Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նոր արհեստագիտութիւնները անշուշտ կոչուած են մարդոց կեանքը դիւրացնելու` հանգիստ, բարգաւաճ աշխարհի մը մէջ ապրելու: Ճափոն այն երկիրներէն է, ուր այս հոլովոյթը բաւական արագ կ՛ընթանայ եւ կրնայ լաւ օրինակ հանդիսանալ բոլոր այն պետութիւններուն, որոնք կը հաւատան այդ աշխատանքին: Կը մնայ մաղթել, որ մարդկութիւնը զերծ մնայ նոր գիւտերը ժխտական նպատակներու համար օգտագործելու փորձութենէն: Բրիտանացի պլոկըր Պրայըն Լաֆքին տեղեկութիւններ եւ...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ ե-Սեւ֊Սպիտակի Կաղապարով Քաղաքական Դաշտի Անապատացումը 2018 Մայիսի շարժէն եւ իշխանափոխութենէն ետք կը թուէր, որ Հայաստանի քաղաքացիական-հասարակական կեանքն ու քաղաքական մշակոյթը կ՛օժտուի արդէն ժողովրդավարութեան որակական կենսունակ բովանդակութեամբ մը, որ պիտի գար բացառելու ընտրութենէ ընտրութիւն ընտրակաշառքով եւ վարչական մեքենայութեամբ գործօն դարձող հասարակական զանգուածները, անձ-կուսակցութիւնները, տնտեսութեան եւ քաղաքական գործընթացներու սերտաճումը, ինչպէս նաեւ` հալածեալ կամ գրպանային ընդդիմութեան տարբերակները: Կ՛ակնկալուէր վերոնշեալ յոռի երեւոյթները,...

Մեծ պահքի այս առաջին օրերուն կաթողիկոսարանի Քրիստոնէական բաժանմունքը հետեւեալ հարցազրոյցը ունեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին հետ, որպէսզի մեր ժողովուրդը հաղորդ պահէ հոգեւոր կեանքին առնչուած անոր մտածումներուն ու թելադրութիւններուն: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ուրախ ենք, վեհափա՛ռ հայր, եւ շնորհակալ, որ Մեծ պահոց շրջանը ձեզի հետ մեր ունեցած այս հարցազրոյցով կը բացուի: Մեծ պահքը հոգեւոր կեանքի վերանորոգման առիթ է: Ի՞նչ կը հասկնանք հոգեւոր...

Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանի աշակերտութիւնը արժանաւորապէս նշեց Սրբոց Վարդանանց տօնը` վերանորոգելով իր ուխտը հաւատարիմ մնալու հայրենիքի եւ հաւատքի պաշտպանութեան անոնց կտակին: 19 փետրուարին Մեսրոպեանի նախակրթարանի, միջնակարգի եւ երկրորդականի աշակերտները առանձին հանդիսութիւններով ոգեկոչեցին Աւարայրի հերոսներուն յիշատակը` անոնց նուիրուած գեղարուեստական ելոյթներով, մինչ բանախօսները հանդէս եկան պատգամներով, յատկապէս շեշտելով տօնին այժմէական նշանակութիւնը` նոր սերունդին համար: Նախակրթարանի աշակերտութեան ուղղուած իր խօսքին մէջ` հիւր...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ դ.- Խիղճի եւ վրէժխնդրութեան դատաստաններու Խաչմերուկին` ներկայի Առեւանգումը Արդարեւ, «սիրոյ եւ համերաշխութեան» այսօրուան հականիշ իրողութեան գլխաւոր պատասխանատուն կը մնան իշխանութիւնները` իրենց որդեգրած ատենախօսութեամբ ու քաղաքական վարքագիծով, որոնք չեն նպաստեր ազգային համաձայնութեան բաղադրիչներու գոյառման ու անոնց հիւսուածքին: Անցեալի յոռի երեւոյթները դատապարտելուն եւ անոնց հետեւանքները չէզոքացնելուն զուգահեռ` ամբողջութեա՛մբ անցեալը մերժելու գործելաոճը չի տեղաւորուիր ներկան իւրացնելու իրատեսական պետական տրամախոհութեան մը մէջ:...

