Անդրադարձ

ՄՈՎՍԷՍ Ս. ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ  Այնճար, 1970, ամառ Այդ օրերուն մենք` պատանիներս, բաւականին չար էինք, եւ այնքան ալ դիւրին չէր մեզի խօսք հասկցնելը: Սակայն գիւղին մէջ երէց սերունդէն կար անձնաւորութիւն մը, որ ձեւը գտած էր իրեն հանդէպ յարգանք պարտադրելու (իր ցանկութեամբ անունը չենք հրապարակեր): Եկէք` պայմանականօրէն անուանենք զինք Յովակիմ: Ան մեզի հետ կը վարուէր ընկերաբար, հաւասարէ հաւասարի (գոնէ արտաքնապէս այդպէս  կը թուէր)...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ժամանակակից  ընկերութիւնը բռնուած է այլազան հաղորդամիջոցներու ցանցին մէջ: Նաեւ` հայկական: Անցեալին կային միայն ձեռագիր գիրքեր, որոնցմէ կ՛օգտուէին մասնաւորներ: Լրատուութեան բեմ էր ակորան (agora), հին Յունաստանի գիւղի կամ քաղաքի այն  բաց տարածութիւնը, ուր մարդիկ իրարու կը հանդիպէին եւ կը խօսէին: ԺԵ. դարուն Կիւթեմպերկ հնարեց տպարանը, որ սկիզբ եղաւ մշակութային մեծ յեղափոխութեան, եւ գիրը, գիրքը, գրականութիւնը գաղափարներու շրջագայութիւնը ընդհանրացուց, զանոնք...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Ահաւասիկ հայ ընթերցողին կարողացայ ներկայացնել «Բժիշկին խօսքը» շարքին եօթներորդ հատորը: «Բժիշկին խօսքը» շարքը կը բաղկանայ եօթը հատորներէ: «Բժիշկին խօսքը» շարքին եօթը հատորները ունին մէկ նպատակ` հայ անհատին եւ հայ հանրութեան հասցնել հայերէնով բժշկական եւ առողջապահական նիւթեր, գիտելիքներ եւ նորութիւններ: Անոնց հասցէն բժշկական դասը չէ, այլ միայն ու միայն` ժողովուրդը: Անոնք բժշկական մասնագիտական գիրքեր չեն: Առաջին վեց հատորներուն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Տօ՛, ի՞նչ ասեմ, ո՞ր մէկն ասեմ, Ինչ օյիններ չսարքեցին, Ամէն հնար ի զուր անցաւ, Կայ ու կը մնայ Դաշնակցութիւն» «Մեղաւոր է Դաշնակցութիւն» երգէն) ՀՅԴ Հայաստանի պատասխանատու մարմիններ եւ ընկերներ վերջին օրերուն դարձեալ ահազանգ կը հնչեցնեն Երեւանէն ու մարզային կեդրոններէ, թէ` նիկոլական վարչախումբը Դաշնակցութեան դէմ նոր արշաւ բացած է (ե՞րբ դադրած էր որ...): Տեղի կ՛ունենան խուզարկութիւններ, ձերբակալութիւններ, կան բանտարկուողներ:...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Երկնի վրայ ես գրում եմ` Հայրենիք, Բայց թխպում է, Ամպն է պատում երկինքը... Ամպի վրայ ես գրում եմ` Հայրենիք, Անձրեւում է Ու ցնդում է թուխ ամպը... Ես գրում եմ հողի վրայ` Հայրենիք, Բայց մնում է այն անհաղորդ, Անբարիք: Պայքարում եմ դարձնելու այն իմ տունը, Մարտնչում եմ, Քրտինք թափում, Նոյնիսկ ոթում արիւնս, Բայց մնում է նա անհաղորդ, անտարբեր, Լոկ...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Մեր երիտասարդ աշխատակիցին յօդուածին տեղ կու տանք` միաժամանակ որոշ վերապահումներ արձանագրելով, յատկապէս` եզրակացութեան մէջ տակաւին յստակ չեղող, բայց առաջադրուող  «քաղաքացիական հասարակութիւն» ձեւաւորելու գաղափարին շուրջ:  ԽՄԲ.  Աւելի քան հարիւրամեակ մը անցած է այն օրերէն, երբ Լիբանանի մէջ կազմաւորուեցան Ցեղասպանութենէն ճողոպրածներու առաջին գաղթօճախները: Հարիւր տարիներու ընթացքին լիբանանահայութիւնը անցած է ինքզինք իբրեւ հաւաքականութիւն սահմանող տարբեր գաղափարախօսական եւ  գաղափարաբանական հոսանքներէ ու ճիգերէ,...

