Յօդուածներ

ԳՐԻԳՈՐ ՂԱԶԱՐԵԱՆ Թուրքիայի ամենահին քաղաքական կուսակցութիւնն է Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցութիւնը (ԺՀԿ), կամ այնպէս որ Թուրքիայում են ասում` Ճէ. Հէ. Փէ. (Ճոմհուրրիէթ հալք փարթիսի): Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցութիւնը (ԺՀԿ) հիմնուել է 1923 թուականին, հիմնադրուել է Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի կողմից, որը եղել է Թուրքիայի Հանրապետութեան հիմնադիրը` Օսմանական կայսրութեան տապալուելուց յետոյ: ԺՀԿ-ն տասնամեակներ եղել է Թուրքիայում իշխանութեան գլուխ, այժմ համարւում է կառավարութեան ամենագլխաւոր ընդդիմադիր կուսակցութիւնը: ԺՀԿ-ն...

ՍԵՒԱՆ ՇԱՀՊԱԶԵԱՆ Հակառակ տիրող արհաւիրքին, ճգնաժամային պայմաններուն, յուսալքիչ վայրկեաններուն, սրտաճմլիկ եւ անմարդկային պատկերներուն, բայց եւ այնպէս կազմաւորող եւ վերաշինող հայն էր, որ գիտակից իր առաքելութեան եւ իր ազգային պատկանելութեան` հաւատարիմ մնաց իր մարդկային սկզբունքներուն` մինչեւ վերջին հայու ներկայութեան, տէր կանգնելու գաղութին եւ անոր զաւակներուն: Անցնող հինգ տարիներու տագնապալի վիճակը ոչ մէկ ձեւով կասեցուց ընթացքը: Գաղութիս մէջ գործող եւ աշխուժ ներկայութիւն...

ՅԱԿՈԲ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ «Դուն, հայու լակոտ, դուն ամէնէն շուտը կը փոխուիս անասունի, եթէ օր մը իսկ մնաս առանց վիշտի» (Շահան Շահնուր) Այսօր սուրիահայերու նոր գողգոթան տեսնելով` կը մտածեմ Շահնուրի գրածին մասին «Նահանջը առանց երգի» վէպին մէջ` «Դուն, հայու լակոտ...»: Մենք հարիւր տարի առանց վիշտի կ՛ապրէինք, անասո՞ւն դարձած էինք, որ նոր վիշտի մը մատնեցին մեզ... Ինչո՞ւ Շահնուրի այս բնութագրումը, որ անէծքի կը...

ԼԱԼԱ ՄԻՍԿԱՐԵԱՆ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ Ետեւը սո՜ւր, առաջը ջո՜ւր, Սո՜ւգ, վայնասո՜ւն, իրարանցո՜ւմ... Յ. ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ Նախնադար կամ միջնադար կ՛ըսենք յաճախ, երբ կ՛ուզենք յետամնացութիւն կամ վայրագութիւն նշել: Մինչդեռ լաւ գիտենք, թէ վայրագութիւնը կապ չունի դարաշրջանին հետ: Դարաշրջանը չեն ընտրեր, այլ կ՛ապրին, ըսած է բանաստեղծ մը: Հոն է հարցը, թէ ինչպէ՞ս կ՛ապրին կամ ինչպէ՞ս կը սորվեցնե՛ն ապրիլ: Մարդու բնոյթի ստորին կամ յոռեգոյն գիծերն է, որ կարելի...

