Անդրադարձ

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Թեմակալ առաջնորդներուն, հոգեւոր դասուն, Ազգային իշխանութեանց եւ մեր ժողովուրդի զաւակներուն, 2022 տարուան սեմին Մեծի Տանն կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքէն քրիստոնէական սիրով ու հայրապետական օրհնութեամբ կ՛ողջունենք Ազգային Ընդհանուր ժողովը, Ազգային Կեդրոնական վարչութեան Կրօնական ու Քաղաքական ժողովները, միաբանութիւնը, թեմակալ առաջնորդներն ու Ազգ. իշխանութիւնները, մեր կեանքին մէջ գործող քաղաքական, կրթական, մշակութային, բարեսիրական եւ համայնքային բոլոր միութիւններն ու կազմակերպութիւնները, ինչպէս...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Ապրեցայ Լիբանանի քաղաքացիական ամբողջ պատերազմը, որուն ընթացքին, հետաքրքրականօրէն, կեանքը երբեք կանգ չառաւ: Մէկ խօսքով, կեանքի պատմութեան սլաքը չկասեցաւ: Ապրեցանք մեր կեանքը` անհատական, հաւաքական, գաղութային, աւելի՛ն, փորձեցինք կերտել այն, ինչ որ կարելի էր: Թէեւ այս երեւոյթը օրին անհասկնալի եւ նոյնիսկ տարօրինակ թուեցաւ դուրսի մեր հարազատներուն կամ բարեկամներուն համար, բայց այդ բոլորը իրական էր: Այո՛, կերտեցինք մեր կեանքերը: Դժուար...

Ա. Ա. Խորհրդային Միութեան վարչատարածքային կառոյցին մէջ քաղաքական իւրայատուկ նշանակութիւն ունին «կղզեակ»-ները,որոնք թէեւ հանրապետութեան տարածքներով շրջապատուած էին, սակայն կը պատկանէին այլ հանրապետութեան մը եւ կը բնակուէին այդ հանրապետութեան քաղաքացիներով: «Եղբայր» հանրապետութեան մը բնակիչներով բնակուած կղզեակներ այլ հանրապետութեան մը սահմաններուն մէջ ստեղծելով` Ստալին կը հետապնդէր սատանայական ծրագիր մը, որուն ահաւոր հետեւանքները ի յայտ եկան խորհրդային կարգերու փլուզումով: Քսաներորդ դարու մեծագոյն ոճրագործը...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԷՕՃԷՔԵԱՆ Մօտիկ անցեալին տուներու մէջ կը հանդիպէինք փոքր թէ մեծ գրադարաններու, որոնք տարուէ տարի կը հարստանային քանի մը նոր գիրքերով: Գիրքեր, որոնց էջերուն մէջ կար պատմութիւն, իսկ գրադարանին մէջ անոնց տեղադրուիլը ինքնինք ունէր այլ պատմութիւն մը: Երբեմն ընթերցասէր հասարակութիւնը կը պարծենար, եթէ յատուկ գիրքեր լեցուցած ըլլար իր գրադարանին մէկ անկիւնը, կամ հոն ըլլային քանի մը հատ, որոնք մակագրուած կ՛ըլլային...

