Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Իւրաքանչիւր արեւածագի հետ Արցախէն նոր գոյժ մը կը հասնի հայաշխարհին: Խօսքը միայն պատերազմի օրերուն նահատակուած զինուորներու աճիւններուն մասին չէ, այլ նաեւ` եկեղեցիներու, գերեզմաններու, մշակութային կոթողներու փճացման, հայութեան հետքերու ջնջումին մասին: Օր աւուր երկարող ցանկին դէմ, բողոքի եւ ընդվզումի արտայայտութիւնները... «մենք կ՛ըսենք` մենք կը լսենք» առաւելաբար: Այս բոլորը տեղի կ՛ունենան ԻՐԱԿԱՆ աշխարհին մէջ, մեր ու տեսնել ուզողներո՛ւ աշխարհի աչքերուն...

Մարտ 27-ին` Թատրոնի միջազգային օրը, Ա. Սպենդիարեանի անուան օփերայի եւ պալէի ազգային ակադեմական թատրոնին մէջ տեղի ունեցաւ «Արտաւազդ» ամէնամեայ թատերական մրցանակաբաշխութիւնը, որուն ներկայ էին Հայաստանի կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարար Վահրամ Դումանեանը եւ նախարարի տեղակալ Արա Խզմալեանը: Յայտնենք, որ յոբելենական 20-րդ մրցանակաբաշխութիւնը նուիրուած էր Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ, մրցանակաբաշխութեան հիմնադիր Երուանդ Ղազանչեանի յիշատակին: Հայաստանի կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարար...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Սրտի խոր կսկիծով տեղեկացայ հանրածանօթ եւ վաստակաւոր, սերունդներու դաստիարակ` յարգարժան Կարօ Քեպապճեանի վաղաժամ մահուան մասին, որ պատահեցաւ մարտ 31-ին, հայրենիքի մէջ: Ուրկէ՞ սկսիլ, ինչպէ՞ս նկարագրել անձ մը, որ պէտք չունի որեւէ ծանօթացման, որովհետեւ անոր ամբողջ կեանքը եղած է զոհաբերում հայ ժողովուրդին, հայ ազգին եւ հայրենիքին: Արդարեւ, կ՛ուզեմ պարզապէս վկայութիւններս մէջբերել այս եզակի անձին մասին, որ մեծ դեր...

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ անդամ ՇԱՂԻԿ ՄԱՐՈՒԽԵԱՆ Պատկերացնո՞ւմ էք` ինչ կը լինէր, եթէ 2020թ. նոյեմբերի 11-ին «իմքայլական» պատգամաւորները հաւաքուէին, պահանջէին բոլոր առումներով ձախողած վարչապետի հրաժարականը, կազմակերպէին արագացուած հանրային լսումներ, հաւաքէին բոլոր, անխտի՛ր բոլոր քաղաքական ուժերին մի սեղանի շուրջ, գային համաձայնութեան, ընտրէին ընդունելի վարչապետի թեկնածու, ժամանակաւոր կառավարութիւն, որը, բոլորի օգնութեամբ, երկիրը կը հասցնէր նուազից գոնէ 0-ական մակարդակի, հող կը նախապատրաստէր արտահերթ ընտրութիւնների:...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կար ժամանակ, որ աղանդներու գործունէութեան լուրերը ողողած էին հայ իրականութիւնը, մասնաւորաբար` հայրենիքի մէջ: Հակառակ զգուշացումներու եւ հերթական բարձրաձայնումներու` անոնց վտանգաւոր գոյութեան ու ազգաքանդ աշխատանքին մասին, միայն ծիծաղի ու հեգնանքի արտայայտութիւններ կը լսուէին այս ու այդ կողմ, պատասխանատուի(ներու) կամ հոգեւոր պետի(երու) բերնէն: Կարծես, ոչինչ կը պատահէր` հայ կեանքը յուզող կամ ալեկոծող երեւոյթներու դէմ յանդիման: Ազգային կեանքի թերութիւններն ու ղեկավար...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Այս տարօրինակ հարցումը կ՛ուղղեմ հայրենի ժողովուրդի այն հատուածին, որ տակաւին Նիկոլի «թաւշեայ յեղափոխութիւն»-էն գինովցած` թմբիրի մէջ կ՛ապրի ու դեռ չէ արթնցած տեսնելու համար հայրենիքի արդի պատմութեան սեւ  էջը: Երեք տարիներ առաջ համայն հայութեան երազներու հորիզոնին վրայ  ուրուագծուած ծիրանի գօտին հազիւ եռամսեակ մը ապրեցաւ, ոմանք շուտով անդրադարձան, որ  այդ ծիրանի գօտիի շքեղ գոյներուն տակ թաքնուած են «սեւն ու սպիտակ»-ը:...

