Յօդուածներ

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Սովորական կամ ընթացիկ հասկացողութեամբ կուսակցական համագումար մը չէ ՀՅԴ Ընդհանուր Ժողովը: Անոր օրակարգը, քննութեան դաշտը եւ որոշումներու բնագաւառները այնքան ընդարձակ են, որքան ընդարձակ են հայրենիքն ու սփիւռքը: Անոնք այնքան տարածուն են, որքան տարածուն են համայն հայութեան պետական եւ գաղութային կառոյցները: Անոնք այնքան համապարփակ են, որքան համապարփակ են մեր հայրենական եւ սփիւռքեան ազգային կեանքի պահանջները: Այս բոլոր առումներով, ՀՅԴ...

Հինգշաբթի, 10 յունուար 2019-ի երեկոյեան Հայկազեան համալսարանի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ պատուաւոր դոկտորայի կոչման տուչութիւն` լիբանանահայ քաղաքական եւ ազգային գործիչ, պատմաբան, 17 տարիներ Լիբանանի խորհրդարանի անդամ տոքթ. Եղիկ Ճէրէճեանին, որ Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի կողմէ ստացաւ պատմական գիտութիւններու պատուոյ դոկտորայի կոչում: Լիբանանի մէջ Հայաստանի նոր նշանակուած դեսպան Վահագն Աթաբէկեան, ինչպէս նաեւ լիբանանահայ գրասէր եւ պատմասէր հասարակութեան մը ներկայութեան ձեռնարկին բացումը...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Երբ կը խօսինք ուժեղ լիբանանահայութեան վերաթարմացման մասին, տրամաբանականօրէն եւ բնականաբար առաջնահերթութեամբ կը կարեւորենք հայ երիտասարդ զանգուած մը: Կեանքի, բնութեան օրէնքով, այս զանգուածն է, որ գիտութեան եւ նորարար սկզբունքներու զրահումով, նաեւ նախաձեռնելու, աշխատելու, ստեղծագործելու, սրբագրելու եւ նոր աւիւն տալու յատկանիշներով պէտք է ըլլայ տիրական ներկայութիւն եւ պարտադրէ սերնդափոխութիւն, քարացած մտքերու եւ գործելաձեւերու փոփոխութիւն, եւ յառաջացնէ գնահատելի կատարուածէն աւելի լաւ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի քաղաքական ու յարակից կեանքերը 2018-ի ապրիլէն ի վեր նորանոր զարգացումներու տանող շոգեկառքը 14 յունուարին պիտի անցնի նորագոյն կայարանէ մը, երբ անցեալ դեկտեմբերին ընտրուած խորհրդարանը բանայ իր առաջին նստաշրջանը: Ինչպէս «թաւշեայ յեղափոխութեան» նախընթաց փուլերուն, այսօր ալ 14 յունուարով բացուող փուլին կապուած են նոր յոյսեր, ակնկալութիւններ, սակայն նաեւ կան մտավախութիւններ. մամուլը ողողուած է օր աւուր «դէպքերու» շուրջ լուրերով եւ...

ԹԱԹՈՒԼ ՕՀԱՆԵԱՆ Ըստ ՀՅ Դաշնակցութեան կազմակերպական կանոնների յօդուած 20-ի, «Ընդհանուր ժողովը ՀՅ Դաշնակցութեան կամքը ներկայացնող գերագոյն ժողովն է, որի որոշումները անառարկելի ու պարտադիր են կուսակցութեան բոլոր ժողովների, բոլոր մարմինների եւ բոլոր ընկերների համար: Ընդհանուր ժողովը գերագոյն պահակն է Դաշնակցութեան գաղափարաբանութեան եւ բարոյական ըմբռնումներին»: Այս «պարտադիր» բառը որոշ ոչ կուսակցական շրջանակների կողմից անախորժ մեկնաբանութեանց տեղիք են տալիս` կարծելով, որ այդ պարտադրանքը...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Աւելի քան տասնամեակ մը Խորհրդային Հայաստանի հրատարակչական գզրոցներուն մէջ մնալէ ետք, 1977-ին լոյս կը տեսնէր Հենրիկ Էդոյեանի «Անդրադարձումներ»-ը: Գործը քանի մը ամիս ետք ինծի կը տրամադրուէր Պօղոս Սնապեանի կողմէ` «Բագին» ամսագրին մէջ գրախօսուելու համար: Նոյն օրերուն ձեռքս կ՛անցնէր նաեւ Յովհաննէս Գրիգորեանի «Երգեր առանց երաժշտութեան» հատորը, եւ «Բագին»-ին համար յստակ կը դառնար, որ քերթողական նոր մտածողութեամբ բանաստեղծական նոր սերունդ...