Տարի մը առաջ այս օրերուն մեզմէ հեռացաւ սիրուած, 70-ական թուականներուն «Ազատամարտ»-ի անդամ, ակումբի ու հայ ժողովուրդի դատի պաշտպան, զուարթամիտ, ընկերասէր, համակ եռանդ ու ծառայասէր Անդրանիկ Սէիսեանը: Ան ամէնօրեայ ներկայութիւն էր ակումբին մէջ, սիրուած էր բոլորէն` ընկերներէն եւ համակիրներէն: Կեանքի պայքարի դրօշը բարձր բռնած, հակառակ վերջին տարիներու դժուարութիւններուն, միշտ աջուձախ կը վազէր քարէն հաց հանելու համար: Գրեթէ ամէն առաւօտ կը հանդիպէինք...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ-ԳՈՒԶՈՒԵԱՆ Դուռը կը բացուի Ու դուրս կը ցայտէ հոտը. Տարիներու ընդերքէն եկող, կեանք մը ամբողջ իր շալակին` Կը զարնէ ու կը տապալէ զիս ակնթարթի մէջ, Կարծես ըսելով. Ո՜չ. չես կրնար մոռնալ զիս: Աչքս կը բանամ մշուշոտ հեռո՜ւն... Մոմի լոյսին տակ, մանկութեան գիրկը: Շուրջս ամբոխը աչքերը վեր յառած կը փսփսայ... Աղօտ է լոյսը: Սարսուռ մը կը սահի ողնայարս ի վար,...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Վերջին ամիսներուն Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատունէն լոյս տեսաւ քանդակագործ Զաւէն Խտըշեանի «60 տարուան ստեղծագործութիւն» խորագիրը կրող ալպոմը: Նոյն առիթով «Լիւսի Թիւթիւնճեան» պատկերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ քանդակագործի ալպոմին մակագրութիւնն ու քանդակներու ցուցահանդէսը` հովանաւորութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանի եւ նախագահութեամբ տէր եւ տիկին Յովիկ եւ Մարալ Քիւրքճեաններուն: Վաստակաշատ արուեստագէտի 60-ամեայ ստեղծագործական ուղիին մասին աւելի մօտէն...

«ՀԱՅԵՐՆ ԱՅՍՕՐ» Դեկտեմբերի 22-ին Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւնների Ազգային Ակադեմիայի  պատմութեան հիմնարկում տեղի է ունեցել պատմաբան, «Օրէնքի ուժով» իրաւապաշտպան հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Արմէն Մարուքեանի «Հայոց ցեղասպանութեան հիմնահարցը համաշխարհային քաղաքականութեան ազդեցիկ դերակատարների` Թուրքիայի հետ յարաբերութիւնների պարունակում» գրքի շնորհահանդէսը: Եռալեզու (հայերէն, ռուսերէն եւ անգլերէն) մենագրութիւնում ներկայացուած են համաշխարհային քաղաքականութեան ազդեցիկ դերակատարների` Ռուսաստանի, Միացեալ Նահանգների եւ Եւրոմիութեան` Թուրքիայի հետ յարաբերութիւնների ներկայ վիճակը եւ այդ...

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖԵԱՆ Գագիկ Յարութիւնեան «Ամէն անգամ, երբ Ազրպէյճանի զինուած ուժերը Հայաստանի Հանրապետութեան դէմ կիրառում են գնդացիրներ, ականանետներ եւ հրետանային սարքաւորումներ, նրանք կրակում են Ասթանայի, Տուշանպէի եւ Պիշքեքի, Մոսկուայի եւ Մինսքի ուղղութեամբ», Մոսկուայում կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակերպութեան հաւաքական անվտանգութեան խորհրդի նստաշրջանում ասել էր Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանը եւ անդրադարձել հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակերպութեան հաւաքական անվտանգութեան խորհրդի սեպտեմբերեան նստաշրջանում ձեռքբերուած...

ԶՈՄ-ի «Զաւարեանական» էջ-ի յանձնախումբը հարցազրոյց մը ունեցաւ ընկերներ Վաչէ Փափազեանի, Լեւոն Աւետանեանի, Շաղիկ Չափարեանի, Հրակ Գարագաշեանի եւ Հրակ Տէտէեանի հետ` Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան յառաջիկայ տարիներու մարտահրաւէրներն ու ծրագիրները թեմայով: ՀԱՐՑՈՒՄ.-  Յառաջիկայ 10 տարիներուն ՀՅԴ-ի կարեւորագոյն ուղղութիւնը ի՞նչ պէտք է ըլլայ: Ի՞նչ է ուսանողութեան դերը: ՎԱՉԷ ՓԱՓԱԶԵԱՆ.- Յառաջիկայ տասը տարիներուն  ՀՅԴ-ի ռազմավարական թիրախները կրնան երկու ուղղութիւն ունենալ: Ա) Ժողովուրդին ցաւը թեթեւցնող,...

