Յօդուածներ

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ «Վա՜յ ազգիս, որ թփրտում  է Թակարդը ընկած թռչունի նման...»  ԱՐ. Յ. Երեւան, 1980, Լենինի N0 2 հանրակացարան: Յանկարծ բռունցքի ուժեղ հարուածներով դուռը զարնուեցաւ: Ջղագրգիռ զգուշութեամբ բացի... «Նինճա»-ի նման գլուխը փաթթած ու երկար վերարկու մը հագած մէկը, շփոթահար... փոթորիկի նման ներս խուժեց: Հազիւ ճանչցայ, Յունանեանն էր... աջ ձեռքով բերանը, իսկ ձախով դուռը գոցելէ ետք, դրան քովը զետեղուած «ռատիօ ընդունիչ»-ի...

- Առաջին Մտերմիկ Հանդիպումներն Ու Շիզոֆրենիան - Ասեղնաբուժութիւն (Acupuncture) Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ  Տեսանկիւն  Առաջին Մտերմիկ Հանդիպումներն Ու Շիզոֆրենիան Միայն մէկ անգամ չէ, որ մէկու մը հետ առաջին ժամադրութեան (date) ատեն խօսիմ շիզոֆրենիա ունենալուս մասին: Այդ պարագային միտումնաւոր չեմ անդրադառնար,  բայց չեմ ալ խուսափիր անկէ: Ես զգացի, որ շիզոֆրենիան իմ կարեւոր մէկ մասն է, որուն մասին կ՛արժէ խօսիլ: Ինծի համար այս մասին...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Այսօր` երկուշաբթի, 28 փետրուարին, սկիզբ կ՛առնէ ՀՅԴ 34-րդ Ընդհանուր ժողովը: Ընդհանուր ժողովներու յաճախականութեան կանոն գոյութիւն չունի: Իւրաքանչիւր Ընդհանուր ժողով ինք կ՛որոշէ յաջորդին ժամկէտը: Սովորաբար երկու ժողովներու միջեւ ժամանակը չորս տարի ճշդուած է: 33-րդ Ընդհանուր ժողովը, գումարուած յունուար 2019-ին, որոշած էր յաջորդը գումարել երեք տարի ետք` 2022-ի առաջին ամիսներուն: Ընդհանուր ժողովի նախապատրաստութիւնը կը տեւէ բաւական երկար: Արդարեւ, կուսակցական բոլոր...

 ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Հայ քերթողութեան հայրենաշունչ բանաստեղծութիւններու ժողովածուի մը կազմութիւնը փայփայուած երազ մըն էր, որ կը սպասէր իր մասնագէտին. անկէ անդին` հրատարակելու աշխատանքը կը մնար հաստատութեանս ընթացիկ գործերէն մին: Ոտանաւորներու հաւաքը կարիք ունէր այդ գոհարները ընտրելու մասնագէտ «ոսկերիչին», որ հայ գրականութեան անդաստանի լաւագոյն պտուղները պիտի ընտրէր պատրաստելու համար մեր ժամանակաշրջանին յատուկ կոթող մը: Համազգային մշակութային միութեան հրաւէրով հայրենի ասմունքի վարպետ Սիլվա...

ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ «Ծաղկում չի լինի, չի լինի ծաղկում թէ չփխրեցնես սուրբ հողը խղճիդ» ՌԱԶՄԻԿ ԴԱՒՈՅԵԱՆ   ... Ոգեղէ՜ն հաց, ոգեղէ՜ն հաց, մտքի, երեւակայութեան աննիւթական հաց, ինչպէս նաեւ` հաւատի հաց եւ նշխար, ու այնքա՜ն շօշափելի, որ կարծես իրական մեղրահաց են դրել առջեւդ: Համաշխարհային Բ. պատերազմի նախադրանը ծնուած բանաստեղծ Ռազմիկ Դաւոյեանը դեռ մանկուց է երազել իրական, շօշափելի հաց ուտել, տնական կաթի սէրով...

ՎԱՀԱՆ Կ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հռչակաւոր բանաստեղծ Շամսուտտին Մոհամետ Հաֆեզ (1) ծնած է Իրանի Շիրազ քաղաքը: Անոր ծննդեան ստոյգ թուականը յայտնի չէ: Այդ մասին ուսումնասիրողները տարբեր կարծիքներ յայտնած են: Հաւանական է, որ Հաֆեզ ծնած է 1324 թուականին եւ մահացած է 65 տարեկանին: Մեզի յայտնի է նաեւ, որ Հաֆեզ ամուսնացած է եւ ունեցած` երկու որդիներ, որոնցմէ մէկը մահացած է 1362 թուականի դեկտեմբերի 24-ին:...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Հայրապետական աթոռոյ գահակալ Նորին Սուրբ Օծութիւն Տէր Տէր Արամ Ա. կաթողիկոսը իւրաքանչիւր տարի նշանաբանով մը դրոշմելու քառորդ դարու վրայ հաստատած իր աւանդութիւնը նոր օղակով մը հարստացուց, 2022-ը հռչակելով «Սփիւռքի Տարի»», կը կարդանք Անթիլիասի մամլոյ գրասենեակին յայտարարութիւնը: 2003 թուականէն սկսեալ Վեհափառ Հայրապետը իւրաքանչիւր տարի հռչակած է մեր ժողովուրդի կեանքին հետ աղերս ունեցող կարեւոր դէպքի մը, ամեակի...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Փաստօրէն ազգովին տագնապի, յուսախաբութեան եւ յուսահատութեան հոգեբանական վիճակ մը կ՛անցընենք: Հարուածը այնքան մեծ է ու ցնցիչ, որ դժուար պիտի ըլլայ կազմակերպելը, վերականգնելը, այս մղձաւանջը թօթափելը: Փաստօրէն հայոց բանակին, քաղաքական վերնախաւին, իշխանութիւններուն փտածութիւնը, անհեռանկար եւ առանց տեսիլքի ղեկավարելու գործընթացը մեզ հոս հասցուցին: Կեանքի մէջ կան փուլեր, երբ անցածին վերաքաղ մը կ՛ընես, աւելի ճիշդ` պահ մը կանգ կ՛առնես, կը մտածես,...

ՈՒՐՖԱՅԻ ՀԱՅՐԵՆԱԿՑԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹԻՒՆ ԳԷՈՐԳ ՆԱԼՊԱՆՏԵԱՆ Ժոզէֆ Թոփէեանի մեզմէ հեռանալուն քառասուն օրեր անցած է արդէն: Տակաւին իր շրջանակին մէջ կը խօսուի անոր եւ այն հսկայ ծառայութեան մասին, զոր կատարած է իր սիրելի միութեան : 1978-ի, երբ Ուրֆայի հայրենակցական միութեան երիտասարդականին արձանագրուեցայ, հոն ծանօթացայ աշխուժ, համեստ, ազնիւ, առաքինի եւ միութեան ծառայող օրինակելի անձնաւորութեան  մը` Ժոզէֆ էղբերին: «Ժոզէֆ էղբէր յո՞ր կ՛երթասը»: Ժոզէֆը միշտ...

ՍՈՆԱ ՏԷՐ ՊՕՂՈՍԵԱՆ-ՏԱՐԱՔՃԵԱՆ Հայաստանի տարբեր շրջաններուն մէջ Բարեկենդանի աւանդոյթներուն մաս կը կազմէին երեք տիկնիկներ` Ուտիս տատիկը, Պաս պապիկը կամ Ակլատիզը, որոնք խորհրդանշական տեղ կը գրաւէին Բարեկենդանի տօնակատարութիւններուն մէջ: Ուտիս տատիկը կը համարուէր ճոխ կերակուրներ հովանաւորող տիկնիկը, որ հրապարակ իջնելով` մարդիկը խրախճանքի կը հրաւիրէր: Ուտիս տատիկը Բարեկենդանի օրերուն բոլորը կերուխումի կը հրաւիրէր: Իսկ Բուն Բարեկենդանին Ուտիս տատիկը հանդիսաւոր կերպով կը գլորէին...

ՔՐԻՍՏ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Այսօր` իբրեւ ցեղասպանուած ժողովուրդի մը զաւակները, պատմական հայրենիքին հետ մեր բնական կապը  բռնի կերպով խզուած է: Պապենական տուն, հող, ազգապատկան եւ պատմական կառոյցներ` բոլորը խլուած են եւ իւրացուած: Խլուած են նիւթեղէնները, սակայն հայրենիքէն ի սփիւռս աշխարհի իւրաքանչիւր հայու հետ փոխադրուած եւ վերապրեցուած է անգին ժառանգութիւն մը, որ փուլ առ փուլ կերտած է այդ հայրենիքը. այդ ժառանգութիւնն է` մշակոյթը:...

Աւանդական կուսակցութիւններու, անոնց ծնունդին, առաքելութեան, յատկապէս ՀՅԴ-ի եւ անոր ծաւալած գործելաոճին մասին «Զաւարեանական էջ»-ը հետեւեալ հարցազրոյցը ունեցաւ Խաչիկ Տէր Ղուկասեանին հետ:  ԶՈՄ.- Ի՞նչ կը հասկնանք «աւանդական կուսակցութիւն» սահմանումով: Որո՞նք են աւանդական կուսակցութիւնները, եւ ի՞նչն է, որ զանոնք կը դարձնէ աւանդական: ԽԱՉԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ.- «Աւանդական» եզրոյթը պէտք է յստակացնել: Այս պարագային, եւ որպէսզի մնանք քաղաքագիտութեան ոլորտին մէջ, «աւանդական»-ը պէտք է հասկնալ...

Մ. Պ. Թ. Այս յօդուածով կ՛ուզեմ ձեզի հետ բաժնեկցիլ ինծի հետ պատահած դէպք մը, որ զարմանալի եւ տարօրինակ մտահոգութիւն պատճառեց ինծի: Որովհետեւ կ՛ապրինք Լիբանան, մեր առօրեան մեզ կը ստիպէ հաւատարիմ ու մտերմիկ բարեկամական կապ հաստատել լիբանանցի տեղացի անձերու հետ: Ինչպէս շատ մը լիբանանահայեր, ես ալ, իմ կարգիս, երբ համալսարան սկսայ յաճախել, ունեցայ շատ մը տեղացի բարեկամուհիներ, որոնցմէ քանի մը հատին...

Յու­նա­հայ գա­ղու­թի օ­րա­թեր­թը՝ «Ա­զատ Օր»ը կը թե­ւա­կո­խէ իր հրա­տա­րա­կու­թեան 78-րդ ­տա­րին։ Այ­սօ­րո­ւան տա­րե­դար­ձը ա­ռի­թը կու տայ թեր­թի ըն­տա­նի­քին ու ըն­թե­րցող­նե­րուն՝ ան­գամ մը եւս խո­նար­հե­լու ա­նոր հիմ­նա­դիր­նե­րուն եւ ան­դարձ մեկ­նած աշ­խա­տող­նե­րուն յի­շա­տա­կին, ո­րոնք ան­սահ­ման նո­ւի­րու­մով, դժո­ւար պայ­ման­նե­րու տակ, վառ պա­հե­ցին այն ճրա­գը, որ 77 տա­րի­նե­րէ ի վեր կը ջեր­մաց­նէ մեր ըն­թեր­ցող­նե­րուն սիր­տե­րը, ա­մէն օր ա­նընդ­հատ հաս­նե­լով իւ­րա­քան­չիւ­րին ձեռ­քը եւ հրամց­նե­լով հա­յաշ­խար­հի...

Dashnak Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Նոյեմբեր 2004-ին, ՀՅԴ Բիւրոն նախաձեռնեց Լիբանանի մէջ կուսակցութեան եւ ուղեկից կազմակերպութիւններու խորհրդաժողովի մը: Նախաձեռնութիւնը նախընթաց չունէր կուսակցութեան թէ ուղեկից միութիւններու տասնամեակներու պատմութեան մէջ եւ կը խոստանար դարձակէտային ըլլալ հետեւեալ հիմնաւորումներով. Իրականացած էր ՀՅԴ 24-րդ Ընդհանուր ժողովի «Դէպի Երկիր» կարգախօսով բանաձեւուած կուսակցութեան եւ ուղեկից միութիւններու կազմակերպական վերադարձը հայրենիք: Անկախութեան յաջորդած տասնամեակը, 20-րդ դարու վերջինը, եղած էր, եթէ կարելի է...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Հայոց պատմութեան էջերը լեցուն են պատմական ուրախ եւ դժբախտ դասաւորումներով: Դարեր շարունակ, երբ թագէ զրկուած ենք, Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը կեղեքուած են բազմաթիւ եւ այլազան բռնակալութիւններու կողմէ:  Ու իբրեւ տրամաբանական հետեւանք` մեր հայրենիքը ոչ միայն դարձած է օտար սմբակներու ոտքի կոխան, այլ ենթակայ եղած` օտար ու դրացի կայսրութիւններու քաղաքական ախորժակներուն եւ անոնց աշխարհակալական ձգտումներուն: Հայ ժողովուրդը միշտ համբերութեամբ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ 428 թուականէն երկու տասնամեակ ետք, հայ ժողովուրդին համար պարզ դարձաւ, որ ազգային պետականութիւնը կուշտ ապրելու համար չէ միայն, այլ, առաջին հերթին, անիկա պէտք էր` հայ մնալու, մեր տեսակն ու ինքնութիւնը պաշտպանելու: ՎԱՀԱՆ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ (Պատմաբան եւ ազգային-պետական գործիչ) Անկեղծ ըսած, արցախեան վերջին պատերազմէն ետք, երբ հայրենի հողին աւելի քան երկու երրորդը բռնագրաւուեցաւ թուրք-ազերի հորդաներու կողմէ, իսկ հայութեան վիճակը ալ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա  Լոյս Տեսաւ Հալէպահայ Գրող Լեւոն Շառոյեանի «Դեգերումներ...» Շարքին Երրորդ Հատորը Վերջերս լոյս տեսաւ հալէպահայ մտաւորական, գրող Լեւոն Շառոյեանի «Դեգերումներ հայ գիրի եւ պատմութեան գետեզրին» երրորդ հատորը: Շարքին Ա. հատորը հրատարակուած էր 2016-ին, իսկ երկրորդը` 2018-ին: Հեղինակը Դիմատետրի իր էջին վրայ կ՛արձանագրէ, որ նորատիպ Գ. հատորը (2022 թուակիր) արտաքին կերպարանքով ու ծաւալով նախորդներուն հարազատ կրկնօրինակն է: Այս եւս...

Ամանորեան տօներէն առաջ Համազգայինի Գիր եւ գրականութեան մասնագիտացած մասնաճիւղին վարչութիւնը գաղափարը յղացաւ կազմակերպելու բանաստեղծական առցանց շարադրական մրցանք` մասնաճիւղի դիմատետրեան էջին ընդմէջէն: Առ այդ, նամակ-հրաւէրներ ուղարկուեցան լիբանանահայ վարժարաններու տնօրէնութիւններուն անխտիր, սոյն վարժարաններուն աշակերտները քաջալերելու համար` մասնակցելու այս մրցանքին: Մրցանքի թեմային ներշնչման աղբիւրը սփիւռքահայ մեծանուն բանաստեղծ Մուշեղ Իշխանի «Նամակ Կաղանդ պապային» բանաստեղծութիւնն էր, որ կը ներկայացնէ իւրաքանչիւր հայ անհատի հոգեհարազատ բաղձանքն ու...

Երկուշաբթի, 21 Փետրուար 2022-ի առաւօտեան ժամը 11:00-էն մինչեւ կէսօրուան ժամը 12:30ը, Թեմիս Կաթողիկոսական Փոխանորդ՝ Գերշ. Տ. Խորէն Արք. Տողրամաճեան, Կիպրոսի բոլոր կրօնապետներուն (եւ անոնց ներկայացուցիչներուն) Խրիսոսթոմոս Արք.ի (առողջական պատճառով բանաւոր բացակայ) ներկայացուցիչ՝ Տ. Փորֆիրիոս Եպիսկոպոսի, Իմամ Շաքիրի, Մարոնիթներու Արքեպիսկոպոս Սելիմ Սֆէյրի, Լատին եկեղեցւոյ պետ` Հայր Ճօրճ Գրաճի հետ, ընդառաջելով Շուէտի դեսպան՝ Անտըրս Հակըլպէրկի հրաւէրին, ներկայ գտնուեցաւ Religious Track–ի ժողով –...