Յօդուածներ

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Քառասուն օր առաջ, լիբանանահայութիւնը կորսնցուց իր աւագ սերունդի ներկայացուցիչներէն պրն. Կարպիս Թիւթիւնճեանը: Ան կը պատկանի այն սերունդին, որ լիբանանահայ համայնքի հաւաքական կեանքի զարգացման ու աշխուժացման մէջ բերած է իր կարեւոր ներդրումը: Աշխատասիրութեամբ, յարատեւութեամբ ու հաւատարմութեամբ նետուած է կեանքի ասպարէզ եւ յաջողած Լիբանանի տնտեսական ու առեւտրական բնագաւառին մէջ ունենալ իր ուրոյն հեղինակութիւնը` արժանանալով նաեւ տեղացի բարեկամներու բարձր գնահատանքին եւ...

ՄԵՍՐՈՊ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Թանկագին բարեկամս ու անգին եղբայրս` Ժոզեֆ, Չէի կրնար պատկերացնել, որ օր մը, մահուանդ` քառասունքին առիթով, ինծի բաժին պիտի իյնար այս քանի մը անշուք բառերը գրելու իբրեւ դամբանական: Քու վաղահաս ու անսպասելի մահդ մեզ բոլորս ցնցեց ու անակնկալի առջեւ դրաւ` քար լռութեան մատնելով մեր սրտերը: Բայց այդ լռութեան մէջ ալ սրտիս խորքէն կը տեսնեմ քու ժպիտդ, կը լսեմ քու...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ես ապրեցայ երկու անողորմ պատերազմներու դառն տարիներուն եւ անոնց միջեւ: Առաջինի պարագային` փոքր ըլլալով գիտակից չէի անոր աղէտին, սակայն երկրորդը ջիղերուս մէջ էր եւ առօրեայիս, իր տարողութեամբ` բանականութեան ողջ սահմանները աւերող, ջնջող: Հայրս` մտահոգ, բռնատիրութեան գացող երկրէ մը այլ երկիր մը փոխադրած էր կազմաւորուող ընտանիքը, ուր շրջան մը արեւոտ էր, խոստմնալի, սակայն զուարթ իր ծածկոցին տակ արդէն կը...

«Հաւասարում նորոգ» միջոցառման միամեակին առիթով «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը ուրախութեամբ կը հրապարակէ Արա Մածունեանին հեղինակած վաւերագրական ժապաւէնը` նուիրուած այս եզակի իրադարձութեան: 2024-ի յուլիսին 14 երկիրներէ 36 հայ մտաւորականներ հաւաքուեցան Լիզպոն` եռօրեայ հանդիպումի մը, «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան մէջ: Կեդրոնանալով հայկական սփիւռքի մտաւորական եւ մշակութային հարուստ ժառանգութեան վրայ` միջոցառումը խթանեց միջսերնդային երկխօսութիւն մը եւ առիթ տուաւ բազմաթիւ զրոյցներու: Տարբեր քննարկումներու,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի մէջ դարձեալ գործի լծուած է հին լուացքի մեքենայ մը, որուն վաճառանիշն է ՔՊ եւ կ՛օգտագործուի ժողովուրդին ուղեղները լուալու համար: Մեքենային կափարիչին վրայ հիմա գրուած է Ուաշինկթընեան համաձայնագիր, կողքին` Թրամփի ճամբայ, ետեւը... Ազրպէյճանի բոլոր պահանջներուն ենթարկուիլ: Սակայն վերջին ցանկը ետեւը ըլլալով` հեռու կը պահուի հասարակութեան աչքէն: Մեքենան կը գործածեն վարչապետ կոչեցեալն ու Ուաշինկթըն գացող-եկողները, նաեւ` Երեւան մնացողներ: Նոյն...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Այսօր աշխարհի ուշադրութիւնը կենտրոնացած է երկու հզօր պետութիւնների` Ռուսաստանի եւ ԱՄՆ-ի ղեկավարների հանդիպման վրայ, որի արդիւնքից կախուած է նաեւ աշխարհի խաղաղութիւնը: Սակայն մեր երկրում այլ մթնոլորտ է տիրում: Մենք վաղուց Ռուսաստանից վիրաւորուած, քանի որ նա չի փրկել մեզ, երբ մենք չենք դիմել ու արհամարհել ենք իրեն, երբ մեր երկրի ղեկավարը ազերի ղեկավարի հետ համաձայնեցուած Արցախն էր...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ - Կազայի Ողբերգութենէն Առաջ Կար Լեռնային Ղարաբաղի Հարցը - Բեմականացուած Խաղաղութիւն, Իրական  Անարդարութիւն Լեռնային Ղարաբաղի  հայ բնակչութիւնը բռնի տեղահանուեցաւ 2023 թուականին, աշխարհը ոչինչ ըրաւ այդ կանխելու համար: Կազան կրնայ նոյն ճակատագիրին արժանանալ: Ազրպէյճանի բանակի հակակշիռին տակ գտնուող Աղտամ քաղաքի տեսարանը` 2020 նոյեմբերին Տարիներ շարունակ արցախահայերը ապրած են փխրուն, բայց հպարտ գոյութիւն մը իրենց նախնիներու հայրենիքին մէջ: Արցախի ժողովուրդը...

ՅՈՎԱԿԻՄ Ս. ՔԷՇԻՇԵԱՆ Քեզ հարիւր անգամ զգուշացուցի... Ըսածներս հարիւր անգամ կրկնեցի... Հարիւր... Շարքը երկար է... Երեք թուանշանով թիւ մըն է «ՀԱՐԻՒՐ»-ը, սակայն այս պարագային հարցը կը վերաբերի հայկական կրթօճախներու հիմնադրութեան հարիւրամեակին: Խօսքս Հալէպի Ուսումնասիրաց վարժարանին ու Կրթասիրաց վարժարանին հարիւրամեակին մասին է: Շրջանին մէջ տիրող կացութեան պատճառով չիմացանք, թէ նշեալ վարժարաններուն հիմնադրութեանց հարիւրամեակին առիթով ձեռնարկներ կազմակերպուեցա՞ն, թէ՞ ոչ, կամ` Կրթասիրացի հին...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Այս տարին կը զուգադիպի անմահանուն Քրիստափոր Միքայէլեանի նահատակութեան 120-ամեակին: Կը հաւատամ, որ մենք ոչ միայն անցեալը վերյիշելու պարտաւորութիւնը ունինք, այլ նաեւ` անցեալը վերապրելու եւ վերարժեւորելու այն մեծ պատգամը, զոր կտակեց մեզի Քրիստափոր Միքայէլեան: Անոր անունը չի պատկանիր միայն պատմութեան էջերուն. ան կ՛ապրի մեր սրտերուն, կը հնչէ մեր մտքերուն մէջ եւ կը հանգչի մեր խղճին խորքը: Քրիստափորը եղաւ ազատութեան...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ Երբ կատարեալ լարումով եւ հետաքրքրութեամբ պատկերասփիւռի միջազգային կայաններէն կը հետեւէի Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի` հայ եւ ազրպէյճանցի ղեկավարներուն հետ սարքած, այսպէս կոչուած, հաշտութեան բեմադրութեան,  յանկարծ պահ մը երեւակայութեամբ փոխադրուեցայ Պաքու, ուր անհամբեր, ականջէ ականջ երկարող իր լայն ժպիտով զիս կը սպասէր Ուաշինկթընէն նոր վերադարձած Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ, որուն հետ իր նախագահական պալատի  գրասենեակին մէջ, գլուխ գլխի,...

Հայ օգնութեան միութիւնը (ՀՕՄ) ուրախ է յայտարարելու, որ շարք մը ձեռնարկներով եւ հանդիսութեամբ պիտի ոգեկոչէ միութեան հիմնադրութեան 115-ամեակը: 15-25 հոկտեմբեր 2025-ին ՀՕՄ-ի անդամներ եւ համակիրներ աշխարհի չորս ծագերէն պիտի մէկտեղուին Հայաստանի մէջ` ոգեկոչելու աւելի քան դար մը անսակարկ մարդասիրական ծառայութեան, մշակութային պահպանման եւ հայ ժողովուրդին բարեկեցութեան ապահովման առաքելութեան լծուած Հայ օգնութեան միութեան 115-ամեակը: Յոբելենական ձեռնարկները կ՛ընդգրկեն ոգեկոչման հաւաքներ, մշակութային ծրագիրներ,...

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Այս ամբողջը մեզի կը ներկայացուի իբրեւ պատմական ձեռքբերում. Ուաշինկթընի մէջ տեղի ունեցած եռակողմ ձեռքսեղմում մը, Սպիտակ տան մէջ լուսանկարուելու առիթ մը, Հայաստանի վարչապետը` Ազրպէյճանի եւ Միացեալ Նահանգներու նախագահներուն կողքին նստած, եւ քանի մը փաստաթուղթեր, որոնք, եթէ հաւատանք մամլոյ հաղորդագրութիւններուն, ճանապարհ պիտի բանան «միջազգային խաղաղութեան եւ բարգաւաճման»: Սակայն եթէ մէկ կողմ դնենք այս բոլոր ցուցադրական շքեղութիւնները, պատկերը շատ աւելի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Ուաթըրթաունի Մէջ Բացում Արշիլ Կորքիի «Անցք» Որմազդին Վերջերս, ի յիշատակ հայազգի հանրածանօթ նկարիչ Արշիլ Կորքիի, տեղի ունեցաւ այս առիթով յատուկ «Անցք» անունով որմազդի բացման հանդիսութիւնը: Գործը, որ տեղադրուած է «Կրով սթրիթ»-ի անցուղիին մօտ, կը պատկանի Պրանտըն Կայա Մարշըլի, որուն օժանդակած են աշակերտներ Իզապել Կորհըմ եւ Չարլըթ: Որմազդը հովանաւորած է շրջանի «Ուաթըրթաուն սէյվինկզ» դրամատունը եւ տեղադրուած է...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Աստուածածնի Վերափոխման առիթով, Պիքֆայայի Ս. Աստուածածին վանքին բացօթեայ  խորանին վրայ մատուցուած պատարագի աւարտին Արամ Ա. կաթողիկոս յղեց ուշագրաւ պատգամ մը: Շատեր հարց կու տային, թէ ինչո՞ւ Արամ Ա. կաթողիկոս լուռ է` ի տես Հայաստանի մէջ ահագնացող տագնապներուն: Իրականութիւնը սակայն այլ էր, ամրան սկիզբը, Անթիլիասի մէջ գումարուած էր կաթողիկոսութեան Ազգային կեդրոնական վարչութեան լիակատար ու ընդլայնուած ժողովը` մասնակցութեամբ Քաղաքական ու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Գիւմրիի Մէջ Պիտի Տեղադրուի Կարօ Սասունիի Արձանը Գիւմրիի մէջ պիտի տեղադրուի հասարակական-քաղաքական գործիչ, պատմաբան, գրականագէտ, հրապարակախօս եւ հրատարակիչ Կարօ Սասունիի արձանը: «Արմէնփրէս»-ի թղթակիցին համաձայն, Գիւմրիի աւագանիին որոշումով 2 մեթր 40 սանթիմեթր բարձրութեամբ պրոնզաձոյլ արձանը պիտի տեղադրուի քաղաքի Պռօշեան եւ Գարեգին Նժդեհի փողոցներու խաչմերուկին վրայ: Արձանին հեղինակն է քանդակագործ Միսակ Մելքոնեանը: Արձանի տեղադրման նախաձեռնութիւնը կը պատկանի «Զօրավար Սեպուհ» պատմաքաղաքական...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայաստանի մէջ 18 փետրուար 1921-ի ապստամբութեան շնորհիւ Երեւանի մէջ բոլշեւիկեան իշխանութիւնը տապալած էր: Նոյն օրերուն Արցախի մէջ Թեւան Ստեփանեանի գլխաւորած ուժերը զգալի յառաջխաղացք արձանագրած եւ շարք մը գիւղեր ազատագրած էին: Տասնմէկերորդ կարմիր բանակի միաւորներ Վրաստանէն շարժեցան Հայաստան` ապստամբութիւնը ճնշելու եւ Երեւանը վերագրաւելու համար: Մոսկուայի մէջ ռուս-թրքական դաշնագիրի ստորագրութիւնը Նոյն օրերուն, 16 մարտ 1921-ին, Մոսկուայի մէջ, Ռուսիոյ եւ Թուրքիոյ...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Նայուածքովդ այս քու ժպտուն` հազար գարուն կը բերես տուն, Շրթներովդ կը պատմես դուն սիրոյ երգը համբոյրներուն, Այտերովդ կրակի պէս սառոյցները կը հալեցնես, Աչքերովդ երազային լոյս կը սփռես ձմրան մութին, Վարսերովդ ածուխի պէս խարոյկները կը գրգռես: Սիրտս արդեօք յանցաւո՞ր է Թէ որ սիրէ քեզ այս գիշեր: Լիբանան  

ՆԱՐԷ ԳԷՈՐԳԵԱՆ 2025-ի յունիսի 13-ին Իսրայէլը սկսեց «Առիւծի վերելք» (Rising Lion) ռազմական գործողութիւնը` ուղղուած Իրանի միջուկային եւ ռազմական ենթակառուցուածքների դէմ: Իսրայէլի օդուժը, օգտագործելով F-35 կործանիչներ եւ անօդաչու թռչող սարքեր (ԱԹՍ), հարուածներ հասցրեց Նաթանզի, Ֆորտոյի եւ Պուշեհրի միջուկային կենտրոններին, ինչպէս նաեւ` Համատանի ռազմախարիսխին: Պատերազմի հրահրման Իսրայէլի նպատակներից էր խաթարել Իրանի միջուկային ծրագիրը, որը, Իսրայէլի պնդմամբ, մօտ էր ռազմական կիրառման համար անհրաժեշտ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մօտաւորապէս ամիս մը առաջ մեր մամուլը հաղորդեց, որ առցանց լոյս տեսած է Յարութ Չէքիճեանի ուսումնասիրական-վաւերագրական մէկ աշխատութիւնը` «ՀՄԸՄ-ի գործունէութիւնը մայր հայրենիքին` Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ, 1918-1927»: Կը հաղորդուէր, որ կարելի է զայն ունենալ նշուած կայքէջային կապով(*): Ընթերցողները վստահաբար ծանօթ են ո՛չ միայն Յ. Չէքիճեանի անուան, այլ նաեւ` անոր բծխանդիր եւ մտաւորականի մօտեցումով ուսումնասիրական յօդուածներուն, որոնք պարբերաբար լոյս կը տեսնեն...

Բանակումը կը հանդիսանայ դաշնակցական երիտասարդութեան ամբողջական պատրաստուածութեան բարձրացման եւ նորանոր հմտութիւններու ձեռքբերման լաւագոյն առիթը` ներառելով նաեւ ՀՅԴ-ի համար կարեւորագոյն արժէք նկատուող ընկերասիրութիւնը: Տասնամեակներ շարունակ բանակումները դարձան ապագան պատրաստող դպրոց: Օրինակի համար, ԼԵՄ-ի բանակումները, սկսեալ 1974-էն, տարիներ շարունակ ԼԵՄ-ի Այնճարի բանակավայրին մէջ համախմբեցին բազմահարիւր երիտասարդներ, որոնց շարքին են արցախեան պատերազմի նահատակներ Վիգէն Զաքարեանը եւ Մհեր Ջուլհաճեանը: Այսինքն ԼԵՄ-ը` իբրեւ դաստիարակչական միաւոր...