Յօդուածներ

Շաբաթ, 25 յունուարին, Էնսինոյի Ազգային Ֆերահեան վարժարանի «Տիգրանեան» սրահին մէջ 24 հայորդիներ միացան ՀՅ Դաշնակցութեան շարքերուն` ընկերական լայն շրջանակի մը ներկայութեան տալով իրենց երդումը: Երդման հանդիսաւոր արարողութեան բացումը կատարեց նորագիրներու կուսակցական նախապատրաստական աշխատանքները կազմակերպած յանձնախումբի անդամ Արամ Մանուկեան: Ան ներկայացուց նորագիրները եւ հրաւիրեց կնքահայրը` ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Արթօ Քէօլէեանը որ իր պատգամը ուղղէ եւ երդումը գլխաւորէ` Դաշնակցութեան...

3 փետրուարին, Արցախի թեմի առաջնորդարանին մէջ, «Արցախ» մամլոյ ակումբին նախաձեռնութեամբ, տեղի ունեցաւ մամլոյ ասուլիս` Պաքուի ջարդերուն 30-րդ տարելիցին առիթով: Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգեւ արք.  Մարտիրոսեան խօսեցաւ Արցախի թեմի յառաջիկայ ծրագիրներուն մասին: Ըստ անոր, Արցախի թեմի ծրագիրները մնացած են նոյնը, ինչպէս էին իրենց սկսման ատեն` 1989-ին, երբ 60 տարուան դադարէ ետք վերաբացուեցաւ Արցախի թեմը: Ըստ սրբազանին, իրենց նպատակը եղած է վերադարձնել...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Փիեր Շամմասեան լիբանանահայ կատակերգակ դերասան է, որ 1971-էն մինչեւ այսօր սիրելի եւ սպասուած ներկայութիւն է հայ եւ արաբ հանդիսատեսին համար: Ան մեծ սիրով յանձն առած է թեթեւ, ուրախ եւ հաճելի ժամանցներով հանդիսատեսին կտրել իր առօրեայ ճնշող մտահոգութիւններէն: «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ մեծ ժողովրդականութիւն վայելող դերասանին հետ, որպէսզի մօտէն ծանօթանայ անոր անցած ստեղծագործական ճանապարհին եւ ծրագիրներուն մասին:...

ՅԱՍՄԻԿ ՊՕՂՈՍԵԱՆ ...Նրա նախնիները պատմական Հայաստանից էին: Գաղթել էին Ալաշկերտից` իրենց ծինային յիշողութեան մէջ պահպանելով հայրենիքի պատկերը: Հայրը` Սուրէն Սահակեանը լեզուաբան էր, բարբառագէտ. սրբազան մասունքի պէս հաւաքում էր բռնազաւթուած Էրկրի բանահիւսութիւնը` սերունդներին ի պահ: Եւ դուստրը` Լուսինէ Սահակեանը, մեծանալով մտաւորականի ընտանիքում, գնալու էր հօր հետքերով, բայց` իր ճանապարհով: Լուսինէ Սահակեանն այսօր ԵՊՀ արեւելագիտութեան բաժանմունքի թուրքագիտութեան ամպիոնի դոցենտ է, բանասիրական գիտութիւնների...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան դարձեալ սպառնալիքներով կը խօսի Սուրիոյ դէմ. կը սպառնայ վրէժը լուծել այն թուրք զինուորներուն, որոնք սպաննուած են Իտլիպի շրջանին մէջ: Գործի անցնելով, ան փետրուարի առաջին օրերուն մեծ ուժ կեդրոնացուց Սուրիոյ սահմանին վրայ` պահանջելով Ռուսիայէն, որ արգելք չկանգնի Սուրիոյ դէմ իր հաւանական արշաւանքին (չմոռցաւ հին-նոր դաշնակից Ռուսիոյ դաս տալ, որ Խրիմը Ուքրանիոյ կը պատկանի): Ան նաեւ մտահոգ...

