Յօդուածներ

ՀԻԼՏԱ ՉՈՊՈՅԵԱՆ, ՀՐԱՅՐ ՊԱԼԵԱՆ, ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Վերջին ամիսներին Հայաստանի կառավարութեան մի շարք քայլեր սահմանադրական լուրջ մտահոգութիւններ են առաջացրել: Դրանց թւում են` պետութեան բացայայտ միջամտութիւնը Հայ առաքելական եկեղեցու գործերին, իրաւական գործիքների չարաշահումը քաղաքական ընդդիմախօսների ու քննադատների նկատմամբ, ինչպէս նաեւ` այն երաշխիքների թուլացումը, որոնք կոչուած են պաշտպանելու արդար դատաքննութիւնն ու հաստատութենական անկախութիւնը: Այս քայլերն առանձին-առանձին կարող են ներկայացուել որպէս մեկուսի կամ ընթացակարգային խնդիրներ, սակայն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վերջին քանի մը տարիներուն տարբեր վարձկան գրողներ տասնեակ յօդուածներ գրած են` քննադատելով հայկական սփիւռքի կոշտ դիրքորոշումը Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ նկատմամբ: Այդ «գրողներէն» շատեր շռայլօրէն կը վարձատրուին Ազրպէյճանի կողմէ: Յօդուածներուն մեծ մասը հրապարակուած է իսրայէլական զանազան թերթերու մէջ: Ցաւօք, ես չեմ կրնար պատասխանել անոնցմէ իւրաքանչիւրին, հակառակ պարագային` ստիպուած պիտի ըլլամ ամէն շաբաթ  միայն այդ նիւթերուն մասին գրել: Բացառութեան կարգով`...

ԱՐՄԻՆԷ ՄՈՒՔՈՅԵԱՆ Երբեմն բաւարար է մէկ դեղնած ու մաշուած էջ բացել, որպէսզի զգաս քո պատմութեան չմարող անցեալը, զգաս, որ այն ապրում է քո մէջ` շարունակելով պատմութիւնը քո ներկայի միջոցով: ՀՅԴ 135 տարիների պատմութիւնը թերթելիս ես երբեք չեմ զգում, որ պարզապէս ուսումնասիրում եմ պատմական փաստեր կամ էջեր: Այն աւելի շատ նման է կենդանի զրոյցի. իւրաքանչիւր պատմական դէպք, նամակ, զեկոյց, գաղտնի գրութիւն,...

Ուսումնասիրեց` ԱՐԱՄ ՉԱՓԱՐԵԱՆ Երկար ատենէ ի վեր կը սպասենք, որ շահախնդիր կողմերը գործնական քայլերու դիմեն լուծումներ գտնելու համար այս զգայուն թղթածրարին, եւ կարծէք արդէն անխուսափելի դարձաւ անոր մասին խօսիլը` նկատի առնելով Լիբանանի ընկերային հիւսուածքին եւ քաղաքականացած յարանուանութիւններուն ստեղծած բարդութիւնները: Կը յուսայինք, որ վարչական լուծումներ ըլլային` հեռու ընկերային լարուածութիւններէ եւ բաժանումներէ: Սակայն որեւէ լուրջ նախաձեռնութեան բացակայութեան, անհրաժեշտ դարձաւ ամենայն առարկայականութեամբ եւ...

