Անդրադարձ

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Եւ կեանքը կը շարունակուի: Մի՛ հարցնէք` ինչպէ՞ս: Սփիւռքէն խելք բաժնող, բարեսէր  կամ զուարճացող տուրիստներ կը հասնին Հայաստան, Հայաստանէն օլիկարխներ, իշխանաւորներ, անոնց ժառանգները, պարմաններ եւ պարմանուհիներ տուրիստ են, կ’երթան Եգիպտոս, Սպանիա, յունական կղզիներ: Տարբեր աշխարհներու բնակիչներ: Այս հանգստացողները եթէ իմանային սահմանին վրայ ամէն օր հնձուող երիտասարդ կեանքերու մասին, Հայաստանի «Առաւօտ» թերթի կայքին վրայ կարդային Սաթենիկ Յովսէփեանի ստորագրութեամբ կարճ լուրը,...

Հայաստանի արտաքին գործոց նախկին նախարար Վարդան Օսկանեան լրատուամիջոցներուն յղած է իր յօդուածը` Ղարաբաղեան խնդրի ներկայ փուլի եւ ինքնորոշման իրաւունքի հետապնդման մասին: Մատրիտեան եւ հետագայում կազանեան փաստաթղթում առկայ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի կամարտայայտութեան դրոյթը մեր նորանկախ պետութեան երեսուն տարիների թերեւս կարեւորագոյն ձեռքբերումներից է: Այնտեղ սեւը սպիտակի վրայ հէնց առաջին կէտով գրուած է հետեւեալը. «Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական իրաւական կարգավիճակը կ՛որոշուի պլեբիսցիտի միջոցով, որը...

ԻՐԻՆԱ ՍԱՖԱՐԵԱՆ Ուղիղ մէկ տարի է անցել հայ-ազրպէյճանական 44-օրեայ պատերազմից, որն աւարտուեց Հայաստանի, Ազրպէյճանի եւ Ռուսաստանի միջեւ կնքուած եռակողմ համաձայնութեամբ: Հարաւային Կովկասում նոր իրականութիւն է` Արցախի Հանրապետութիւնը կորցրեց իր տարածքների 75 տոկոսը, ներառեալ` Հադրութի եւ Շուշիի շրջանները, որոնք ԽՍՀՄ տարիներին ԼՂԻՄ-ին մաս էին կազմում եւ երբեք Խորհրդային Ազրպէյճանի կազմում չեն եղել: Այն, ինչ ունենք այսօր` հազարաւոր զոհեր եւ վիրաւորներ, հազարաւոր...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յաճախ եղայ աշխարհին մէջ լիլիփուտներու, ուր ամէն ինչ փոքր էր, մանրուք: Ճղճիմ, անազնիւ, կուզ հոգիներով մանր արարածներ, որոնք կարծր, պինդ առասաններով կը կապկպէին ամէն արարած, որ իրենցմէ վեր, բարձր էր հասակով, կը ձգտէին զայն հաւասարեցնել իրենց չափերուն, եւ պէտք էր վարպետ Հուտինի ըլլալ այդ լարերէն ողջ դուրս գալու համար: Լիլիփուտներու ողջ հայրենիքը տան յետնամասի պարտէզը, բակն էր, ուր...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Մանուկ էի: Կը նստէի մեծ մօրս ծունկերուն քով, երբ ան Աստուածաշունչը կը թերթէր: Դէմքին ծալքերուն շարժումը կը տեսնէի, երբեմն ժպիտը աչքերուն մէջ, երբեմն` խոր մտածկոտութիւն մը կը համակէր զայն: Այդպէս, անշարժ, նոյնիսկ անթարթ կը դիտէի զայն: Շշունջը կը լսէի: Շշունջին մէջ հաղորդակցութիւն մը կը նկատուէր, երկիւղածութիւն` նաեւ... Երբեմն ան կը բացատրէր այդ պահերուն ընկալածը, կը փոխանցէր իսկոյն իր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Ծերակուտական Պապ Տոլի արտասովոր կեանքին մասին շատ գրուեցաւ 5 դեկտեմբերէն ետք,  երբ ան իր մահկանացուն կնքեց  98-ամեայ պատկառելի տարիքին մէջ: Ան զինուոր եղած է, Քանսաս նահանգի ներկայացուցիչ` երկու տարի, Միացեալ Նահանգներու  Ներկայացուցիչներու պալատի անդամ` ութ տարի,  Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական` 27 տարի, երեք ժամկէտով ծերակոյտի մեծամասնութեան առաջնորդ` 11 տարի, Հանրապետական կուսակցութենէն փոխնախագահի թեկնածու`...