«Հռչակը անհասկացողութեան թերեւս ամենավատ ձեւն է» ԽՈՐԽԷ ԼՈՒԻՍ ՊՈՐԽԵՍ (Արժանթինցի վիպագիր, 1899-1986) Աւելի քան շաբաթ մը առաջ, ետ ու առաջ քանի մը ոստոստումէ ետք, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան յանկարծ յարմար նկատեց, որ Հայաստանի մէջ կարիքը կայ ընտրութիւններու... Հարց կը ծագի. կանխահա՞ս, կանխայա՞յտ, թէ՞ ... կանխամտածուա՞ծ: «Աստուած գիտէ»` պիտի ըլլայ մինչեւ իսկ ամէնէն անհաւատ հայորդիին պատասխանը: Հետաքրքրական էր, որ յարգուած եւ լայն...

1931 թ. մարտի 22-ի իր առաջին ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ-ով նորամուտ «Ալիք»-ը ազդարարում էր հետեւեալ գաղափար-բանաձեւը. «Գիտենք եւ այն, որ ոչ մի հայ հրապարակագիր չի պսակուել մեզանում դափնիներով...»: Եւ իրաւամբ, 90 տարի անց այդ գաղափար-բանաձեւը չի դադարում արդիական լինելուց, քանզի տասնամեակներ շարունակ ծափեր որսալն ու դափնեպսակներով «զարդարուելը» մեզ մօտ սեպուել են որպէս անինքնանպատակ, անցողիկ ու անհեռանկար թերարժէքներ... Այս վերջիններս, սակայն, փոխարինուել են գերնպատակային...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու ՆԱՍԱ-ի (Ազգային օդանաւորդային եւ անջրպետի վարչութիւն հիմնուած 1958-ին) 30 յուլիս 2020-ին դէպի Հրատ մոլորակ արձակած հրթիռը 18 փետրուար 2021-ին յաջողութեամբ մոլորակին գետինը հասցուց «Փըրսի»-ն` երկրէն կառավարուող հետազօտական ռոպոթ ինքնաշարժը (1): «Քիւրիոսիթի»-ին նախորդն էր, որ կարմիր մոլորակին գետինը հասաւ 5 օգոստոս 2012-ին, որուն պատրաստութեան համար աշխատած հայ մասնագէտներուն մասին նաեւ կ՛անդրադառնամ ստորեւ: 1. Հայկազեան քոլեճի Հրթիռներու ակումբին...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ ժողովուրդը իր սիրած ու հեզահամբոյր նկարագիր ունեցող ղեկավարներու յաճախ «Քեռի» մակդիրը տուած է: Այսպէս, Չորրորդ գունդի հրամանատար Քեռին` Արշակ Գաւաֆեանը, իր զինուորներէն ու ժողովուրդէն սիրուած ըլլալուն պատճառով անոնցմէ ստացած է «Քեռի» կոչումը: Նոյնպէս Տէրսիմի քեռին եւ, այսպէս, Քեսապի քեռին` Տային` Ովսիա Սաղտըճեանը: Հասկնալու համար այս անզուգական մարդուն քեռի անուանումին պատճառը, նախ պէտք է, որ համառօտ տամ...

Սիրեցեա՛լ զաւակներ, Եղբայրներ եւ քոյրեր ի Քրիստոս, Ներկայ աշխարհը վախի աննախընթաց օրեր կ՛ապրի այս օրերուս. ի մէջ այլոց, մարդկութիւնը կը հարուածեն ահռելի աղէտներ, որոնց նմանը չէր տեսնուած ցայսօր` ահ ու սարսափի մատնելով ամէնքը: Վախը կը տարածուի ամէն կողմ, «Քորոնա» կոչուած տիտղոս մը կրելով, ան կը հարուածէ ու կը փճացնէ իր անցքին վրայ ամէն ինչ, մահաշուք հիւանդութեամբ մը,  որ արագաքայլ կը...

Հակառակ համաճարակին ստեղծած ոչ նպաստաւոր պայմաններուն, Աւագ Շաբթուան, ինչպէս նաեւ ուրբաթ, 2 ապրիլ 2021-ին` Քրիստոսի թաղման արարողութեան, ներկայ գտնուեցան մեծ թիւով հաւատացեալներ` հաղորդուելու Քրիստոսի երկարաւոր առաքելութեան վերջին հանգրուանին առնչուած դրուագներէն փոխանցուած խորհուրդով: Թաղման արարողութեան նախագահեց Արամ Ա. կաթողիկոս` շրջապատուած միաբան հայրերով: Արարողութեան երգեցողութիւնը կատարեց Դպրեվանքի «Արմաշ» երգչախումբը: Արարողութեան աւարտին վեհափառը իր պատգամը ուղղեց ժողովուրդին` վեր առնելով Քրիստոսի թաղման իմաստն ու...

Ուրբաթ, 2 ապրիլ 2021-ին, կէսօրէ ետք ժամը 4:00-ին, Նոր Մարաշի Սրբոց Քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ սրբազան արարողութիւն Քրիստոսի չարչարանաց, խաչելութեան եւ թաղման յիշատակին: Եկեղեցական արարողութեան հանդիսապետեց եւ հաւատացեալ ժողովուրդին իր պատգամը փոխանցեց Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ արք. Փանոսեան: Սրբազանը իր քարոզին մէջ յայտնեց, թէ քրիստոնէական գրականութեան մէջ շատ քիչ նշմարներ կան Քրիստոսի խաչելութեան մասին, կարծէք մարդիկ խուսափած են...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Ապրիլ ամիս է:   Հայկական    շրջանակներ Մ. Նահանգներու  նորընտիր նախագահին ապրիլեան ուղերձը կը  սպասեն  անհամբեր: Նախընտրական արշաւի  օրերուն Դեմոկրատ կուսակցութեան  թեկնածու Ճօ Պայտըն քանիցս  խոստացաւ ճանչնալ  Հայոց ցեղասպանութիւնը: Ծերակուտական Պոպ  Մենենտէզ  մշակեց  Հայոց ցեղասպանութիւն  դատապարտող բանաձեւ  մը (թիւ 209 բանաձեւ), որուն տակ  ցարդ ստորագրած են  39  ծերակուտականներ: Ցեղասպանութեան   ճանաչումի  բանաձեւը   բարոյական   քայլ մը կրնայ ըլլալ պարզապէս: Անիկա  չունի   քաղաքական ...

Կողոսացիներուն ուղղած իր նամակին մէջ Պօղոս առաքեալ կը յիշեցնէ, թէ` «Մկրտուելով, անոր (Քրիստոսի) հետ միասին թաղուեցաք եւ անոր հետ ալ յարութիւն առիք» (2.12): Մկրտութեամբ քրիստոնեան անդամ կը դառնայ եկեղեցւոյ: Եկեղեցին Քրիստոսն է` իր խորհրդական մարմնով, իր կեանքով ու առաքելութեամբ: Եկեղեցւոյ ճամբով Քրիստոս շարունակ կը ծնի, կ’ուսուցանէ, կը հրաշագործէ, կը չարչարուի, կը խաչուի ու յարութիւն կ’առնէ: Քրիստոնեան կոչուած է մասնակից դառնալու...