ՄԱԿԱՐ Ի ԳԱՂՂԻԱ Դարավերջիկ ախտ է եթերի լատինատառ հայերէնը, որ երբեմն կը գրուի, նաեւ խօսափողէն` որպէս ճառ ընթերցուելու համար: Մի՛ հարցնէք` ի՞նչ ընելու, ո՞ր սնափառութեան եւ ո՞ր ազգային համարուած պատեհապաշտութեան տուրք տալու համար այդ կ՛ըլլայ: Մեսրոպեան տառերով գրուող հայերէնն ալ յաճախ փարսախներով հեռու է հայերէնի քերականութեան, ուղղագրութեան եւ հոլովական կանոններէն, նաեւ` երբ հայերէն համարուած էջեր  կը տպագրուին, յօդուածներ եւ գիրքեր:...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանը Նշեց Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Հիմնադրութեան 135-Ամեակը 25 յունուարին Կլենտէյլի «Ալեքս» թատերասրահին մէջ նշուեցաւ ՀՅԴ-ի 135-ամեակը: Ձեռնարկի հանդիսավար Մելքոն Մելքոնեան բացման խօսքին մէջ ըսաւ, որ 135 տարին պարզապէս ժամանակ չէ, այլ` զոհողութիւն, պայքար եւ անսասան նուիրում` մեր ազգին ու հայրենիքին, աւելցնելով, որ ՀՅԴ-ն ստեղծուած էր անարդարութիւնը դատապարտելու, դիմադրութիւնը կազմակերպելու եւ հայ ժողովուրդի իրաւունքները, արժանապատուութիւնը...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ իշխանութիւններու եւ Հայ եկեղեցւոյ միջեւ արուեստականօրէն ծագած տագնապը կը շարունակուի եւ նոր դրսեւորումներ կ՛ունենայ: Յիշեցնենք, որ տագնապը հրահրուեցաւ Հայաստանի իշխանութիւններուն կողմէ, երբ Ամենայն հայոց կաթողիկոսը Զուիցերիոյ մէջ գումարուած միջեկեղեցական համագումարի մը խօսք առնելով արծարծեց Արցախի գաղթական ժողովուրդի վերադարձի, Արցախի եկեղեցական ու այլ կոթողներու պահպանման ու բանտարկուած ռազմագերիներու ազատութեան առնչուած պահանջները: Քանի որ Արցախի հարցը իշխանութիւններուն...

ԳԱՌՆԻԿ Աւ. Ք. Գ. «... Ինքնախաբէութիւն չէ հաւատալ նոր գաղափարներու անզգալի, աստիճանական թափանցումին...» Յ. ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Նախաբան Յարութիւն Քիւրքճեանի «Երկրորդ հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով» գրափորձը սփիւռքեան մտածողութեան ծնունդին առաջին վկայութիւնն էր: Երբ կ’ըսեմ` «սփիւռքեան», կը հասկնամ ո՛չ թէ յետլոզանեան այն «գաղափարաբանական» գրականութիւնը, որ մշակուեցաւ սփիւռքի օճախներու մէջ ու միջեւ, այլ` այն գրականութիւնը, որ սկսաւ ինքզինք ճանչնալ հակադրաբար անցեալին եւ` աւանդուած «նախագիտակից եւ...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այս տարի կրկին կարօտի մագնիսական ուժը զիս քաշեց զաւակներուս մօտ: Օտարութեան դժուար ու սրտաճմլիկ երգեր երգելէն ու համբերելէն սպառած էի: Հանդիպման պահուն` համբոյրներ եւ ողջագուրումներ: Եկէ՛ք, խոստովանինք, որ հարազատներու հետ ըլլալն ու անոնց ներկայութիւնը կեանքիդ մէջ վայելելը կեանքդ կը զարդարեն ու կը գունաւորեն լուսաճաճանչ երանգներով: Հաճելի զրոյցներ, ուրախ եւ տխուր պահերու բաժնեկցում... մէկ խօսքով, հոգեհարազատներու հետ կեանքը...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Նոր արուեստը, ակնյայտ է, արուեստ չէ բոլորի համար, ինչպէս, օրինակ, ռոմանտիկական արուեստը. նոր արուեստը գրաւում է յատուկ օժտուած փոքրամասնութեանը: Այստեղից է հետաքրքրութիւն եւ գրգռուածութիւն առաջանում հաւաքականութեան մէջ: Նոր արուեստը հասկանալի է ոչ բոլորին, դա նշանակում է, որ այն չի հանդիսանում համամարդկային: Արուեստը նախատեսուած է ոչ բոլոր մարդկանց համար ընդհանրապէս, այլ` միայն փոքրաթիւ մարդկանց համար, որոնք գուցէեւ առաւել չեն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ ՀԵՄ-ականներու Հանդիպում Համբիկ Սասունեանին Հետ ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան անդամները հանդիպում ունեցան արդարութեան մարտիկ Համբիկ Սասունեանի հետ, որուն հետ ընթացած զրոյցը, գիտելիքներու կողքին, մեծ կորով ներշնչեց բոլորին: Հանդիպման ընթացքին Համբիկ Սասունեան խօսեցաւ Հայաստանի եւ հայրենիքի համար անվերջ ու անկոտրում պայքարի կարեւորութեան մասին եւ ան շեշտեց, որ ոչինչ պէտք է յուսալքէ հայութիւնը, ի մասնաւորի երիտասարդութիւնը` տէր կանգնելու...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի հայերը ժամանակի ընթացքին հետզհետէ շրջանի թուրք հողատէրերէն հողեր գնելով նոր տարածքներ ձեռք ձգեցին: Քեսապի շրջակայ ագարակները աստիճանաբար կազմաւորուեցան իբրեւ առանձին գիւղեր: Անտիոքի շրջանին մէջ թուրք քանի մը ընտանիքներ զօրանալով գրեթէ ինքնիշխան գոյավիճակ հաստատած էին: Անոնց հալածանքներէն խուսափելով շրջակայ բնակավայրերէն կարգ մը հայ ընտանիքներ Քեսապ ապաստան գտան: * * * Եգիպտոսի փոխարքայ Մոհամէտ Ալի փաշա Սուրիան իր գերիշխանութեան...

