Անդրադարձ

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Վաթսունամեակի համասփիւռքեան ձեռնարկներէն առաջ էր, որ միջազգային հանրային կարծիքի եւ քաղաքական ու դիւանագիտական շրջանակներու ուշադրութիւնը գրաւեցին՝ սփիւռքի մէջ ծնած ու մեծցած երիտասարդական գաղտնի խումբեր, որոնք հայութեան իրաւունքներուն նկատմամբ թուրք յաջորդական պետութիւններու անզիջող կեցուածքէն եւ ընդհանրապէս միջազգային անտարբերութենէն ընդվզած՝ Թուրքիոյ դէմ շղթայազերծեցին ուժական պայքարի ընդյատակեայ շարժում՝ աշխարհի զանազան մասերուն մէջ: Անոնք թուրք դիւանագէտներ ու հաստատութիւններ հարուածելով՝ նետուեցան զինեալ պայքարի...

«ԴՐՕՇԱԿ» Ամէնից առաջ պէտք է ի նկատի ունենալ, որ մեր կռիւը` ժողովրդի կռիւ է նրա դարաւոր բռնակալների դէմ: Իբրեւ ժողովրդական կռիւ, նա չի կարող կանոնաւոր զօրքերի վարած պատերազմի ձեւ ունենալ. ի հարկէ եթէ մի արտակարգ դէպք չպատահի: Մտախաբութիւն է երեւակայել, թէ Տաճկա-Հայաստանում կամ նրա սահմաններում կարելի է պատրաստել ու կազմակերպել մարտնչող գնդեր, նոյնիսկ ամբողջ զօրք, որ մի օր յառաջ կը...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին տարիներուն, մանաւանդ «Քորոնա» ժահրէն  ետք, Դիմատետրի եւ այլ ընկերային ցանցերու վրայ մահուան լուր տարածելու արշաւ մը կայ: Գիտցող-չգիտցող, ճանչցող-չճանչցող` «լայքեր», «սրտիկներ», «արցունքներ», սրտի խօսքեր եւ ամէնէն կարեւորը` շեր ընել (անձնական էջերուն վրայ բաժնեկցիլ): Յարգելով մեռնողներուն յիշատակը, յարգելով պայմանները, անձը, հարազատները, պարագաները` վե՛րջ տուէք այս խեղկատակութեան: Մարդ կայ` կարծես հաճոյք կը ստանայ մահուան լուրերը տարածելէ եւ նոյնիսկ տեղ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հրանդ Տինքը սպաննած Էօկիւն Սամսաթ «Լաւ վարքի համար» ազատ արձակուած է: «Ազդակ», 17-11-2023   Աւելի քան 16 տարի բանտարկուելէ ետք, թուրք ոճրային մտքին ու գործին ամբողջական սպասարկուն` Էօկիւն Սամսաթ, ազատ կ՛արձակուի, որովհետեւ ան իր բանտարկութեան տարիներուն՜  ցոյց տուած է այնպիսի «քաջալերական» վարք ու բարք, որով կրցած է նուաճել «ազնուասիրտ» դատաւորներուն սիրտն ու հոգին, եւ այս ձեւով` արժանանալ «պայմանական...

