Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Մահացաւ Լուսանկարիչ Գերման Աւագեան

Լուսանկարիչ, վաւերագիր, պատմութիւնները լուսանկարներու ճամբով անմահացնող Գերման Աւագեան յանկարծամահ եղաւ 57 տարեկանին:

Գերման Աւագեան կը յատկանշուի իր լուսանկարչական պատմութիւններով: Լուսանկարներուն մէջ Գերման Աւագեան կ՛անդրադառնայ ընկերային հարցերուն, մտաւոր առողջութեան խնդիրներուն, հանքարդիւնաբերութեան հարցերուն, հաշմանդամութիւն ունեցող անձերուն եւ աղքատութեան հարցերուն: Բայց ամէն բանէ առաջ` մարդը: Գերման Աւագեան կը սիրէր կրկնել. «Մարդու համար ամենակարեւոր ու քաղցր բանն իր անուն-ազգանունն է, յիշէք մարդկանց անունները, յատկապէս այն մարդկանց, որոնց լուսանկարում էք, ձեր բլոկնոտներում (blocknote) գրէք նրանց անունը, հասցէն, պատմութիւնը, առանց դրա` չկայ լուսանկար»:

Ան նախաձեռնող էր տարբեր ծրագիրներու, որոնց կարգին յատկանշական է «Շուշի. 48 ժամ» նախագիծը, որուն գաղափարին շուրջ ան հաւաքեց 10 երիտասարդ լուսանկարիչներ, որոնք 48 ժամուան ընթացքին պէտք էր նկարէին Շուշին: Գիւմրիի երկրաշարժէն 30 տարի ետք ան գնաց եւ նկարեց Գիւմրին` յարգելու համար բոլոր այն լուսանկարիչները, որոնք երկրաշարժի օրը ձգեցին ամէն ինչ եւ գացին Գիւմրի:

Յայտնի Հայ Գեղանկարիչներ Յաջակցութիւն Չինաստանի, Ստեղծած Են Միասնական Գեղանկար Մը

Անուանի հայ գեղանկարիչներ ստեղծած են միասնական կտաւ` բարոյական աջակցութիւն ցուցաբերելու համար Չինաստանի` քորոնա ժահրի պայքարին մէջ: Այս ձեռնարկը նախաձեռնած է Նանկինի մանկավարժական համալսարանի փրոֆեսէօր, գեղանկարիչ Գագիկ Աւետիսեանը` Հայաստանի Նկարիչներու միութեան օժանդակութեամբ:

Ձեռնարկի բացման արարողութեան ներկայ գտնուած են Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Զոհրապ Մնացականեանը եւ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետութեան դեսպան Թիան Էրլունը:

Զոհրապ Մնացականեան  վստահութիւն յայտնած է, որ Չինաստանի կառավարութեան կողմէ ձեռնարկուող միջոցառումները շատ մօտ ապագային  թոյլ պիտի տան յաղթահարելու ստեղծուած իրավիճակը եւ բնականոն հունին վերադարձնելու կեանքը:

«Ձեռնարկին նպատակն է մեր զօրակցութիւնը եւ քաջալերանքը յայտնել բարեկամ Չինաստանին եւ չին ժողովուրդին` նոր տիպի քորոնա ժահրին դէմ պայքարին մէջ, այս անգամ` մշակութային արտայայտութեամբ: Մեր ժողովուրդներուն միջեւ մշակոյթի տարբեր ճիւղերու եւ տարաբնոյթ ձեռնարկներու միջոցով փոխադարձ կապերը եղած են շարունակական եւ վերընթաց: Մենք առանձնայատուկ սրտացաւութեամբ կը հետեւինք վարակի այս բռնկման, որ արդէն իսկ բազմաթիւ մարդկային կեանքեր խլած է: Հիացմունքի արժանի է այս մարտահրաւէրները դիմակայող չին ժողովուրդին վճռակամութիւնը», ընդգծած է Մնացականեանը:

Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետութեան դեսպան Թիան Էրլունը շնորհակալութիւն յայտնած է ձեռնարկին կազմակերպիչներուն եւ` նշած, որ այս ձեռնարկը կ՛արտայայտէ Հայաստանի աջակցութիւնը Չինաստանի ժողովուրդին:

Դեսպանը շեշտած է, որ այս համաճարակը յանկարծակի բռնկած է, եւ մենք անոր պատրաստ չէինք, բայց Չինաստանի կառավարութիւնը, Սի Ցզինպինի գլխաւորութեամբ, լուրջ քայլերու ձեռնարկած է, եւ երկրի իւրաքանչիւր հատուածին մէջ խիստ վերահսկողութիւն կայ, եւ կ՛առնուին քայլեր: Հայաստանի ժողովուրդը եւ ղեկավարութիւնը` ի դէմս նախագահ Արմէն Սարգսեանի, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի, արտաքին գործոց նախարար Զոհրապ Մնացականեանի, փոխվարչապետ Տիգրան Աւինեանի, յայտնած են իրենց կարեկցանքը Չինաստանի ժողովուրդին եւ ղեկավարութեան, ինչպէս նաեւ աջակցութեան առաջարկ ներկայացուցած են», ըսաւ Թիան Էրլունը:

Նկարիչներ Արամ Իսաբէկեանի, Գագիկ Աւետիսեանի, Արա Յակոբեանի եւ այլ գեղանկարիչներու ստեղծած  միասնական գեղանկարը պիտի յանձնուի Հայաստանի մէջ Չինաստանի դեսպանութեան, որմէ ետք պիտի ուղարկուի Չինաստանի Ուհան քաղաքը:

Համազգայինի Երեւանի Գրասենեակը Գիրքի Տօնը Նշեց Գիւմրիի Մէջ

Ամէն տարի 19 փետրուարին համայն հայութիւնը  կը նշէ Ամենայն Հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս  Թումանեանի ծննդեան օրը, որ պետականօրէն  յայտարուած է իբրեւ գիրք նուիրելու օր: Այս տարի Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակը տօնը  նշեց Գիւմրիի մէջ: Առաջին այցելութիւնը  Գիւմրիի պետական համալսարանն էր: Համալսարանի նախագահ Երուանդ Սերոբեան  իր շնորհակալական խօսքին մէջ կարեւոր նկատեց  օրուան խորհուրդը` փաստելով այն ճշմարտութիւնը, թէ որեւէ ժողովուրդ աշխարհին  կրնայ ներկայանալ միայն իր պատմութեամբ  եւ  մշակոյթով:

Յաջորդ  այցելութիւնը կատարուեցաւ Ախուրեանի  Նիկոլ Աղբալեանի անուան վարժարան, ուր   դարձեալ նշելով տօնը` նուիրեցինք տարբեր  հեղինակներու գիրքեր, որոնք  կը հարստացնեն   վարժարանին գրադարանը:

Յաջորդ դպրոցը, որ այցելեցինք եւ գրադարանին  գիրքեր նուիրեցինք Գիւմրիի Ղեւոնդ Ալիշանի  անուան դպրոցն էր:

Օրը աւարտեցինք ՀՅԴ Շիրվանեան  երիտասարդական կեդրոնին մէջ, ուր տեղի ունեցաւ 2019-ին Համազգայինի Երեւանի  գրասենեակի կողմէ տպագրուած  գիրքերու` Վարդգէս Ահարոնեանի «Անդրանիկ. մարդը  եւ  ռազմիկը» եւ նոյն հեղինակի «Յովհաննէս  Թումանեան. մարդը եւ բանաստեղծը» եւ «Լեւոն Շանթ. մարդը եւ գործը» գիրքերուն շնո՞րհահանդէսը: Շնորհահանդէսին ներկայ էին Գիւմրիի գրողներու միութեան անդամները: Գիրքերը յաւուր  պատշաճի ներկայացուցին  գրողներ Կարինէ Մարտիրոսեան եւ Արա  Արտեան. բանախօսները մէկ անգամ եւս նշեցին  գիրքի կարեւորութիւնը իւրաքանչիւրիս կեանքին մէջ` ներկաներուն փոխանցելով հայ  մեծերու  պատգամները, ինչպէս նաեւ հայրենիք  ու  հայ  մշակոյթ սիրելու եւ եկող սերունդներուն   փոխանցելու առաքելութիւնը:

Լեզուն Պահպանելը Ազգային Արժանապատուութեան Հարց Է. Փետրուար 21-ը Մայրենի Լեզուի Միջազգային Օր Է

«Լեզուն ազգի հոգին է. կենդանի է այդ հոգին` կենդանի է ազգը, կենսունակ է առաջինը, ուրեմն կենսունակ է եւ երկրորդը», գրած է Վահան Տէրեան:

Նկատի առնելով անցնող դարու կէսերուն մայրենի լեզուի իրաւունքներու դէմ շարք մը ընդվզումները` 21 փետրուար 1999-ին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն հռչակեց Մայրենի լեզուի միջազգային օր` ի նպաստ լեզուներու իրաւունքներու ճանաչման  եւ գործածութեան աջակցութեան:

Լեզուի կարեւորութեան եւ պահպանութեան մասին Լեզուի կոմիտէի նախագահ Դաւիթ Գիւրճինեան լրագրողներու հետ ասուլիսի ընթացքին նշած է, որ` «Երբ որեւէ ազգ կորսնցնէ իր լեզուն, հետագային կը վերանայ պատմութեան թատերաբեմէն: Հայաստանի մէջ բնակչութեան ճնշող մեծամասնութեան մայրենի լեզուն հայերէնն է. ուստի Հայաստանի մէջ Մայրենի լեզուի միջազգային օրը կը նշենք իբրեւ հայոց լեզուի` Հայաստանի պետական լեզուի օր, ինչպէս նաեւ` Հայաստանի ազգային փոքրամասնութիւններու լեզուներու իրաւունքներու պահպանութեան օր: Մեր երկրին մէջ կ՛ապրին եզիտիներ, ռուսեր, յոյներ, ասորիներ եւ այլ ազգեր, որոնց լեզուները եւս պահպանութեան կարիքը ունին», շեշտեց Գիւրճինեան:

Ըստ անոր, ժամանակակից հայերէնը երկու գրական դրսեւորում ունի` արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն, եւ մեր պատմութեան դաժան ընթացքին հետեւանքն է, որ արեւմտահայերէն խօսողները զրկուեցան իրենց բնօրրանին մէջ ապրելու իրաւունքէն. մեծ մասը բնաջնջուեցաւ, միւս մասն ալ սփռուեցաւ աշխարհի տարածքին: «Արեւմտահայերէնը այսօր վտանգուած լեզու կը համարուի: Եթէ նոյնիսկ չընդունինք այդ, լաւ գիտենք, որ շատ մը համայնքներու մէջ արեւմտահայերէնը երկրորդ լեզու է եւ գործածութեան նեղ շրջանակ ունի», նշեց կոմիտէի նախագահը:

Ըստ Գիւրճինեանի, արեւելահայերէնի վիճակը անհամեմատ աւելի լաւ է, որովհետեւ անիկա Հայաստանի եւ Արցախի պետական լեզուն է եւ կը վայելէ պետական հոգածութիւն: Այս մէկը պարտադիր է հանրային կեանքի բոլոր ոլորտներուն մէջ:  «Արեւելահայերէնի հարցը այն է, որ Ռուսիոյ մէջ եւ նախկին խորհրդային հանրապետութիւններուն մէջ կայ արեւելահայերէն խօսողներու մեծ թիւ, որոնք հայերէնով կրթութիւն չեն ստանար, եւ քանի մը սերունդ ետք լուրջ հարցեր պիտի ունենանք հայերէնը պահպանելու առումով»:

«Մեր լեզուի ամէնէն ապահով վիճակը հայրենի հողին վրայ` Հայաստանի եւ Արցախի մէջ է: Բարեբախտաբար այդպիսի կղզեակ կայ Ջաւախքի մէջ, ուր միատարր հայ բնակչութիւն է, թէպէտ այդտեղ ալ հարցեր կան», հաւաստիացուց Գիւրճինեան:

Ըստ անոր, լեզու պահպանելը միայն պետութեան հարցը չէ, այդ մէկը նաեւ ժողովուրդին հարցն է: Եթէ ամէն մէկը որոշէ ընկերային կայքերու վրայ հայերէն գրել, պէտք է հասկնայ, որ հայերէն խօսքը անհրաժեշտ է գրել մեսրոպեան տառերով: «Ազգային խայտառակութիւն է, երբ հայերէն գրութիւնները լատինատառ կամ ռուսատառ կը գրենք: Պետութիւնը չի կրնար երթալ իւրաքանչիւրին տունը, բռնել մարդուն ձեռքը եւ յայտնել, որ այդպէս ճիշդ չէ: Լեզուն պահպանելը ազգային արժանապատուութեան եւ կրթուածութեան հարց է: Եթէ մարդը հեռուստատեսութեամբ, ամպիոնէն կը խօսի հանրութեան հետ, պէտք է ընտրէ գրական հայերէնը` իբրեւ հաղորդակցութեան միջոց: Պետութիւնը հռչակած է հայերէնը` իբրեւ պետական լեզու, բայց իւրաքանչիւրս ընելիք ունինք այդ ոլորտին մէջ: Ամէն մէկը իր հանգամանքին ընդմէջէն պէտք է պաշտպանէ հայոց լեզուն, այլապէս մենք չենք կրնար ապահովել հայերէնի լիարժէք գործածութիւնը ամէնուրեք», եզրափակած է Դաւիթ Գիւրճինեան:

Յիշեցնենք, որ հայոց այբուբենին նուիրուած յուշարձաններ կան Հայաստանի Արագածոտնի մարզին` Բիւրականի ճանապարհին եւ Օշական գիւղին մէջ:

12 Առանձնատուներ Եւ Դպրոցական Նոր Շէնք Աղաւնոյի Մէջ         

Արցախի քաղաքաշինութեան նախարարութենէն յայտնեցին, որ «Արցախ ռուց ինվեսթմընթ» հիմնադրամին միջոցներով եւ Արցախի կառավարութեան աջակցութեամբ Քաշաթաղի շրջանի Աղաւնոյ գիւղին մէջ Առիաւանի, բնակարանաշինութեան աշխատանքներու ծիրին մէջ, 12 առանձնատուներ եւ դպրոցական նոր շէնք կը կառուցուին, նոյն ծրագիրով ու միջոցներով Շահումեանի շրջանի Քարվաճառ քաղաքին մէջ կը կառուցուին 15 առանձնատուներ:

Բնակարանները կը կառուցուին Իրանէն ներածուած թեթեւ նիւթերով` մետաղեայ հենքի վրայ, դուրսէն` աղիւս: Ընդհանուր 80 մեթր մակերեսով 3 սենեականոց բնակարանները պիտի ունենան բոլոր յարմարութիւնները:

Առիաւանը այժմ կը նկատուի Արցախի մեծ շինարարական աշխատանքի վայրերէն մէկը: Նախորդ տարի, բարերար Հրաչեայ Ջաղացեանի աջակցութեամբ, սկսած է մանկական խաղահրապարակին կառուցումը, որուն կը մասնակցին նաեւ դպրոցին աշակերտները:

Դպրոցին նոր շէնքը կը կանգնի նախորդին կողքին: Հիմքերը արդէն պատրաստ են: Ըստ նախագիծին, պիտի կառուցուի միայարկ շէնք մը` դարձեալ մետաղեայ հենքով:

2013-2016 թուականներուն, Աղաւնոյի մէջ, բնակարանաշինութեան առաջին փուլին կառուցուած 50 առանձնատան շինարարութեան զուգահեռ` արտաքին ջրագիծով եւ ներքին ցանցով` ըմպելի ջուրի նոր համակարգ հաստատուեցաւ: Ծրագիրը կը շարունակուի նոր թաղամասին մէջ:

Հաղորդենք, որ աշխատանքներուն կը վերահսկէ քաղաքաշինութեան նախարարութիւնը:

Արմէն Սարգսեան Աւելի Քան 118 Փոքրիկի Գիրքեր Նուիրած Է

Գիրք նուիրելու օրուան առիթով նախագահ Արմէն Սարգիսեան գիրքեր նուիրած է տարբեր մարզերու աւելի քան 118 փոքրիկի:

Օրուան խորհուրդին համահունչ` հանրապետութեան նախագահը Gmoji կայքէջի միջոցով գիրքեր նուիրած է տարբեր մարզերու աւելի քան 118 փոքրիկի` Տաւուշի մարզի սահմանամերձ Չինարի համայնքի, Արարատի մարզի Սուրէնաւան համայնքին մէջ բնակող Յովսէփեաններու բազմազաւակ ընտանիքին, Արմաւիրի մարզի Ակնաշէն համայնքին մէջ բնակող Կարապետեան բազմազաւակ ընտանիքի փոքրիկներուն, որոնց այցելած էր անցեալ տարուան դեկտեմբերին, «Շալէ Գիւմրի»-ի կեդրոնի շահառու փոքրիկներուն, որոնց հանդիպած էր Գիւմրի իր այցելութեան ընթացքին, ինչպէս նաեւ` Հայ օգնութեան ֆոնտի փոքրիկներու աջակցութեան կեդրոնին:

Յայտնենք, որ փետրուար 19-ին` բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան օրը Հայաստանի մէջ կը նշուի նաեւ իբրեւ գիրք նուիրելու օր:

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Ընդունեց Սուրիահայ Ընտանիքներու Զաւակները

Փետրուար 21-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ Գարեգին Բ. ծայրագոյն պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը ընդունեց Հայաստանի մէջ ապաստան գտած սուրիահայ ընտանիքներու զաւակները` ուղեկցութեամբ «Սուրիահայերու հիմնահարցերը համակարգող կեդրոն» հասարակական կազմակերպութեան տնօրէն Ճորճ Բարսեղեանի:

Ողջունելով մանուկները` Ամենայն Հայոց հայրապետը իր սէրն ու օրհնութիւնը յայտնեց անոնց եւ իր գնահատանքը` անոնց ծնողներուն, ինչպէս նաեւ` այն բոլոր կազմակերպութիւններուն, որոնք իրենց զօրակցութիւնն ու օժանդակութիւնը կը ցուցաբերեն Հայաստանի մէջ հաստատուած սուրիահայ ընտանիքներուն:

Նորին սրբութիւնը ցաւով անդրադարձաւ այն իրադարձութիւններուն, որոնց պատճառով խաթարուած է Սուրիոյ մէջ բնակող հայորդիներուն բնականոն կեանքի ընթացքը եւ պատճառ հանդիսացած է անոնց հարկադրական տեղահանման, սակայն միեւնոյն ժամանակ կարեւոր նկատած է այն հանգամանքը, որ ստեղծուած իրավիճակին մէջ սուրիահայութիւնը իր հայեացքն ու քայլերը ուղղած է դէպի մայր հայրենիք եւ բնակութիւն հաստատած է հայրենի սրբազան հողին վրայ:

Հանդիպման ընթացքին վեհափառ հայրապետը հարց ու պատասխանի միջոցով նաեւ տեղեկացաւ մանուկներուն առօրեային, իղձերուն եւ ապագայի հանդէպ անոնց ունեցած ակնկալիքներուն մասին: Ան վստահեցուց, որ Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցին պատրաստակամ է օժանդակելու իրենց ազգային ոգիով ներշնչուելու, ինչպէս նաեւ` հոգեւոր եւ հասարակական կեանքին մէջ ներգրաւուելու առումով:

Աւարտին, Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը իր բարեմաղթութիւնները յայտնեց ուխտաւոր հայորդիներուն` հայցելով, որ Աստուծոյ Սուրբ Աջին հովանիին տակ խաղաղութիւնը վերահաստատուի Սուրիոյ մէջ, եւ Տիրոջ օրհնութիւնը մնայուն ուղեկից հանդիսանայ ամբողջ սուրիահայութեան:

 

 

 

 

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )