Անդրադարձ

Պետութեան գոյութիւնն ազգի յարատեւման հիմնական երաշխիքներից է: Այդ առումով պետութիւնը չի կարող ինքնանպատակ լինել: Պետական համակարգի հիմնական առաքելութիւնը համապատասխան միջավայրի ստեղծումն է, որտեղ պէտք է ապահովուի ազգի բնականոն զարգացման եւ բարգաւաճման գործընթացը: Հայկական իրականութեան մէջ 30 տարի առաջ անկախ պետականութեան վերակերտման ակունքներում, ելնելով պետութիւն ունենալու հայութեան մէջ գոյութիւն ունեցող իտէալական երեւոյթից, պետութեան գոյութիւնը ոմանց մօտ դարձաւ գերնպատակ: Այդ երեւոյթը յատկապէս...

Բեմահարթակներէն կրկին կը խօսուի հին թնճուկին մասին: Թնճուկ կամ կնճռոտ հարց ըսելով` ի մտի ունինք ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔ ԵՐԿԽՕՍՈՒԹԻՒՆը: Անգամ մը եւս, ըստ սովորականին, լուրը հրապարակ նետուեցաւ Թուրքիոյ կողմէ եւ տարածք գտաւ: Մերթ սուլթանամէտ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան եւ մերթ անոր հլու կամակատարը` արտաքին գործոց նախարար Մեւլութ Չաւուշօղլու, ամիսներէ ի վեր այդ հարցը կ’արծարծէին: Սակայն իրականութեան մէջ «բանն ինչումն է»-ն երկխօսութիւնը չէ,...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ «Որ ընտրեցար ի դասս երկնաւոր զօրացն. Պսակեցար ի Թագաւորէն զանթառամ զպսակն եւ մկրտեցար արեամբդ քո սրբոյ առաջին վկայ Քրիստոսի սուրբ Ստեփանոս նախասարկաւագդ մեծ» (Կանոն Ստեփանոսի Նախավկային): Ստուգաբանօրէն շփոթ մը կայ սարկաւագ բառին շուրջ. ոմանք անոր արմատը կը փնտռեն պարսկերէնի մէջ, ոմանք` յունարէնի, իսկ ուրիշներ` հայերէնի մէջ: Սակայն մէկ բան յստակ է,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Թէպէտ եւ եմք ածու փոքր, եւ թուով յոյժ ընդ փոքու սահմանեալ, եւ զօրութեամբ տկար եւ ընդ այլով յոլով անգամ նուաճեալ թագաւորութեամբ, սակայն բազում գործք արութեան գտանին գործեալ եւ ի մերում աշխարհիս, եւ արժանի գրոյ յիշատակի...» ՄՈՎՍԷՍ ԽՈՐԵՆԱՑԻ Պատմահայր Մովսէս Խորենացին ալ ըսած է, որ փոքր ենք թէեւ, բայց ունինք յիշատակելի արժանիքներ: Ունինք մշակոյթ, որուն ժառանգորդ ըլլալ կը նշանակէ՞...

ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղարին քառօրեայ այցելութիւնը աւարտած է արդէն: Նման ծանր պայմաններու մէջ միջազգային ընտանիքի բարձրագոյն պատասխանատուին տուած այցելութիւնը բնականաբար հանրային ուշադրութիւն կը կեդրոնացնէ միջազգային օժանդակութիւններու նոր հոսքի հաւանականութեան վրայ: Մանաւանդ որ ՄԱԿ-ը` իբրեւ միջազգային կառոյց եւ հաստատութիւն, առաւելաբար խաղաղապահութեամբ եւ տարբեր բնոյթի օժանդակութիւններով կը յատկանշէ իր ընդհանուր գործունէութեան հիմնական առանցքները: Լիբանանի հետ յարաբերակցաբար ՄԱԿ-ը ունի աշխատանքային գերակայ ուղղութիւններ: Առաջինը Լիբանան...