ՆԱԶՕ ՃԷՐԷՃԵԱՆ Երախտագիտական Խոնարհում Գիտական ուսումնասիրութեան գործ կամ փորձ մը ըրած ըլլալու յաւակնութիւնը չունիմ, բնա՛ւ: Քա՛ւ լիցի: Իմս պարզապէս համեստ գրիչովս «շքանշան մը անցընել է» կուրծքին այն բոլոր «շապիկ հագնող» կամաւորներուն, որոնք եկեղեցիին եւ ազգին պայծառացման համար ծառայելու երջանկութիւնը կ՛ապրին` առանց դոյզն սպասելիքի: Պարզապէս` երախտագիտական տուրք մը անոնց համար, որոնք ընտրած են հոգեւոր առաքելութեան երկարատեւ ու փշոտ ճամբան: Պարզապէս` գնահատանքի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մեր հայրենի բնօրրանէն տեղահան եղած, Ցեղասպանութեան ենթարկուած եւ Լիբանանի հիւրընկալ ափերը հասած տարագիր հայութեան կառուցած առաջին բնակավայրը եղաւ Պուրճ Համուտը, որուն կորիզը հանդիսացաւ Նոր Մարաշ թաղը` իր Սրբոց Քառասնից Մանկանց եկեղեցիով: Սրբոց Քառասնից Մանկանց եկեղեցին կառուցուեցաւ տարագիր հայութեան համեստ միջոցներով ու միահամուռ ջանքերով եւ իրաւամբ արժանացաւ «Ժողովուրդի եկեղեցի» կոչումին: Եկեղեցւոյ օծումը կատարուեցաւ 1930-ին: Սրբոց Քառասնից Մանկանց եկեղեցին եւ...

ԹՈՐԳՈՄ Պուրճ Համուտի 1978 թուականի 6-օրեայ ծանր ռմբակոծումին իբրեւ հետեւանք, մեծ վնասներու շարքին, բազմաթիւ տուներու եւ խանութներու ապակիները փշրուած էին, եւ Զոհրապ սկսաւ ապակիներ տեղադրելու գործին: Ես նոր վերադարձած էի Գահիրէէն, ուր կը պաշտօնավարէի  Գալուստեան վարժարանին մէջ, սակայն Պէյրութի մէջ տակաւին չէի սկսած ուսուցչութեան  ասպարէզս: Զոհրապ զգալով նիւթականի կարիքս` շատ փափկանկատ առաջարկեց, որ հետը աշխատիմ, հակառակ անոր որ մինչ այդ...

Հայե՛ր Այսօր հայոց հարցը նոր շրջանի մէջ է մտնում: Դարերից է վեր ստրուկ Թիւրքահայաստանը ազատութիւն է պահանջում: Հայը, որ դեռ երէկ շլինքը ծռած Եւրոպայից օգնութիւն էր աղերսում, այսօր համոզուելով, որ օտարի վրայ դրած յոյսը ցնորք է, վճռել է իր ձեռքով պաշտպանել իր իրաւունքը, իր կայքը, պատիւը, ընտանիքը... Դարերով ճնշուել է հայ ժողովուրդը թուրք բռնապետների լծի տակ: Դարերի ընթացքում ցանել է,...

ՎԱՉԷ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Մուտք Ինչո՞ւ մտքերու այս շարքը: Տագնապը, զոր Հայաստանը կ՛ապրի, մեծ է, իսկ սփիւռքի վիճակը` ծանր: Բնական է սպասել, որ Հայաստանի եւ սփիւռքի խնդիրները լուծելու համար մտածուած եւ յուսալի աշխատանք տանին հայրենի իշխանութիւնները եւ անոնց մրցակից քաղաքական ուժերը, բայց նման նախաձեռնութիւն չ՛երեւիր  հայրենի հորիզոնին վրայ: Հիմնական լուծումներու ձգտող յուսալի նախաձեռնութիւններ չկան նաեւ սփիւռքի մէջ: Ամէն յանձնառու հայ մարդ այս...

ՍԻՄՈՆ ՎՐԱՑԵԱՆ Ռուսաստանի բարձրագոյն դպրոցներում 1890-ի սկիզբները տեղի էին ունեցել ուսանողական խռովայոյզ ցոյցեր: Բազմաթիւ ուսանողներ ձերբակալուել եւ աքսորուել էին: Համալսարանների մի մասը փակուել էր, եւ ուսանողութիւնը ցրուել տները` իրենց հետ տանելով բողոքի եւ ըմբոստութեան տրամադրութիւն ցարական բռնակալութեան դէմ: 1890¬ի գարնան Թիֆլիս հաւաքուել էին մեծ թուով հայ ուսանողներ, որոնք ըստ գաղափարի, խառնուածքի եւ հակումների բաժանուել էին երկու հատուածի մի կողմ` ազգասէրները,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Յայտարարուած էր, որ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ խաղաղութեան պայմանագիրը պիտի ստորագրուի մինչեւ 2023 թուականի աւարտը: Պայմանագիրի բազմաթիւ բնօրինակներ փոխանցուեցան երկուստեք: Փոխանցուած նախագիծերը, երբ Հայաստանէն կը փոխանցուէին, մերժուեցան Ազրպէյճանի կողմէ, Ազրպէյճանի կողմէ փոխանցուածներն ալ` Հայաստանի կողմէ: Կ՛ըսուէր, որ այս ուղղակի, առանց միջնորդի հաղորդակցութիւնը կ՛ընթանայ դրական հունով, հիմնական խնդիրները լուծուած են, կը մնան միայն քանի մը մանրամասնութիւններ, որոնց շուրջ բանակցութիւնները...

Մարդուժի կազմակերպման ու հզօրացման երկրորդ կարեւոր քայլը պէտք է ըլլայ նոր մարդուժի պատրաստութիւնը: Սա դիւրին ու հեզասահ եւ անմիջական կերպով իրագործելի ծրագիր մը չէ: Հարկ է ըլլալ իրապաշտ: Մարդուժի պատրաստութիւնը կ՛ենթադրէ` երկարաշունչ գործընթաց, ամբողջական նուիրում, լուրջ կազմակերպուածութիւն, հետեւողական աշխատանք, ու նաեւ` նիւթական լայն ներդրում: Նայեցէ՛ք ձեր շրջապատին: Պետութիւններ, կրօններ, կազմակերպութիւններ, կառոյցներ հսկայ աշխատանք կը տանին ու մեծ ներդրում կը կատարեն`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Պատահեցաւ այնպէս, որ սպառողական եւ զբօսի քաղաքակրթութեան օրէնքին տուրք տալով, յունուարի առաջին օրերուն, այր, կին, որդիներ, հարս, թոռներ, Մանշ ծովը ընդյատակէն կտրեցինք եւ յայտնուեցանք Մեծն Բրիտանիոյ մայրաքաղաքի կեդրոնը: Ամանորը եւ Ս. Ծննդեան տօներու առիթով ծովու երկու ափերը բնակող եղբայրներ, հարսեր ու փեսաներ, զարմիկներ, թոռներ ու թոռնուհիներ պահ մը իրարու պիտի հանդիպէին: Կրնա՞նք մոռնալ, որ գաղթական ենք: Կ՛անդրադառնա՞նք, որ...

ՇՈՂԵՐ ԱՇԸԳԵԱՆ Աւանդութիւն է ամէն տարի նշել 1890-ին հիմնուած Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան հիմնադրութեան տարեդարձը, Դաշնակցութեան օրը: Այս տարի կուսակցութեան հիմնադրութեան 133-ամնակն է: Ամէնուրեք հայրենասէր հայեր կը փութան ներկայ գտնուելու այս առիթով տեղի ունեցող ոգեկոչման ձեռնարկներուն` իրենց ներկայութեամբ հաստատելու իրենց սէրն ու յարգանքը յոբելեարին հանդէպ, արտայայտելու իրենց վստահութիւնն ու հաւատարմութիւնը` անոր դաւանած ազգային սկզբունքներուն, նպատակներուն, աշխարհայեացքին: Բայց մանաւանդ` փաստը տալու իրենց...

