Յօդուածներ

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցաւ մէկ տարի: Պատերազմը աւարտեցաւ. նահատակներ, հողային կորուստ, քաղաքական ձախողութիւն, դիւանագիտական բոպիկութիւն, գերիներ, անզօր, տկար, գաղթական, վիրաւոր, հիասթափած ու յուսալքած: Անցաւ մէկ տարի: Նոր ընտրութիւններ, նոր Ազգային ժողով, նոր կառավարութիւն, նոր հրամանատարութիւն, նոր մարտահրաւէրներ, նոր զիջումներու մասին խօսք: Անցաւ մէկ տարի: Հայաստան-սփիւռք կապի թուլացում, միասնականութեան ոչ մէկ ճիգ, տարբեր որակումներ, արտագաղթ, վիրաւորներու հանդէպ անտարբերութիւն, գերիներու հանդէպ անորոշութիւն, արտաքին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տեսանելի է: Ուրախ չենք, որովհետեւ... անէ՛ծք չար սատանային... ազգովին տխուր ենք: Նախապէս ամէն առիթներով այս մասին խօսած եւ արտայայտուած եմ: Բացառութիւններու մասին չէ խօսքս: Թերեւս, շատերու նման, դուք ալ նկատած էք, որ երկար ամիսներէ ի վեր բոլորիս դէմքերուն վրայ չորցած է ժպիտ ըսուածը: Չկա՛յ: Բոլորս ալ տխուր ենք: Որո՛ւ որ հանդիպիս, նոյն պատասխանը կը ստանաս. - Ինչպէ՞ս խնդամ,...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Հանգիստ ես չէ՞ քեզմէ հեռու են անոնք քեզմէ դուրս են, պատճառ մը չունիս անհանգստանալու: Նոյնիսկ եթէ տեսնես անորոշութեան ծանր մառախուղը որ աչքերէդ կը ծածկէ անէացման վիհը: Նոյնիսկ եթէ տեսնես այս ջղագար մահաբեմը ուր մարդեր հոգեպէս կը փլին, կը հալին քու շուրջդ, քեզմէ ներս եւ քեզմէ դուրս` ապրող բաներ կ՛իյնան: Տեղահան մարդեր խեղդուած ձայներու մէջ, զանգակները լեզուէն խզուած անձայնութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԷՕՃԷՔԵԱՆ Անհաւատալի էր լսել Արծրուն Յովհաննիսեանին յայտարարութիւնները` սեպտեմբեր 27-ին ծայր առած Արցախի պատերազմի օրերու, եւ ի վերջոյ, ճիշդ 44 օր ետք 9 նոյեմբերի պարտութեան բօթը առնել: «Յաղթելու ենք». հաստատական այս կարգախօսը տարածուեցաւ ամէնուր: Լսեցինք անօդաչու թռչող սարքերու, սմերչներու, բոլոնէզներու վար առնելու տասնեակ լուրեր, եւ ո՛չ մէկ լուր` թշնամիի կողմէ հայկական ռազմավարական դիրքերու գրաւման մասին: 44 օր ետք թշնամին գործածեց...

ՆՇԱՆ ՊԱՍՄԱՃԵԱՆ Պատուարժան խմբագիր «Ազդակ» օրաթերթի, Պէյրութ Այսօր վերստին կարդացի ձեր 23 հոկտեմբեր 2021-ի խմբագրականը` «Մամլոյ խորհրդաժողովին ուղենշային կէտերը» խորագիրով: Յաջող խորհրդաժողով մը եղած է անկասկած, ձեր խմբագրականը այդ տպաւորութիւնը կու տայ, սակայն կարծէք պարուրուած է դժգոհութեան շղարշով մը, որ զիս կ՛ուրախացնէ: Կ՛ուրախացնէ, որովհետեւ այդ կը նշանակէ, որ ընելիք կայ եւ ըլլալիք, եւ դուք տեղեակ էք, թէ ի՛նչ է այդ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան եւ զայն կանխող արիւնալի տարիներուն տեղահանուած ու տարագրուած աշխարհասփիւռ հայութեան համար ներկայ Հայաստանը, Արցախն ու բռնագրաւուած Արեւմտեան Հայաստանը համարուած են ոչ միայն հայրենիքի տարածքներ, այլեւ` սրբավայրեր: Սփիւռքի մէջ մեր հայորդիները, զրկուած հայրենիքէն, իրենց տուները, վարժարանները, ակումբներն ու եկեղեցիները համարած են իրենց կորսնցուցած հայրենիքը, հետեւաբար սփիւռքահայը խորին երկիւղածութիւն ցուցաբերած է անոնց նկատմամբ` զանոնք սրբավայրեր համարելով: Յաճախ...

