Անդրադարձ

Ժամանակն է զարթնումի, աւելի՛ն, մալխասեան ապրումներով եւ յուշերով` ԶԱՐԹՕՆՔի: Սփիւռքահայուն համար` «Զարթի՛ր, լաօ՛»: Նմանապէս հայրենիքի մէջ շնչող ազատատենչ եւ արդարամիտ հայորդիին համար` «Զարթնի՛ր, լաօ՛»... «Զարթնի՛ր, լաօ՛»-ն սոսկական երգ-պատմութիւն մը չէ: Անիկա բազմիցս հնչած է անկախութեան վերահաստատումէն առաջ ու ետք, հիմա տարբեր երանգով կը շարունակէ հնչել յետթաւշեայ յեղափոխութեան Հայաստանին մէջ, սկսելով վերատեսութեան ենթարկուած ու այլանդակուած` հայերէնի կրթութեան ծրագիրէն, հասնելու համար բազմաթիւ...

ՍԵՊՈՒՀ ՅՈՎԱԿԻՄԵԱՆ Վերնագիրին վիրաւորական իմաստը արդէն յստակօրէն խօսուն է, որ ամէնուրեք կան հայեր, որոնք կորսնցուցած են իրենց ազգային պատկանելիութիւնը, բացարձակապէս անտարբեր են հայ ազգի հանդէպ, կտրուած են մայր երակէն ու հեռացած են իրենց մայրենի հայ իրականութենէն` բազմազան պատճառներով: Որքան ամօթալի ու ցաւալի երեւոյթ է այսօր, որ Լիբանանի դժուար ու անորոշ պայմաններուն իբրեւ հետեւանք` ոմանք, ժամանակաւոր բարիքներու փոխարէն, ծախու կը հանեն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ 29 ապրիլ 2022-ին նախագահ Իլհամ Ալիեւ Ազրպէյճանի մայրաքաղաք Պաքուի մէջ հրաւիրած էր միջազգային համաժողով` «Հարաւային Կովկաս. զարգացում եւ համագործակցութիւն» խորագրով, որուն մասնակցած են 23 երկիրներէ 40 պաշտօնատարներ: Համաժողովը տեւած է աւելի քան երեք ժամ: Ալիեւի ներածական կարճ խօսքին յաջորդած են երկարաշունչ պատասխաններ` տրուած օտարերկրեայ շողոքորթող հիւրերու տասնեակ հարցումներուն: Ողջոյնի խօսքով հանդէս եկած է Ազրպէյճանի...

ԱՇՈՏ ՇԱՐՈՒՐԵԱՆ Ֆրանց Վերֆելի դիմանկարը նկարիչ Մայիս Մխիթարեանի կատարմամբ Ֆրանց Վերֆելի գրական ժառանգութեան մէջ, որ բոլորիս է քաջ յայտնի իր «Մուսա Լերան քառասուն օրը» վէպով, կարեւոր տեղ է զբաղեցնում 1937 թուականին լոյս տեսած «Երեմիա. լսէք ձայնը» անունով վէպը, որն ի վերջոյ գերմաներէնից թարգմանուեց հայերէն եւ հասանելի դարձաւ հայ ընթերցողին: Գրքի շնորհահանդէսը տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակման տարելիցի նախօրէին, ապրիլի...

ԱՒԵՏԻՔ ԱԲՂ. ՏԷՐ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ «Կը վախնամ, որ նոյնքան դիւրութեամբ ընդունիք ո՛եւէ մէկը, որ մեր քարոզածէն տարբեր փրկիչ մը, ձեր ստացած Հոգիէն տարբեր հոգի մը, կամ ձեր ընդունած Աւետարանէն տարբեր աւետարան մը կը քարոզէ ձեզի» (Բ.Կր 11.4): Վերոյիշեալ խօսքերը, որ կը կարդանք, Պօղոս առաքեալին կը պատկանին, իր երրորդ ճամբորդութեան ընթացքին արտասանած: Պօղոս առաքեալ հանգստաւէտ պայմաններուն մէջ չարտասանեց այս խօսքերը, ո՛չ ալ`...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ «Զարթի՛ր լաօ» բնաբանով Նիկոլ Փաշինեանի հրաժարականը պահանջող շարժումը թափ կը հաւաքէ: Շարժումի կազմակերպիչները կը մերժեն Նիկոլ Փաշինեանի ղեկավարութեամբ իշխանութեան պարտուողական քաղաքականութիւնը Արցախի ապագայ կարգավիճակի հարցին մէջ: Կարգավիճակի շէմը «քիչ մը» իջեցնելու «միջազգային հանրութեան» պահանջը ներկայացնելով, Փաշինեան հասկնալի դարձուց, որ ինք հրաժարած է Արցախի ժողովուրդին ինքնորոշման իրաւունքի պաշտպանութենէն, որմէ կը բխի` համաձայնութիւնը Արցախը Ազրպէյճանի կազմին մէջ ընդգրկելու թշնամիին պահանջին:...

ՌԱԶՄԻԿ ՃՈՒԼՖԱՅԵԱՆ ՌԱԶԻ Լոզունգ չէ, ոչ ալ պատահական պարտադրուած բառեր, այլ անձնական փորձառութիւն եւ ականատեսի վկայութիւն... Շատեր հիմա պիտի մտածեն եւ, ըստ սովորութեան, սկսին քննադատել ու բամբասել` ըսելով, թէ Ռազմիկը արդեօք ի՞նչ վկայութիւն կրնայ տալ ընկեր Յակոբին եւ անոր գործունէութեան մասին: Տեղին է մտածելը` նկատի ունենալով տարիքս եւ ընկեր Յակոբին վաստակը, դիրքն ու ինծի հետ կապը: Սակայն անձնապէս կ՛ուզեմ ընթերցողին...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հայութիւնը սրտատրոփ կը հետեւի Երեւանի հրապարակներուն վրայ տեղի ունեցող համազգային քայլարշաւներուն, հանրահաւաքին, ելոյթներուն եւ պահանջատիրական աքթին: Ազգի բաղադրիչ տարրերը վերջապէս անդրադարձան, ուշքի եկան, զգաստացան, որ պետութեան գլխին կանգնած եւ իշխանութիւնը բռնագրաւած խունթան պատրաստ է ոչ միայն Արցախը վաճառել թշնամիին, այլ Հայաստանի ճակատագիրը յանձնել սեւ ու սադայէլամիտ միջազգային ուժերու, որոնք տիւ եւ գիշեր կը նկրտին հայութիւնը պարպել իր էութենէն...

ԱՆԻ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ 8 մայիսը Շուշիի ազատագրութեան օրն է: 8 մայիս 1992-ին մեր հերոս տղաքը պատերազմեցան ազրպէյճանցի բռնագրաւողներու դէմ եւ իրենց կեանքը զոհելով յաղթանակած եռագոյն դրօշը ծածանեցին Շուշիի բարձունքին: Սակայն, դժբախտաբար, 2020-ի 44-օրեայ պատերազմին դաւաճանութեամբ կորսնցուցինք  մեր սիրելի Արցախէն բաժին մը, նաեւ` մեր պաշտելի Շուշին: Բայց եւ այնպէս ՏՂԱՔԸ յանցանք չունին, անոնք չպարտուեցան: Պէտք է դարձեալ ազատագրենք Շուշին եւ հայկական բոլոր...

 ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հայը ծնած է անարդարութիւն դիմադրելու: Ի վերջոյ, եթէ ոչ մենք, ապա ո՞վ պիտի պաշտպանէ մաքուրը, արդարը, ճշմարիտը: Ո՞վ պիտի պայքարի մարդկային իրաւունքներուն ու արժէքներուն կեղեքումը հետապնդող անվերջ գազաններուն դէմ: Հայն ու հայութիւնը ամէն բանէ վեր կը սիրեն ու չեն ճանչնար տկարութիւն հայ ազգին մէջ: Սակայն ո՞վ կը սպասէր, որ Հայաստանի հայ իշխանութիւնները օր մը պիտի դառնային հայուն դիմադրութեան...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Արմէն, Հայկակ եւ Վերոնիքա Վարուժան Հրաւիրուած էի Մուսա Լերան հերոսամարտի 87-ամեակի տօնակատարութեան, Քալիֆորնիոյ Ֆրեզնօ քաղաքը: Բանախօսութեանս աւարտին արտասանեցի Դանիէլ Վարուժանի բանաստեղծութիւններէն քառեակ մը եւ ահա ատիկա պատճառ դարձաւ խօսակիցէս անակնկալօրէն իմանալու հայ բանաստեղծութեան գագաթներէն` նահատակ բանաստեղծ Դանիէլ Վարուժանի որդիին` Հայկ Վարուժանի մասին, որ երկար տարիներէ ի վեր բնակութիւն հաստատած էր Միացեալ Նահանգներու Ֆրեզնօ քաղաքը: Հետաքրքրական եւ յուզախառն զգացումներով...

Առաջին օր. շաբաթ, 2 ապրիլ  Շաբաթ, 2 ապրիլի Պէյրութի օդակայանին մէջ Արցախի տաղանդներուն վայրէջքը մեկնակէտն էր ամբողջ եօթը օր տեւած յուզումնախառն օրերուն, որոնց ընթացքին լիբանանահայ գաղութը մտովին փոխադրուեցաւ Արցախ, միացուց իր հոգին Արցախի պատանիներու հոգիներուն եւ փոխանակեց ոգեղէն այն ուժը, որուն շնորհիւ կարելի եղաւ մեծ խանդավառութեամբ անցընել եօթը օրեր ու վայելել տաղանդաւոր երեխաներուն եւ դաշնակահարուհիին մատուցած գեղարուեստական յայտագիրները` դրական տրամադրութեամբ...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Այս շաբաթավերջին Կիպրոսի մէջ Համազգայինի տեղւոյն մասնաճիւղին կազմակերպութեամբ պիտի նշուի Ֆելիքս Յարութիւնեանի մահուան 10-ամեակը: Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան հրաւէրով Ֆելիքս Յարութիւնեան 18 տարի ստանձնեց «Քնար» պարախումբի գեղարուեստական պատասխանատուի պաշտօնը: Աւելի ուշ ստանձնեց նաեւ «Գայեանէ» պարի դպրոցը: Զոյգ պաշտօններն ալ` իբրեւ առաքելութիւն, լաւագոյնս կատարեց ան եւ խումբերուն հետ արձանագրեց յիշատակելի յաջողութիւններ: Պէտք է յատկապէս նշել, որ Ֆելիքս հայրենի այն...

Աշխատաւորաց տօնին առիթով, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի կատարեց հետեւեալ գրառումը. «Ծածուկ եւ բացայայտ անգործութիւնը ցաւոտ է: Գործի առիթները հազուագիւտ են: Աշխատաւորներուն աշխատավարձերը` համեստ: Օ՛ն, միասին աշխատելու. թերեւս կարենանք փոխել պարզուած այս մտահոգիչ իրավիճակը, ինչպէս նաեւ անհատական ներդրում կատարել` ազգային ապաքինման ծրագիրին մէջ»:  

Ֆիթրի տօնին առիթով, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի կատարեց հետեւեալ գրառումը. «Ֆիթրի տօնին առիթով կը շնորհաւորեմ բոլոր իսլամ քաղաքացիները: Ֆիթրի տօնը ուրախութեան առիթ մըն է, ինչպէս նաեւ առիթ մը` աղօթելու, որ արաբական աշխարհին եւ մեր սիրելի Լիբանանին համար սէր եւ խաղաղութիւն հաստատուի: Շնորհաւոր Ֆիթրի տօն եւ ամենայն բարիք բոլորին»:  

Անցնող վեց ամիսներու ընթացքին, Կաթողիկոսարանին հովանաւորութեամբ ստեղծուած Ալեքքօ եւ Անի Պէզիքեաններու առողջապահական ծառայութիւններու ֆոնտը աշխատեցաւ երկու հանգրուաններով՝ իւրաքանչիւր հանգրուան երեք ամսուան տեւողութեամբ, շաբաթական երեք օրերու վրայ տարածուած, առաւօտեան ժամը 09:00-էն 01:00: Շաբաթական դրութեամբ ալ տէր եւ տիկին Ալեքքօ եւ Անի Պէզիքեաններու հետ հանդիպումներով նպաստներու գումարը որոշուեցաւ: Առաջին երեք ամիսներուն օգտակար եղանք ախտաճանաչման քննութիւններու եւ հիւանդանոցային ծանր պարագաներու: «Գարակէօզեան» եւ «Սեն-Մարք»...

Հայ ժողովուրդը իր գոյերթին մէջ երբեք չմոռցաւ բոլոր այն ջարդերը, որոնց ենթարկուեցաւ, յատկապէս՝ 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը։ Այս տարի Հայոց Ցեղասպանութիւնը բոլորեց իր 107-րդ տարելիցը։ Հակառակ ցեղասպանութեան դառնութեան, հայ ժողովուրդը  յաջողեցաւ, աշխարհի տարբեր կողմեր տարածուելով իր կեանքի անիւը կրկին թաւալել եւ ոտքի կանգնիլ ու ողջ աշխարհին ներկայացնել վերապրելու իր բանաձեւը։ Կը վերյիշեմ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ոչ թէ Ապրիլ ամսուան կսկիծը վերապրելու, այլ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Սուրիան այն երկիրն է, դէպի ուր հայ ժողովուրդը իր պապենական հողէն բռնի քշուած եւ Ցեղասպանութեան ենթարկուած է, այստեղ կը գտնուի Հայոց ցեղասպանութեան ամէնէն մեծ վկայարանը` Տէր Զօրը: Տէր Զօր կամ Տէր Էլ Զօր Սուրիոյ հիւսիսարեւելեան կողմը, ընդարձակածաւալ անապատային շրջանի մը մէջ կը գտնուի, Դամասկոսէն 432 քմ հեռաւորութեան վրայ, իսկ Հալէպէն` 330 քիլոմեթր դէպի արեւելք, Եփրատ գետի եզերքը, անապատի...

ՎԱՐԴԱՆ ՆԱՃԱՐԵԱՆ «Տեսայ լաւ ու վատ, ահաւոր զրկանք, Տեսայ շատ կարիք, տեսայ համբերանք, Տեսայ լաւ մարդիկ, բարի աշխատանք, Բարեւս տուի, անցայ - գնացի»: Յաճախ մտիկ կ՛ընէի եւ կը կրկնէի Գուսան Շահէնի այս երգը, սակայն վերջին շաբաթներուն տարբեր իմաստ ունեցան Պարոյր Սեւակին նուիրուած այս տողերը մեր ընտանիքին անդամներուն սրտերուն մէջ: Ցաւը եւ կորուստը ընդհանրապէս սովորականը կը դարձնեն անսովոր, երեւան կը բերեն ...

ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Գծագրութիւն` ԳԷՈՐԳ ԳՈՃԱՅԵԱՆԻ Եթէ սփիւռքահայուն կեանքին մէջ եկեղեցի-դպրոց-ակումբ այն տարածքն է, որ Ցեղասպանութենէն վերապրողներուն համար դարձաւ հայրենիք եւ հայապահպանման կռուան, ապա Յովսէփ տէտէս իմ հայրենիքս է եւ հայկական ինքնութեանս շունչ փչողը: Յովսէփ տէտէս կեանքը ըմբոշխնած էր ամբողջութեամբ: Թէեւ պատանի տարիքին իր ծննդավայրէն` Իսկենտէրունէն, բռնագաղթի ենթարկուած էր իր ընտանիքով, բայց ոչ մէկ անգամ կեանքին հանդէպ դառնութիւն արտայայտած է: Ընդհակառակը,...