Այսու կու գամ քանի մը տեսակէտեր պարզաբանելու «Ընկերը եւ Դաշնակցութիւնը» վերնագիրով Նժդեհ Մկրտիչեանի յօդուածին շուրջ, որ հրատարակուեցաւ 11 դեկտեմբեր 2015 թուականին «Ազդակ» օրաթերթի Զաւարեանական էջին մէջ: «Ընկեր» բառին արմատներէն սկսելով` ընկեր «միասին ուտելու» գաղափարն է, հաց ու աղ բաժնեկցիլն է, սեղանակից ըլլալն է, որ ինքնին հին խորհրդապատկեր մըն է: Ընկերը այն անձն է, որ կը հպարտանաս, ընկերը այն անձն է,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Եթէ ես շահիմ Խաղաղութեան Նոպէլեան մրցանակը, ատիկա շատ մեծ կարելիութիւն պիտի ըլլայ ինծի համար, բայց եթէ չստանամ այդ մրցանակը, կարեւոր չէ, որովհետեւ իմ նպատակս Խաղաղութեան Նոպէլեան մրցանակ ստանալը չէ, իմ նպատակս է խաղաղութիւն ունենալ, իմ նպատակս է   իւրաքանչիւր երեխայի կրթութիւնը տեսնել»: ՄԱԼԱԼԱ ԵՈՒՍԱՖԶԱՅ Մալալա Արեւմտեան աշխարհին, ինչպէս նաեւ Միջին Արեւելքի երկիրներու մեծ մասին մէջ ուսում ստանալու աղջիկներու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Կարին (Կարինի Օրիորդաց վարժարան) 19-րդ դարուն աղջիկները տղոց հաւասար ուսում չէին ստանար: Հարուստներու աղջիկները քիչ մը հայերէնի եւ քիչ մըն ալ ֆրանսերէնի անձնական դասեր կ’առնէին, իսկ աղքատները ատոնցմէ ալ զրկուած էին: Հայ կնոջ ընկերային եւ իրաւական կացութեան համար պայքարած առաջին գրագիտուհին եղած է Սրբուհի Տիւսաբ (1841-1901): Ան կը շեշտէր, որ կիները այրերու հաւասար կրթութիւն պէտք է ստանան:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մուզուն Մալալա Եուսաֆզա երբ երկու տարի առաջ ճամբորդեց Յորդանանի հետ Սուրիոյ սահման` հանդիպելու համար պատերազմէն փախչող գաղթականներու, ան լսեց աղջկան մը մասին, որուն  մարդիկ կ՛անուանեն` «Սուրիոյ Մալալան»: Պարմանուհի Մուզուն Ալմելլեհա գաղթակայանին մէջ վրանէ-վրան կը շրջագայէր` յորդորելով ջղագրգիռ ծնողները` իրենց դուստրերը դպրոց ղրկել, ամուսնացնելու փոխարէն: Գաղթակայանին մէջ, երբ Մալալա կը զրուցէր խումբ մը աղջիկներու հետ, անոր մօտեցաւ պարմանուհի...

Յունուար 26-ին Եւրոպական խորհուրդի խորհրդարանական վեհաժողովին մէջ (ԵԽԽՎ) կը նախատեսուի քննարկել երկու զեկուցում, որոնք ունին հակահայկական բովանդակութիւն: Անոնք են` բրիտանացի խորհրդարանական Ռոպըրթ Ուոլթըրի «Բռնութեան աճը Լեռնային Ղարաբաղի եւ Ազրպէյճանի միւս բռնագրաւուած տարածքներուն մէջ» եւ Պոսնիա - Հերցեկովինայի ներկայացուցիչ Միլիցա Մարքովիչի` «Ազրպէյճանի սահմանամերձ բնակավայրերու բնակիչները կանխամտածուած կերպով կը զրկուին ջուրէ» զեկուցումները: ԵԽԽՎ-ի քննարկած հակահայ բանաձեւերու թղթածրարը որոշ պատմական ունի. Յիշեցման կարգով...

ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան Սուրբ Ղազար վանքին մէջ յունուար 6-ին տեղի ունեցաւ բացումը Շաւարշ եւ Արփիկ Միսաքեաններուն նուիրուած ցուցահանդէսին` ներկայութեամբ Վենետիկի զանազան շրջաններէն շուրջ 150 իտալահայերու, միաբաններու, Իտալիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Սարգիս Ղազարեանի, նախագահութեամբ միաբանութեան վանահայր Եղիա վրդ. Քիլաղպեանի: Ներկաները եկած էին մասնակցելու վանքի եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցող Սուրբ Ծննդեան եւ ջրօրհնէքի արարողութիւններուն: Յետ ծիսակատարութեան, բոլոր մասնակիցները հրաւիրուեցան սեղանատուն`...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Ազգայիններու Հոյլ Մը Պարգեւատրուեցաւ Բերիոյ Հայոց Թեմի Ծառայութեան Շքանշանով Կիրակի, 10 յունուար 2016-ի առաւօտեան, Հալէպի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, յընթացս Ս. պատարագի, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ   Շահան արք. Սարգիսեան կարդաց Արամ Ա. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսի «Ծառայութեան տարուան» նուիրուած սրբատառ կոնդակը: Յետ Ս. պատարագի, եկեղեցւոյ ներքնասրահին մէջ, Բերիոյ հայոց թեմի Ազգ. վարչութեան նախաձեռնութեամբ, սուրիահայ 13 ազգայիններ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Ցեղասպանութեան հարիւրամեակի տարին էր: Կարծես չէին բաւեր մեր տուած մէկուկէս միլիոն նահատակները, 2015-ի վերջին երկու ամիսներուն, մեր ընտանեկան եւ ընկերային անմիջական շրջանակին մէջ ունեցանք տասնեակ մը կորուստներ: Շաբաթը քանի մը անգամ եկեղեցի ու գերեզմանատուն կը յաճախէինք, որմէ ետք` աւանդութիւն դարձած հոգեճաշը: Մեր հայկական աւանդութիւններուն համաձայն, յուղարկաւորութենէ կամ քառասունքի հոգեհանգիստէն ետք մատաղ կը հրամցուի ներկայ սգակիրներուն` որպէս հոգեճաշ, սակայն...

2015-ին, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին, հայ ժողովուրդը յաջողեցաւ որպէս պահանջատէր ազգ միասնակամ էութեամբ ներկայանալ աշխարհին` ձախողութեան մատնելով հայութեան մասնատման միտող ու հայկական պահանջատիրութիւնը լուսարձակներէ հեռացնելու համար ոգի ի բռին պայքարող թրքական կողմին մշտական ջանքերը: 2016-ին Հայաստանի եւ Արցախի պետականութիւնները կը թեւակոխեն անկախութեան 25-ամեակը: Ամեակները առիթներ են` լուսարձակի տակ առնելու ձեռքբերումները, ուրուագծելու մեր հայրենիքին յառաջընթացը դանդաղեցնող իրավիճակներն ու մանաւանդ կեդրոնանալու հայրենիքի վերելքին...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Աշխարհահռչակ գծանկարիչ եւ փորագրական գեղանկարչութեան հայ վարպետ Էտկար Շահին մեծ համբաւի տէր է: Էտկար Շահին կը հանդիսանայ 19-րդ դարավերջի եւ 20-րդ դարասկիզբի հայ երիտասարդ գեղանկարիչներու փարիզեան սերունդին (Տիգրան Փօլատ, Վարդան Մախոխեան, Յակոբ Կիւրճեան, Երուանդ Քոչար) ճառագայթող դէմքերէն մէկը, որ ոչ միայն հայկական գեղանկարչութիւնը բացաւ նոր հորիզոններու, այլեւ հայ անունը եւ հայկական հանճարը պանծացնող բարձունք մը նուաճեց ֆրանսական գեղարուեստի...