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու քաղաքականութիւնն ու դրական դերակատարութիւնը սուրիական տագնապի օրերուն յատկանշական առաւելութիւններ ու հեռանկարային նպատակներ ունէին, մանաւանդ` Սուրիոյ պարտադրուած շրջափակումը աստիճանաբար չէզոքացնելու իրենց նկրտումներով եւ տարածաշրջանի պետութիւններու շահերու հաւասարակշռութեան պահպանումով: Վերջին տարիներուն Միջին Արեւելքի տարածաշրջանին մէջ ԱՄԷ-ը ոչ միայն աշխուժ ներկայութիւն եղաւ, այլեւ փաստեց, որ գերտէրութիւններու գործիքը չէ եւ կարողութիւն ունի անկախ քաղաքականութիւն վարելու: ԱՄԷ-ը այս հաշուով  ազդեցիկ դերակատարութիւն սկսած...

«ԱՊԱՌԱԺ» Արցախի Հանրապետութեան Ասկերանի շրջանի Ներքին Սզնէք գիւղը արցախեան առաջին պատերազմի ժամանակ ապաստարան կը ծառայէր շրջակայ  բնակիչներուն համար, իսկ այս պատերազմէն ետք յայտնուած է թշնամիի  ուղիղ նշանառութեան տակ: Ազրպէյճանական դիրքերը տեղակայուած են որոշ բնակելի տուներէն միայն 100-200 մեթր հեռաւորութեան վրայ: Համայնքի ղեկավար Էդուարդ Մուսայէլեան ներկայ ահաւոր վիճակը կը բաղդատէ 1990-ական թուականներուն հետ, երբ տարբեր էր գիւղին մէջ տիրող մթնոլորտը: Անոր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մօտաւորապէս երկու տարի առաջ էր, 2020-ի սկիզբներուն: ՀՄԸՄ-ի Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու Շրջանային վարչութիւնը որոշած էր յատուկ հանդիսութիւն մը կազմակերպել ի պատիւ Սամուէլ Մկրտիչեանին` անգամ մը եւս յարգանք մատուցելու վաստակաշատ նուիրեալին, գործնապէս ցոյց տալու, որ Սամուէլները չեն կրնար լուսանցքի վրայ ձգուիլ, քանի որ օր մը հրապարակային յարգանքի արժանացած են արդէն: Առաջարկ ստացայ սրտի խօսքով մը բաժին բերելու յայտագիրին, բնականաբար...

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ Մերօրեայ աշխարհին մէջ դարձեալ Քարլ Մարքսի խօսքերը ճշմարտութի՞ւն կը դառնան... պատմութիւնը դարձեալ ինքզի՞նք կը կրկնէ... Մեր թուականէն ճի՛շդ 100 տարիներ առաջ, 1921-ին Պոլսոյ Սանճագեան տպարանէն լոյս կը տեսնէ բժիշկ Մալաքեանի «Թոքախտ»-ը. դարմանը եւ կանխազգուշական միջոցները» խորագրեալ գիրքը, որուն յառաջաբանին մէջ բժիշկը կը գրէ. «Հասարակ ժողովուրդը համոզուած է. որ անհատ մը, երբ թոքախտէն վարակուած է, այդ անձը պարտի ուշ...