1 փետրուարին աշխատանքային այցելութեամբ Թիֆլիս գտնուող Հայաստանի սփիւռքի հարցերու գլխաւոր յանձնակատար Զարեհ Սինանեան եւ գրասենեակի համահայկական ծրագիրներու վարչութեան գիտական-կրթական բաժինի պետ Հայկ Ենգիբարեան, Վրաստանի մէջ Հայաստանի դեսպան Ռուբէն Սադոյեանի առաջնորդութեամբ եւ դեսպանութեան դիւանագէտներուն ընկերակցութեամբ, այցելեցին զանազան կառոյցներ: Վիրահայոց թեմի Թիֆլիսի Սուրբ Գէորգ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ մէջ անոնք դիմաւորուեցան առաջնորդական տեղապահ Կիրակոս վրդ. Դաւթեանի կողմէ, որ ներկայացուց թեմին գործունէութիւնը, պատմամշակութային կոթողներու պահպանութեան...

ԵՂՈՒԱՐԴ ԱՅՎԱԶԵԱՆ Վրաստանի Սամցխէ-Ջաւախք շրջանը գտնւում է շատ բարդ աշխարհաքաղաքական դիրքում: Այստեղ բախւում են Ազրպէյճանի, Թուրքիայի, Վրաստանի ու Հայաստանի շահերը: Այս տարածաշրջանի նկատմամբ հետաքրքրութիւններ ունի նաեւ Ռուսաստանի Դաշնութիւնը, ինչը արտայայտւում է տարբեր ձեւերով: Սակայն այստեղ գլխաւոր խաղացողները վերոնշեալ չորս պետութիւններն են, որոնց նպատակները տարբեր են: Թուրքիան ու Ազրպէյճանը այլ շահեր ու ծրագիրներ ունեն Ջաւախքի նկատմամբ, Հայաստանն ու Վրաստանը` այլ: Չնայած,...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Այսօր, հայ-թաթարական ընդհարումներէն 115 տարի ետք, երբ յետադարձ հայեացքով լուսարձակի տակ կ՛առնենք ե՛ւ պատմութիւնը, ե՛ւ մինչեւ մեր օրերը շարունակուող քաղաքական եւ ռազմական ելեւէջներու ծալքերը. խիստ ուսանելի դասերու ու խորհուրդներու ամբողջ թղթածրար մը կը բացուի մեր առջեւ. - Համաթրքութեան ու համաթուրանական ծրագրին հետեւող տարածաշրջանի երկու եղբայրներ` թուրքեր եւ թաթարներ (այժմ` ազերիներ) կ՛երազէին իրարու միանալ, Պաքուն ցեղային զտման առաջին փորձն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Հայոց Ցեղասպանութեան Թանգարանին Մէջ Օշուիցի Արգելարան-Սպանդանոցի Զոհերուն Նուիրուած Նիստ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին մէջ տեղի ունեցաւ Օշուիցի արգելարան-սպանդանոցի ազատագրման եւ Համաշխարհային Բ. պատերազմի աւարտի 75-ամեակին նուիրուած նիստ: Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Յարութիւն Մարութեան նշեց, որ Ողջակիզումի յիշողութեան շաբթուան ծիրին մէջ ասիկա երկրորդ նախաձեռնութիւնն է: «Յունուար 24-ին մենք Ողջակիզումի եւ Ցեղասպանութեան զոհերու յուշարձանին մօտ ներկայ գտնուեցանք կազմակերպուած ձեռնարկին, ուր...