2021 տարին ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնին համար եղաւ նախորդ տարիներէն շատ աւելի տարբեր: Հակառակ Լիբանանի մէջ տիրող անբնական ընկերատնտեսական կացութեան` կեդրոնը բաց պահեց իր դռները եւ բժշկական ծառայութիւններ մատուցեց  բազմահազար պարագաներու: Տարուան սկիզբը, կանխարգիլելու համար «Քորոնա» ժահրի տարածումը, կեդրոնը գործեց յատուկ ժամանակացոյցով եւ առաւելագոյն նախազգուշութիւնները գործադրելով: Վերանորոգուեցան առողջապահութեան եւ ընկերային բարօրութեան նախարարութեանց հետ ցարդ կնքուած համաձայնագիրները, որոնց հիման վրայ...

Քանի մը օրէն պիտի դիմաւորենք 2022 թուականը: Ի՞նչ նորութիւն կը խոստանայ հայ հաւաքականութեան` Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք, օրացուցային այս փոփոխութիւնը: Ցարդ մեր հանրութիւնը սպասած է, որ այդ նորութիւնը մատուցուի իրեն, եւ ինք նոր լիցքով, նոր կորովով եւ նոր ակնկալութիւններով անհատաբար շարունակէ սեփական կեանքը: Հաւաքական այս սպասումը տարբեր ժամանակահատուածներու կապուած է տարբեր ազդակներու, ուժերու բարենպաստ դասաւորութեան, վերջին երեսուն տարիներուն` անկախ պետականութեան:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հինգ տարիներ առաջ` 6 օգոստոս 2016-ին «Արեւմտահայերէնը` խօսիլ, գրել, կարդալ. համակարգիչը եւ սփիւռքահայ երիտասարդութիւնը» (1) խորագիրով «Ազդակ»-ի մէջ յօդուած մը գրած էի, որ խորագիրին համահունչ ախտաճանաչում եւ գործնական լուծումներ կ՛առաջարկէր թէ՛ հայերէնի գործածութիւնը խթանելու եւ թէ՛ ալ համակարգիչով անսխալ հայերէն գրելու մասին: 16 դեկտեմբեր 2021-ին «Ազդակ»-ի 41-րդ առցանց լսարանին նիւթն էր` «Սփիւռքի մէջ արեւմտահայերէնի դասաւանդման նոր ուղղութիւններու խնդիրը»,...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Իր մահէն 15 օր առաջ առաւօտեան սուրճի հիւրս էր Իշխան Մուրատեանը: Աւելի քան մէկ ժամ զրուցեցինք Լիբանանի հայութիւնը յուզող հարցերուն մասին: Խօսեցանք անցեալէն, իր հօր մասին, մանկութեան յիշատակներուն մասին: Ու երբ պիտի մեկնէր, գրասեղանիս վրայ պահարան մը սահեցնելով` ըսաւ. «Մինչեւ հոս հասնիմ, քանի մը ընտանիքի այցելեցի, այս ալ` ձեր գրասենեակին ճամբով, նայէ` ի՛նչ կ՛ընես: Կարիքները մեծ են: Գալ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Այցեքարտ».- - Խորագիր` Առաձգական: - Հեղինակ` Յարութիւն Պէրպէրեան: - Լոյս տեսած` Երեւանի «Զանգակ» հրատարակչատունէն, 2021, 272 էջ: (Պատառիկ մը` ետեւի կողքին): - Հեղինակին բացատրութեամբ, հրատարակութիւնը կատարուած է «Գ. Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան օժանդակութեամբ: - Դարձեա՛լ հեղինակին բացատրութեամբ, կը բովանդակէ վերջին 12 տարիներու իր ստեղծագործութիւններէն, նաեւ նախորդ հատորներով լոյս տեսած բանաստեղծութիւններէն փունջեր: - Նիւթեր, դարձեա՛լ հեղինակին բացատրութեամբ (հատորի վերջին էջերուն տրուած),...