Իշխանութիւնը, որը մշտապէս խաբում է սեփական ժողովրդին, օտարւում է նրանից, յայտնւում է նրա հետ հակադրութեան մէջ եւ իր հետագայ պաշտօնավարումը ծառայութեան առաքելութիւնից վերածւում է դիմակայութեան, ծագող հակասութիւններն ամէն կերպ յաղթահարելու շարունակական ճիգի: Եթէ անդրադառնանք Հայաստանի իշխանութիւնների վարքագծին, ապա կ՛արձանագրենք, որ գործող իշխանութիւնը մշտապէս ձգտել է ներքաղաքական կեանքում օրակարգ թելադրել` չդադարող հետապնդումներով ձերբակալութիւններով ու զանազան ձեռնածութիւններով նախաձեռնութիւնը պահել իր ձեռքում: Այս...

Իր նոր տարեշրջանը «Դրօշակ»-ը կը սկսի հայութեան դիմագրաւած դժուարին մարտահրաւէրներուն ուղղակի, անկեղծ եւ համարձակօրէն արձագանգելու յանձնառութեամբ: Ազգային-պետական կեանքի դիմագրաւած եւ սպասուող փորձութիւններուն կը վերաբերի նոր տարուան առաջին թիւի «Առաջնորդող»-ը: Անի Մելքոնեանը` կատարելով 2025 թուականի ամփոփումը, ընթերցողին կը յիշեցնէ նախորդ տարուան քաղաքական կարեւոր իրադարձութիւնները: Նկատի ունենալով դրացի ու բարեկամ Իրանի մէջ կատարուող, ինչպէս նաեւ հնարաւոր իրադարձութիւններուն ազդեցութիւնը Հայաստանի վրայ` «Դրօշակ»-ը կը...

Փարիզի սրտին մէջ գտնուող «Սամուէլեան» գրատան մամուլի արխիւները, որոնք հայ մշակութային ժառանգութեան կենսական յուշարձաններէն են, արհեստական բանականութեան (ԱԲ) միջոցով կը վերածուին թուային քարտէսի մը: «Calfa»-ը եւ իր գործընկերները թեւակոխած են նոր փուլ մը` բացայայտելու 20-րդ դարու Փարիզի հայկական խանութները, միութիւնները եւ ընկերային կեանքը: 1930-ին հիմնադրուած եւ ուսումնասիրողներու, լրագրողներու եւ պատմաբաններու համար հանդիպման վայր ծառայած «Սամուէլեան արեւելեան գրատուն»-ը (Librairie orientale Samuélian)...

