Խմբագրական

Հայաստանեան-արցախեան, միջինարեւելեան թէ լիբանանեան կացութիւնները չքաջալերեցին, որ «Ազդակ» վերադառնայ առկայ լսարաններու իր շարքին: Այս երեք ուղղութիւններուն վրայ ստեղծուած կացութիւնը պատճառ դարձաւ, որ նոյնիսկ առցանց լսարաններու շարքը որոշ ժամանակի համար ընդհատուի: Յատկապէս Արցախի կորուստով պայմանաւորուած առցանց լսարանները դադար առին: Անոնք նոր վերսկսան ազդարարելով, որ յառաջիկայ ամիսներուն «Ազդակ» պիտի մղէ իր շուրջ համախմբուած փորձագիտական մարդուժի ներկայացուցիչները, որ դասախօսութիւններով արծարծեն Արցախի ժողովուրդի իրաւունքներու...

Տարեփակի աւանդութիւնը պէտք է շարունակուի: «Ազդակ» խմբագրաշարքով կը ներկայանայ իր ընթերցողներուն` լոյսին բերելու համար փակուող տարուան հիմնական աշխատանքային ուղղութիւնները: Անշուշտ նաեւ այն, որ տարբեր հանգամանքներով պայմանաւորուած չյաջողեցանք իրականացնել: Եւ` այն, որ կը ծրագրենք իրականացնել յառաջիկային, եթէ անշուշտ յատկապէս երկրին մէջ ռազմաքաղաքական վիճակը եւ անոր կապուած տնտեսական  պայմանները թոյլատրեն: Տարին շատ ծանր էր նախ համահայկական տարողութեամբ: Կորսնցուցինք մեր երկրորդ հանրապետութիւնը: Պէտք...

Ազրպէյճանի նախագահի խորհրդականը «խաղաղասիրական» յայտարարութիւններ  կատարած է` ընդգծելով, որ Հայաստանն ու Ազրպէյճանը կը գտնուին ամէնէն խաղաղ շրջափուլին մէջ: Պաքուէն եւ Անգարայէն հրապարակուած էին համահունչ յայտարարութիւններ, փոխանցելու համար, որ պատասխանատուութիւնը կը գտնուի հայկական կողմին մօտ, դէպի խաղաղութեան պայմանագիր հաստատուն քայլեր առնելու առումով: Հիմա, իբրեւ փաստ օրինակ կը բերուի գերիներու վերադարձը, սահմանային հանգստութիւնը, հաստատելու համար, որ վերջին եռամիսը 30-ամեակի ամէնէն խաղաղ եւ...

Բանակի հրամանատարին պաշտօնավարման ժամկէտի յետաձգումի օրակարգը հանգուցակէտի վերածուած էր լիբանանեան պետական դաշտին մէջ: Սահմանադրութեան համապատասխան իրաւադրոյթներու մեկնաբանութիւններ, անվտանգային հարցեր, կառավարութեան եւ խորհրդարանի իրաւասութեան դաշտի ճշդումի քննարկումներ եւ այդ ուղղութեամբ պարանաձգութիւններ: Բայց նաեւ` միջազգային ճնշումներ, ֆրանսացի պատուիրակի այցելութեան ընթացքին փոխանցուած պահանջներ եկան համոզելու, որ հարցը, ինչպէս լիբանանեան մակարդակի վրայ ճշդելի որեւէ բանալի խնդիր, ներգրաւած է տարածաշրջանային խաղ թելադրող պետութիւնները: Առաջին մօտեցումով...

ՄԱԿ-ը հերթական անգամ Համաս-Իսրայէլ պատերազմի հրադադարի  բանաձեւ կ՛որդեգրէ պահանջելով անմիջապէս եւ առանց նախապայմաններու ազատ արձակել բոլոր գերիները եւ կռուող երկու կողմերու յարգումը միջազգային օրէնքին, մասնաւորաբար ինչ կը վերաբերի քաղաքայիններու պաշտպանութեան: Բանաձեւը հաւասար հեռաւորութիւն կը պահէ եւ ատով իսկ կը հակադրուի Իսրայէլի մօտեցումին, յատկապէս զինադուլ հաստատելու նախապայմանային դիրքորոշումին: Ուշագրաւ է Պաղեստինեան իշխանութիւններու ողջունումը բանաձեւի որդեգրումին առիթով, ինչ որ կը նշանակէ, որ...