Հայրիկի Դիմադրութիւնը Եւ Մերժումը` Յանձնելու Մայր Աթոռի Գանձարանը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Եկեղեցական կալուածներու գրաւման դէմ ժողովրդային բողոքի եւ դիմադրութեան շարժումը հետզհետէ կը ծաւալէր եւ Գանձակի ու Պաքուի դէպքերէն եւ ռուսական բանակի ու ոստիկանութեան միջամտութիւններէն ետք լայն համեմատութիւններ կը ստանար: Շուշի Պաքուի դիմադրութեան (2 սեպտեմբեր 1903) լուրը հազիւ Շուշի հասած, քաղաքի հայերը խանութները, դպրոցները, ակումբներն ու գրադարանները փակեցին եւ եկեղեցիներուն դուռերը գոցեցին:...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Լեռների ձիւնածածկ գագաթների առինքնութեան, Անտառների ծառապատ խորքում, Գետերի սորուն հոսանքների միախառնոյթում, Ծովերի խորունկ կապտութեան հայելում, Ծաղիկների գունագեղ բուրաստանում, Ամպերի անպարագիծ փափկութեան անկողնում, Քառակի սեզոնների միատեղ բարեխառնոյթում, Ես խոնարհուեցի գերագոյնութեան շնորհին, Հարցումով. «Ինչո՞ւ Հայոց ցեղասպանութեան Մեծ եղեռնը»: - Անթոյլատրելի է եղել... Ամպրոպեց շանթը, որպէս նզովք` արիւնոտ ձեռքերին: «Ինչո՞ւ ցեղասպանեցին Ջուղայի խաչքարերին»... Ամպրոպեց շանթը, որպէս նզովք` արիւնոտ ձեռքերին: Աստուծոյ նզովքը...

  ՎԼԱԴԻՄԻՐ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ Արցախի Հանրապետութեան վաստակաւոր իրաւաբան «Եթէ Ազրպէյճանի համար Լեռնային Ղարաբաղի հարցը հեղինակութեան հարց է, ապա հայերի համար` կեանքի եւ մահուան» ԱՆՏՐԷՅ ՍԱԽԱՐՈՎ Խաղաղութեան Նոպելեան մրցանակի դափնեկիր Միջազգային իրաւունքի եօթ սկզբունքներից  երկուսը վերաբերում են ժողովուրդների (ազգերի)  իրաւահաւասարութեանը եւ ինքնորոշմանն ու  պետութիւնների  տարածքային  ամբողջականութեանը եւ պետական սահմանների  անխախտելիութեանը: Ընկած լինելով բազմաթիւ  ցեղային  բախումների, երկպառակտութիւնների,  տարաձայնութիւնների եւ անհամաձայնութիւնների  հիմքում, դրանք միշտ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Տօնական օրերուն Միացեալ Թագաւորութեան եռացող մայրաքաղաքը կը գտնուէի. թանգարաններ, յիշարժան վայրեր, ամանորեան շուկայի զեղչեր... Մթնոլորտ մը. անգլիացիները որոշած են դուրս գալ Եւրոմիութենէն: Հայ մարդիկ գոհունակութեամբ կը խօսէին այս մասին: Երեւոյթներ կան, որոնք այլեւս մեզ չեն անհանգստացներ: Թէեւ անոնք չեն նկատուիր, այնքա՜ն բնական եւ սովորական կը թուին, ընդհանրացած, կանոն: Ընտանեկան յարկի մը տակ մասնակից եղանք տօներուն: Մեծ հայր եւ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Վերջերս լիբանանեան ցոյցերը անցան դէպի բռնութեան փուլ: Հիւսիսէն, մասնաւորաբար Թրիփոլիէն եւ Աքքարէն եկած հարիւրաւոր ցուցարարներ հրկիզեցին Պէյրութի Կեդրոնական շուկայի խանութները եւ քարկոծեցին ոստիկանութիւնը: Հոս չեմ ուզեր այպանել լիբանանցի ժողովուրդին պոռթկումը եւ յեղափոխական ոգին, ան արդար կերպով ապստամբեցաւ փտածութեան եւ իշխանութեան մը դէմ, որ 30 տարիէ ի վեր ձախողեցաւ քաղաքացիին նուազագոյն իրաւունքները տալ: Այլ կ՛ուզեմ խօսիլ թրքական գործօնին մասին,...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահները, ամէն անգամ որ Միջին Արեւելքի, պաղեստինեան, ահաբեկչութեան դէմ պայքարի կամ հիւլէական զէնքերու դէմ արշաւի ծրագիրներ մշակեն, հիմնական երկու նպատակ ունին հետապնդելիք: Ա.- Նախագահական ընտրութիւններէ առաջ քարոզարշաւ, հրէական լոպիի զօրակցութիւնը ապահովելու ճիգ, ամերիկեան շահերը ամրացնելու բացայայտ ծրագիր: Բ.- Հրեաներու եւ մանաւանդ Իսրայէլի անվտանգութեան երաշխաւորութիւն ապահովելու միտում: Ամէն անգամ ծրագիրները կը ներկայացուին եւ կը ձախողին: Երբեմն նոյնիսկ...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Երուսաղէմ մայրաքաղաքով Պաղեստինի նախագահ Մահմուտ Ապպաս, Արաբական Լիկայի արտակարգ ժողովին, որ յատկացուած էր Թրամփի Միջերկրականի յատուկ ծրագիրի քննարկման, յայտարարեց. «Թրամփ հեռաձայնեց ինծի ու սկսաւ բացատրել ծրագիրը, եւ երբ յայտնեց, թէ որոշած է Երուսաղէմը ընդգրկել իսրայէլեան հողերու քարտէզին մէջ, ես հեռաձայնը նոյն վայրկեանին գոցեցի` ընդհատելով անոր հեռախօսազրոյցը»: Ապպասի որդեգրած քայլը պարզ քայլ մը չէ. Ապպասի քայլը պատմական եւ անզուգական...

ՏԻԳՐԱՆ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ Ղարաբաղեան հակամարտութեան վերաբերեալ գիտական լուրջ աշխատութիւններ միջազգային հեղինակների կողմից վերջին տասնամեակների ընթացքում համեմատաբար քիչ են գրուել: Հակամարտութեան մասին գրուած ամենամեծ  տարածում ստացած աշխատութիւնը Թոմաս տէ Վաալի «Սեւ այգի. Հայաստանն ու Ազրպէյճանը խաղաղութեան եւ պատերազմի միջով» (Thomas de Waal: «Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War») գիրքն է, որում հեղինակը առանց խորքային վերլուծութեան փորձի` լրագրողական ոճով հակամարտութիւնը ներկայացնում...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2019-ին լոյս տեսաւ Համլէթ Գէորգեանի «Դրօ» գիրքը, 128 էջ, որ «Արամ Մանուկեան» մատենաշարի թիւ 3-ն է: Դրօ ծնած է 1884 մայիս 31-ին, Սուրմալու գաւառի Իգդիր աւանին մէջ: Անդրկովկասի մէջ 1905 փետրուարին սկսան հայ-թաթարական ընդհարումները եւ Դրոն յայտնուեցաւ հայութեան ինքնապաշտպանութեան զինուորագրուած մարտիկներու շարքերուն մէջ: 1905 մայիս 11-ին, Պաքուի մէջ, վրիժառու Դրոյի ռումբի անվրէպ հարուածով արժանի դատաստանի արժանացաւ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2019-ին լոյս տեսաւ Աշոտ Պետրոսեանի «Արթուր Մկրտչեան» գիրքը, 126 էջ, որ «Արամ Մանուկեան» մատենաշարի թիւ 4-ն է: Հեղինակը կ՛ըսէ, որ Արցախի Գերագոյն խորհուրդի առաջին նախագահ Արթուր Մկրտչեանի կենսագործունէութիւնը նշանակալից է, ժամանակաշունչ եւ անժամանցելի: Արթուր Մկրտչեան ծնած է 1989-ին, Արցախի Դիզակ գաւառի Ուխտաձոր (Էդիլլու) գիւղին մէջ: Մասնագիտացած է ազգագրութեան մէջ: Եղած է Հատրութի պատմա-երկրագիտական թանգարանի տնօրէն: Հայ-թուրք...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Մեծ մտաւորական եւ հայ քաղաքական մտքի տեսաբան Լէոյի (Առաքել Բաբախանեան) կարծիքով, ընդհարումներու պատասխանատուութիւնը Դաշնակցութեան վերագրելով` թուրքերը կը հետապնդէին նաեւ հետեւեալ նպատակը. «...նոյն այդ դաշնակցականները հայդուկային խումբեր էին կազմում եւ տանում Թուրքիա` կռուելու համար: Այս նոյնպէս մեծ յանցանք էր համաիսլամական եւ համաթուրանական փրոփականտի ենթարկուած պէկերի աչքում եւ այդ յանցանքների համար էր, որ թուրքերը Անդրկովկասում յարձակւում էին իրենց հարեւան հայերի...