«Ազդակ»-ի 18 դեկտեմբերի թիւով հրատարակած էինք «Արդեօ՞ք ազրպէյճանցիներն են իրականացրել Աղտամի (Խոջալու) արիւնահեղութիւնը սեփական ժողովրդի հանդէպ» խորագրեալ Լեն Ուիքս ստորագրութիւնը կրող խիստ հետաքրքրական վերլուծականը: Ստորեւ յօդուածագրին մասին ամփոփ ծանօթագրութիւն մը: «Ա.» Աւստրալիացի/նորզելանտացի Լեն Ուիքս ունի օդային կառավարման, օդանաւային անվտանգութեան հաշուեքննութեան եւ կառավարման, ինչպէս նաեւ զբօսաշրջութեան եւ միջազգային յարաբերութիւններու փորձառութիւն` աշխատելով Նոր Զելանտայի, Օմանի (Պարսից Ծոցի առաջին պատերազմի ժամանակ) եւ Թայլենտի...

Մակար ի Գաղիա Եթէ Արմենակին մեր թերթերը սիւնակ տան, հեռատեսիլ եւ ձայնասփիւռ` ժամ, կը նպաստեն մեր քաղաքականացման եւ քաղաքացիական դաստիարակութեան: Այս մասին մտածեցի մեր վերջին զրոյցէն ետք: Դեկտեմբերի գորշ ցերեկին Էլպիս եւ Մակարուհի խոհանոց քաշուած էին, երկու Ծնունդ եւ մէկ Ամանոր պատրաստելու համար: - Մակա՛րս, երջանիկ եւ յոյսի տարիներուն, երբ լախտը չէր իջած մեր գլխուն, կար «սփիւռքի նախարարութիւն»: Փաստ, որ...

ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մանկութիւնը կեանքի ամէնէն ուրախ փուլերէն մէկը պէտք է ըլլայ: Համաձա՞յն էք: Կ՛երեւի` աշխարհը հակառակ կարծիք ունի այս նիւթին շուրջ, որովհետեւ հայրենաբնակ հայ երեխան դատապարտած է մանկութեան մը, որ անդադար կ՛ոտնակոխուի պատերազմի արիւնաքամ հետքերով: Ամէնէն վաղ օրինակը այս ողբերգութեան` այս դարուն ծնած արցախցիի մը  մանկութիւնն է: Իմ տարիքիս արցախցի մանուկ մը արդէն երկու պատերազմ տեսած է` մէկը տասներեք, իսկ...

Թուրքիոյ հետ Հայաստանի յարաբերութիւններու կարգաւորումը սոսկ երկու դրացի պետութիւններու յարաբերութիւններու կարգաւորում կարելի չէ համարել եւ խանդավառուիլ սահմաններու բացման ու տնտեսական ձեռքբերումներու պղտոր հեռանկարներով: Թուրքիան Հայաստանի հետ իր յարաբերութիւններուն առումով ունի արիւնալի պատմութիւն, որ հիմնուած է թրքական ծաւալապաշտութեան եւ հայ ազգի իրաւունքներու մշտական անտեսման Թուրքիոյ ծանօթ մօտեցումներուն վրայ: Այս մօտեցումները տարիներու ընթացքին չեն փոխուած, այլ նոր ձեւ ստացած են պարզապէս: Դրացի...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Աւելի քան մէկ տարի անցաւ 9 նոյեմբեր 2020 թուականի եռակողմ պարտուողական յայտարարութեան ստորագրութենէն, սակայն հակառակ այս իրականութեան, տակաւին անհետ կորսուած անձերուն փնտռտուքը չէ աւարտած, աւելի՛ն, գրեթէ ամէն օր տակաւին պատերազմական գործողութիւններու թատերաբեմ դարձած շրջաններուն մէջ կը յայտնաբերուին նահատակուած հայ զինուորներու աճիւններ, իսկ ուրիշ բազմաթիւ յայտնաբերուած եւ պահուող աճիւններու ինքնութիւնը տակաւին կը մնայ անորոշ: Աւելի քան մէկ տարի անցաւ,...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ուշադրութեամբ եւ համբերութեամբ լսել պէտք էր Ժիրայր Լիպարիտեանի վերջին ելոյթները Երեւանի մէջ: Նոյն համբերութեամբ նաեւ կարդացի վերջերս այն «սպիտակ թուղթ»-ը, որ յետպատերազմեան իրավիճակի քննարկումը կը փորձէր ընել, եւ որուն համահեղինակներէն մէկն է ինք: Թուղթին մէջ արծարծուած մտքերուն պիտի անդրադառնամ առանձին: Պիտի անդրադառնամ նաեւ անոր խախուտ մեթոտաբանութեան: Այսօր, սակայն, պէտք է խօսինք Ժիրայր Լիպարիտեանի Երեւան այցելութեան մասին: Պէտք է...