ԱՐՄԷՆ ԱԲՂ. Խաչափայտին վրայ, հոգեվարքի պահուն, Փրկիչը խորիմաստ պատգամ մը կու տայ Իր չարչարակից մօր. «Ո՜վ կին, ահա քու որդիդ», եւ սիրելի աշակերտին` Յովհաննէսին. «Ահա՛ քու մայրդ»: (Յվհ. 19:26-27): Աստուածաշնչական այս հաստատումը մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսին կողմէ պարգեւ մըն է. Ան Իր մայրը իբրեւ օգնական եւ շնորհք` կու տայ աշխարհին, շնորհք` մանաւանդ եկեղեցւոյ եւ այն հաւատացեալներուն, որոնք դարերու ընթացքին պիտի...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Զաւէն Խանճեան` Հայց. աւետարանական եկեղեցւոյ կարկառուն աշխարհական ղեկավարներէն մէկը, այս աշխարհէն երկինք փոխադրուեցաւ ուրբաթ, 9 օգոստոս 2024-ին: Հանգուցեալին հետ ունէի 45 երկար տարիներու բարեկամութիւն մը: Ան իր անձին մէջ կը խտացնէր նկարագրի ազնուագոյն տարրերու ներկայութիւն մը: Իր բազմաբեղուն վաստակը այնքան ծաւալուն է, որուն անդրադառնալը անկարելի պիտի ըլլայ այս մահագրութեան էջերու սահմաններուն մէջ: Այսուհանդերձ, ստորեւ սեղմ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Դեռ ամիս մը չեղաւ. յուլիս 15-ին Լիզպոնի մէջ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան հայկական բաժնի տնօրէն դոկտ. Ռազմիկ Փանոսեանին հրաւէրով հաւաքուած էինք, երեսուն մտաւորականներ` երեք սերունդներէ, եռօրեայ խորհրդակցութեան, որ կը կոչուէր Հաւասարում Նորոգ:Նկարին կեդրոնը` Յարութիւն Քիւրքճեան, կը պատասխանէ Ծաւի Պիլալեանի եւ Յակոբ Կիւլլիւճեանի հարցումներուն: Ներհուն մտաւորական եւ ազնուագոյն Մարդ: Հմտութիւն ու համեստութիւն: Խորասոյզ, անդուլ աշխատանք ու ծաւալուն եւ գեղեցիկ մատուցում:...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 2015 թուականին «Ազդակ»-ի խմբագրական կազմը մտածեց եւ ծրագրեց յատուկ բացառիկ թիւ մը նուիրել ՀՅ Դաշնակցութեան հիմնադրութեան 125-ամեակին: Այդ բացառիկին մէջ ինծի վիճակուեցաւ պատրաստել անոր գրեթէ առիւծի բաժինը զբաղեցուցած 125 դէմք, դէպք եւ քաղաքական կեցուածք-յայտարարութիւն` 125 տարուան վրայ տարածուած: Բաւական սպառիչ եւ աշխատատար աշխատանք էր, եւ ես հիմա չեմ գիտեր, թէ ըստ արժանւոյն կատարա՞ծ եմ այդ իմ առաքելութիւնս, թէ՞...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յարութիւնին անսպասելի մահը նախ ցնցիչ էր, դժուար էր ընդունիլ, եւ ժամանակ կ՛ուզէր անդրադառնալու պատահածին,  ապա յիշատակներու ամբողջ հեղեղ մը յառաջացուց` իր պատճառած յուզումներով, ինչ որ դժուար է տրամաբանականօրէն արձանագրել: Իբրեւ մտաւորական անուններ` ծանօթ էինք իրարու, կարդացած էի իր կարգ մը փորձագրութիւնները «Ահեկան»-ի մէջ, մասնաւորաբար տպաւորուած` «Երկրորդ հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով» գրութեամբ, նաեւ ծանօթ էի իր «Փորձ տարագրութեան մասին» իսկապէս...