Ինչպէս ծանօթ է մեր ժողովուրդի զաւակներուն, 2003-էն սկսեալ` տարիներէն իւրաքանչիւրը ձօնած ենք մեր հաւաքական կեանքին առնչուած դէպքի մը, երեւոյթի մը, արժէքի մը կամ մտահոգութեան մը: Տուեալ նիւթի ծիրէն ներս անհրաժեշտ վերլուծումը եւ շեշտաւորումները կատարած ենք, եւ ապա Մեր հայրական թելադրութիւնները փոխանցած` որ մեր ժողովուրդին: Յաճախ կարեւորութեամբ անդրադարձած ենք, որ եկեղեցին իր էութեամբ ու կոչումով դէպի ժողովուրդ ուղղուած առաքելութիւն է: Արդարեւ,...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Պատկերացուցէք զէնք մը, որ այնքան հզօր էր եւ առեղծուածային, որ ան փրկեց ամբողջ կայսրութիւն մը բազմաթիւ արշաւանքներէ, վախազդու դարձաւ թշնամիներուն, եւ անոր գաղտնի բաղադրատոմսը առեղծուած մնաց մինչեւ օրս: Բարի գալուստ յունական կրակի աշխարհ` Բիւզանդական կայսրութեան գաղտնի զէնքին նուիրուած այս յօդուածին: Զէնք մը, որ փոխեց հին պատերազմները եւ դարեր շարունակ պաշտպանեց արեւմտեան քաղաքակրթութիւնը: Յունական կրակի ծագումը Հելիոպոլիսի Կալինիկոսը` յունախօս...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 21-րդ դարու 3-րդ տասնամեակի 4-րդ տարին պիտի մտնենք այնպիսի պայմաններու մէջ, երբ աշխարհի զանազան բաժիններուն զինեալ տագնապները եւ պատերազմները թափ կը ստանան՝ շատ յաճախ անմեղ մարդիկ մսաղացներու զոհ դարձնելով: Կիներ, երեխաներ, տարեցներ իրենց կեանքը կը կորսնցնեն մեծ պետութիւններու եւ բարբարոս կազմակերպութիւններու, համաշխարհային վարձկանական խումբերու անհեթեթ խաղերուն պատճառով: Այնքան անհեթեթ, որ մարդիկ արդարացիօրէն հարց կու տան, թէ ինչո՞ւ այսքան...

Յորդանանի Շոուբակ (*) ամրոցին մէջ յայտնաբերուած հայերէն արձանագրութիւնները, ըստ նախնական տուեալներու, կրնան թուագրուիլ 17-18-րդ դարերով, Երեւանի պետական համալսարանի մշակութաբանութեան ամպիոնի ընդլայնուած խորհրդաժողովին յայտարարած է ամպիոնի վարիչ, հնագէտ Համլետ Պետրոսեան, որ վերջերս վերադարձած է Յորդանանէն: Ան պատմած է, որ արձանագրութիւնները, որոնց մասին ինք նախապէս յայտնած էր նոյեմբերի 28-ին իր Դիմատետրէն, այս տարուան օգոստոսին յայտնաբերած են Ֆլորանսի համալսարանի գիտնականները: Համլետ Պետրոսեան երկար...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «ՄԵՐ ՅԱՂԹԱՆԱԿՆԵՐԸ» Պատմութեան Գիրքերու Չորս Հատորները (1): «Հայաստանի ձիերը, ձիաւոր հերոսները, հեծելազօրը եւ յաղթանակները» յօդուածաշարքը սկսայ 6 փետրուար 2018-ին եւ միայն օգոստոս 2023-ին համացանցին մէջ գտայ խիստ արժէքաւոր` «Մեր յաղթանակները Ա., Բ., Գ., Դ.» քառահատոր, «Նորավանք»-ի պատմական հրատարակութիւնը` յաջորդաբար 2008, 2009, 2011 եւ 2012-ին լոյս տեսած (գիրքերը կարելի է ներբեռնել այստեղ` (2), (3), (4), (5) ), նախագիծի հեղինակ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Նոր տարուան առթիւ լաւ նուէր մը ստացայ «Հերկ եւ բերք» գիրքի հեղինակէն, որուն հետ երկար տարիներու մտերմութիւն ունիմ: Գիրքը միշտ ալ լաւ եւ հաւատարիմ ընկեր մը նկատած եմ: Հալէպի եւ Անթիլիասի մէջ Լեւոնին հետ յաճախ կը զրուցենք այն բոլոր հարցերուն մասին, որոնք մեր հաւաքական մտահոգութիւններուն մաս կը կազմեն եւ առհասարակ այս հատորին մէջ տեղ գտած են: Երբ...