Յօդուածներ

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ժողովուրդներու պատմութիւնը երբեք չէ ներած ուշացումը: Եւ միշտ պէտք է յիշել ու կրկնել, որ վաղը միշտ ուշ է: Ի՞նչ ըրինք, ի՞նչ չըրինք, ո՞ւր կանգնած ենք այսօր` որպէս ազգ, ինչպիսի՞ հայրենիք մը ունինք եւ ի՞նչ պիտի փոխանցենք մեր յետնորդներուն, որպէսզի ազգ եւ հայրենիք ունենան եւ պահեն, չըլլան պատմութեան աննշան մանրուք եւ մանրապատում: Քաղաքական համարուած ամլացնող մրցակցութիւններէն եւ ազգի միտքի...

ԶԱՒԷՆ ԼԻՅԼՈԶԵԱՆ ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցութեան պատգամաւոր, նախկին նախարար Արսէն Թորոսեան Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է` «Խաղաղութիւնն իրականում գին չունի, անգին է, ինչպէս կեանքը»: Չենք կարծեր, որ մարդ կրնայ կասկածիլ այս հաստատման իրաւացիութեան, մասնաւորապէս` հազարամեակներ նստակեաց կենցաղ վարած հայ ազգը: Սակայն կարեւոր է նաեւ ճշդել` խաղաղութեան տակ արդեօ՞ք կը հասկնանք մարդու հիմնարար իրաւունքներու` կեանքի, պատուի, գոյքի, ազատութիւններու յարգանք, ազգի...

ՎԱՆԱՅ Չյագեցած մանկութիւն, Վրայ կը հասնի պատանեկութիւն. Պարտադրուած կրթութիւն, Ա՜խ, կը դասաւանդեն կէտադրութիւն: Սորվեր ենք կանոնները Ուսումնական մեր վաղ տարիներուն, Երբ դեռ այդ նշանները Կը փորձէր բացատրել խեղճ դասատուն: Կէտեր, գիծեր, այլ հետքեր, Անհասկնալի շարք մը պայմաններ, Զորս - որպէս հեզ կրտսեր - Կը սեպէինք լոկ աւելորդ զարդեր: Երբեմն գիտակցութեամբ, Բայց շատ յաճախ` մեր բախտին յենելով, Ամենայն անմեղութեամբ Էջերը կը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Դրական.- «Ոսկէ ծիրան» փառատօնը առիթ մըն է  դիտելու ժապաւէններ, որոնք այլապէս մատչելի չեն հանրութեան, առիթ` երիտասարդ բեմադրիչներու, որպէսզի ստանան ճանաչում եւ նիւթական աջակցութիւն, եւ ինչպէս փառատօնի հիմնադիր Յարութիւն Խաչատրեան կարեւորած է, առիթ` երկխօսութեան, թէ ո՛ւր կը գտնուինք, եւ ո՛ր ուղղութեամբ կ’ուզենք շարժիլ: Շա՛տ բարի: Այժմ Տօնական.- «Ոսկէ ծիրան»-ի կազմակերպչական աշխատանքները մինչեւ մետասաներորդ ժամ ընթացան մեծ շփոթի եւ անորոշութեան...

Վիեննայի հիւլէական բանակցութիւններու գործընթացը նոր խոչընդոտներու առջեւ է: Կայ յստակ տարբերութիւն Եւրոպական Միութեան պաշտօնական յայտարարութիւններուն համեմատական լաւատեսութեան եւ ամերիկեան անհամաձայնութիւններուն միջեւ: Փաստօրէն Թեհրանի կատարած լրացուցիչ առաջարկներուն համաձայն չէ Ուաշինկթընը: Այս չի նշանակեր անշուշտ, որ բանակցութիւնները կը դադրեցուին. հիմա կը սկսի նոր շրջափուլ` նոր առաջարկներ, նոր միջնորդութիւններ, նոր համաձայնութիւններ կամ առարկութիւններ: Կը թուի, որ ընդհանուր համաձայնութեան յանգելէն աւելի այս փուլին նպատակը...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Լիբանանի ապրած ընկերային-տնտեսական ու քաղաքական ճգնաժամը եւ ընդհանրապէս մարտահրաւէրներու եւ դժուարութեանց բազմացումը, բնականաբար երիտասարդութիւնը դրած են անորոշութեան, յուսաբեկման եւ հիասթափութեան յորձանուտին դէմ յանդիման: Այսպիսի խառնաշփոթ կացութիւններու պարագային, միշտ ալ հիմնական տուժողը եւ վնասուողը հաւաքականութեան մը երիտասարդութիւնն է: Այս կացութեան մէջ արժեհամակարգեր դատապարտուած են փուլ գալու, ընկերաբարոյական հասկացողութիւններ` խեղաթիւրուելու, մարդկային եւ տարրական կենցաղային սկզբունքներ` ոտնակոխ դառնալու, եւ վերջապէս` գաղափարական...

ԱՇՈՏ ՇԱՐՈՒՐԵԱՆ 27 օգոստոսին կ՛ամբողջանայ Գարեգին Ա. ամենայն հայոց կաթողիկոսին ծննդեան 90-ամեակը: Այս առիթով կը ներկայացնենք Աշոտ Շարուրեանի «Իննսուն գործ, իննսուն խօսք» գիրքէն հատուածներ` վեհափառին բազմաբովանդակ գործունէութեան Մեծի Տանն Կիլիկիոյ շրջանին վերաբերող, ինչպէս նաեւ անոր խոհերուն, մտորումներուն եւ պատգամներուն արտացոլացումը հանդիսացող: Երջանկայիշատակ Ամենայն Հայոց Գարեգին Ա. հայրապետը, աւազանի անունով` Նշան Սարգիսեան, ծնուել է 1932թ., օգոստոսի 27-ին,  Քեսապում (Սիրիա): 1957-1959 թթ....

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ 1.- Տեղահանութեան տասնամեակ Արտասովոր մթնոլորտի, փխրուն եւ վտանգաւոր պայմաններու մէջ կիրակի, 26 օգոստոս 2012-ին Եագուպիէի ս. Աննա եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ հրաշագործ սուրբին նուիրուած Ս. պատարագը, կատարուեցաւ վերջին ուխտագնացութիւնը, շատ համեստ տօնակատարութիւնը: Եագուպիէի Սուրբ Աննա եկեղեցւոյ ուխտավայրը յատկանշական եւ անմոռանալի հայկական ուխտավայրերէն մէկն էր վերջին դարու սուրիահայ իրականութեան մէջ: Տասը տարի անցած է 2012 թուականէն, որմէ ասդին լսելի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ապպաս չի տատամսիր ամբաստանելու ջարդարարը Պաղեստինի նախագահ Մահմուտ Ապպաս հսկայ փոթորիկ մը պայթեցուց Գերմանիոյ մէջ, երբ յայտարարեց, որ իսրայէլացիք` «1947-էն ի վեր 50 հոլոքոսթ (ողջակիզման արարք) գործած են պաղեստինցիներու դէմ»: Սա պատահեցաւ երեքշաբթի, 16 օգոստոսի երեկոյեան, Գերմանիոյ վարչապես Օլաֆ Շոլցի հետ Ապպասի տեսակցութեան աւարտին, մամլոյ ասուլիսի մը պահուն: Հարց տրուեցաւ Ապպասի, թէ կը դատապարտէ՞ Միւնիխի Ողիմպիականներու օրերուն, 1972-ին,...

