«Մենք ամէնքս հիւր ենք կեանքում
Մեր ծննդեան փուճ օրից,
Հերթով գալիս, անց ենք կենում
Էս անցաւոր աշխարհից:
Անց ենք կենում… միայն անմահ
Գործն է խօսում լաւ ու վատ,
Ա՜խ երանի ով մարդ կը գայ
Ու մարդ կ՛երթայ անարատ»:
ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ
Անսակարկ ծառայութեան մարմնացում… Ոչինչէն շատ բաներ կերտեցիր եւ բարի յիշատակներով հեռացար, սիրեցիր ու սիրուեցար բոլորէն:
Որքան դժուար եղաւ այս տողերը գրել, երբ վերջին հրաժեշտով քառասուն օրեր առաջ լքեցիր այս աշխարհը` անդենականին մէջ ապահովելու անկիւն մը ու վայելելու յաւիտենական լոյսն ու խաղաղութիւնը:
Մահը դարձած է ամէնօրեայ ներկայութիւն մեր կեանքին մէջ. հարազատի մը մահագոյժը կը յուշէ, որ մահը անբաժան ստուեր մը ըլլալէ աւելի` կը դառնայ մեր ուղեկիցը: Մահուան քմահաճոյքին միշտ ենթակայ դարձած ենք, բայց անոր դէմ կը պայքարինք մեր անցաւոր կեանքին իմաստ մը տալու համար:
Փանոս Մամիկոնեանը ծնած է Իթալիան թաղ, Տորա, Լիբանան, 14 նոյեմբեր 1935-ին: Ան զաւակն է Յովսէփ եւ Նուրիձա Մամիկոնեաններուն: Նախնական եւ երկրորդական կրթութիւնը կը ստանայ Ճեմարանին մէջ, ուր կը վայելէ, հայաշունչ դաստիարակութեան զուգահեռ, ազգանուէր, վաստակաշատ գրագէտ եւ մտաւորական Լեւոն Շանթի ներկայութիւնը եւ ապա շրջանաւարտ կը դառնայ 1955-ին:
Փանոս հետաքրքրուած էր օդանաւորդութեան ճիւղով մասնագիտանալ եւ պաշտօնավարել իբրեւ ճարտարագէտ: Հետեւաբար ան 1957-2000 կը պաշտօնավարէ MEA ընկերութեան զանազան մարզերուն մէջ: Ան շատ մը հայ երիտասարդներու օգտակար կը դառնայ` դիւրացնելով անոնց պաշտօնավարութիւնը եւ մուտքը վերոյիշեալ ընկերութեան մէջ:
Յետ վերոնշեալ թուականին, Փանոս կը կանչուի օդանաւային անձնական ակադեմիա` «Private Academy», որ կարիքը ունէր իր փորձառութեան: Ան կը սկսի գործել եւ օգտակար դառնալ այն օդաչուներուն, որոնք գաղափար չունէին հին օդանաւերու գործելակերպէն, անոնց կու տար ցուցմունքներ` գիտելիքներու եւ գործընթացի:
24 սեպտեմբեր 1962-ին Փանոս կ՛ամուսնանայ Մէյպըլ Խաչերեանի հետ, որոնք կը բախտաւորուին երկու աղջիկ զաւակներով` Օտրի եւ Լարա: Փանոսը աշխատեցաւ ոչ միայն ընտանիքին բեռը շալկել, այլ ամբողջ էութեամբ հետեւեցաւ իր զաւակներուն դաստիարակութեան:
Սիրելի՛ Փանոս, դուն եղար քու արմատներուդ կապուած հայը: Եղար հաւատաւոր անդամը Ամանոսի Հայ աւետարանական Էմանուէլ եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան, որուն կազմին մէջ մեծ հաւատքով աշխատեցար եւ անոր բարգաւաճման արգասիքը վայելեցիր: Որպէս վարչական Էյպեզի հայրենակցական միութեան` երկար տարիներ աշխատեցար` բերելով համեստ ներդրումդ քեզի շատ սիրելի միութեանդ:
Մենք կը հաւատանք մեզմէ անվերադարձ բաժնուողներուն յարգանքի տուրք տալու աւանդութեան, եւ այսօր մենք ալ, մեր կարգին, այդ աւանդը պահելով, կու գանք ոգեկոչելու ննջեցեալ մեր վարչական եղբօր` Փանոս Մամիկոնեանին յիշատակը:
Նկարագրելով անոր յատկութիւնները եւ շեշտուած հայրենասիրութիւնը` պէտք է նկատի առնել ու ընդգծել մեր եղբօր անբասիր շաղուածքը, բարի, հիւրասէր եւ հայրենասէր ոգին, հարցերը իրենց յատուկ եղանակային բարեմասնութեամբ դիտելու կերտուածքը, գաղտնապահ ու եսասիրութենէ եւ ինքնագովութենէ հեռու մնալու հայու կերպարը:
Փանոսը ունէր խիզախ արտայայտութիւններ եւ շինիչ առաջարկներ: Այսուհաներձ, ան կը յարգէր իր հաղորդակիցին կարծիքը: Ան ունէր բարեհամբաւ ծառայութիւններ, ինչպիսիք են` օգտակար դառնալ կարիքաւորին, չքաւոր սանը հասցնել ուսման բարձր վկայականներու եւ մասամբ նորին:
Այսօր անգամ մը եւս, սիրելի՛ Փանոս, կը վերահաստատենք մարդկային արժանիքներուդ գնահատանքը, թէեւ` մեզմէ հեռու, անքակտելիօրէն կառչած մնացիր քու հաւատքիդ, համոզումներուդ, գիտակից եւ էյպեզցիասէր ծառայութեանդ ոգիին, եւ աշխարհի բոլոր էյպեզցիներուն եւ անոնց հարազատներուն յիշողութեանց մէջ քու բարի դիմագիծիդ ժպիտը միշտ պիտի յիշուի:
Ամէն անգամ երբ պիտի յիշենք քեզ, խնկելի յիշատակդ մեր հոգիները պիտի լեցնէ ակնածանքով ու պարծանքով:
Սիրելի՛ Փանոս, անպայման քու շիրիմիդ այցելուներ պիտի ունենաս, հետեւաբար ազատ ու հանգիստ ննջէ, քանի ընտանիքիդ, ազգիդ, համայնքիդ եւ միութեանդ պարտքը տալէ ետք դուն նաեւ քու զոհողութիւններովդ եւ հայրենասիրութեամբդ բարի օրինակ դարձար շա՜տ շատերուն:
Մենք կը հայցենք ամենակարող Արարիչին, որ շնորհէ լուսահոգիին ընտանիքին ու հարազատներուն հոգեկան այն ուժը, որ կարենան իմացականութեամբ եւ համբերութեամբ տոկալ այս դաժան պայմաններուն տակ, ցաւալի ու անժամանակ պատահարին:
Վարձքդ կատար, շա՛տ սիրելի հաւատաւոր վարչական եղբայր: Այս հիւրընկալ հողը թեթեւ ճնշէ յոգնատանջ ուսերուդ:
Խունկ ու մոմ` անթառամ յիշատակիդ:
Յիշատակն արդարոց օրհնեալ եղիցի:
ԷՅՊԵԶԻ ՀԱՅՐԵՆԱԿՑԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹԵԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆ


