամբ Պէյրութի մէջ 1993-ին հրատարակուած Քրիստափոր Միքայէլեանի «Նամականի»-ին: «Քրիստափոր Միքայէլեանի անտիպ նամակները» հատորը, որ նուիրուած է Քրիստափոր Միքայէլեանի ծննդեան 160-ամեակին, տպագրուեցաւ հովանաւորութեամբ Ալիս Պօղոսեանի`...

Ե. Փ. 2020-ին Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ «Քրիստափոր Միքայէլեանի անտիպ նամակները» հատորը` խմբագրութեամբ պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի: Ասիկա «Վէմ» համահայկական հանդէսի նորաստեղծ մատենաշարի առաջին հատորն է, որ շարունակութիւնն է Հրաչ Տասնապետեանի խմբագրութեամբ Պէյրութի մէջ 1993-ին հրատարակուած Քրիստա.փոր Միքայէլեանի «Նամականի»-ին: «Քրիստափոր Միքայէլեանի անտիպ նամակները» հատորը, որ նուիրուած է Քրիստափոր Միքայէլեանի ծննդեան 160-ամեակին, տպագրուեցաւ հովանաւորութեամբ Ալիս Պօղոսեանի` ի յիշատակ անոր մեծ հօր` Արամ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Կառավարման ժողովրդավարական համակարգի տէր պետութիւններու մէջ գայթակղութեան մը կամ ծանրակշիռ ձախողութեան մը պարագային երկրին ղեկավարը կը հրաժարի: Այսպէս` Արեւմտեան Գերմանիոյ ամէնէն ականաւոր վարչապետներէն Ուիլի Պրանտթ 1974-ին հրաժարեցաւ իր պաշտօնէն, երբ պարզուեցաւ, թէ իր մտերիմ օգնականներէն մէկը Արեւելեան Գերմանիոյ գաղտնի սպասարկութեան` Սթազիի գործակալ մըն է: Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ռիչըրտ Նիքսըն իր կարգին 9 օգոստոս 1974-ին հրաժարեցաւ «Ուոթըրկէյթ»-ի գայթակղութեան պատճառով:...

Քանի մը օրէն ամիս մը պիտի ըլլայ, որ աւարտած է արցախեան նորագոյն պատերազմը, սակայն անոր անբուժելի խոցն ու վէրքը շշմեցուցած է հայորդին: Արտասովոր է կացութիւնը, վիճակը: Յետպատերազմեան տուայտանքի եւ տառապանքի իւրայատուկ օրեր կ՛ապրինք: Հիմա արդէն ա՛լ յայտնի է, որ պատերազմի աւարտի օրերուն իսկ թշնամիին հակակշիռին տակ կը գտնուէին հարաւային շրջանները, ներառեալ` Հադրութը: Անցեալ քանի մը օրերուն, առանց փամփուշտ մը արձակելու,...

Հողին տիրութիւն ընելը կարեւոր է նոյնքան, որքան` անոր համար պատերազմիլը: Տիրութիւն ընել` զայն չլքելով, անոր վրայ ապրելով: Եթէ ակնարկ մը նետենք պատմութեան էջերուն վրայ, պիտի տեսնենք, որ պատերազմներու աւարտին յաղթանակն ու պարտութիւնը զինեալ ուժերն ու մանաւանդ դիւանագիտական հմտութիւն ունեցող-չունեցողները, բանակցելու ճկունութիւն ունեցող-չունեցողները կը սահմանեն: Հողին վրայ ապրող ժողովուրդն ալ, սակայն, իր պայքարը կը մղէ` կառչած մնալով անոր: Որքան պարպուի հողը...

Յ. Պ. Մոռնանք պահ մը հայկական լրատուամիջոցներու հաղորդածները: Մեր ընկալուչը դարձնենք դէպի օտար մամուլը, ան պարտուածի ցաւին վրայ քացախ կը թափէ: Օտարները Վարդանանց պատերազմ չեն ունեցած եւ չեն գիտեր, թէ ի՛նչ է բարոյական յաղթանակը: Առանց հասցէներ ճշդելու` լսել օտարներու դատումները ազերի-թուրք միացեալ ուժերու Հայաստան-Արցախի դէմ նախայարձակման եւ անոր արդիւնքի մասին: «Բացորոշ կերպով մեծ վնասողը Հայաստանն է: Ան պէտք է վերադարձնէ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Հայաստանի վարչապետի եւ Ազրպէյճանի ու Ռուսիոյ նախագահներու համատեղ յայտարարութիւնը, որ հրապարակուեցաւ 9 նոյեմբեր 2020-ին, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի կողմէ ներկայացուեցաւ իբրեւ զինադադարի փաստաթուղթ եւ ոչ թէ` Արցախի հարցի վերջնական լուծում: Թէեւ այս համաձայնագիրը վերջ դրաւ շարունակուող պատերազմին, սակայն իրականութեան մէջ անիկա աւելին էր, քան զինադադարը: Անիկա կը ներառէր 1990-ական թուականներուն հայերու կողմէ ազատագրուած...

«Վ. Վ. ՓՈՒԹԻՆ» Ստորեւ կը ներկայացնենք Վահէ Սարգսեանի կողմէ ռուսերէնէ թարգմանուած Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի կողմէ իբր թէ Զօրի Բալայեանին ղրկուած նամակը, որուն մէջ բաւական հետաքրքրական տուեալներ կան: Յարգելի՛ Զօրի Հայկի, Ուղիղ 7 տարի 1 ամիս առաջ` 2013 թ. հոկտեմբերի 24-ին, հրապարակել էի ձեր` ինձ ուղղուած նամակի պատասխանը: Ելնելով այն իրողութիւնից, որ այս օրերին հազարաւոր նամակներ եմ ստանում Արցախում, Հայաստանում եւ իմ երկրում ապրող...

ՂԵՒՈՆԴ ՌՈՊԷՐ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Մինչ այս օրերուս ողջ հայութիւնը կ՛ապրի տագնապալից պահեր, Լուսաւորչի կանթեղին դիմաց կանգնած` կը փորձեմ հասկնալ մեր հայ ժողովուրդին ու հայրենիքի գլխուն եկած սրտաճմլիկ ու ցաւալի փորձանքը եւ որոնել մեր պատմութեան մեծագոյն անկումներուն ու ազգակործան դէպքերուն ու արարքներուն դրդապատճառները: Սիրելի՛ հայորդիներ, թղթատելով մեր ողջ պատմութիւնը` պիտի տեսնէք, թէ ո՛չ մէկ թշնամի կրցած է հայութիւնը պարտութեան մատնել: Ո՛չ Հռոմը`...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Ազգիս բախտի անիւը չի բանում, Չխկչխկում է Ջրաղացի չախչախի նման Կեանքի աղացքարի ժէռուտին... Տրտում ամայութիւն է, Երեխաներ չկան փողոցում, Որ չարաճճիութիւններ անեն, Մայթից իջնեն ճանապարհի մէջ, Աւտոներից խոյս տան, սլքտան... Զոհերին ենք յանձնում պատմութեանը, Տեղաւորում ենք Յօշոտուած հայրենիքի գրկում, Որի պաշտպանութեան համար Դարձան նահատակ: Դաւաճան դաւոն դաւել է... Երկնում է երկինքը, երկնում է երկիրը, Ծիրանի ծովը չի երկնում,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Amicus Plato, sed magis amica veritas Aristote «Կը սիրեմ Պղատոնը, բայց աւելի կը սիրեմ ճշմարտութիւնը»: Այսպէս խօսած է Արիստոտէլ իր ուսուցիչ Պղատոնի տեսութիւններուն մասին: «Հայափրկման գործընթաց պէտք է մեկնարկի», կ՛ըսէ սահմանադրագէտ Գոհար Մելոյեանը` Հայաստանի կացութեան մասին: Հայաստան եւ սփիւռք(ներ) մարդիկ յուզուած են: Ներսը եւ դուրսը, հայեր անձնատուր կ՛ըլլան ապագայաբանական եւ քաղաքական առաւել կամ նուազ գրքունակ վերլուծումներու, որոնք յաճախ...

Արցախի դարպասը փակուելուն հետ հայ քաղաքական միտքը արցախահայութեան, Հայաստանի ժողովուրդին դիմագրաւած աղէտալի դժուարութիւնները յաղթահարելու կարող քաղաքական ուժերու պահանջը պէտք է բարձրացնէ առանց յապաղումի: Ժամանակը հասած է վերջ տալու ժողովրդավարութիւն քարոզող, բայց ցուցարարներ բանտարկող, տնտեսական բարելաւումներ խոստացող, բայց միայն գողեր բռնելու յանկերգով ժողովուրդը օրօրող, յաղթանակ շեփորող, բայց ժողովուրդը պարտութեան առաջնորդող ղեկավարներու անպատասխանատու ընթացքին: Որեւէ իշխանութիւն, եթէ երկրին ու ժողովուրդին շահերը մինչեւ...

Ա. Ա. Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին 17 դեկտեմբեր 2015-ի տարեկան մամլոյ ասուլիսին ընթացքին յայտարարեց: «Շատ դժուար եւ նոյնիսկ անկարելի է, ինչպէս կը տեսնէք, համաձայն գտնուիլ Թուրքիոյ ներկայ իշխանութիւններուն հետ, ինչպէս մեր փորձառութիւնը ատիկա կ՛ապացուցէ: Եւ նոյնիսկ երբ մենք այո՛ ըսենք թուրքերուն, կը դաշունահարուինք մեր կողքէն կամ կռնակէն` մեզի համար անհասկնալի պատճառներով»: Փութինի կատարած այս բնութագրումը բացառիկ մեկնաբանութիւն մըն է ռուսեւթրքական...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այդ օր, հաւանաբար բոլորին նման, հեռաձայնս ձեռքիս ու ինչպէս միշտ` հեռատեսիլին դիմաց նստած, օրուան հայկական լուրերուն կը հետեւէի: Պատերազմ էր, եւ հակառակորդը դարձած էր ոսոխ: Պատահեցաւ անսպասելին: Անիծեա՛լ օր: Ու ահա գլխաւոր լուրը եկաւ ու ամէն բան եւ ամէն ինչ գլխուս մէջ խառնեց: Ինչպէ՞ս բացատրեմ, երբ արդէն երեւակայութիւնս սկսած էր զիս ալ հալածել: Միտքերու պատկերաւոր ժխոր: Իսկ եթէ...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ «Փրկիչ» անուանեցին մարդու մը, որ փաստեց, թէ դրածոյ է արտաքին ուժերու: Ան կատարեց իրեն տրուած պատուէրը` յանձնեց Արցախը: Հիմա կարգը հասաւ ներկայ Հայաստանի սահմաններու քննարկման` պատրուակելով աղբաման նետուած հին քարտէսներ: Պէտք է համբերել, կռուելով, պէտք է շարունակել պայքարը` ի սպաս Հայաստան աշխարհի ամբողջականութեան: Այս ոջիլանման մարդն ալ կ՛անցնի` իրեն հետ տանելով ներկայ խորշակը: Հայաստանը կը մնայ կանգուն: Կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այս է խորագիրը ֆրանսացի լրագրող Թիերի Մէյսսանի (1) 24 նոյեմբեր, 2020-ի յօդուածին (2), որ լոյս տեսաւ Վոլթէր Նէթուըրքի (Voltaire Network) կայքէջին մէջ: Ստորեւ՝ թարգմանաբար կը ներկայացնեմ յօդուածը. «Փենթակոնը (Միացեալ Նահանգներու պաշտպանութեան նախարարութիւն), որ ծրագրած էր Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմը՝ գրաւուեցաւ (ծրագիրը) իր դաշնակից Բրիտանիոյ կողմէ: Սակայն մեծ պետութիւններէն որեւէ մէկը մտահոգուած չէր ատոր պատճառելիք մարդկային կորուստներով: Աւելին՝ մինչ Լոնտոնը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի այժմու իշխանութեան դէմ համախմբուած ընդդիմադիր ուժերը` կուսակցութիւններ, կազմակերպութիւններ եւ անոնց զօրակից կանգնող մտաւորականներ, արուեստագէտներ, ուսանողներ եւ ժողովուրդի այլ ներկայացուցիչներ շաբաթ, 5 դեկտեմբերին կարեւոր անկիւնադարձ մը պիտի նշեն 25 օր առաջ ծայր առած բողոքի եւ ընդվզումի այն շարժումի ճամբուն, որ կ՛առաջադրէ վերջակէտ դնել Նիկոլ Փաշինեանի եւ (հետզհետէ նուազող) գործակիցներու իշխանութեան, ձեռնարկել հայրենիքի փրկութեան գործնական աշխատանքներու, որոնց ճամբով, կարելի...