Նամակներ Սիրելի հերոսի՛ ընտանիք, Լիբանանահայ աշակերտուհի մըն եմ, որ կը յաճախէ հայկական դպրոց: Միշտ կը հետեւիմ Հայաստանի ու Արցախի լուրերուն եւ կ’ուզեմ գիտնաք, որ ձեզի նման կը ցաւիմ ձեր կորուստին համար: Կը ցաւիմ, որ ոչ մէկ բարիք կրնամ ընել օգնելու համար ձեզի: Այս նամակը ձեւ մըն է բաժնեկցելու զգացումներս եւ ձեւով մը հանգչեցնելու ձեզ, որպէսզի գիտնաք, թէ սփիւռքահայերը կը հասկնան...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ «Տեսակէտ»-ի սիւնակին տակ տեղ կու տանք մեր աշխատակիցի յօդուածին` միաժամանակ մեր վերապահութիւնը արձանագրելով ժողովուրդին եւ ՀՅԴ-ին հասցէագրուած վերագրումներուն: «Ա.» Տարեվերջի  այս օրերին, մէկ ամբողջ տարի հոգեկան բզկտումով ապրած,  որպէս ստեղծագործող, տարիների նուիրաբերումով այրուող հայ, մտածող, վերլուծող, ժողովրդի մի մասնիկ` ես ինձ իրաւունք եմ վերապահում ըմբոստանալու, զայրանալու, բողոքելու քո իսկ լռութեան դէմ ԱՇԽԱՐՀԱՍՓԻՒՌ ՀԱՅՈՒԹԻՒՆ: Մեր երկրի, մեր...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Սոնիա Նիկոլիան, դիմաքանդակը, Գործ Մ. Մազմանեանի Պէյրութ, 1982, Աշուն: Այդ օր եռուզեռի մէջ էին Զաւէն ու Սեդա Խտըշեանները, որոնք սովորութիւն ունէին տարին քանի մը անգամ լիբանանահայ արուեստագէտներ ու մտաւորականներ հրաւիրելու իրենց Պելվիուի առանձնատունը, որ քաղաքացիական պատերազմի ընթացքին համեմատաբար աւելի ապահով վայր կը համարուէր: Վարուժան Խտըշեանին հետ ուշ հասանք: Ան նկատել տուաւ Զաւէնին. - Այսքան մարդ ո՞ւր պիտի տեղաւորես,...

Երէկ, Լիբանանի տարածքին արձանագրուած ցասումի օրը բնականաբար պիտի չյաջողէր նոր հունաւորում ապահովել լիբանանեան տնտեսական, ֆինանսական, քաղաքական գործընթացներուն: Չորեքշաբթի գիշեր պատահած դէպքերը, հինգշաբթիի համատարած գործադուլն ու անհնազանդութեան շարժումի ծիրին մէջ տեղադրուող ճամբաներու փակումը ժողովուրդի ցասումը արտայայտող սահմանափակ գործողութիւններ են, որոնք չունին յստակ թիրախաւորում: Չունին նաեւ պատկերացում` իրավիճակի փոփոխութեան համար առաջադրելի ընթացակարգերու` քաղաքական, իրաւական կամ ընդհանուր բարեկարգումի ծրագիրի առումներով: Այս անյստակութիւնն ու...

Նամակներ Սիրելի հերոսի՛ ընտանիք, Ձեր զաւակին մահը մեծ թախիծ է իմ սրտիս, ցաւակցութիւններս կը յայտնեմ ձեր ընտանիքներուն եւ հարազատներուն: Միշտ հպարտ մնաք ձեր հայրենասէր հերոսին հոգիով: Յարգանքով կը յիշենք ձեզ, քանի որ ձեր մեծագոյն սէրը հայրէնիքն է ու անոր սրբազան հողը: Դուք միշտ մտքիս ու աղօթքներուս մէջ էք: Արցախը լուսապսակ կը դառնայ ձեր հոգիներով: Այսօր ձեր զաւակին գաղափարակից ընկերները սահմանին...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ 2022 տարին Սփիւռքի տարի հռչակուեցաւ: Այսօր բոլոր ժամանակներէն աւելի անհրաժեշտութիւնը զգացինք զօրաւոր, կազմակերպ ու ներուժ ունեցող սփիւռք մը ձեւաւորելու: 44-օրեայ պատերազմը, անկախ պարտութենէն, հողատարածքէն, զոհերէն եւ բարոյալքումէն, հաստատեց, որ սփիւռքը տկար է իր կառոյցներով: Սփիւռքը անկազմակերպ է իր նորօրեայ ցանցերով: Սփիւռքը այդ չէ, ինչ որ կը սպասուէր: Անշուշտ փակագիծը կարելի է բանալ յանցաւորներ գտնելու, փնտռելու, դատապարտելու, սակայն իրականութիւնը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յարութիւն Թորոսեան (1933-յունուար 2022) Լիբանանի գեղանկարչական աշխարհին մէջ յայտնի դէմք էր Յարութիւն Թորոսեան: 10 յունուարին, փարիզեան շրջանի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ մահացած է Յարութիւն Թորոսեան: Ծնած էր 1933-ին, Պէյրութ: Մաս կը կազմէր հայ արուեստագէտներու սերունդի մը: Բազմաշնորհ արուեստագէտ էր: Միաժամանակ կը սիրէր գրել: Հետաքրքրական է իր «Անկարելի սէր» գիրքը: Իր գեղանկարչական ուսումը ստացած էր Լիբանանի Գեղարուեստից վարժարանը, ապա` Փարիզի...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գրագէտ, գրաքննադատ, հրապարակախօս ու մտաւորական տիտան Պօղոս Սնապեանին հետ ծանօթութիւնս ու բարեկամութիւնս սկսաւ 1977-ին, երբ ան, խուսափելով Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին ընթացքին հայաշատ թաղամասերը հրակոծող տարափէն, եկաւ Քեսապ, ուր մնաց կարճ ժամանակ մը: Ան առանձին չէր, անոր կ՛ընկերանար վաղամեռիկ բանաստեղծ Պետիկ Հերկելեանը, որուն ծանօթ էի Պէյրութի Նշան Փալանճեան ճեմարանէն` իբրեւ գիշերօթիկի աշակերտ ուսանողութեանս տարիներէն: Իջեւանած էին ընկերոջս` Միհրան...

ՅԱԿՈԲ ՉՈԼԱՔԵԱՆ Կը պատահի, որ որեւէ գիրք կարդալու ատեն կը ցատկես կ՛երթաս ժամանակին մէջ թաղուած ճամբաներու վրայէն ու պատմական վայրերու վրայ կը տեսնես  քու նախահայրերդ, քու ժամանակակիցներդ։ Ահաւասիկ կը կարդամ Աւագի Փլինի (մահ՝ Ք․ե․ 79 թուականին) «Բնական պատմութեան» անգլերէն թարգմանութիւնը։ Հռոմէացի այս զօրավարը, որ ընկեր մը փրկելու համար Վեզուֆի լաւաներուն զոհ կ՛երթայ, կ՛անմահանայ իր այդ գիրքով, որ անփոխարինելի աղբիւր է...

Նամակներ Սիրելինե՛ր, Երանի՜ անոր, որ կը զինուորագրուի հայկական բանակին, ու երանի՜ անոր, որ կ՛անմահանայ ի սէր հայրենիքին: Երանելի՜ էք նաեւ դուք, հերոսի՜ ծնողք, որովհետեւ ձեր զաւակը կռուեցաւ, որպէսզի մենք ապրինք, պայքարեցաւ, որպէսզի մենք գոյատեւենք: Կա՞յ ասկէ աւելի հպարտութիւն ներշնչող զգացում. երբե՛ք: Թող յաւերժ ապրին մեր հերոսները մեր սրտերուն ու մտքերուն մէջ եւ մեզ ոգեզինեն հայրենասիրութեան շունչով: Ձեզ միշտ յիշող` ՅԱԿՈԲ...

ԱՆԷԹ ՄՈՍԿՈՖԵԱՆ Գունաւոր  յեղափոխութիւնները, ինչպիսին էր  «Արաբական գարուն»-ը, զանգուածային մասնակցութիւն են ունեցել արդար հասարակութիւն ստեղծելու յոյսով: Յեղափոխութիւնները ձգտում էին ստեղծել իտէալական հասարակութիւն, որտեղ կը վերացուեն փտածութիւնը եւ նեփոթիզմը (ընտանեվարութիւն) արդար դատական համակարգը, անհատական իրաւունքները, սեռային իրաւունքները  ընդհանուր առմամբ, ազատական եւ ժողովրդավարական արժէքների հաստատումը: Մարդիկ դուրս եկան փողոց եւ մերժեցին փտած մենատիրական կարգավիճակը` ի նպաստ ժողովրդավարական քաղաքացիական պետութեան ստեղծմանը: Այնուամենայնիւ, ընկերային...

Հաղորդագրութիւն Նամակներ Հաղորդագրութիւն Արցախեան 44-օրեայ պատերազմը անդարմանելի վէրքեր ձգեց մեր ազգին եւ մանաւանդ Արցախի ժողովուրդին վրայ: Հողերու կորուստը, տեղահանումն ու 5000 հերոսներու նահատակութիւնը ցնցեցին ողջ սփիւռքը իր բոլոր երեսներով: Առօրեայ այդ սպասման փուլին պատանիէն մինչեւ ծերունի մարդը ապրեցաւ հոգեկան ելեւէջներ, որոնք անպայման բացին նոր պատուհաններ մտքի հորիզոններուն վրայ: Ցնցումային տարբեր վիճակէ անցաւ հայ պատանին, այս պարագային` լիբանանահայ պատանին, որ իբրեւ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵՄԷԶԵԱՆ Կիրակի, 9 յունուարին Անթիլիասի մայր տաճարին մէջ հնչեց Արամ Ա. կաթողիկոսի «ՍՓԻՒՌՔԻ ՏԱՐԻ»-ի հայրապետական գիրը` ուղղուած իր բանաւոր հօտի աշխարհացրիւ զաւակներուն: Վեհափառ հայրապետը վարչական փափկանկատութիւնը ունեցած է իր պատգամը սկսելու «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան... մեր ժողովուրդի զաւակներուն» եւ աւարտելու` «Կը թելադրենք մեր Սուրբ Աթոռի թեմերուն...» բառերով, հակառակ այն իրողութեան, որ կարելի չէ հայ սփիւռքը կաթողիկոսութեան մը նուիրապետական...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Երբ անգլերէն գրութեան մը վրայ պէտք էր աշխատէի, անդրադարձայ, թէ որքա՜ն աւելի հեշտ է անգլերէն գրաշարելը, հայերէնին հետ բաղդատելով՝ բոլոր գլխագիրները ծրագիրը ի՛նք կը տեղադրէ հոն ուր պէտք է՝ կէտէն ետք, երկիրներու եւ քաղաքաներու անուններուն պարագային, բոլոր, կամ գրեթէ բոլոր ուղղագրական սխալները կը սրբագրէ սուսիկ-փուսիկ, առանց իսկ նշելու, եւ կարգ մը այլ դիւրութիւններ կու տայ աշխատողին: Այս անդրադարձը...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ «Որ յանէից ստեղծող գոյից» (Շարական հոգեհանգիստի) Քրիստոս պատարագեալ... երիտասարդութեան առաջին սանդխամատին արձագանգն է աբեղային «խաղաղութիւն ամենեցուն»-ով ցայտուն «Տէր թողութիւն շնորհէ քու այն ննջեցեալ ծառաներուդ որոնք անարատ ձեռքովդ ստեղծեցիր» Սիս       Անթիլիաս        Պէյրութ Սահակ կաթողիկոսի վառած նոյն կանթեղն է վերին Երուսաղէմի շեշտերով հոգեղէն դասերու թեւաբախումներով մայրավանքէն Պուրճ Համուտի գերեզմանատուն կը բերէ զիս խունկ մոմ աղօթք հոգւոց կեանք Ծանօթ եւ...

ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ Հայաստա՞ն, թէ՞ հայ. այս մտասեւեռումը յաճախ է զբաղեցնում մեր միտքը: Այդ հարցի պատասխանը կապուած է իւրաքանչիւր հայորդու իմացութեան, գիտելիքների, հայրենասիրութեան, հայասիրութեան, աշխարհաճանաչողութեան հետ: Այնուամենայնիւ, եկէք` պարզենք,  հա՞յն է աւելի կարեւոր, թէ՞ Հայաստանը: Իսկապէս. ո՞ւմ տալ նախապատուութիւնը, ո՞րն է աւելի կարեւոր. հայ մա՞րդը, թէ՞ իր հայրենիքը: Մենք` բոլորս էլ գիտենք, որ աշխարհի ամենաթանկ էակը մարդն է, մարդ-արարածը: Բայց ի՞նչ...