Յօդուածներ

Կէօքհան Պաճըք թրքական «Թուտէյզ Զաման» թերթին մէջ լոյս տեսած իր յօդուածին մէջ կը գրէ, որ թրքական կառավարութեան եւ Քրտական աշխատաւորական կուսակցութեան (ՔԱԿ) միջեւ շուրջ երկու տարուան թրքավարի բանակցութիւններէն ետք հարաւ-արեւելեան Թուրքիոյ մէջ դարձել որոշ ձեւի պատերազմ մը գոյութիւն ունի: Բանակցութիւնները թրքավարի էին, որովհետեւ ռազմավարութիւն կամ մանրամասն ծրագիր մը գոյութիւն չունէր: Այսօր Թուրքիոյ մէջ քրտական հարցը թեւակոխած է նոր հանգրուան` թաղային...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 2015 թուականը Թուրքիայում բաւական յագեցած էր տարատիպ իրադարձութիւններով ու զարգացումներով, ինչը, յիրաւի, թոյլ է տալիս տարին համարել վճռորոշ թուրքական նորագոյն պատմութեան համար: Պատմական տարին կարեւոր էր ինչպէս ներքաղաքական զարգացումների, այնպէս էլ միջազգային իրադարձութիւնների պարունակում: Երկար տարիներ ի վեր առաջին անգամ Թուրքիայում խորհրդարանական ընտրութիւններին յաջորդեց քաղաքական ճգնաժամը եւ կրկնակի ընտրութիւններ անցկացնելու անհրաժեշտութիւնը, ինչը մեր արեւմտեան հարեւանի համար առաջինն էր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀՄԱՄՃԵԱՆ Երկու Ընտանիք Նոր Տարին Դիմաւորեցին Նոր Տան Մէջ 2016 թուականը ուրախութեամբ, նոր յոյսերով, նոր կամ նորոգուած պատերու մէջ ընդունած է Հայաստանի տարբեր մարզերուն մէջ բնակող 40 ընտանիք: «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի եւ «Ֆուլեր տնաշինական կենտրոն»-ի համագործակցութեան շնորհիւ` Արմաւիրի մարզի Երուանդաշատ շրջանին մէջ 2015-ի տարեվերջին աւարտած է մէկ կիսակառոյց տան շինարարութիւնը եւ վերանորոգուած է մէկ տանիք: «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.»-ի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Լեռնալիբանանի կռիւներէն եւ «Լիբանանեան ուժերուն Շուֆէն հեռացումէն ետք, արեւելեան շրջաններու ռմբակոծումը եւ փոխադարձաբար արեւելեան շրջաններէն դէպի Շուֆ եւ Ալէյ ռմբակոծումները կը շարունակուէին: Արեւմտեան Պէյրութ կը մնար բանակի հակակշիռին տակ եւ յարաբերաբար հանդարտ: Արեւմտեան Պէյրութի մէջ 6 փետրուար 1984-ին ծայր առած կռիւները նոր իրողական վիճակ մը ստեղծեցին: Զինեալ տարրեր կրկին հրապարակ իջնելով պատանդ պահեցին բանակային ուժերը: Հանրի Շեհապ զօրանոցին...

Գրեց` ՃԵՆԿԻԶ ԱՔԹԱՐ* 2014-ի դեկտեմբեր 31-ին յօդուած մը գրեցի «Մուտք 1915-ի» խորագրով: Գրեցի կանխագուշակելու համար, թէ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակը ինչպէս պիտի նշուի, եւ` իրականութիւնը դիմագրաւելու մեր ձախողութեան պատճառով , հարիւր տարիէ ի վեր մեր անիծուած ըլլալը ինչպէ՜ս պիտի շարունակուի: Յօդուածիս վերջաւորութեան, որմէ մէջբերում պիտի կատարեմ այս գրութեան մէջ, յայտնած էի, որ կը յուսամ հարիւրամեակը պատմական առիթ մը պիտի ստեղծէ զանց...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ Վերջին տարիներին թուրք պետական գործիչների, ինչպէս նաեւ` հասարակական-քաղաքական կազմակերպութիւնների ներկայացուցիչների մեծ մասը կրօնափոխ հայերի խնդրին հիմնականում անդրադարձել է նման հայերի` «քրտի եւ ալեւիի դիմակի տակ` ահաբեկչական կառոյցներում ընդգրկուած լինելու եւ դրանցում աշխուժ դերակատարում ունենալու դիտանկիւնից»: Յատկապէս Թուրքիայի ներկայիս իշխանութեան գլուխ կանգնած Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան (AKP) անդամները նման հայերի խնդիրն արծարծելիս, որպէս կանոն, կիրառում են վիրաւորական խօսքեր: Այսպէս,...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ռոպէր Կէտիկեանի «Une Histoire de Fou”/ “Don’t Tell Me The Boy Was Mad» (2015, 135 վայրկեան) ժապաւէնին կրճատուած տարբերակը (1) ցուցադրութեան դրուեցաւ դեկտեմբեր 10-էն սկսեալ: Անիկա կ’արծարծէ Գաղտնի բանակի գործողութիւններուն պատճառած կողմնակի անմեղ զոհերու թեման: Ժապաւէնը բեմադրիչին նախատեսած հայկական «եռագրութեան» մը եզրափակումն է: Առաջին երկուքն են` «Ուղեւորութիւն դէպի Հայաստան» (2006-ի «Արծաթ ծիրան» մրցանակ) եւ  «Ոճիրի բանակը» (2009):...

ՄԱՐԶՊԵՏ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ Այդպէս ծրագրուած չէր,  բայց 2015-ը պիտի յատկանշուի հիմնականին մէջ հարիւրամեակին կատարուած նախաձեռնութիւններով` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին Թուրքիոյ Սահմանադրական դատարանի հայցով` Սիսի կաթողիկոսութեան կալուածներուն վերատիրանալու, Եւրոպական մարդկային իրաւանց դատարանի արձակած Փերինչեքի դատին վճիռով եւ ՀՅԴ¬ի 125-ամեակով:  Իրարու հետ որեւէ կապ ունի՞ն այս բոլորը: Պատասխանը թերեւս վիճելի ըլլայ, բայց թէ կապ ունին` վստահաբար: Հարիւրամեակի առիթով եղած նշանակալի իրադարձութիւնները...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Վրաստանը Հայաստանի համար կարեւորագոյն հարեւանն է ու գործընկերը: Թէեւ Հայաստանը անդամակցել է Եւրասիական տնտեսական միութեանը (ԵՏՄ), իսկ Վրաստանը շարունակում է Եւրոպական Միութեան ու ՕԹԱՆ-ի հետ յարաբերութիւնների խորացումը, Երեւան-Թիֆլիս համագործակցութիւնը հաւասարապէս կարեւոր է երկու հարեւանների համար: Այդ կարեւորութիւնը առանձնապէս զգում է Հայաստանը, քանի որ Վրաստանի տարածքով` Պաթում եւ Փոթի նաւահանգիստներով ու վրացական երկաթուղով եւ վրաց-ռուսական սահմանային Ստեփանծմինտա-Վերին Լարս ճանապարհով...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Երկար տարիներէ ի վեր ամերիկահայ համայնքը դժգոհ է Արցախի վերաբերեալ Միացեալ Նահանգներու քաղաքականութենէն: Ամէն անգամ, երբ Ազրպէյճանը կրակ բացած է Հայաստանի եւ Արցախի վրայ, ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահ Ճէյմզ Ուորլիքը եւ անոր նախորդները, թաքնուելով չէզոքութեան քողին տակ, մեղքը բարդած են հակամարտութեան երկու կողմերուն վրայ: Նման անարդար մօտեցումը խրախուսած է Ալիեւը` աւելի սաստկացնելու...

Ռ. Հ. Եթէ գործնական տեսանկիւնէ նայինք, պիտի ըսենք, որ քունի մէջ անցած մեր կեանքը չապրուած կեանք է: Իրական քունը այն է, որուն ընթացքին մենք այնքան ալ տէր չենք մեր գիտակցութեան, մեր շուրջը ինչ կ՛անցնի կը դառնայ չենք գիտեր, չենք մասնակցիր մեր շուրջի եղելութիւններուն: Երբ կը քնանանք, պէտք է քնանանք, պէտք չէ, որ խանգարեն մեր քունը, որովհետեւ քնանալը կը նշանակէ միջոցի...

2015-ի աւարտին հալէպահայ ազգային գործիչ տոքթ. Ներսէս Սարգիսեան այցելեց Միացեալ Նահանգներ եւ հանդիպումներ ունեցաւ տեղւոյն հայ գաղութներուն հետ: Այս առիթով «Գանձասար» հետեւեալ հարցազրոյցը ունեցաւ տոթք. Ներսէս Սարգիսեանին հետ: «ԳԱՆՁԱՍԱՐ».- Ի՞նչ նպատակով այցելեցիք Միացեալ Նահանգներ: ՆԵՐՍԷՍ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ.- Միացեալ Նահանգներ այցելեցի ՀՅԴ Արեւելեան Ամերիկայի Կեդր. կոմիտէի հրաւէրով: Հրաւէրին նպատակն էր շրջանի գաղութները իրազեկ դարձնել սուրիահայութեան իրավիճակին, որպէսզի իրատեսական պատկեր մը կազմեն ընդհանուր...

Իր վախճանին հասաւ նաեւ 2015 տարին. հերթը նոր տարիին` 2016-ինն է: Անցած տարի Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրերորդ տարելիցն էր, որ ամէնուր հայը աշխուժացուց, մղեց յիշելու եւ յիշեցնելու, Հայաստանէն սկսեալ մինչեւ Չինաստան եւ Աւստրալիա, Հիւսիսային եւ Հարաւային Ամերիկաներ` հայոց պահանջատիրական ձայնը բարձրացնելու: Տարուան հիմնական ձեռքբերումներէն մին կրնանք նկատել 2015-ի յունուարի 29-ին հրապարակուած Համահայկական հռչակագիրը, որ Հայաստանի պետականութեան հովանիին տակ, ի լուր համայն...

ՄԵԹՐ Գ. ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ Սուրիա բաբախուն սիրտն է արաբականութեան: Սուրիոյ մէջ կ՛որոշուի արաբականութեան վախճանը կամ վերազարթնումը, որովհետեւ արաբական համախումբ ճակատի մը ստեղծումն ու պահպանումը պայմանաւորուած է Սուրիոյ բազմազանութեան շնորհիւ ունեցած յատուկ դերակատարութեամբ, որմէ զուրկ են արաբական միւս երկիրները: Ապտել Նասեր քաջ գիտակցած էր այս պատմական իրականութեան եւ աճապարեց իրականացնելու առաջին արաբական միութիւնը Սուրիոյ հետ: Եւ այսօր Սուրիոյ մէջ եւ շուրջ ընթացող...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ - ՂԱԶԱՐԵԱՆ - Արո՛ւս, մոմերը բեր, վառենք ու աղօթենք, ես պիտի քնանամ ա՛լ,- կ’ըսէ ութսունամեայ ծերունին իր կնոջ: Եօթանասունը անց կինը դողալով, զոյգ մը մոմը ձեռքին, կու գայ խոհանոցէն: Կաղանդ է: Կանուխ ընթրած են ծերունիները, բայց տօնական այս օրուան սեղանը աւանդաբար չի վերցուիր: Համեստ սեղանին վրայ մէկ-երկու թեթեւ ճաշատեսակներ,  քանի մը տեսակ պտուղ, պնակ մը կանաչեղէն եւ երկու...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Ցեղասպանութեան հարիւրամեակը բոլորած` անցանք նոր տարի, գոյամարտի նոր հանգրուան, լինելութեան պայքարի նոր մարտադաշտ: Ճամբեցինք 2015-ը եւ մեծ ուրախութեամբ ընդունեցինք 2016-ը` յուսալով, որ նոր տարին ըլլայ առողջաբեր, երջանկաբեր ու յաջողութեամբ լեցուն տարի մը: Բոլորս ալ տօնեցինք Կաղանդը, սակայն արդեօք բոլորս ալ իբրեւ հա՞յ տօնեցինք, թէ՞ իբրեւ եւրոպացի, ամերիկացի կամ արաբ: Արդեօք մեր աւանդութիւններուն հիման վրա՞յ տօնեցինք, թէ՞ տօնեցինք` ազդուած...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ո՛չ պատահականօրէն ըսուած խօսք է, ո՛չ ալ այդպէս` շռայլանքով տրուած գնահատական է շարունակ շեշտուող այն հաստատումը, որուն համաձայն, հայ մամուլը հիմնական դեր խաղացած է մեր ժողովուրդի լեզուամտածողութեան արդիականացումը, քաղաքակրթական ինքնահաստատումը եւ մշակութային կենսագործումը յառաջ մղելու, մշտանորոգ պահելու եւ նպատակասլաց հունով առաջնորդելու ազգակերտ գործին մէջ: 158 տարի առաջ,  13 յունուար 1858-ին, իր առաջին համարը հրատարակած «Հիւսիսափայլ»-ի օրինակը ինքնին բաւարար...

ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Հնագոյն քաղաքակրթութիւնների գծով փորձագէտ, անկախ հետազօտող Վազգէն Գէորգեանը հսկայական աշխատանք է կատարում` Հայաստանն աշխարհին ներկայացնելով, բայց Հայաստանում նրան քչերն են գնահատում: Լինելով գուսան Համազասպի որդին, ունենալով երաժշտական կրթութիւն` Վազգէնը սկսում է տարուել իր ներկայիս գործով ու կարողանում է աշխարհի ուշադրութիւնը հրաւիրել Հայաստանի վրայ: Այս տարի նրա շնորհիւ Հայաստան էր ժամանել անգլիացի գրող, լրագրող, հնագոյն քաղաքակրթութիւնների գծով փորձագէտ Կրեմ Հենքոքը, ով եւս...

Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան 125-ամեակին նուիրուած, հայրենիքի թէ սփիւռքի մէջ կազմակերպուած տօնակատարութիւններու շարքին վերջիններէն է այսօրուան հաւաքը: Անոնք առիթ եղան ակնարկ մը նետելու 125-ամեայ մեր անցած ուղիին, տարուած աշխատանքներուն վրայ, մեր հասարակութիւնը առնչակից դարձնելու մեր դիմաց ցցուած հիմնահարցերուն եւ զանոնք դիմագրաւելու համար որդեգրուած կեցուածքներուն ու ծրագիրներուն, ձեռք բերուած յաջողութիւններուն ու արձանագրուած բացթողումներուն: Վերջապէս առիթ է նաեւ փոխանցելու Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան տեսլականը`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Բռնագրաւուած Հայաստանէն թիզ մը հող չկցուեցաւ Հայաստանի: Հայաստանի դրկից Կարսը չվերադարձուեցաւ Հայաստանի: Առաքելոց եկեղեցւոյ մէջ հայկական պատարագ չի մատուցուիր: Հարիւրամեակը նշուեցաւ, համայն աշխարհին համար անիկա եղաւ ի միջի այլոց հանդիսութիւն մը, ոսկեղէն առիթ մը Հայաստան այցելելու եւ պարտականութիւն կատարածի գոհունակութեամբ վերադառնալու: Հռոմի սրբազան քահանայապետը խօսեցաւ ի լուր աշխարհին: Դրական էր. լրատուամիջոցները առատ նիւթ ունեցան` հայկական բովանդակութեամբ: Յուզումներ: Եթէ...