Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի հնադարեան կին զինուորներուն մասին այս երկրորդ յայտնութիւնն է: Առաջինը ներկայացուեցաւ Ժ. մասին մէջ, ուր Լոռի մարզի Բովեր գիւղին մէջ թաղուած երկաթէ դարու (ՔԱ 12- 6 դարեր) ռազմուհիին մասին անդրադարձ կատարուեցաւ (1): Այս անգամ Հայաստանի Շիրակի մարզին մէջ է, ուր թաղուած են այս երկու ռազմուհիները: Ջրափի գիւղի դամբարաններու պեղումներուն մասին 14 դեկտեմբեր 2021-ին Ուայլի (Wiley) հրատարակչատան գրադարանին կայքէջը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ներածական Հայոց ցեղասպանութեան վաթսունամեակը կը յատկանշուի Հայ դատի հետապնդման նոր փուլով մը` 1975-1987, ազգային-ազատագրական զինեալ պայքար: 1975-1987 ժամանակահատուածին կատարուած իրերայաջորդող գործողութիւնները ցնցեցին քաղաքական աշխարհը, ճեղքեցին հայ ժողովուրդի դէմ թրքական պետութեան գործադրած Ցեղասպանութեան եւ հայրենազրկումի մեծագոյն ու ահաւոր ոճիրներու շուրջ հաստատուած միջազգային լռութեան պատը եւ ազդանշան տուին Հայ դատի ուժական պայքարի նորագոյն շղթայազերծման: Այդ ժամանակամիջոցին տեղի ունեցած գործողութիւններու, արարքներու...

 ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ 26 յունիսէն 2 յուլիս 2023,  Իրլանտայի Հանրապետութիւն: Երկիր մը, որ օժտուած է Աստուծոյ ստեղծած գեղեցիկ բնութեամբ: Հոն, ուր կանաչ գոյնը կը տեսնես ամէն տեղ: Անձրեւոտ կլիման երկիրը եւ անոր բնութիւնը վերածած է գեղեցիկ կանաչի: Բայց երկրին բնութեան հետ կայ ժողովուրդին ժպիտը եւ անոր բարեկամական ու հաղորդակցութեան ջերմ հոգին: Իրլանտան այնպիսի երկիր մըն է, ուր շատ յաճախ անծանօթը...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Թէ ի՛նչ է նշանակում Արցախի բարբառով գրուած եւ մայրաքաղաք Ստեփանակերտում, հանրապետութեան միւս բնակավայրերում սովորաբար հնչող այս առօրէական երկխօսութիւնը, համբերէք, կը ստուգաբանեմ վերջում: Իսկ մինչ այդ խօսքս սկսեմ Արցախի ամբողջական շրջափակման էական բաղադրիչ հանդիսացող եւ բոլորիս արդէն յայտնի իրադարձութեան արձանագրմամբ: Եւ այսպէս, յուլիսի 8-ի երեկոյեան Ազրպէյճանը վերստին բացեց իր իսկ պայթեցրած կազատար խողովակի վրայ տեղադրած փականը, եւ...

Սոյն թուականի յունիսի 13-ին հայկական լրատուամիջոցներով տարածուեց ԵՄ դիւանագիտութեան ղեկավար Ժոզեփ Պորելի յայտարարութիւնը, որը նա արել էր Եւրոպական խորհրդարանում «Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ յարաբերութիւնները եւ Լեռնային Ղարաբաղում ու Լաչինի միջանցքում տիրող իրավիճակը» թեմայով քննարկման ժամանակ: Ժոզեփ Պորելը մասնաւորապէս ասել է. «Նիկոլ Փաշինեանը Հայաստանի առաջին ղեկավարն է, որն ընդունել է Արցախը որպէս Ազրպէյճանի բաղկացուցիչ մաս»: Այնուհետեւ եւրոպական գլխաւոր քաղաքական կառոյցի ղեկավարը...