«Անխախտ պահենք այն յոյսը, որ կը դաւանինք, վստահ ըլլալով, որ Աստուած հաւատարիմ է իր խոստումին: Հոգածու ըլլանք իրարու հանդէպ` սիրոյ եւ բարի գործերու մղելով իրար»: (Եբր. 10:23-24) Զատկական բարեբաստիկ տօնին առիթով սիրով կ՛ողջունենք լիբանանահայ մեր ժողովուրդի հաւատաւոր զաւակները եւ կը մաղթենք, որ տեսակաւոր տագնապներու ենթակայ մեր ներկայ կացութեան մէջ, յարութեան աւետիսով նորոգուած, նոր պայծառութիւն գտնենք մեր կեանքին համար: Այսօր մեր...

«Ինչո՞ւ խռոված էք եւ ինչո՞ւ սրտերնուդ մէջ   խորհուրդներ կ՛ելլեն:  Տեսէ՛ք ձեռքերս ու ոտքերս, որ ես ինքս եմ. շօշափեցէք զիս ու տեսէ՛ք...» Ղուկ. 24. 38-39 Վերջին շրջանի մեր կեանքին մէջ շրջապատուած ենք մահուան անխուսափելի իրականութեամբ:  Մահուան ահազանգը աւելի շեշտակի կը հնչէ մեր անձնական թէ հաւաքական կեանքին մէջ:  Ոչ միայն որպէս կեանքի իրականութիւն, այլ շատերու տարաժամ մահով մահը «աւելի մօտիկ» եկած է...

«Դիտէ» Հրայր Գալեմքերեան Եւ Հերմինէ Նիւրբեթլեան - Ի՞նչ է ձեր ներկայացնելիք աշխատանքը: Մեր ծրագիրին նպատակն է ստեղծել հարթակ մը, ուր տարբեր տեսակի արուեստներու (լսողական, տեսողական, գրական...) աշխատանոցներու ընդմէջէն հնարաւոր պիտի ըլլայ անդրադառնալ երիտասարդութիւնը յուզող բազմազան նիւթերու: Առաջին փուլը, որուն ուղղութեամբ հիմա կ՛աշխատինք եւ կը համագործակցինք այլ ստեղծագործողներու հետ, կը կոչուի «Դիտէ՛», որ կը կեդրոնանայ լսատեսողական աշխատանոցի մը վրայ: Ուրեմն շատ...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Ժողովուրդին կողմէ ՄԵԾ ԶԱՏԻԿ ճանչցուած  Ս. Յարութեան տօնը հայ քրիստոնեաներուն առաջնակարգ  տօնն է,  որուն մեկնակէտը կը սկսի Բարեկենդանով եւ վերջակէտը կը դրուի Համբարձումով: Այս ժամանակամիջոցի երեք ամիսները մեր եկեղեցւոյ տօնացոյցին  հարուստ շրջանը կը հանդիսանան` Ս. Յարութեան տօնին յաջորդող քառասուն օրերով եւ  կանխող եօթը շաբաթներով: Կրօնական վերլուծումներն ու բացատրութիւնը կը ձգենք կղերականներուն: Այս ժամանակամիջոցին զուգահեռաբար կ՛ընթանայ երկար շղթայ մը`...

ԱՐԱՄ «Ապրոն Քնէյթրայէն կը ճանչնամ»: «Ապրոն Դամասկոս դասընկերս էր»: «Ապրոյին հետ յիշատակներ ունիմ Պոլոնեայէն»: «Ապրոն խոնարհ ու հաւատաւոր ընկեր էր»: «Ապրոն եղբայրս էր»: «Առանց Ապրոյին եւ Գառնիկին, Արաքս փողոցը տարբեր է»: 40 օրերէ ի վեր այս խօսքերը կը լսեմ բոլորէն: Խօսքեր, որոնք կ՛ամփոփեն հօրս կեանքի 69 տարիները` սկսելով Քնէյթրայէն, անցնելով Դամասկոս, հասնելով մինչեւ Պուրճ Համուտ եւ Անթիլիաս: Այս գրութեամբ, կ՛ուզեմ...