Երեւանի եւ Պաքուի միջեւ կայացած համաձայնութեամբ գերիներու ազատ արձակումի վերաբերող միացեալ յայտարարութիւնը կը շարունակեն ողջունել պետութիւնները: Միջազգային օրինաչափ երեւոյթ կարելի է սեպել նման ողջունաշարք մը, յատկապէս երբ հակամարտող կողմեր համաձայնութեան կու գան որոշ կէտերու շուրջ: Այս շարքէն կ՛առանձնանայ Քանատան, որուն արտաքին գործոց նախարարութեան այս առիթով կատարած յայտարարութիւնը շատ կարեւոր հիմնադրոյթներ ներառած է: Այսպէս. արտաքին գործոց նախարարութեան յայտարարութեան մէջ արձանագրուած է....

Արցախի հարցով Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցչական տան լսումներուն առընթեր յայտարարողական մակարդակի վրայ լարուած էին Ուաշինկթընի եւ Պաքուի յարաբերութիւնները: Հասցէական սուր քննադատութիւններու դիմաց Պաքուի առաջնորդը նոյնիսկ խօսած էր Ուաշինկթընը  իբրեւ միջնորդ Հայաստան-Ազրպէյճան բանակցութիւններուն չընդունելու մասին: Իրավիճակ փոխուած է. Եւրոպայի եւ Եւրասիոյ հարցերով Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի օգնական Օ՛Պրայընի Ազրպէյճան կատարած այցելութեամբ: Այս առիթով Ազրպէյճանի ղեկավարը նշած է, որ Ուաշինկթընը, հաշուի առնելով...

Համասի հարցով Ուաշինկթըն - Անգարա տարակարծութիւնը թատերական էութիւն ունենալու տպաւորութիւնը կը ձգէ: Միացեալ Նահանգներու ելեւմուտքի նախարարի ահաբեկչութեան եւ ելեւմտական հարցերու տեղեկահաւաքի հարցերով օգնականը Թուրքիա այցելութեան ընթացքին Համասի հետ Անգարայի յարաբերութիւններուն նկատմամբ Ուաշինկթընի խոր մտահոգութիւնը յայտնած էր` կոչ ուղղելով, որ Համասի ֆինանսաւորումը շարունակելու պարագային Թուրքիան ծանր հետեւանքներ կրնայ կրել: Համասի հովանաւոր եռեակը կը բնութագրուի ռազմական ուղղութեամբ Իրանով, ֆինանսական` Քաթարով, իսկ գաղափարախօսական`...

Ֆրանսայի յատուկ պատուիրակին հերթական այցելութիւնը կը զուգադիպէր Համաս-Իսրայէլ պատերազմի զինադուլի փուլին, առ երեւոյթ ստեղծելով այն տպաւորութիւնը, որ զինադուլի հաստատման առընթեր միջազգային ընտանիքը վերստին պիտի կեդրոնանայ Լիբանանի նախագահութեան ընտրութեան օրակարգին վրայ: Զինադուլի երկարաձգման վերջին բանակցութիւնները արդիւնք չեն տուած: Չի նշանակեր անշուշտ, որ անոնք պիտի չշարունակուին, մանաւանդ եթէ նկատի ունենանք  Սպիտակ տան յայտարարութիւնը, թէ մարդասիրական զինադուլի երկարաձգման աշխատանքը պիտի շարունակուի: Այս պայմաններուն...

ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովի որդեգրած բանաձեւը Իսրայէլէն պահանջելու, որ հեռանայ Կոլանի բարձունքներէն,  միջազգային ընտանիքի որդեգրած ընդհանուր քաղաքականութեան մէկ օղակն է: Բանաձեւը բնականաբար պարտադիր բնոյթ չունի, սակայն միջազգային ընտանիքի կեցուածքն է, որ կրնայ իբրեւ ճնշամիջոց, համապատասխան յղումով արծարծուիլ Թել Աւիւի նկատմամբ այս կամ այն պետութեան կողմէ, տարբեր առիթներու: Մինչ Կազայի ուղղութեամբ կը սաստկանան զինադուլը տեւական դարձնելու ճնշումները: Կարճատեւ երկարաձգումները մարտավարական նշանակութիւն ունին...

Իսրայէլ-Համաս պատերազմի կանգառային այս փուլը հիմնականին մէջ գերիներու փոխանակման համար է: Փուլ առ փուլ կ՛իրականացուի համաձայնուած փոխանակումը: Փոխանակման առաջին փուլի ամբողջացումէն ետք, ըստ յայտարարութիւններու կը վերսկսին զինուորական գործողութիւնները: Այս տրամաբանութիւնը կ՛ըսէ, որ երկրորդ զինադուլը կը պայմանաւորուի գերիներու փոխանակման երկրորդ փուլով, երկու կողմերէն ազատ արձակելի գերիներու թիւերու շուրջ համաձայնութենէն ետք: Եւ այսպէս շարունակ: Թել Աւիւը յայտարարած է, որ պատերազմական գործողութիւնները պիտի...

Լիբանանի անկախութեան նշումը ներկայ պայմաններուն մէջ հեռու է տօնական ըլլալէ: Անկախութեան տօնի նշումին պետական աւագանիի համախմբումը, եռանախագահութեան մէկտեղումով փոխանցուած միջհամայնքային համակեցութեան խորհուրդը եւ անոնց դիմաց զինեալ ուժերու շքերթը արդէն յուշ են լիբանանցի ժողովուրդին համար: Չունինք հանրապետութեան նախագահ, չունինք ամբողջական լիազօրութիւններով գործող վարչապետ. կը շարունակէ պաշտօնավարել խորհրդարանի նախագահը, որուն վերապահուած հիմնական առաքելութիւնը հանրապետութեան նախագահի ընտրութիւնը յաջողցնող խորհրդարանի նիստի կայացումն է: Այս...

Կարմիր ծովուն մէջ հուսիներու կողմէ իսրայէլեան նաւու գրաւումը տարատեսակ կանխատեսումներու դուռ բացաւ: Նախ տեղեկաուական-վերլուծական դաշտը արագօրէն նախանշեց, որ իրադարձութիւնները այս ձեւով դուրս պիտի գան Կազայի սահմաններէն եւ տարածաշրջանային բնոյթ հաղորդեն պատերազմին: Միայն տեղեկավերլուծական դաշտին չէին վերաբերեր այս ենթադրութիւնները: Իսրայէլեան բանակին բանբերը յայտնեց, որ նաւուն առեւանգումը «համաշխարհային տարողութեամբ վտանգաւոր դէպք է»: Իսկ Իսրայէլի վարչապետին գրասենեակը նաւուն գրաւումը նկատեց իրանեան «ահաբեկչական» արարք...

Հայաստանի վարչապետը Ազգային ժողովին մէջ հայրենասիրութիւն յղացքին նոր սահմանում կատարեց: Կեդրոնացաւ հայրենիք-պետութիւն նոյնացումի տեսութեան վրայ: Մանրամասնեց` ըսելով. «Հայրենիքը պետութիւնն է, կը սիրես հայրենիքդ` հզօրացո՛ւր պետութիւնը, եղի՛ր օրինապահ եւ վճարէ` հարկերդ»: Պետութիւնը  պարզ է, որ ազգի մը կազմակերպուածութեան բարձրագոյն մակարդակն է. համակարգ է, որուն կը ձգտի ամէն ազգ  գերիշխան եւ ազատ ապրելու համար իր հայրենիքին մէջ: Հայրենիքը սակայն, մեր նման ժողովուրդներուն...

Ազրպէյճանի նախագահը  ԵԱՀԿ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահին կազմակերպած ընդունելութեան  ընթացքին նշած է, որ իբրեւ թէ Ազրպէյճանը ներկայացուցած է համակեցութեան եւ վերադարձի իրաւունքի վերաբերեալ  յստակ եւ թափանցիկ ծրագիր, իսկ Հայաստանը մերժած է ազրպէյճանցիներու Հայաստան վերադառնալու իրաւունքը եւ այդ կապակցութեամբ որեւէ տեսակէտ չէ ներկայացուցած: Այս լրատուութեան մէջ քանի մը հանգամանք կայ, որ պէտք է լուսարձակի տակ առնել: Առաջինը այն է, որ Արցախի ժողովուրդի...

Թուրքիոյ նախագահը վերստին արծարծած է թուրքեւազրպէյճանական դաշինքին նախապայմանը ուղղուած հայկական կողմին: «Զանգեզուրի միջանցք»-ը նախ ուղղութիւն կը փոխէ, յետոյ` գրաւչութիւն, ապա կը մեկնաբանուի Հայաստանի շրջանցումով, յետոյ վերստին կը սպրդի յայտարարութիւններու բովանդակութեան մէջ, կը վերածուի Նախիջեւան-Ազրպէյճան հաղորդուղիի, կը կորսուի յանկարծ ընդհանուր ապաշրջափակման ոլորապտոյտներուն մէջ, հիմա ալ Ուզպէքիստանի մէջ Թուրքիոյ նախագահին ճամբով կը վերածուի խաղաղութեան հաստատման նախապայմանի, իբրեւ Ազրպէյճանը Նախիջեւանին կապող փոխադրական գիծ,...

ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղարի յայտարարութիւնը` հրատապ հրադադար հաստատելու Կազայի մէջ,  չ՛առարկայանար, պարզ այն պատճառով, որ Իսրայէլ որեւէ ձեւով մտադիր չէ կրակը դադրեցնելու: Առաջադրուածը Կազայի ժողովուրդին տեղահանումն է եւ Համասի արմատական ոչնչացումը: Ընդհանուր քարտուղարը հաստատած է նաեւ, որ այսպիսով Կազան կը վերածուի երեխաներու հաւաքական գերեզմանի: Պահանջը  երկու կողմերուն ուղղուած ըլլալու տարրեր ունի, որովհետեւ ան նկատած է, որ Կազայի ժողովուրդին կենդանի վահանի դեր...

Զանգեզուրի միջանցքին աշխարհագրական ուղղութեան փոփոխութիւնը համընկնեցաւ 3+3 ձեւաչափի Իրանի մէջ կայացած հանդիպումին: Առաջինը այս մասին ազդարարեց Թուրքիոյ նախագահը: Հետեւեցան Պաքուի ներկայացուցիչներուն համահունչ յայտարարութիւնները: Միջանկեալ հրապարակումներ եղան անշուշտ թէ՛ Անգարայէն եւ թէ՛ Պաքուէն, որոնք մտածել տուին միջանցքի մասին կատարուող նոր յայտարարութիւններուն խուսանաւումնային բնոյթ ունենալուն մասին: Սակայն միջանցքին իրանեան ուղղութեան մասին կատարուող հետզհետէ պաշտօնական յայտարարութիւնները սկսան համոզել դիպաշարին հետեւողը, որ ապաշրջափակման նոր...

Իսրայէլեան խոստացուած ցամաքային ներխուժումը դէպի Կազա կը յետաձգուի կամ կ՛առկախուի: Քանի մը հանգամանք նկատի պէտք է ունենալ որոշումի գործադրութեան առկախման երեւոյթին դիմաց: Նախ այն, որ Թել Աւիւը փորձ կը կատարէ  միջազգային  հանրութեան համոզելու, որ ինք կ՛ուզէ տարանջատել ժողովուրդը «ահաբեկչական միաւոր»-էն: Առիթ կու տայ, որ ժողովուրդը տեղաշարժուի դէպի հարաւ: Այս տարանջատումի փորձը հեզասահ չ՛ընթանար անշուշտ: Նախ այնպէս չէ, որ ժողովուրդը զանգուածային...

Արցախեան վերջին միօրեայ պատերազմէն ետք կարելի է արձանագրել, որ եռակողմ յայտարարութիւնը չեղեալ նկատուած է: Եռակողմի ամբողջ հանգոյցը 9-րդ կէտն է, այլ խօսքով` տարածաշրջանի ապաշրջափակումը: Եռակողմը հրադադարի յայտարարութեան սահմաններէն շատ հեռու գացած է եւ անցած տնտեսաքաղաքական նոր յարաբերութիւններու, առանց անուանապէս յիշելու, ըստ էութեան սակայն ներգրաւելով տարածաշրջանային ուժեր` Իրանէն մինչեւ Վրաստան, անցնելով Թուրքիայէն, Ռուսիայէն եւ Ազրպէյճանէն: Մէջբերենք 9-րդ կէտը. կ՛ապաշրջափակուին տարածաշրջանին մէջ...