Լոյս տեսաւ «Դրօշակ»-ի յունիսեան թիւը, որուն մէջ կրկին կը գերակշռէ Հայաստան-Արցախի նիւթը: Հեղինակները տարբեր դիտանկիւններէն կը քննեն Հայաստանի իշխանութիւններուն իրականացուցած արտաքին եւ ներքին քաղաքականութիւնը, որ թելադրուած չէ ազգային շահերէն ու մտահոգութիւններէն եւ կործանարար է Արցախի ու Հայաստանի համար: Վարդան Յակոբեանի «Կլոպալիզմի գաղափարաբանութիւնը եւ նէոլիպերալների յեղափոխականութիւնը» յօդուածը կը ներկայացնէ, թէ Հայաստանի իշխանութիւններուն այդ քաղաքականութիւնը ի՛նչ հիմքեր ունի եւ ի՛նչ վերազգային նպատակներ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հոգեգալուստէն եօթը շաբաթ ետք հանդիպող կիրակին հայ եկեղեցին կը տօնէ տաղաւար տօներէն երրորդը` Վարդավառը, Քրիստոսի Այլակերպութիւնը կամ Պայծառակերպութիւնը: Յիսուս, Իրեն հետ առնելով Պետրոս, Յակոբոս եւ Յովհաննէս առաքեալները, անոնց հետ Թափոր լեռ բարձրացաւ եւ անոնց առջեւ կերպարանափոխուեցաւ: Անոր դէմքը փայլեցաւ ինչպէս արեգակը, իսկ զգեստները դարձան սպիտակ, ինչպէս լոյսը: Նոյն պահուն Յիսուսի երկու կողմերը` երկնային լոյսի մէջ պարուրուած, յայտնուեցան Մովսէս...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Կեանքի ամէնէն դժուար իրականութիւնը, որուն հետ պէտք է հաշտուիլ, մահն է: Այո՛, ամէնէն դժուարն է եւ անտանելի ցաւ կը պատճառէ, որովհետեւ կորուստ կ՛ապրինք` մեզի սիրելի եւ հոգեհարազատ մարդոց առյաւէտ բաժանումին պատճառով: Քառասուն օրեր առաջ ահաւոր տխուր լուր մը հասաւ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններէն: Ամէնէն սիրելի ընկերուհիներէս Նարինէ Պուլղուրճեանը մահացած էր: Մտքիս մէջ կեանքն ու բժշկութիւնը մեղադրելու տարափ մը կը...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Մէկը թող փորձէ համոզել զիս, թէ ինչո՞ւ հիմա` առանձին նստած, բազում յուշերս եւ խռոված միտքերս կը փորձեմ հաւաքել` գրելու համար սիրելի ընկերուհիի մը մասին, փոխանակ ուղղակի իրեն գրելու եւ մեր գրաւոր զրոյցին ընթացքին մեր ապրած կեանքէն դրուագներ յիշելով անվերջ ժպտալու, երբեմն յուզուելու, բայց միշտ բարձր տրամադրութեամբ փակելու զրոյցը... Մէկը թող փորձէ բացատրել ինծի, թէ ինչո՞ւ ահաւոր լռութեան մէջ`...

ՄԱՐԱԼ ՏԷՅԻՐՄԷՆՃԵԱՆ Հայ աւետարանական կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանի տնօրէն Նարինէին հետ մտերմութիւնս սկսաւ, երբ ան միացաւ Կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանի հոգաբարձական կազմին, մօտաւորապէս տասը տարիներ առաջ: Հակառակ իր երիտասարդ տարիքին` իր գաղափարները եւ առաջարկները խոհեմ, արդար եւ գործնական էին:  Կը զմայլէի անոր պայծառ մտքին եւ հեռատեսութեան վրայ:  Ան յարատեւօրէն պաշտպան կը կանգնէր ուսուցիչներու իրաւունքներուն եւ իր խօսքերը միշտ համոզիչ էին ու արդար:...

Սիրելի՛ Նարինէ, Բառերը չեն կրնար արտայայտել այն ցաւն ու կսկիծը, զորս մենք` ընտանիքդ, հարազատներդ, ընկերներդ, գործընկերներդ ու պաշտօնակիցներդ կը զգանք այսօր: Քու ապաքինման ճամբորդութեանդ ընթացքին դուն իսկական պայքարող մըն էիր: Հանդիպեցար բազմաթիւ բժիշկներու, մասնագէտներու, հիւանդապահներու, բայց ինծի համար դուն այս բոլորն էիր: Կը զարմանայի եւ կը շարունակեմ զարմանալ այն հսկայական ժամանակին համար, զոր տրամադրեցիր քու հիւանդութեանդ վերաբերող ուսումնասիրութիւններ կատարելու, որպէսզի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանէն մինչեւ Սփիւռքի մօտակայ եւ հեռաւոր ափեր, զգալիօէն նուազած է թիւը այն հայորդիներուն, որոնք ատակ են մեր հայրենիքին ուղղուած ահազանգերուն ձայնը լսելու, իսկ լսողներէն մաս մըն ալ ինքզինք պատսպարած է անտարբերութեան՝ «բան չենք կրնար ընել»ի ինքնահամոզումի պատմուճանին մէջ: Նորագոյն ահազանգը հնչեց Հինգշաբթի, 13 Յուլիսին, երբ հաստատուեցաւ, որ Նիկոլ Փաշինեան երկու օր ետք, 15 Յուլիսին Պրիւքսէլ պիտի վազէ (դարձեալ),...