ԼԵՆ ՈՒԻՔՍ Խոջալուի արիւնահեղութիւնը 2022 թուականի փետրուարի 26-ին Ազրպէյճանը կը նշի Խոջալուի արիւնահեղութեան 30-ամեակը` սարսափելի իրադարձութիւններից մէկը, որը տեղի ունեցաւ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին պատերազմի ժամանակ (1988-1994 թթ.): Հայերն էլ պէտք է նոյնն անեն, սակայն ոչ այն պատճառներով, ինչ` Ազրպէյճանը: Աւերուած ազրպէյճանական տուն, Խոջալու, Արցախ (Լեռնային Ղարաբաղ) Մի ձմրան ցրտաշունչ օր 50-ից (առաջին զեկոյցում) մինչեւ 200+ (հետագայում Պաքուի պնդմամբ) հիմնականում մեսխեթցի...

«Ազատութիւն» կայանին տուած հարցազրոյցին մէջ Ժիրայր Լիպարիտեան հետեւեալ խօսքերը ըսաւ. մէջբերումը` բառացի: «Ես հանդիպել եմ ԱՄՆ պետքարտուղարութեան վերջերս, տարիներ չէին խօսել հետս, վերջերս ուզեցին խորհրդակցիլ, եւ Անվտանգութեան խորհրդին ասեցի` դուք սխալ էք անում, երբ ձեր դեսպանը Երեւանում յայտարարում է, որ սթաթուսը չէ լուծուած: Ասեցի` դուք ուզում էք հարցի մէջ մտնել, բայց չէք հասկանում` ի՞նչ կը նշանակէ. մենք խոցելի իշխանութիւններ ունենք,...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Մեծ լարում կայ Ուքրանիա-Ռուսաստան սահմանային գօտիին: Ահռելի կուտակումներ` երկու կողմերէն, բայց մանաւանդ` ռուսաստանեան կողմէն, որ պիտի փորձէ անպայման խուսափիլ ռազմական գործողութեան որեւէ բեմագրութենէ: Խնդիրն այն է, որ Մոսկուա մեծ ճնշումներու տակ յայտնուած է, եւ արեւմտեան պլոքը կարծես նախազգալով, որ մնացեալ թէժ գօտիներուն մէջ ռուսաց վիճակը աւելի «յարմարաւէտ»  է, ապա եկած է այն եզրակացութեան, որ առկայ գործընթացներուն զուգահեռ ամէնէն...

Գինիի «Ուայն Էնթուզիասթ» պարբերաթերթին  Եագուպեան-Հոպպզի վերջին արդիւնքները, հրապարակուած են ուր «2017 Արենի»-ն տեղ գտած է 2021-ի լաւագոյն գինիներու առաջին հարիւրին մէջ, ըլլալով միակ հայկական գինին այդ ցանկին վրայ: «Արենի», «Սարփինա Արենի» եւ «Ուայթ Պլենտ» գինիները պատրաստուած են հայաստանեան խաղողի իւրայատկութիւնն ու այլազանութիւնը օգտագործելով: Տարածաշրջանի բարձրաբերձ ըլլալն ու հանքային բերրի հողը անզուգական հաւասարակշռութիւն, թարմ թթուածութիւն եւ պտղահամ յատկութիւն մը տուած են...

Պրիւքսելի եռակողմ հանդիպումը եւս փաթեթային բովանդակութիւն քննարկեց: Արցախ-Ազրպէյճան, Հայաստան-Ազրպէյճան հակամարտութիւններ եւ անշուշտ` տարածաշրջանային համագործակցութիւններ ներառած է: Յստակ, ժամկէտային սահմանումներով գործողութիւններու պայմանաւորուածութեան մասին տակաւին գէթ հրապարակային պաշտօնական յայտարարութիւն չկայ: Կայ ընդհանուր միտում չհակադրուելու Մոսկուայի միջնորդութեամբ կայացած ընդհանուր համաձայնութիւններուն: Անոր նախաբանը կատարած էր նախագահ Փութինը Սոչիով կանխելով Պրիւքսելը եւ այդ առիթով յայտարարելով, որ Շարլ Միշելը կը սպասէ ձեզ շուտով: Երանգային ուղերձը այն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Իրողութիւնները չեն դադրիր գոյութիւն ունենալէ, քանի որ անոնցմէ անտեղեակ ենք»: ԱԼՏՈՒՍ ՀԱՔՍԼԷ Երբ չենք գիտեր, թէ հոլովուած սահմանազատում-սահմանագծում երկու բառերու ետին ի՞նչ վերապահուած է մեր երկրին եւ ժողովուրդին, աւելի ճիշդ` ի՞նչ պիտի պարտադրուի պարտուած իշխանութեան, ենթադրութիւններ կ՛ընենք` ճիշդ կամ սխալ, ինչպէս կ՛ըլլան բոլոր ենթադրութիւնները: Առանց չար լեզու ըլլալու, չար համարուած լեզուներու հետեւելու` կրնա՞նք խորապէս չմտահոգուիլ որպէս հողակտոր (յիշել...