- Methemoglobinemia (Եթէ Կ՛ուզես Smurf Կամ Avatar Դառնալ) - Մտային Եւ Ճանաչողական Խանգարումները Կրնան  Շարունակուիլ Քորոնայով Ախտահարուելէ Ետք Ամիսներ Շարունակ - Ինչո՞ւ «Squid Game»-ը Այսքան Յայտնի Դարձաւ (Netflix-ի Տեսաշարի Զարմանալի Ազդեցութեան Հոգեբանական Բացատրութիւն) Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Methemoglobinemia (Եթէ Կ՛ուզես Smurf Կամ Avatar Դառնալ) Եթէ լսած էք կապտագոյն մորթի հիւանդութեան մը մասին, երբ մարդու մորթը կ՛առնէ «սմըրֆ»-ի երանգ, ապա այդ մէկը...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Այսօր, 44-օրեայ պատերազմի անձնատուական աւարտի տարելիցի նախօրեակին, «Հայաստան» դաշինքը հրաւիրած է Համազգային հանրահաւաքի: Այս հանրահաւաքով «Հայաստան» դաշինքը կ՛ուզէ սկիզբ դնել համազգային Դիմադրութեան: Դիմադրութիւն ինչի՞ դէմ: Հարցը ո՛չ տնտեսական-ընկերային դժգոհութեան (որ առկայ է), ո՛չ ոստիկանութեան, քննչական մարմիններու ու դատախազութեան վարուելակերպին (որ շատ յոռի երեւոյթներ կը պարզէ), ո՛չ ալ նոյնիսկ ընդդիմութեան կողմէ շարունակ շեփորուող իշխանափոխութեան պահանջին (որ արդարացի է) կը...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արդէն մէկ տարի անցած է ժամանակակից հայոց պատմութեան ամէնէն աղէտալի իրադարձութիւններէն մէկուն` արցախեան Բ. պատերազմի սկզբնաւորութենէն եւ զինուորական գործողութիւններէն, որոնց պատճառով Հայաստանն ու Արցախը կրեցին ծանր պարտութիւն` քաղաքական թէ զինուորական մակարդակներու վրայ: Արցախեան 44-օրեայ պատերազմին մասին վստահաբար տակաւին շատ պիտի խօսուի ու գրուի: Յայտնաբերուելիք շատ բան կայ պատերազմի բուն պատճառներուն մասին: Մէկ բան յստակ է սակայն, որ արցախեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի տնտեսական հզօրագոյնները, թիւով` 20, անցեալ շաբաթավերջին Հռոմի մէջ գումարեցին գերաստիճան մը, որուն գլխաւոր խորագիրներէն մէկն էր կենսոլորտի վտանգաւոր ջերմացումը: Գերաստիճանին զուգահեռ, տեղի ունեցան երկկողմանի հանդիպումներ, փորձեր կատարուեցան վերջին ամիսներուն բացուած վէրքեր դարմանելու (Ֆրանսա,Միացեալ Նահանգներ...), հրապարակուեցան «դրական նշաններ», սակայն գերաստիճանի լեռնէն յայտնապէս մուկ մ՛իսկ չծնաւ: Ու մինչ Հռոմի մէջ իրենց գործն ու ԴԵՐ-երը աւարտած` աշխարհի մեծերը, իրենց փէշերը...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Հաւաքականութիւններու գոյութենական պահպանումը, արդիւնաւէտութիւնն ու յառաջընթացը կ՛երաշխաւորուին անոնց բաղադրիչ տարրերու պարզած առողջ կենսակերպով եւ գործունէութեան բեղուն կարգավիճակով: Այսպէս, հաւաքական կեանքը կազմող եւ զայն հունաւորող անհատներ, կազմակերպութիւններ եւ կառոյցներ պէտք է օժտուած ըլլան կենսունակութիւն արտացոլացնող նախապայմաններով, որպէսզի կարենան ունենալ հեզասահ կեանք եւ առողջ գոյավիճակ. այս ձեւով է, որ այն ընկերութիւնը, որուն կը պատկանին իրենք, կ՛ամրապնդուի եւ կը զարգանայ:...

