Անդրադարձ

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2023-ին լոյս տեսաւ «Մեծ մօրս կեանքի ճանապարհը. Սիմա Տիւքէնճեան-Քիւսպէկեանի յուշերը» գիրքը. բաղկացած` 96 էջերէ: Հեղինակ` Սեդօ Քիւսպէկեան: Գնահատագիրին մէջ Վարուժան արքեպիսկոպոս Հերլեկեան կ՛ըսէ, որ օրինակելի եւ մեծապէս գնահատելի աշխատանքի մը արգասիքն է այս գրքոյկը, որ կը ցոլացնէ թոռնիկին հոգածու եւ սերտ կապը մամիկին հետ: Այս եւ նման նախաձեռնութիւններ վարակիչ պէտք է դառնան Այնճար հայաւանին մէջ, որպէսզի...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Ջուրի մեծ հեծանիւը վախ կ՛ազդէր, բայց եւ կը գրաւէր. ինչո՞վ. կ՛երեւի`  նորութեամբ, չէր փորձած: Հեծանիւը վարող երիտասարդը զգաց իր տատամսիլը, միաժամանակ առաւ հոտը իր հմայուած վիճակին. վաւերական յաճախորդ: - Ե՛լ,- ըսաւ համարձակութեամբ: - Որքա՞ն է: - Քառորդ ժամը 13$: Ե՛լ: - Ո՛չ: - Կը վախնա՞ս: - Չեմ վախնար, ամուսինս... - Ի՛նքն ալ թող գայ: Ամուսինը չեկաւ, եւ ինք,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Եւ Արցախը կրկին դարձաւ Ղարաբաղ... Իրողութիւն մը` վշտալի եւ անհաւատալի, նոյնքան ալ` հաւատալի եւ իրական: *** Այս օրերուն դարձեալ պատմութիւնը խառնած է իր էջերը, եւ իր չար պարը սկսած է պարել մեր հողերուն վրայ` սկսելով Արցախէն, հասնելով մինչեւ Հայաստանի Հանրապետութիւն: Պար մը` ե՛ւ անմարդկային-դժոխային ե՛ւ մահացու-ողբերգական: Ու այս մէկուն իբրեւ հարազատ արդիւնք` աշխարհով մէկ տարածուեցաւ լուրը, աւելի ճիշդ`...

Թարգմանչաց տօնը յուշարար օրն է` տարուան ընթացքին ամէն օր ապրելու տօնին խորհուրդով եւ պատգամներով: Հայոց գիրերու գիւտն ու Աստուածաշունչի անդրանիկ թարգմանութիւնը մեկնարկը հանդիսացան հայ դպրութեան եւ ամէնէն կարեւորը` Թարգմանչաց շարժումին: Շարժում մը, որուն նպատակն էր հայացնել հայ ժողովուրդի դարաւոր հոգեմտաւոր ժառանգութիւնը եւ լեզուն դարձնել հայապահպանման հիմնական կռուանը: Շարժում մը, որուն հիմքերը հետագային հանդիսացան պետականութեան պահպանումն ու ազգին գոյատեւումը: Շարժում մը,...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ (Ձօն` Ա՛Յն Սրբազան Յարկին` Դպրեվանքին, Ուր Հասակ Առի Թէ՛ Մտապէս, Թէ՛ Հոգեպէս Եւ Թէ՛ Ֆիզիքապէս) Աստուածային պարգեւ աննման, Ուր ամէն հայ կը զգայ ինչպէս իր տան: Բաբախող սիրտն ես Կիլիկիոյ Ս. Աթոռին, Ուր կը պատրաստուին սերունդներ թանկագին: Գորովազեղ մայր ես դուն, Մեր կողքին ես ցերեկ թէ իրիկուն: Դուռն ես երկինքի արքայութեան, Յաճախողիդ ցոյց կու տաս ճամբան: Եղար...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Չեմ յիշեր` ո՞ր տարին էր, երբ քաղաքական եւ զանազան հարցերու կողքին, այդ օրերու իր երկրին նախագահին գլխաւորութեամբ կազմակերպուած ֆրանսախօս երկիրներու համագումարը, իբրեւ մեծ մտահոգութիւն եւ ահազանգ, օրակարգի գլխաւոր նիւթը դարձուցած էր երկրէն ներս ֆրանսերէն` նուազ գործածութեան հարցը: Լեզուին ՆԱՀԱՆՋԸ: Ապա, իբրեւ լուրջ եւ նոյնքան ալ մտահոգիչ ու տագնապալի հարց, օրուան կառավարութիւնը պատկերասփիւռի եւ ձայնասփիւռի կայաններէն, նաեւ երկրի լայնածաւալ...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Ամէն տարի երկու հանդիսաւոր առիթներով տարասփիւռ հայութիւնը կ՛ոգեկոչէ յիշատակը գրի եւ մշակոյթի իր տիտաններուն, որոնց կը պարտինք հայ գիրի եւ մշակոյթին գոյատեւումը: Արդարեւ, ամէն տարի Հոգեգալստեան չորրորդ Կիրակիին յաջորդող առաջին հինգշաբթին` Հայ գիրի օր է, «Տօն Սրբոց Թարգմանչաց Վարդապետացն Մերոց Սահակայ եւ Մեսրոպայ»: Իսկ Խաչվերացի երրորդ կիրակիին յաջորդող առաջին շաբաթը Հայ մշակոյթի օր է` նուիրուած...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ ժողովուրդի ազգային եւ եկեղեցական տօներէն է Սուրբ Թարգմանչաց տօնը, որ կը նշուի Խաչվերացի չորրորդ կիրակիին յաջորդող շաբաթ օրը: Թարգմանչաց տօնը կը խորհրդանշէ հայերէն գիրերու գիւտը, Աստուածաշունչի հայերէն առաջին թարգմանութիւնը, Թարգմանչաց շարժումը եւ հայ դպրութեան սկզբնաւորումը: Հայ եկեղեցին Սրբոց Թարգմանչաց վարդապետացն մերոց անուան տակ կը տօնէ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի եւ անոր աշակերտներուն` Եղիշէի, Մովսէս Խորենացիի եւ Դաւիթ Անյաղթի,...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Ինքը` բագինն է, որ աշխարհի չորս ծագերէն շրջանակած է իր քուրմերն ու քրմուհիները վաթսուն տարիներէ ի վեր: Իսկ անոնք գիրով ու բանով, երկիւղածութեամբ կամ աներկիւղ, դասական կամ փորձառական ծէսերով, մայրենիի հոգատարութեամբ, ձայնի ելեւէջներով, ոճային յանդգնութիւններով, իմաստասիրութեան խաւերով, քննադատութեան ակնոցներով եւ հրաշագործ մականներով, շարան-շարան ձայներգութեամբ «զոհ»-ին տուած են կեանք, մարմին եւ արիւն. բարձրացուցած կամ սուզած են խորհրդաւորի ծալքերուն: Արարած...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Օգոստոսին Մարգար Շարապխանեան` անուսադիր Հայը, կատարեց իր վերջին ճամբորդութիւնը եւ գնաց Աշտարակ, հոն թաղուեցաւ, յաւերժութիւնը ապրելու համար նախահայրերու կողքին: Ոչ ոքի տուրք տալու համար կը գրեմ սրտի այս խօսքը: Քիչ կը խօսինք ազգային իրաւութեան մասին, քանի որ զանազան բնոյթի «հանգամանաւոր»-ները պէտք չէ վշտացնել: Անոնք ամէն տեղ են` Ֆրանսայի կապուտակ ծովափը, Մոնաքօ, Պեւըրլի Հիլզ, Մանհաթանի երկինք շոյող աշտարակներուն գագաթը,...

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Արցախի ճգնաժամային օրերուն, երբ կը պատրաստուէինք նշել Հայաստանի եւ Արցախի զոյգ անկախութիւնները վարժարանէն ներս, երկու օր անքուն կը մտածէի, թէ ի՛նչ պատգամ պիտի տամ մեր աշակերտութեան, երբ մղոններ հեռու Արցախը կը յանձնուի ոսոխին  եւ Հայաստան պատանդ առնուած է դաւաճաններու ձեռքը: Յիշեցի իմ աշակերտական օրերս, երբ հանգուցեալ պարոն Մարգար հանդէս կու գար մեր աշակերտական առաւօտեան հաւաքներուն, երբ միասնաբար կ՛աղօթէինք...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ազերիական մատնահետքեր՝ Արցախ Իսրայէլեան մատնահետքեր՝ Կազա Իսրայէլի վրայ Կազայէն արձակուած պաղեստինեան լայնածիր յարձակումը թեւակոխած է չորրորդ օրը, խլած է միջազգային քաղաքական բեմի եւ մամուլի գրեթէ բոլոր լուսարձակները, մէկդի հրած է Ուքրանիան, Հայաստանը, նաեւ` այլ «շրջանային տագնապներ», ալ ի՞նչ խօսք` բնական աղէտներու ու գաղթականներու թղթածրարներուն մասին: Աշխարհը վայրկեանը վայրկեանին քայլ կը պահէ դէպքերու սլացքին հետ: Լիբանանէն եւ դէպի Լիբանան...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Դեղագործ Կարապետ Պասմաճեան Դեղագործ Կարապետ Պասմաճեան ծնած է Պոլիս, 1864ին: Աւարտած է Պոլսոյ դեղագործական ուսումնարանը եւ Փարիզի համալսարանի պատմաբանասիրական դպրոցը: Հմտացած է արեւելեան ժողովուրդներու, լեզուներու, պատմութեան եւ բանասիրութեան մէջ, երկար ժամանակ շրջած է արեւելքի երկիրները: Պոլսոյ մէջ ձերբակալուած է քաղաքական շարժառիթով եւ ապա` ազատ արձակուած: Ապա փոխադրուած է Փարիզ եւ հաստատուած է հոն: 1890-ի սկիզբէն վերջնականապէս...

Հայկազեան համալսարանի հրատարակչատունը լոյսին բերաւ աննախընթաց հատոր մը` նուիրուած լիբանանահայ երգչախումբերու պատմութեան: Ուշագրաւ է, որ լիբանանահայ մշակոյթի կազմակերպուած, հաստատութենականացած առաջին դրսեւորումները եղան երգչախումբերը: Յիրաւի, Կիլիկիայէն տասնեակ հազարաւոր հայ գաղթականներու Լիբանան հասնելէն կարճ ժամանակ ետք, հայ երաժիշտներ եւ խմբավարներ նախաձեռնեցին երգչախումբերու կազմութեան: Այս երգչախումբերը տարեկան համերգներ տուին ոչ միայն Պէյրութի, այլեւ Թրիփոլիի ու Զահլէի, Լաթաքիոյ, Դամասկոսի մէջ եւ այլուր: Այս երգչախումբերուն...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Յաջորդաբար հրատարակութեան տուինք մեր յօդուածագրին` Միհրան Քիւրտօղլեանի քաղած հարեւանցի տեղեկանքը` Եւրոպայի հայագաղութներու մասին: Վերջին բաժնով կու տանք նաեւ իր կատարած ընդհանուր դիտարկումները: Ընթերցողները նկատած պիտի ըլլան անշուշտ, որ զանց առնուած են նախկին Խորհրդային Միութեան մաս կազմող եւրոպական երկիրները` անոնց վերաբերեալ տեղեկատուութիւններ  հաւաքել չկարենալուն  պատճառով եւ այլն: 1.- Ռուսիոյ, Ուքրանիոյ եւ Պալթեան երկիրներու  հայութիւնն ալ  համարելով շուրջ երկու միլիոն`...