Ամէն անգամ Բերձորով Արցախ երթալու ատեն երեւի բոլորս ալ ուշադրութիւն դարձուցած ենք Աղաւնոյի կարմիր կտուրներով տուներուն: Բոլորս ալ պահ մը երանի տուած ենք այդ սարերու-ձորերու արանքը այդպիսի տեսարան ունեցող սիրուն ու յարմարաւէտ տուներուն մէջ ապրողներուն: Վերջին ժամանակները, սակայն, այնտեղ ապրողներուն համար, մեղմ ըսելով, «լաւ» ժամանակներ չեն: 25 Օգոստոսը վերջին օրն էր, մարդիկ պէտք է թողեն իրենց տունն ու հեռանան... Յաճախ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նորութիւն չէ, որ մեծ եւ փոքր պետութիւններու ղեկավարներ, լրատուամիջոցներ, ընդհանրապէս միջազգային հանրութիւնը երկակի չափանիշներ կը կիրարկեն յատկապէս հակամարտութիւններու ընթացքին: Կը պապանձին, երբ իրենց շահը այդ կը պահանջէ, իսկ կ՛աղմկեն, երբ այդ ձեռնտու է իրենց: Եւ այս ընթացքին որո՛նք կը տուժեն, որո՛նք անտուն, անհայրենիք կը մնան, որո՛նք կը զոհուին` որո՞ւ հոգը: Վերջին քանի մը տարիներուն արցախցիները այդ զգացին իրենց...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի մասին գրած եմ «Հայրենի բազմավաստակ բժիշկ-հոգեբուժ` Յարութիւն Մինասեան» խորագիրով «Բժիշկին Զ. խօսքը» գրքիս մէջ, որ հրատարակուեցաւ 2022-ի փետրուար ամսուն: Նոյն գրութիւնը լոյս տեսաւ նաեւ «Հայրենիք» շաբաթաթերթին մէջ, 21 յունուար 2022-ին: Հայրենաբնակ բժիշկ-հոգեբուժ Յարութիւն Մինասեան հրատարակած է այս գիրքը (246 էջ) 2006-ին, Երեւան: Ան ձօնած է գիրքը պոլշեւիկեան եւ ստալինեան բռնապետութեան տարիներուն նահատակուած հայ բժիշկներու...

Զ.Գ.Ղ. Կիրակի, 7 օգոստոս 2022-ի երեկոյեան Այնճարի «Հիւղը» բնակարանի բակին մէջ տեղի ունեցաւ գրական երեկոյ` նուիրուած Լեռ Կամսար հայրենի երգիծաբանին: Օրուան բանախօսն էր Յակոբ Այնթապլեան, որ յուլիս 2015-ին նոյնպէս մշակութասէր խումբին ներկայացուցած էր Յովհաննէս Շիրազ մարդն ու բանաստեղծը: Յակոբ Այնթապլեան 1990-1995 թուականին Այնճարի Հայ աւետարանական երկրորդական վարժարանին մէջ 7-12-րդ դասարաններու հայ լեզուի ու պատմութեան ուսուցիչ եղած է, իսկ աւելի ուշ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տարիներ առաջ էր: Տիթրոյիթ կ՛ապրէի: Լաւ կը յիշեմ: Իբրեւ պատասխանատու վարչականներ` այս անգամ ես ու Լեւոնն էինք, որ միասին օդանաւով Նիւ Եորք ժողովի մը կ՛երթայինք: Ինծի համար, Լեւոն հաճելի երիտասարդ մը ըլլալով հանդերձ, լաւ զրուցակից մըն ալ էր, նոյնիսկ` միւս բոլոր ժողովականներէս տարբեր անձնաւորութիւն մը: Իր մօտ ամէն ինչ վայրկեանին կը հայանար: Եթէ հանդիպէինք հողատարծքի կամ անհատի մը,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Ս. Աստուածածինի Վերափոխման Տօնին Առիթով Ս. Պատարագ Տարբեր Եկեղեցիներու Մէջ Սուրիա * Հանդիսապետութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս եպս. Զօպուեանի, Ս. Աստուածածինի Վերափոխման տօնին առիթով,  15 օգոստոսին, Էսկիւրանի Ս. Աստուածածին մատրան մէջ մատուցուեցաւ ս. պատարագ: Այնուհետեւ շրջափակէն ներս, սրբազան հօր ձեռամբ, կատարուեցաւ մատաղի եւ բկեղի օրհնութիւն, որմէ ետք կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն: Սրբազան հայրը Աստուածամօր բարեխօսութիւնը հայցելով,  աղօթք բարձրացուց...

«Անկարեւորութիւնը, բարեկամս, գոյութեան էութիւնն է: Անիկա մեզի հետ է ամէն տեղ եւ ընդմիշտ: Անիկա ներկայ է մինչեւ իսկ հոն, ուր ոչ ոք կ՛ուզէ զայն տեսնել` սարսափներու, արիւնալի պայքարներու, ահաւոր  դժբախտութիւններու  մէջ» Միլան Քունտերա («Անկարեւորութեան փառատօնը»)   Վերոյիշեալ նախադասութիւնն ու վերնագիրը պերճախօս իրապաշտութեամբ կը ներկայացնեն ներկայի մեր` հայութեան ու Հայաստանի իրավիճակը: «Անկարեւորութեան փառատօնը»  (The Festival Of Insignificance) հանրահռչակ չեխ գրագէտ Միլան...

ԱՐՄԷՆ ՆԻՅԱԶԵԱՆ «Միասին Աղաւնոյում» փառատօնի կամաւորական խումբի անդամ Երէկ երեկոյեան հեռացանք Աղաւնոյից... Մի ոստիկան «ընկերաբար յորդորեց» լքել տարածքը, որովհետեւ «վաղը կարող է արդէն ուշ լինել»: Հեռացանք, որովհետեւ մնալու հիմքեր չունէինք, որովհետեւ չափազանց անզօր էինք, որովհետեւ արեցինք, երեւի, ինչ կարող էինք... Շատ են հարցնում` հը՞, ի՞նչ կար Աղաւնոյում, հիմա ասեմ... 7-ամեայ Ալեքսն իր ծննդեան օրը սեփական մահճակալն էր քանդում, որ յետոյ...

Այս օրերին օգոստոսի 25-ին Ազրպէյճանին յանձնուելիք Աղաւնոյից դուրս եկաւ նաեւ հայրենադարձ Թամար Տումպալեան-Թիթիզեանի ընտանիքը: Ամուսնու եւ դստեր հետ 2017թ. Լիբանանում ապրող Թամարը որոշեց հաստատուել Աղաւնոյում: «Ո՛չ առիթ կար, ո՛չ էլ ոեւէ մէկը պատճառ հանդիսացաւ: Պարզապէս ցանկացանք մեր երեխային մեր երկրում, մեր հայրենիքում, Արցախում մեծացնել: «Արի» կազմակերպութիւնը մեզ Աղաւնոյում տուն տուեց», 168.am-ի հետ զրոյցում ասաց Թամար Տումպալեան-Թիթիզեանը: Դուստրը հիմա 11 տարեկան...

ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Կը դիտենք հայրենիքի վիճակը հեռուէն Կարծես ան ըլլար ճնշիչ մղձաւանջ. Յորդող դժբախտութիւն ու տառապանք, Ի վերջոյ` կարճատեւ ու երեւակայական: Ցաւով կը դիտենք, կը դիտենք երկար ժամանակ, Սակայն ինչպէս ալ դիտենք` կացութիւնը չի բարելաւուիր, Այնքան ատեն որ անշարժ պառկած ենք Ու կը սպասենք, որ յաջորդ պատկերը յայտնուի: Ի՞նչ պէտք է պատահի, որ ուշքի գանք. Մեր սեփական զաւա՞կը պէտք է...

18 օգոստոսին Բերձորի Ս. Համբարձան եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Ս. պատարագ նախքան այդ տարածքն ու եկեղեցին յանձնելն ու անկէ հեռանալը: Ս. պատարագին մասնակցած Աղաւնոյի բնակիչ Արմէն Նիյազեան այս առիթով կը գրէ. Բերձոր, 18.08.2022 Սուրբ Համբարձման եկեղեցին խիստ մարդաշատ է. բոլորը գլուխները կախ աղօթում են, արտասւում, օդն այնքան է ծանրացել, որ ուզում ես ճզմուել ու փլուել գետնին... Զգացումները խեղդում են, անզօրութեան...