Յօդուածներ

2019-2020 տարեշրջանին, երրորդ տարին ըլլալով Հալէպահայ քուէթաբնակ բարերար մտաւորական Տիար Կիրակոս Գույումճեան «Ներսէս Շնորհալի» մրցանակով կը շարունակէ քաջալեր հանդիսանալ հայկական վարժարաններուն 12-րդ կարգի առաջնակարգ այն ուսանողները, որոնք պետական լրացուցիչ քննութիւններուն առաջին երեք բարձրագոյն նիշերը կ'ապահովեն: Սրբոց Թարգմանչաց նուիրուած հոգեպարար շաբթուան մէջ, Բերիոյ Հայոց Թեմի Բարեջան Առաջնորդ Գերշ. Տ. Մասիս Սրբ. Եպս. Զօպուեանի ձեռամբ յանձնուեցաւ Կիրակոս Գույումճեանին «Ներսէս Շնորհալի» ուսումնական մրցանակը:...

ՀՐԱՆՈՒՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Իրաւաբանական գիտութիւնների դոկտոր, պրոֆէսոր,  Հայաստանի Ազգային ժողովի անդամ` քսան տարուց աւելի,  ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան,  ՀՀ սփիւռքի հիմնադիր նախարար, Հայ կանանց միութեան նախագահ  Դիմում եմ բարի կամքի տէր մարդկանց, խորհրդարանների անդամներուն, իշխանութիւնների ներկայացուցիչներին Արդէն երրորդ անգամ տապալւում են Մինսքի խմբի համանախագահող երեք երկրների` Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի եւ ԱՄՆ-ի ղեկավարների ջանքերով յայտարարուած հրադադարն ու զինադադարը: Չի յաջողւում կանգնեցնել Արցախին պարտադրուած դաժան պատերազմը, քանի որ գործուն ենք ՄԱԿի Ուխտերն  ու հռչակագրերը կոպտօրէն խախտող, ստանձնած միջազգային պարտաւորութիւնները չկատարող, իր...

«Հրապարակ»-ի Հարցազրոյցը Արցախի Ազգային Ժողովի Արտաքին Յարաբերութիւններու Յանձնաժողովի Նախագահ Վահրամ Բալայեանի Հետ Վարեց` ԼՈՒՍԻՆԷ ՇԱՀՎԵՐԴԵԱՆ ԼՈՒՍԻՆԷ ՇԱՀՎԵՐԴԵԱՆ.-  Ռուսաստանի եւ Ֆրանսայի` հրադադարին ուղղուած ջանքերից յետոյ եկաւ Ամերիկայի հերթը: Մինչ այդ հայ հասարակութեան մէջ կար մտայնութիւն, թէ իբր առաջին երկուսն այնքան էլ շահագրգռուած չեն հրադադարի հաստատմամբ, եւ դրա համար էլ այն չպահպանուեց: Բացի այդ, առաջին երկուսի համեմատ Ամերիկան լուրջ առաւելութիւն ունի: Ինչպէ՞ս...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կասկած չկայ, որ թուրք-ազերիական վոհմակներուն եւ անոնց վարձկաններուն դէմ ահեղ մարտեր մղող հայ զինուորը ամուր կը զգայ իր թիկունքը: Բազում նահատակներու կեանքին գնով ճակատող, Սարդարապատները վերապրեցնող հայկական բանակը կը տեսնէ, որ ամբողջ ազգը դարձած է ժողովրդային բանակ, տարբեր հնարքներով կաթիլ-կաթիլ աջակցութիւն կը հասցնէ ճակատողին, գործնապէս կ՛ըսէ,  որ պիտի յաղթե՛նք: Աշխարհատարած հայութեան զօրակցական արարքները օր աւուր հասանելի են բոլորիս:...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ի՞նչ է երկրի մը բանակը: Առաջին հերթին՝ համախմբումն է երկրի մը զինուորագրեալ զաւակներուն, զէնքերով, ռազմական տուեալներով եւ զինամթերքներով: Այս հաշուով, երկրի մը բանակը յատուկ առաքելութիւն մը ունի զինք ստեղծող երկրի մը ժողովուրդին ու անոր ապրած հողատարածքի պահպանման նկատմամբ: Ան նաեւ կոչուած է  ամէն զոհողութիւններով պաշտպանելու նոյն այդ երկրին սահմանները եւ միաժամանակ փորձելով ապահովել անոր խաղաղութիւնը: Ուստի նշեալ երկրի բանակը, իր պատիւն ալ է: Բայց տեղին...

ՀՌԻՓՍԻՄԷ ԿՏՈՅԵԱՆ Առիւծասիրտ քաջ Անդրանիկ Ճերմակ ձիուդ վրայ նստած Ֆետայիներ թեւերուդ տակ Սեբաստացի Մուրատ փաշան Կողքդ կանգնած քեզ օգնական, Կուրծք տուիր թշնամուն դիմաց Սաւառնեցաւ Պաքու, Արցախ: Շառաւիղիդ հետեւեցան, Աշխարհացրիւ ձեր թոռները, Ճամբա՛յ բացիք նոր սերունդին Շտապելով եկան հասան Ելէ՛ք տեսէ՛ք հարսանիք կայ: Ուրախացիր, տե՛ս Հայաստան, Բանակ ունի միասնական Հզօր Արցախ, մեր Ղարաբաղ Հերոսաբար պիտ ազատեն Գետաշէնն ու Նախիջեւան: Հազար ապրի՛ս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 25 հոկտեմբեր 2020-ին Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութիւնը մեծ խանդավառութեամբ յայտարարեց Արցախի պատերազմի մէջ վերջին քանի մը շաբթուան ընթացքին հրադադարի երրորդ փորձի մասին: Առաջին երկու հրադադարները խախտուած էին Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ կողմէ` ուժի մէջ մտնելէ քանի մը վայրկեաններ ետք: Նոր հրադադարի մասին յայտարարութիւն կատարուեցաւ այն բանէն ետք, երբ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի արտաքին...

Լիբանանի կառավարութեան կազմութեան գործընթացը կը թուի, որ դրական ենթահողի վրայ է: Վարչապետի նշանակումի գործնական եւ արագ եղանակը կրնայ անպայման չկրկնուիլ կառավարութեան կազմութեան առումով, այսուհանդերձ կայ որոշ քաղաքական մթնոլորտ, որ վարչապետ Հարիրի պիտի յաջողի կազմել կառավարութիւնը: Կը թուի նոյնիսկ, որ պայմանականութիւնները կառավարութեան ձեւաչափի, թիւի առումներով դասական կառչածութիւնները չունին այս փուլին: Յայտնաբար կայ միջազգային մեկնարկ եւ նաեւ անոր ներշնչումը լիբանանեան-տեղական ուժերու վրայ`...

Երէկ առյաւէտ մեզմէ հեռացաւ հայրենի վաստակաւոր եւ հանրայայտ խմբավար Յարութիւն Թոփիկեան: Համազգայինի «Բ. Կանաչեան» երաժշտական քոլեճին եւ Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցին միջեւ 1991-ին գոյացած գործակցութեան առաջին ընտրեալներէն մէկը եղաւ հայրենի վաստակաւոր խմբավար Յարութիւն Թոփիկեան, որ իր եռամեայ գործունէութեան ընթացքին ո՛չ միայն լիովին արդարացուց իր մասին եղած դրական վկայութիւններն ու իր վրայ դրուած յոյսերը, այլեւ ան իր խմբավարական արտակարգ շնորհով...

Հայ աւետարանական կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանը վերջերս խոր կսկիծով գուժեց մահը եզակի անձնաւորութեան մը, որուն անունն ու վաստակը դեռ երկար տարիներ պիտի յիշուին եւ օրինակ դառնան գալիք սերունդներու: Արդարեւ, վարժարանիս 1967 կրթական տարեշրջանի շրջանաւարտներէն եղած է տիար Հրայր Սողոմոնեան: Ինչպէս գիտենք, ան, շնորհիւ իր ջանասիրութեան եւ հեզահամբոյր նկարագիրին, յարատեւող կամքին ու մարդկային յատկութիւններու նկատմամբ ցուցաբերած հաւատամքին, կրցած է շրջանցել կեանքի դժուարին...

Այո՛, այդպէս է: Այս պատերազմը երկարեցաւ, կրնայ տակաւին երկա՜ր տեւել, բայց աւարտին պիտի յաղթենք: Սուրբ հողին բանալիները յանձնելու` «Անին ծախուեցաւ»-ին կրկնութիւնը պիտի չկատարուի: Պատերազմին տեւողութիւնը կանխատեսելի չէ: Ազրպէյճանի բռնապետ Ալիեւը առաջին օրն իսկ` սեպտեմբեր 27-ին, յոխորտանքով եւ մեծամտութեամբ յայտնած էր, որ «քանի մը օրէն» իր «հերոս» բանակայինները նախաճաշը Ստեփանակերտի մէջ պիտի ընեն, սակայն «տան հաշիւը» ռազմաճակատին վրայ սխալ դուրս եկաւ:...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա «Քորոնա»-ն պատճառ է, որ Կեդրոնականցիին չբաւեն հայերէն թերթերը եւ Հայաստանի ձայնասփիւռը, հիմա կը հարստանայ  ֆրանսական հեռատեսիլով: Դարձած է իսկական համայնագիտարան: Ընթրիքի ժամուն անակնկալ կերպով այցի եկաւ. - Մակա՛ր, Թուրքիան բոլոր քաղաքակիրթ երկիրներէն առաջ անցած է` շնորհիւ իր նախագահին, որ ինքզինք հռչակած է Ֆրանսայի նախագահի հոգեբուժ: Լսէ՛ ֆրանսական հեռատեսիլը: - Լա՛ւ է: Կը դարմանէ իր մեծամտութիւնը, իր ժողովուրդի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Արցախցի Կիներ Հանդիպում Ունեցան Միացեալ Նահանգներու Դեսպանատան Դիւանագիտական Բաժինի Պետին Եւ Յանձնեցին Իրենց Բաց Նամակը Երեւանի մէջ ժամանակաւորապէս ապրող արցախցի կանայք հանդիպում ունեցան Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան դիւանագիտական բաժինի պետին հետ: Արցախցի կիները այս հանդիպումին ընթացքին միջազգային հանրութենէն պահանջեցին համարժէք արձագանգ կատարել Արցախի մէջ թուրք-ազրպէյճանական ահաբեկչական յարձակումներուն եւ դեսպանատան ներկայացուցիչին յանձնեցին նամակ մը, որուն մէջ նշած են իրենց...

Ամերիկեան նախաձեռնութիւնը հրադադարի հաստատման կ՛ենթարկուի նախորդ երկու մարդասիրական հրադադարի խախտումի ճակատագիրին: Պաքուն փաստօրէն չի կրնար տէր կանգնիլ իր յանձնառութեան: Այստեղ միանգամընդմիշտ պէտք է ըմբռնել, որ զինադուլ յարգելու կամ չյարգելու որոշումը Անգարան է, որ կը կայացնէ Պաքուի փոխարէն: Պաքուն ռազմաքաղաքական մարզին մէջ ամբողջովին յանձնուած է Անգարային: Այս իրողութեան էապէս ծանօթ են բոլոր այն կողմերը, որոնք կը նախաձեռնեն միջնորդութեամբ հրադադար հաստատելու աշխատանքին:...

ԳԷՈՐԳ ԽՈՒԴԻՆԵԱՆ Պատմական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսէօր, «վէմ» համահայկական հանդէսի գլխաւոր խմբագիր Վերջին երկու օրերի ընթացքում Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը արդէն երկու անգամ յայտարարել է, որ  ինքը պատրաստ է հրադադարի հաստատմանը եւ ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի համանախագահների առաջադրած սկզբունքների կիրարկմանը: Հասկանալի է, որ ազատագրուած տարածքների մի մասի զաւթման պայմաններում դա հաւասարազօր է լինելու տէ-ֆաքթօ վիճակը տէ-ժիւրէի վերածելուն: Այսինքն` մի մասը պատերազմով եմ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ժամանակն է, որ հարցերը դնենք մերկապարանոց եւ առաջին հերթին հարց տանք,  թէ իսկապէս ի՞նչ տեղի կ՛ունենայ Ռուսիա-Հայաստան-Իրան Հիւսիս-Հարաւ առանցքին շուրջ, հիմա որ պատերազմը ստացած է խիստ գոյութենական բնոյթ մեր երկրին համար: Կ՛ակնարկեմ այն աշխարհաքաղաքական եւ ուժային առանցքին, որ ցարդ վճռականօրէն խափանած է ու կը խափանէ փանթրքութեան ճանապարհը: Այս առանցքը պաշտօնապէս ձեւաւորուած զինակցութիւն մը չէ: Ան ի մի եկած...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ռէնտ կեդրոնը այս ուսումնասիրութեան նպատակը այսպէս կը բացատրէ (1). Ուսումնասիրութեան դրած հարցումները. ա. Որո՞նք են Ռուսիոյ ամենամեծ մտահոգութիւնները եւ խոցելի կէտերը: բ.  Ի՞նչ միջոցներով այս մտահոգութիւնները եւ խոցելի կէտերը կարելի է շահագործել՝ յոգնեցնելու (մաշեցնելու) համար Ռուսիան: գ. Ի՞նչ են արժէքները եւ վտանգները իւրաքանչիւր միջոցի ընտրութեան պարագային, եւ ի՞նչ են յաջողութեան կարելիութիւնները: 1. Արցախի այժմու հերոսներէն`Ալպերթ Յովհաննիսեան : Ապա...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այս օրերուն, երբ մեզմէ անկախ դէպքերը հասունցած եւ դարձած են ծանր ու մահաբեր, դո՛ւն, մեր հայ զինուոր, բանակ դարձած, զէնքդ եւ ցեղիդ պատգամը շալկած ու միեւնոյն ատեն երազներդ կապած ազգիդ անցեալին, կանգնած ես մեր երկրին ու մահուան եւ անմահութեան սահմանին եւ գիտակից ճակատագրիդ աղտոտ խաղերուն դէմ, իբրեւ արթուն պահակ, արեանդ գնով ամէն ժամ հերոսաբար կը պաշտպանես պապենական հողդ:...

Զ. ԹՈՐԻԿԵԱՆ Վերջին անգամ 2019-ի յուլիսին հանդիպեցայ ընկեր Վարանդին, «Հայկազեան» համալսարանի երդիքին տակ: Այդ օր դոկտ. Հուրի Պէրպէրեան պիտի ներկայացնէր իր վերջին գործը: Ան կ՛արծարծէր հայ յեղափոխականներու դերը ռուսական, պարսկական եւ օսմանական յեղափոխութիւններու օրերուն: Վարանդին նախասիրած նիւթերէն մէկն էր, եւ ան ո՛չ միայն մեծ խանդով կը հետեւէր այդ գերհետաքրքրական զրոյցին, այլ նաեւ ամենաճշգրիտ պատասխանները կը փոխանցէր անակնկալ հարցադրումներուն` մեծ տպաւորութիւն...

ՎԱՐԱՆԴ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Վարանդ Փափազեանի մահուան քառասունքին առիթով ստորեւ կը վերահրատարակենք իր ստորագրութեամբ «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսած «Քարին վրայ» խորագիրով յօդուածը` գրուած Շուշիի ազատագրութեան 25-ամեակին առիթով: Վերահրատարակութեան հիմք հանդիսացաւ յօդուածին մէջ ամփոփուած մտածումներուն եւ վերլուծումներուն այժմէական նշանակութիւնը: «Ա.» 1988-ին ծայր տուաւ Արցախի հայութեան ինքնորոշման պայքարը: Ազրպէյճանը հակադարձեց, եւ Շուշիի դիրքը դարձաւ փորձանք Ստեփանակերտի գլխուն: Ազրպէյճանական զօրքը իր «Կրատ» հրթիռներով անխնայ հարուածեց...