ԵՂԲ. ՆՇԱՆ ՀԱՆՆԷՇԵԱՆ 21-րդ դարու տեղեկատուական ոլորտին մէջ հանրային ծառայութիւնը առաջնահերթ դիրքը կը գրաւէ, բայց եւ այնպէս պէտք է ընդունիլ, որ տպագիր մամուլը իր տեղը չէ զիջած եւ կը մնայ պատուանդանի վրայ: Արդ, օրըստօրէ լոյս կը տեսնեն բազում եւ բազմապիսի անուններ` ըլլայ օրաթերթերու  եւ կամ պարբերականներու: Ի տես այս իրականութեան` Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութեան Ս. Միքայէլ  ընծայարանի եւ երանելի Իգնատիոս...

Հայկազեան համալսարանի հրատարակչատունը 2018-ի վերջին օրերուն լոյս ընծայեց oսմանեան խորհրդարանի անդամ Յակոբ Պապիկեանի Ատանայի կոտորածին նուիրուած տեղեկագիրին անգլերէն ամբողջութիւնը` դոկտ. Ա. Կիւրեղեանի թարգմանութեամբ: Տեղեկագրին ամբողջական այս թարգմանութեան կողքին, 114-էջանի գիրքը ունի ընդարձակ ներածական մը, նաեւ` յաւելուածներ, որոնք կը վերաբերին Պապիկեանի` ատենի վարչապետին ուղղած հեռագիրներուն, Ատանայէն վերադարձին իր ունեցած հարցազրոյցներուն: Թարգմանիչը յաւելումներու բաժնին մէջ զետեղած է նաեւ քննարկումներ, որոնք կը վերաբերին`...

«Մենք ամէնքս հիւր ենք կեանքում Մեր ծննդեան փուճ օրից, Հերթով գալիս, անց ենք կենում Էս անցաւոր աշխարհից: Անց ենք կենում... միայն անմահ Գործն է խօսում լաւ ու վատ, Ա՜խ երանի ով մարդ կը գայ Ու մարդ կ՛երթայ անարատ»: ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ Անսակարկ ծառայութեան մարմնացում... Ոչինչէն շատ բաներ կերտեցիր եւ բարի յիշատակներով հեռացար, սիրեցիր ու սիրուեցար բոլորէն: Որքան դժուար եղաւ այս տողերը...

Շաբաթ, 5 յունուար 2019-ին, ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի ակադեմիային մարզիկները Ս. Ծննդեան տօնին առիթով յատուկ այցելութիւն մը տուին ՔԱՀԼ-ի ծերանոց` իրենց հետ տանելով տարբեր տեսակի նուէրներ եւ ուտեստեղէն: Անոնք ուզեցին իրենց ուրախութիւնը բաժնել հայ ծերունի պապիկներուն եւ մամիկներուն հետ: Հանդիպումը ընթացաւ շատ ջերմ եւ ուրախ մթնոլորտի մէջ, որմէ ետք ակադեմիային մարզիկները իրենց հետ բերած նուէրները տուին ծերունիներուն: Այնուհետեւ անոնք միասնաբար կատարեցին կարկանդակի...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Գիշերը բաւական յառաջացած էր, երբ տղաս մտաւ տուն: Հասկնալի է: Երիտասարդ է, եւ շաբաթավերջերը ընկերներով դուրսը անցընելը բնական է, սակայն իբրեւ ծնող` նաեւ բնական է մտահոգուիլը: Քանի մը անգամ իր սենեակի դռնէն ստուգեցի, թէ վերադարձա՞ծ է, թէ՞ ոչ, եւ ամէն անգամ նշմարեցի, որ տակաւին դատարկ էր իր անկողինը: Անզգալաբար քունի անցած էի, երբ արեւածագի  մօտ դարձեալ ստուգեցի եւ...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Քանի մը օր առաջ Լիբանան այցելեց «Նորմա» փոթորիկը... փոթորիկ մը, որ ճերմակով պարուրեց լիբանանեան բոլոր գիւղերը ու ծարաւը յագեցուց լիբանանեան վտանգուած բազմադարեան մայրիին... փոթորիկ մը, որ ողողեց ճամբաները իր յորդառատ անձրեւներով, ու լիբանանցի ժողովուրդին ուշադրութիւնը քանի մը օր շեղեց կառավարութեան կազմութեան հիմնահարցէն, որ վերածուած է թնճուկի մը: Սակա՜յն... աւելի կարեւորը, ան ի յայտ բերաւ բազմազան խնդիրներ, որոնցմէ են`...

Ալեքսանտրեթի (թրք. անուանումը` Իսքենտերուն) հայերը 2019 յունուար 5-ի երեկոյեան տեղի Քառասուն Մանկանց հայկական եկեղեցւոյ մէջ մասնակցած են Սուրբ Ծննդեան նախօրէին կատարուող Ճրագալոյցի պատարագին, որ մատուցուած է եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Աւետիս Թաբաշեանի ձեռամբ: Այդ մասին, ըստ «Ակունք»-ի, կը հաղորդեն թրքական լրատուամիջոցները: Ըստ աղբիւրին, հոգեւորական Թաբաշեանը արարողութեան ընթացքին խօսած է սոյն տօնի նշանակութեան մասին` մասնաւորապէս նշելով. «Յիսուս Քրիստոսը մեզի սէր տուած է:...

Փաստաթուղթը պատրաստել են` ՀՀ սփիւռքի նախարար Մխիթար Հայրապետեանը եւ ՀՀ սփիւռքի նախարարի խորհրդական Վահէ Սահակեանը: Նախնական այս տարբերակի մշակումն իրականացուել է սփիւռքի ուսումնասիրութիւններով զբաղուող հետեւեալ մասնագէտների հետ խորհրդակցութեամբ. Խաչիկ Թէօլէօլեան (Ուեզլէյեան համալսարան, Միացեալ Նահանգներ, Diaspora: A Journal of Transnational Studies գիտական ամսագրի հիմնադիր եւ խմբագիր), Հրաչ Չիլինկիրեան (Օքսֆորտի համալսարան, Մեծն Բրիտանիա), Արա Սանճեան (Միչիկանի համալսարան-Տիրպոռն, Միացեալ Նահանգներ), Ռազմիկ Փանոսեան («Գալուստ...

Ամանորեայ հրաշքի, հեքիաթի, տօնածառը զարդարելու, յուշերի ու ամենայիշարժան Ամանորի մասին «Երկիր»-ը զրուցել է Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային հիմնադրամի նախագահ Սպարտակ Ղարաբաղցեանի հետ: Ամանորի հեքիաթի մասին Ամանորը հեքիաթ է, ու կարեւոր չէ` ե՛րբ ես դադարում հեքիաթին հաւատալ, դու քեզ համար պէտք է միշտ այդ հեքիաթը յօրինես: Անհեքիաթ ապրել չի լինի: Ես հիմա Ամանորին նայում եմ թոռներիս աչքերով, քանի որ նրանք հեքիաթին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Հասաւ Նոր տարին: Հինը` 2018-ը, անցաւ եւ, աւելի ճիշդ, նետուեցաւ  պատմութեան գիրկը: Աշխարհը փակեց այս հինին էջերը ու բացաւ նորը: Է՜հ, անցաւ հինը, որպէսզի գայ ուրիշը, ու մենք արդէն սկսած ենք նոր յոյսեր ցանել անոր տակաւին անծանօթ ճամբու երկայնքին: Ու ինչպէս մեր մեծերը ըսած են. «Տարօրինակ է աշխարհը: Տարօրինակ է իր տարօրինակութիւններով եւ կողք-կողքի դրուած հրաշալի, զմայլելի, յաճախ...

Պատրաստեց` ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութենէն փրկուած հոգեւորական Գրիգոր Կէրկէրեան (Գրիկըր) յատկանշական փաստեր հաւաքած էր թրքական վայրագութիւններուն մասին: Այդ հաւաքածոն բոլոր գիտնականներուն հասանելի դարձնելու նպատակով «Քլարք» համալսարանի Ողջակիզման եւ Ցեղասպանութեան ուսումնասիրութեան կեդրոնի «Գալուստեան-Մուկար» հայագիտական հետազօտութիւններու ամպիոնի վարիչ փրոֆ. Թաներ Աքչամը վերջերս համագործակցեցաւ ուսանողներու եւ թուրք փորձագէտներու հետ` թուայնացած արխիւ մը ստեղծելու համար: Արխիւը կը պարունակէ հազարաւոր բնօրինակ փաստաթուղթեր եւ Գրիկըրի  չտպագրուած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփին քաղաքականութիւնը կը շարունակէ համաշխարհային հանրութիւնը ցնցել: Այս տեսանկիւնէն, Թրամփի նախագահութեան երկրորդ տարին բաւական «արգասաբեր» էր: Անոր անկանխատեսելիութիւնը, յամառութիւնը եւ ամբողջ աշխարհին, նոյնիսկ իր խորհրդականներուն հակառակելու ձգտումը կը  շարունակեն փոխել աշխարհաքաղաքական իրավիճակները: Արդէն ակներեւ է, որ Թրամփին նախագահ գալով` աշխարհը այլեւս նախկինը չ՛ըլլար: Բրիտանական, ռուսական եւ ամերիկեան կայքեր, ինչպէս` Պի.Պի.Սի., Քառնեկի.ռու., «Ամերիկայի ձայն»,...

Լոյս տեսած է «Վէմ» համահայկական հանդէսի 2018 թուականի 4-րդ թիւը` սովորականէն գրեթէ կրկնակի անգամ աւելի մեծ ծաւալով (438 էջ): Պատճառն այն է, որ ներկայ տարեվերջեան համարը թեմատիկ բնոյթ ունի. անոր մէջ տպագրուած են 2018 թուական մայիս 31-ին եւ յունիս 1-ին Հայաստանի ամերիկեան համալսարանին մէջ «Վէմ» հանդէսի խմբագրակազմի ջանքերով կազմակերպուած «Հայաստանի Հանրապետութեան պատմութեան դասերը 1918-1920թթ.» գիտաժողով-քննարկման նիւթերը: «Վէմ»-ի թեմատիկ թիւը կը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Թերեւս հայրենիքը ընտանիքի պէս է, անոր արժէքը կը զգանք, երբ այլեւս չունինք»: ԿԻՒՍԹԱՒ ՖԼՈՊԵՐ ԺԹ. դարու ֆրանսացի մեծ գրող Խորագիրը կրնայ զարմանք պատճառել: Սնապարծութեան որոնում չէ: Ֆրանսայի «դեղին բաճկոններ»-ու շարժման պատճառներէն մին ուշադրութեան չարժանացաւ, քանի որ պատկերները այլապէս հետաքրքրական էին եւ տեղ չէին ձգեր խորքային հարցեր տեսնելու եւ քննելու: Բազմաթիւ «դեղին շապիկներ», նիւթական զոհողութիւն ընելով, «գաւառներ»-էն մինչեւ մայրաքաղաք...