ՍՕՍԻ ՓՕԼԱՏԵԱՆ Հոկտեմբեր 2014-ին Քուէյթի մէջ տեղի ունեցաւ Արաբական լիկայի կազմակերպութեամբ գիտաժողով մը, որուն մասնակցեցան արաբական բոլոր երկիրները, ներառեալ` Լիբանանը: Այս գիտաժողովին նիւթն էր գաղթական արաբներու հարցը, մանաւանդ արաբ գաղթական կիներու իրավիճակը առողջական թէ տնտեսական բնագաւառներուն մէջ, եւ թէ ինչպէ՛ս պէտք է բարելաւել այդ իրավիճակը` կիներուն ուժականութիւնը զօրացնելով: Տրուած ըլլալով, որ սուրիացի տեղահանուածներու հոսքը դէպի Լիբանան սկսած էր, բայց` ոչ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Մինչ ամէնէն մղկտալի պայմաններու մէջ տեղի կ՛ունենայ մեր ժողովուրդի խուճապային ելքը Արցախէն, Ազրպէյճանի առողջապահութեան նախարարութիւնը հրապարակած է Ազրպէյճանի զինեալ ուժերու մարդկային կորուստներու պատկերը, ըստ որուն, ազրպէյճանական կողմը ունեցած է 192 սպանեալ, 511 վիրաւոր: Հաւանաբար, շատ աւելի՛ն, զոր Պաքու կը նախընտրէ պահել Ազրպէյճանի եւ աշխարհի հանրութենէն: Այլ  խօսքով, նախայարձակ Գողիաթը, որ սպառազինուած էր անհամեմատօրէն աւելի ճոխ զինատեսակներով ու ռազմակարողականութեամբ...

ՄԻԼԵՆԱ ԽԱՉԻԿԵԱՆ Երեւանից Գորիս ձգուող ճանապարհը արտասովոր լուռ է, յատկապէս մեզ` լրագրողներիս համար, որ միշտ գիտեն` ի՛նչ թեմայով «աղմկել»: Հիմա այդ աղմուկը միայն մի անուն ունի` արցախցի, ու մի հասցէ` Արցախ, բայց արդէն բառերը չունեն իմաստ, արդէն բառերը չեն բաւարարում: Հասկանալի լռութիւնը խախտում են պաշտօնական աղբիւրներից մերթընդմերթ եկող անհասկանալի լուրերը, ու մէկ էլ Սարգիսի` մեր նկարիչի,  շարականները` ամէն յաջորդ լուրին...

Ն. Մ. Հայոց աշխարհի Արցախ, Հայաստանի դուն զաւակ: Ոսոխներու զոհ դարձած, Հայոց խաչն ես սրբացած: Արշաւանքներ քեզ խոցած, Թալանած, սրի բռնած: Դիմացած ես, պայքարած, Ու վէրքերդ դուն բուժած: Հայաստանի մէկ մասնիկ, Մասունքն ես ողջ հայերի: Քաջսիրտ զաւակ սարերի, Ապրէ հպարտ, քաջ, արի: Երեւան 8 հոկտեմբեր 2023

Պատմական հայրենիք կորսնցուցինք ու պահ մը հաւատալով մարդկային իրաւունքներուն, միջազգային դատարաններուն` ենթադրեցինք, որ անոնք կրնան պաշտպանել արցախահայութեան` ազգիս մէկ բեկորին իրաւունքը, մեզի հետ միաբերան դատապարտելով ու կոչեր ուղղելով ցեղասպանին: «Մի՛ մոռնաք, պատմութիւնը վկայ, արուեստներուն մեծագոյնը ռազմական արուեստն է: Մշակոյթներուն մեծագոյնը պետական արուեստն է, պետականութիւն ստեղծելու ունակութեան արուեստն է...»: «Մի՛ ըսէք, որ մենք գիրք կը գրենք, զէնքը ուրիշներուն գործն է: Զէնքը...