ԼՈՒԻԶԱ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Ամերիկայի Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան հասարակութեան հետ կապերու պատասխանատու Պաշտօնական հիւրերու սեղան, կեդրոնը ձախէն աջ` վեր. Հենրիկ Շահնազարեան, Գեղամ արք. Խաչերեան, Յովնան արք. Տէրտէրեան եւ վեր. դոկտ. Փոլ Հայտոսթեան Հայկազեան համալսարանի 70-ամեակի տօնակատարութիւնները, որոնք սկսած էին Նիւ Ճըրզիէն եւ շարունակուած` Նիւ Եորք, Երեւան, Տուպայ, Պէյրութ, Մոնրէալ, Ռիատ, Գահիրէ, Աթէնք եւ Տոհա, յիշարժան ու շքեղ աւարտ մը ունեցան Լոս Անճելըսի...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Այսօր, երբ կը խօսուի Արարատը մոռնալու եւ Արագածով ապրելու մասին, պարտք կը զգամ անգամ մը եւս բոլորին յիշեցնել, որ Արարատը մեր սրբութիւնն է, մեր ժողովուրդի յաւերժութեան խորհրդանիշը: Յօդուածս այժմէական է այնքան, որքան Արարատն է սրբութիւն մեր ժողովուրդին համար: Իւրաքանչիւր հայ, աշխարհի որ ափին ալ գտնուի, Արարատը սրբութիւն կը համարէ: Ան մեր պորտալարն է կարծէք, որ մեզ կը կապէ...

Սոյն բաց նամակը կը ներկայացնէ ոչ միայն մէկ քաղաքացիի մտահոգութիւնը, այլ կը հնչեցնէ ամբողջ ազգի խղճմտանքը` Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի նկատմամբ մինչեւ այսօր չիրագործուած պարտաւորութեան մասին: ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ` առ ի գիտութիւն քաղաքապետական եւ պետական բոլոր պատասխանատու կառոյցներուն: Յարգարժա՛ն պատասխանատուներ, Այս նամակով կը դիմեմ ձեզի` իբրեւ հայ ժողովուրդի զաւակ, մտահոգ քաղաքացի եւ ազգային յիշողութեան նկատմամբ պատասխանատու անձ, խիստ յորդորելով...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տարեդարձս կը մօտենայ: Գիտեմ: Լաւ եմ: Թէեւ այլեւս այն չեմ, ինչ որ էի, բայց չեմ ափսոսար, որ այս տարիքիս յիշողութիւնս սկսած է դաւաճանել եւ անցեալս կորսնցնել: Բայց միշտ կը փորձեմ վերադառնալ ես ինծի: Երբ կը նայիմ տարիքիս երկայնքին ու լայնքին, անմիջապէս կը փորձեմ զննել հարազատներուս աչքերը, որոնք յաճախ ինծի լռութիւն սորվեցուցին, ու կը զգամ, որ տակաւին կեանքի գիրքը...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Ես եկայ, որ կեանք ունենան եւ ա՛լ աւելի ունենան» Յովհաննու 10:10 Մեծի Տանն Կիլիկիոյ  Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը իւրաքանչիւր տարի մեզ կը հրաւիրէ խոկալու եւ ծրագրելու մեր հայկական կեանքերը յուզող շատ մը իրականութիւններու վերաբերեալ: Այս ծիրին մէջ ան 2026 տարին հռչակեց «Հոգեւոր կեանքի վերանորոգումի տարի», ինչ որ շատ կարեւոր եւ հրամայական նիւթ-մտահոգութիւն է: Պիտի չուզէինք առանձնացնել այս...