17-18 հոկտեմբեր 2021-ին Երեւանի «Արամ Մանուկեան» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՅԴ մամլոյ խորհրդաժողովը, որ ի մի բերաւ Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի մէջ գործող խմբագիրներն ու մամլոյ պատասխանատուները` քննարկումներ կատարելու, կարծիքներ փոխանակելու եւ նոր առաջարկներով ներկայ ժամանակներուն համապատասխան աշխատելաոճ որդեգրելու: Խորհրդաժողովը քննեց մամուլի արդի հասկացողութիւնն ու ընթերցող գրող փոխազդեցութեան ժամանակակից միջոցները: Լուսարձակի տակ առնուեցան ազգային արժէքներու պահպանման եւ Դաշնակցութեան գաղափարաբանութեան ու...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Խօսքս սփիւռքեան համբերութեան մասին է, որուն բաժակը այս օրերուն արդէն իսկ լեցուած է:  Անկեղծօրէն այս մասին գրելու շատ բան կայ: Նաեւ կ’ուզեմ խօսիլ շատ մը այլ «բաներու» մասին: Չեմ գիտեր` ուրկէ՞ սկսիմ, ի՞նչ բանի վրայ կեդրոնանամ: Արդէն կրկնութիւն պիտի սեպուի: Կրկնութիւն մը, որուն հետ արդէն երկար ատենէ ի վեր հաշտ սկսած ենք ապրիլ: Բայց այդ «բաները» յաճախ լռութեամբ...

ԳԷՈՐԳ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Կեդրոնական Ասիան դարեր շարունակ կը գտնուէր Ռուսիոյ տիրապետութեան տակ: Կեդրոնական Ասիոյ ներկայ հինգ հանրապետութիւնները տակաւին 30 տարի առաջ մաս կը կազմէին Խորհրդային Միութեան: Մինչեւ օրս Մոսկուա տակաւին հսկայական ազդեցութիւն ունի ամբողջ շրջանին վրայ: Ռուսերը կը կազմեն Ղազախստանի բնակչութեան 23,7 առ հարիւրը, Խըրխըզստանի` 5,6 առ հարիւրը, Թիւրքմենստանի` 5,1 առ հարիւրը, Ուզպեքստանի` 2 առ հարիւրը եւ Տաճիկիստանի` բնակչութեան 0,5 առ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ «Քորոնա» Ժահրի համավարակին եւ երկրին մէջ ստեղծուած ճգնաժամին պատճառով, անցնող երկու տարիներուն գաղութի հաւաքական կեանքի աշխուժութիւնը հասկնալի պատճառներով նահանջ արձանագրեց: Կազմակերպութիւններ, միութիւններ եւ կառոյցներ փորձեցին առցանց հարթակի վրայ իրենց ձեռնարկները եւ նախաձեռնութիւնները կազմակերպել: Այսօր, առողջապահական պայմաններու համեմատական բարելաւումով, կրթական տարեշրջանի բացման հետ առընթեր, մարզական, մշակութային եւ միութենական կեանքը նաեւ աստիճանական կերպով սկսած է վերադառնալ սրահներ, ակումբներ եւ կեդրոններ:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան եւ Ազրպէյճանի միջեւ ստեղծուած լարուածութիւնը իր վրայ կեդրոնացուց լուսարձակները` նկատի ունենալով ուժանիւթի եւ ապրանքներու տարանցման համար Հարաւային Կովկասի ներկայ հանգուցային կարեւոր դիրքն ու ռուս-թրքական եւ ռուս-պարսկական շահերու բախման ու պատերազմներու պատմական թատերաբեմը ըլլալուն իրողութիւնը: Հարկ է նշել, որ տարածաշրջանի մեծամասնութեամբ շիի բնակչութիւն ունեցող երկու պետութիւններուն միջեւ փոխադարձ կասկածները գոյութիւն ունին 1991-էն` Ազրպէյճանի անկախութենէն ի վեր,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Մարդ մը սպաննելը ոճիր է, ժողովուրդ մը սպաննելը հարց մըն է» ՎԻՔԹՈՐ ՀԻՒԿՕ Պատմաբան չեմ: Պատահմամբ հանդիպեցայ Վիքթոր Հիւկոյի` Ֆրանսայի խորհրդարանին առջեւ ընդվզումով ունեցած մէկ արտայայտութեան, 1876-ին, ազգերու ուշադրութիւնը հրաւիրելու համար թուրքերու կողմէ կատարուած պուլկարական Պաթաք քաղաքի ջարդերուն վրայ: Վիքթոր Հիւկօ շահախնդրուած եւ նենգ միջազգային դիւանագիտութեան ուղղելով իր խօսքը` ըսած է. «Մեզի կ’ըսեն` կը մոռնաք, որ հարցեր կան:...

 ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ     Այն, ինչ որ այսօր թուղթին պիտի յանձնեմ, ոեւէ մէկուն չեմ պատմած, որովհետեւ եղածը պատանիներու յատուկ, շատ անձնական «որոշում» մըն էր... Սակայն, նկատի առած մեր ազգի ու առհասարակ մարդկութեան ոգեղէն արժէքներու հետեւողական նսեմացումը, նաեւ` անոր անտեսումն ու նոյնիսկ կորուստը, կը կարծեմ, թէ ճի՛շդ ժամանակն է զայն պատմելու, ցոյց տալու համար, թէ ինչպէ՛ս եւ ինչո՛ւ իմ սերունդս ջրդեղուած էր ազգային...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ        Համբիկ Սասունեանի նման հայ արդարադատ մարտիկներու  տեսակը ինքնասիրութենէ չի տառապիր: Նմաններուն անձնուրացութիւնը պիտի չարտօնէր իրենց, որ պճնանքի եւ նարսիսականութեան վերածէին ամէն մէկ կենաց, ամէն մէկ լուսանկար, ամէն մէկ լորձնաշուրթն դիմատետրեան գովասանք: Անոնք հաստատապէս կը գիտակցին, որ իրենք անքակտելի ամրակուռ շղթային երեւելի այն մարտունակ օղակն են, որոնք «Նեմէսիս»-ը ընդունեցին որպէս դաստիարակիչ օրինակ, եւ Հայ դատի համար պայքարի ամէն...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն էր: Ֆրանսական Յիսուսեան միաբանութեան Ժումհուր վարժարանը կը յաճախէի: Տասնմէկերորդ դասարան: Լիբանանի պատմութեան դասապահն էր, երբ յանկարծ 30 հոգինոց դասարանին հանդարտութիւնը խանգարուեցաւ ճիչովը ուսուցիչին, որ կ՛ըսէր. «Հո՛ս նայէ, դո՛ւն` պարոն Դաւիթեան, եթէ դուն հետաքրքրուած չես Լիբանանի պատմութեամբ, մենք ալ երբեք հետաքրքրուած չենք Հայաստանի եւ հայ ժողովուրդի պատմութեամբ»: Կարծես ռումբ մը պայթեցաւ դասարանին մէջ. աշակերտները...