Կազմակերպութեամբ Ազգային իշխանութեան Ուսումնական խորհուրդին եւ մասնակցութեամբ ազգային վարժարաններու աշակերտութեան,  չորեքշաբթի, 19 փետրուար 2019-ին կէսօրէ առաջ ժամը 11:30-ին «Երջօ Սամուէլեան-Եռագոյն» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Վարդանանց ճակատամարտին նուիրուած ձեռնարկ: Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգներու ունկնդրութենէն ետք բացման խօսքը արտասանեց օրուան հանդիսավար, Ազգային Եղիշէ Մանուկեան վարժարանի աշակերտ Քրիստ Դարբինեան: Ան նկատել տուաւ, որ այսօր տօնն է հայ ժողովուրդի հոգեւոր եւ ազգային փրկութեան, յաղթութեան,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Հայկական Ոսկրածուծի Հիմնարկի Վարչութեան Ներկայացուցիչներուն Այցելութիւնը  Ազգային Առաջնորդարան 12 փետրուարին թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան Ազգային առաջնորդարանի «Սիւլահեան» սրահին մէջ ընդունեց այցելութիւնը Հայկական Ոսկրածուծի հիմնարկի վարչութեան ներկայացուցիչներուն` գլխաւորութեամբ հիմնարկի հիմնադիր եւ նախագահ դոկտ. Ֆրիտա Ճորտընի: Հանդիպումին ներկայ եղաւ նաեւ Նարեկ Ա. քհնյ. Փեհլիվանեան: Դոկտ. Ճորտըն առաջին հերթին շնորհակալութիւն յայտնեց սրբազանին, որ ամէն տարի սիրայօժար կ՛ընդառաջէ...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Հայ ժողովուրդը, ինչպէս ամէն տարի, այս օրերուն  յարգանքի տուրք կը մատուցէ սումկայիթեան  եղեռնագործութեան անմեղ զոհերու յիշատակին: Երեսուն եւ երկու տարիներ առաջ Լեռնային  Ղարաբաղի ժողովուրդը ձայնը  բարձրացուց յանուն սեփական իրաւունքներու եւ ազատութեան պաշտպանութեան: Քաղաքակիրթ եւ օրինական իւրաքանչիւր գործողութեան կը հետեւէր հայ ազգաբնակչութեան իրաւունքներու զանգուածային եւ համատարած ոտնահարում, բռնութիւն, կոտորած... Ազերի ազգայնամոլներ, խաղաղ ցոյցերուն իբրեւ պատասխան, հայ բնակչութեան ջարդեր կազմակերպեցին...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Հայ ժողովուրդը  փետրուարի այս օրերուն կը սգայ Սումկայիթի իր նահատակները: 2020 թուականը կը խորհրդանշէ 32-րդ տարելիցը այն նահատակներուն, որոնք զոհ գացին Ազրպէյճեանի Սումկայիթ քաղաքին եւ մօտակայ  շրջաններուն մէջ` թուրք-ազերիական ամբոխներուն կողմէ, հայ բնակչութեան դէմ կազմակերպուած եւ ծրագրաւորուած ոճրագործութեան: Ոճրային այդ արարքը կը կրէր քաղաքական իշխանութիւններուն հովանաւորութիւնը: Իրաւապահ մարմինները նախապէս կազմած էին  հայ  բնակիչներու ցուցակը, հասցէն: Վայրագութիւնները նախորդող օրերուն...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Կեղծմաշկը վարակիչ, լուրջ եւ մտահոգիչ հիւանդութիւն մըն է: Անոր յարուցիչը Գորինեպաքթիրիւմ տիֆթերի մանրէն է (Corynebacterium diphtheriae): Ան նաեւ կը կոչուի Քլեպս-Լոֆլեր պասիլըս (Klebs-Loffler bacillus), որովհետեւ ան գտնուած է 1884-ին գերմանացի մանրէագէտներ` Էտուին Քլեպսի (Edwin Klebs) եւ Ֆրիտրիխ Լոֆլերի (Friedrich Loffler) կողմէ: Կեղծմաշկը համատարած հիւանդութիւն մըն է, եւ ան կը յայտնուի ընդհանրապէս 2-8 տարեկան երեխաներուն մօտ` առանց սեռի...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ գ.- Համազգային համերաշխութեան, համաձայնութեան եւ օրակարգի վերածնունդի հրապարակը Արդարեւ, թաւշեայ յեղափոխութենէն մէկ տարի երեք ամիս անց` 5 օգոստոսին, համահայկական մարզախաղերը հիւրընկալող Արցախի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Ստեփանակերտի մէջ, Վերածնունդի հրապարակին վրայ հանրահաւաքի իր ելոյթով, թէեւ ուշացած, բայց` անսակարկելի հրամայականի ընդառաջ, վարչապետ Փաշինեան կը ներկայացնէր համահայկական այն ընդհանրական արժէքները, նպատակներն ու նախադրեալները, որոնցմով ազգային համաձայնութեան ենթահողի վրայ պէտք էր կազմաւորուէր համահայկական...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին երկու ամիսներուն Հայաստանի լրատուական միջոցները, բոլոր մակարդակներու վրայ, բանակին մէջ խաղաղ պայմաններու մէջ մահացած զինուորներուն թղթածրարը արծարծեցին: Բանակին մէջ դեկտեմբերէն ի վեր 14 զինուորներու մահը ցնցած էր բոլորը: Ընդդիմութիւնը իշխանութեան վարչակարգի բացթողումները կը շեշտէ, իսկ իշխանութիւնը` նախկին նախագահ Քոչարեանի, Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան կողմէ շանթաժ կը նկատէ: Խորքին մէջ, սակայն, երբեք ընդունելի չէ զինուորներուն կեանքը այսքան պարզութեամբ քաղաքականացած...

Նոյնինքն ազերիին համար կատարուածը անհասկնալի եւ շինծու սենարիօ կամ բեմադրութիւն մըն էր: Ի՞նչ պայմաններու տակ կազմակերպուած էին փետրուար 9-ի Ազրպէյճանի խորհրդարանական արտակարգ ընտրութիւնները: Ո՞վ էր այդ որոշումին ետին կեցող անձը կամ կազմակերպութիւնը: Ընդհանրապէս «արտակարգ ընտրութիւններ» հասկացողութիւնը կը ներկայացնէ դրական փոփոխութիւն մը կամ աւելի ճիշդը` բարեշրջում մը: Ազրպէյճանի պարագային, այս արտակարգ ընտրութիւնները կատարուեցան որոշուած թուականէն ինն ամիս առաջ, այդ պայմանաւորումով եւ...

Մօտենում ենք Արցախի համապետական ընտրութիւնների` օրէնքով սահմանուած քարոզարշաւի մեկնարկին: Թէեւ արդէն շուրջ մէկուկէս տարի է` զանազան կուսակցութիւններ եւ անհատներ սկսել են քարոզչութիւնը` այն անուանելով կուսակցաշինութիւն, նոր կուսակցութիւնների հիմնում, հանդիպում Արցախի տարբեր շրջանակների հետ, սրանք բոլորն անպաշտօն քարոզչութիւն են: Միւս կողմից` ակներեւ է նիւթական միջոցների մեծ չափերով կասկածելի շրջանառութիւնը, որն արտայայտւում է կուսակցական շքեղ շտաբների առկայութեամբ: Այս ու այն կողմ չեն...

20-րդ դարի սկիզբներին արցախահայութիւնն իր ազատութեան եւ անկախութեան ուղիներում հանդիպեց առաւել ծանր իրավիճակների: Եթէ նախկինում ցարական իշխանութիւնները հայութեան դէմ պայքարում էին աւելի «քաղաքակիրթ» միջոցներով, ընդունւում էին որոշումներ, օրէնքներ, կամ էլ հետապնդւում էին առանձին անհատներ, կազմակերպութիւններ, ապա այս անգամ բռնարարքների ենթարկուեց ողջ ժողովուրդը: Դարավերջին դա հիմնականում կապուած էր 1903թ. յունիսի 12-ի Նիկոլայ Երկրորդի տխրահռչակ հրամանագրի հետ, որով բռնագրաւուեցին հայ լուսաւորչական եկեղեցու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Մահացաւ Լուսանկարիչ Գերման Աւագեան Լուսանկարիչ, վաւերագիր, պատմութիւնները լուսանկարներու ճամբով անմահացնող Գերման Աւագեան յանկարծամահ եղաւ 57 տարեկանին: Գերման Աւագեան կը յատկանշուի իր լուսանկարչական պատմութիւններով: Լուսանկարներուն մէջ Գերման Աւագեան կ՛անդրադառնայ ընկերային հարցերուն, մտաւոր առողջութեան խնդիրներուն, հանքարդիւնաբերութեան հարցերուն, հաշմանդամութիւն ունեցող անձերուն եւ աղքատութեան հարցերուն: Բայց ամէն բանէ առաջ` մարդը: Գերման Աւագեան կը սիրէր կրկնել. «Մարդու համար ամենակարեւոր ու քաղցր բանն...

Սասունի Հերոսական Ինքնապաշտպանութիւնը Եւ Հայրիկի Դիմումները Եւրոպայի Եւ Ամերիկայի Պետական Շրջանակներուն ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայոց ազգային եկեղեցական կալուածներն ու հարստութիւնները 1903-ի ամրան եւ աշնան, այս կամ այն կերպով, մասամբ գրաւուեցան ռուսական իշխանութիւններուն կողմէ: Ազգային համայնական դիմադրութիւնը մասամբ յաջողեցաւ սանձել ռուսական իշխանութիւնները: Հայոց կաթողիկոսին բոլոր խնդրանքները` անձամբ Պետերբուրգ երթալու եւ տեսնուելու ցարին հետ, մերժուած էին: Հայրիկ 12 դեկտեմբեր 1903-ին պաշտօնական խնդրագիր մը...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Չինաստանի Ուհան շրջանին մէջ համաճարակի վերածուելէն ետք, «Քորոնա» ժահրին Իրանի մէջ յայտնուիլն ու Իրանէն եկած ճամբորդներուն մօտ ժահրի յայտնաբերումը պատճառ դարձան, որ անոր դրացի եւ ոչ դրացի երկիրները անմիջապէս փակեն անոր հետ օդային ու ցամաքային սահմանները: Իբրեւ հետեւանք, Իսլամական հանրապետութիւնը յայտնուեցաւ միջազգային մեկուսացման մէջ: Այսպիսով «Քորոնա»-ն յաջող կերպով իրագործեց Իրանը մեկուսացնելու ամերիկեան նպատակը, որուն կատարեալ իրագործման մէջ ձախողած...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ ա-Էջացոյց Յետթաւշեայ յեղափոխութեան` վարչապետի դիմումին ընդառաջ, ինչպէս նաեւ շարժման սահմանադրական եւ պետական անցնցում ու անխափան հիմնարկաւորումը ապահովելու նախանձախնդրութեամբ, Դաշնակցութիւնը ազգային֊համաձայնական կառավարութեան իր մասնակցութեամբ ոչ միայն երկխօսութեան, այլեւ գործակցութեան հարթակի ամենապատրաստակամ ու համբերատար պահակը եղաւ: Վարչապետը ի՛նքն էր, որ ուզեց ամայացնել ներազգային ճակատի ամրակայման սպասարկող երկխօսութեան եւ գործակցութեան այդ հարթակը, երբ անցումային կառավարութեան հաշուետուութեան ծանօթ հանրահաւաքին (17 oգոստոս 2018)...

ԵՐՈՒԱՆԴ Հ. ՔԱՍՈՒՆԻ Հայոց լեզուի պատմութեան առնչուած աշխատանքի եւ հետազօտութեան չսպառող նիւթ է օտարամուտ բառերու ներկայութիւնը հայերէնի բառամթերքին մէջ: Բայց այս երեւոյթը իւրայատուկ չէ միայն հայերէնին, կենդանի եւ ապրող բոլոր լեզուները, որոնք իրենց կեանքը կը շարունակեն այլ լեզուներու հարեւանութեամբ, կամ անոնց հետ շփման մէջ են ստեղծագործական ու գիտական-ակադեմական ոլորտներու մէջ, փոխազդեցութիւններու եւ փոխառումներու ճամբով, առաջին հերթին, իրենց սահմաններէն անդին իրենց...