Հարցազրոյց Վահէ Կիւզէլիմեանին Հետ Իր Ընտանեկան Ծառի Պատրաստութեան Մասին, Որ Հաւանաբար Անհատապէս Պատրաստուած Ամենամեծ Հայկական Ընտանեկան Ծառն Է, Շուրջ 7000 Անդամներով` «Կիւզէլիմեան Ընտանեկան Ծառը» ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայ դատի հետապնդումին եւ սփիւռքահայերը իրենց արմատներուն եւ բնօրրանին հետ պորտակապով կապելու հետեւողական, հաստատ ու ներդաշնակ առաջադրանքին հաւատարիմ` ընտանեկան ծառի կարեւորութեան մասին նախորդ յօդուածս. «Իւրաքանչիւր սփիւռքահայ իր ընտանեկան ծառը եւ պապենական բնօրրանն ու տոհմը,...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Քանի մը օր առաջ ֆէյսպուքեան թափառումներուս մէջ հանդիպեցայ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի վերի բանաձեւումին, որ իբրեւ եզրայանգիչ խտացում, կը ներկայացնէր ան իր ունկնդիրներուն` բացատրելով, թէ ինչո՛ւ ինք կը հետապնդէ խաղաղութեան իր օրակարգը: Ըսելէ ետք, թէ պատմութեան մէջ մեր կեանքը եղած է անարդիւնք մաքառում` ի խնդիր անիրականանալի երազանքներու, որոնք պատճառ դարձած են մեր անվերջանալի տառապանքներուն: Մեր կեանքը եղած է մշտատեւ...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Որքան բան փոխուած է մեր հանրային կեանքին մէջ: Կայ իրականութիւնը, որուն մասին շատ քիչ կը խօսինք, եւ կայ «եթերային իրականութիւն»-ը, որ բոլոր առումներով կը ներկայացուի իբրեւ վաւերական ճշմարտութիւն: Երկրորդի պարագային գոյները շատ աւելի վառ են, գործիքները` շատ, եւ տեսականին` պերճագեղ: Ու այս բոլորին մէջ կայ մեծ ճիգ մը` փաստելու համար, թէ ո՛վ է իսկական հայը, ո՛վ է ճշմարիտ...

Կազմ – Փափուկ (Բ. եւ համալրուած տպ.) ISBN – 978 9933 445 393 Չափ – 21 x 13,5 սմ. Էջ – 216 Լուսանկարներ – 86 Կշիռ – 260 կրամ Հրտ. տարի – Յուլիս 2024 Հրատարակիչ – Կիլիկիա հրատարակչատուն Գինը – 20 ԱՄՆ տոլար Ստանալու համար դիմել – www.ciliciabooks.com Հնչակեան կուսակցութիւնը առաջին յեղափոխական սոցիալիստական կուսակցութիւնն էր Օսմանեան կայսրութեան եւ Պարսկաստանի մէջ։...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Յայտնապէս սովորական հանդիպումի մը մասին չէ վերեւի ակնարկը, այլ ոգեկան ապրումները վերաջրդեղելու եւ գաղափարական աշխարհին հորիզոնը դէպի անհունը տարածելու հաստատ համոզում մըն է, այլապէս պարտքը` դաշնակցական իրերայաջորդ սերունդներու, որ կարենան տոկալ եւ դիմակայել երէկի որոգայթները եւ այսօրուան` հակառակորդ թէ թշնամի զանգուածներու կողմէ յարուցուած հնաբոյր ու սին բարբաջանքները, հակադաշնակցական մոլուցքը: Այլ խօսքով` դաշնակցական գրականութեան հարուստ աւանդին քաջածանօթ ըլլալու հանգամանքը...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Տարուան ամէնէն աւելի արձակուրդային ամիսին` օգոստոսին, դէպքերը, որոնք իրարու կը յաջորդեն, չեն ստեղծեր խուճապային այն մթնոլորտը, որուն վարժ դարձանք անցնող տարիներու ընթացքին: Կազայի մէջ վայրագութիւնները կը շարունակուին, Իրանն ու Հըզպալլան իրենց խոստացած խիստ հակադարձութիւնը չեն կատարեր, Փարիզի Ողիմպիական խաղերու փակումին հետ մոռացութեան կը տրուի բացման իւրօրինակ արարողութեան գայթակղութիւնը, աշխարհ կը սպասէ Միացեալ Նահանգներու նախագահական ընտրութեան հանգուցալուծումին, Ուքրանիան կը...

Ա. Մ. Օսմանեան կայսրութեան տարածքին, հայկական գաւառներուն մէջ, հայ ժողովուրդին անլուր տառապանքները հասած էին իրենց ծանրագոյն աստիճանին: Սասնոյ 1894-ի հերոսական ինքնապաշտպանութեան ճնշումը եւ անոր յաջորդած համիտեան 1895-1896-ի համատարած կոտորածները յուսալքութեան մատնած էին ժողովուրդը: Ազատագրական պայքարը յառաջ մղելու եւ ժողովուրդին կորովը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ էր ինքնապաշտպանութենէն յարձակողականի անցնելու մարտավարութիւնը: Որոշուեցաւ գրաւել Պանք Օթոմանը: Յեղափոխականներուն նպատակն էր նախ ցնցիչ հարուած մը տալ...

Նիւթ` Սփիւռքի Քաղաքական Գործօնի Վերաիմաստաւորման Հրամայականը ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Նիւթին խորագիրը երեք ենթաբաժիններու վերածած եմ. Ա)   ՍՓԻՒՌՔ Բ)   ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԳՈՐԾՕՆԻ ՎԵՐԱԻՄԱՍՏԱՒՈՐՈՒՄ Գ)   ԻՆՉՈ՞Ւ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆ Է Սկսինք առաջինէն` սփիւռքէն: 1) Առաջին բառը «սփիւռքն» է: Ինչպէ՞ս  պիտի բացատրենք  «սփիւռք» հասկացողութիւնը:  Կ՛ենթադրեմ, թէ համաձայն կ՛ըլլանք, եթէ ըսուի, որ սփիւռքահայութիւնը տարբեր ինքնութիւններով զարգացող, բազմալեզու, բազմամշակութային ազդեցութիւններու ենթակայ բազմաշերտ  իրականութիւն մըն է ` հայ ազգի 2/3-ը...

ՏՈՔԹ. ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Քանի մը ամիս առաջ «Ազդակ» օրաթերթին մէջ գրած էի յօդուած մը, որուն վերնագիրն էր` «Մոռցուած հրեշտակներ», հոն յիշած էի կարգ մը կարեւոր անձերու մասին, որոնք Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին իրենց կարողութեան սահմաններուն մէջ օգնած էին մեզի: Այդ անձերէն մէկը Լեզլի Տէյվիս (Leslie Davis) անունով ամերիկացի փաստաբան մըն էր, որ ետքը դիւանագիտական շարքերուն մէջ մտաւ եւ հիւպատոս  նշանակուեցաւ Խարբերդի ...