ՍԵՒԱՆ Ճ. ԱԲԷԼԵԱՆ «Հաշուեյարդար. ի՜նչ մնաց, կեանքէն ինծի ի՞նչ մնաց, Ինչ որ տուի ուրիշին, տարօրինա՜կ, ա՛յն մնաց»                                             ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆ Վերջին տարիներուն Դիմատետրը մեծ ազդեցութիւն ունի մարդ արարածի կեանքին վրայ` ըլլայ այդ մէկը դրական կամ ժխտական: «Քորոնա» համաճարակը տարածուեցաւ ամբողջ աշխարհին վրայ: Լիբանանի տնտեսական պայմանները երկիրը գրեթէ անշարժացուցին: Շատեր յուսահատեցան: Բայց այս բոլորին կողքին տակաւին մարդ արարածը կը հաւատայ հայ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երբ թոնիրներուն մասին խօսք կ՛ըլլայ, յիշողութեանս մէջ կը վերականգնի մեր թաղի թոնիրը, որ կը գտնուէր ուղիղ մեր տան ետեւ: Իսկ երբ յիշողութիւնս կը գրգռեմ, ու անիկա քիչ մը ասդին կու գայ, երեւակայութեանս մէջ կը ցցուի հայդուկապետ, նախարար Ռուբէն Տէր Մինասեանի «Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները» եօթնահատորեակի մէկ գիրքին մէջ նկարագրուած թոնիրին ուրուականը, ուր ան կը ներկայացնէ Հայաստան աշխարհի,...

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարը, անդրադառնալով հայ-թրքական յարաբերութիւններու կարգաւորման գործընթացին, կատարած է յայտարարութիւն, ուր կ՛ամփոփուին հետեւեալ կէտերը. Ա.- Բոլոր քայլերը Անգարան կը համակարգէ Պաքուին հետ: Բ.- Սահմանի բացման որոշումը Թուրքիան կը կատարէ Ազրպէյճանի հետ համաձայնելէ ետք միայն: Գ.- Թուրքիան Հայաստանին կը կատարէ առաջարկ`  Ազրպէյճանի հետ  համընդգրկուն խաղաղութեան պայմանագիր կնքելու: Թուրքիան միջնորդի դեր կը կատարէ այդ պայմանագիրի կնքման: Դ.- Սահմաններուն բացումը կ՛առնչուի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի մէջ դէպքերու ընթացքը իրաւացի կը դարձնէ հետեւեալ հարցումը. ինչո՞ւ տեղի ունեցաւ 2018 թուականի իշխանափոխութիւնը, զոր կատարողները յեղափոխութիւն կոչեցին: Նախկին բոլոր իշխանութիւններն ալ անթերի չէին: Քաղաքագիտութեան մէջ ընդունուած է, որ բոլոր նորանկախ պետութիւններուն մէջ, ուր քաղաքացիական հասարակութիւնը չէ ձեւաւորուած տակաւին, ժողովրդավարութեան կիրարկումը կ՛առաջնորդէ քողարկուած սակաւապետութեան, իսկ ազատական տնտեսութիւնը` մենաշնորհներու ստեղծման: Անկախութեան առաջին երեսնամեակին, այս երեւոյթները, ժխտական ու վնասաբեր`...