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ Սփիւռքահայ գրող Վահրամ Մավեան իր «Անկապ օրագիր»-ին մէջ կը յիշատակէ Լիզպոն գրած իր մէկ օրագրութիւնը, որ պատճառ կ՛ըլլայ մտածելու մեր ներկայ սերունդի հետաքրքրութիւններուն ու շահագրգռութեանց մասին: Օրագիրին մէջ գրողը կը ներկայացնէ երեք տարբեր համալսարանական երիտասարդներու հետ իր ունեցած սրճարանային մէկ հանդիպումը, որուն մասին գրողը կ՛արձանագրէ. «Երեկոն անցաւ հաճելի: Խօսեցանք ազգային պատկանելիութեան եւ այդ գիտակցութեան` մեր ընկերային ըմբռնումներուն, յարաբերութիւններուն...

6 նոյեմբեր 2021-ին, Հայագիտական ուսմանց ընկերակցութիւնը (ՀՈԸ) կազմակերպեց մասնաւոր հանդիսութիւն մը` ի պատիւ հայագիտական ուսմանց մէջ երեւելի գիտնական՝ փրոֆեսէօր Սեդա Պ. Տատոյեանին: Անոր շնորհուեցաւ ՀՈԸ-ի Գիտական վաստակի եւ իրագործման պատուանշանը' (SAS’ Lifetime Achievement Award), իբրեւ ճանաչում եւ գնահատանք հայագիտութեան մարզին անոր բերած արտակարգ ծառայութեան եւ սատարին: Տատոյեանը ստացած է Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանը` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին կողմէ, 2015-ին:...

ՀՌԻՓ ԿԱՆԱՆԵԱՆ Հինգշաբթի, 25 նոյեմբեր 2021-ին մեզմէ առյաւէտ բաժնուեցաւ մեր շրջանակին մէջ իւրայատուկ անձնաւորութիւն մը` Վանուհի Իսաջանեանը: Տարբեր էր անոր ապրած կեանքը եւ յատկանշական` իր մանկութեան տարիներէն սկսեալ: Մէկ հատիկ զաւակն էր վանեցի Բաբգէն Իսաջանեանին, որ իր դուստրը կ’ուզէ իշխանավայել մեծցնել: 1954-1955 տարեշրջանի Ազգ. Քարէն Եփփէ ճեմարանի Գ.հունձքի շրջանաւարտներէն էր Վանուհին, Մինաս Թէօլէլեանի օրերուն: Ապա մեկնած էր Լիբանան` Ecole Superieure...

Կիրակի, 12 դեկտեմբեր 2021-ին, Սուրիոյ խորհրդարանի դիմատետրի պաշտօնական կայքը հաղորդեց, որ Սուրիոյ խորհրդարանէն պատուիրակութիւն մը, որուն մաս կը կազմէր երեսփոխան Ժիրայր Ռէյիսեան, ուրբաթ, 10 եւ շաբաթ, 11 դեկտեմբեր 2021-ին մասնակցեցաւ Յունաստանի «Քորֆօ» կղզիին մէջ տեղի ունեցած միջազգային ուղղափառ խորհրդարանական միութեան երկօրեայ ժողովներուն: Պատուիրակութեան անդամներն էին Ժիրայր Ռէյիսեան, Մարի Պիթար, Թոնի Հաննա, Մահեր Աուըրմա եւ Իսքենտեր Հատտատ: Ժողովներուն ընթացքին պատուիրակութիւնը ներկայացուց...