«Հիմնականը հայ երիտասարդութեան ազգայնացումն ու հայրենացումն է, անոր ազգային, քաղաքական, յեղափոխական եւ ընկերային մտածողութեան զարգացումը ու հաւաքական կամքի դարբնումը».   Սարգիս Զէյթլեան 90 տարի առաջ, Յուլիս 16-ին, Պոսթընի մէջ կը կայանար Հայ Երիտասարդաց Դաշնակցութեան (ՀԵԴ) առաջին խորհրդակցական պատմական ժողովը, որ պիտի հանդիսանար սկիզբը Դաշնակցութեան երիտասարդական կառոյցի սաղմնաւորման ու հետագայ զարգացման։ Միացեալ Նահանգներ գործուղուած Գարեգին Նժդեհի ղեկավարութեամբ արագընթաց թափ կը ստանան ՀԵԴ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ես ծանօթացայ իրեն, երբ ինք եւ Արման Քէոսեանը այդ տարի յայտնուեցան Նշան Փալանճեան ճեմարանի դասարաններէն ներս իբրեւ ամերիկահայ գիշերօթիկներ: Անցեալ դարու յիսունական թուականներու սկիզբն էր, եւ Պէյրութը կ՛ապրէր իր թաղերու հրաշալի մտերմութեամբ, իր արեւով, երկինքով, կապտակապոյտ Միջերկրականի ամէնօրեայ տեսիլքով: Իսկ ճեմարանէն ներս համատարած ոգեւորութիւն էր: Մենք մեր ետին թողեր էինք դպրոցի հին ու խարխլած շէնքը Ուատի Ապու Ժեմիլ...

Ինչպէս սուրիահայ, այնպէս ալ շարք մը սփիւռքահայ համայնքներու համար այս շրջանին կարեւոր նշանակութիւն ունի վերակազմակերպումը: Վերակազմակերպումը իմաստ պիտի ունենայ,  յատկապէս երբ կառոյցներ վերանորոգելու եւ համայնքի զաւակներուն դիմագրաւած տարբեր դժուարութիւններու յաղթահարման նպաստելու կողքին, սերտողութիւն  կատարուի, թէ համայնքը դէպի ո՞ւր կ՛ուղղուի, վերակազմակերպուելու եւ ինքնութեան որակը պահելու համար ի՞նչ բաներու կարիք պիտի ունենայ յառաջիկայ գէթ 25 տարիներու ընթացքին, եւ ինչպիսի՞ ծրագիր հարկ է...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Եկեղեցական կամ ազգային բնոյթ ունեցող որեւէ հանրային ծառայութիւն կենսական տուեալ մըն է մեր գոյութիւնը պահպանելու համար: Մեր եկեղեցիները, դպրոցները, կազմակերպութիւնները եւ հաստատութիւնները չեն կրնար գոյատեւել առանց ծառայութեան լծուած նուիրեալներու: Սակայն ծառայութեան լծուած պատասխանատու դիրքերու վրայ գտնուող մարդոց միջեւ փոխյարաբերութիւնը կարեւոր ազդակ մըն է հանրային գործը լաւագոյն կերպով յառաջ տանելու: Հանրային ծառայութեան նուիրեալներ, որքան ալ խելացի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մշակները, հողագործները իրենց տարերքին մէջ կ՛ըլլան, երբ կը հերկեն, կը ցանեն, կը քաղեն: Միայն անոնք կը զգան հողին բազկերակը, քմահաճոյքը, երբեմն` պահած գաղտնիքը, զոր գիտեն արժեւորել եւ պահպանել, փոխանցելով յաջորդ սերունդներուն: «Թիփս էնտ թրիքս» կայքը կ՛անդրադառնայ  արժանթինցի հողագործի մը յայտնաբերումին: Ն. Հողագործը Կը Յայտնաբերէ Հոյամողէզի (Տինոսոր) Հսկայ Հաւկիթ Մը, Որուն Մէջինը... Հանդարտ վայրի մը մէջ կար հողագործ մը,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Քրիստոսէ առաջ չորրորդ դարուն Յունաստանի մէջ ապրած է փիլիսոփայ մը, որուն անուան կապուած է լապտերի մը պատմութիւնը: Տակառ մը իբրեւ բնակարան ընտրած փիլիսոփան օր ցերեկով շրջած է Աթէնքի փողոցներուն մէջ եւ ձեռքի լապտերը մարդոց երեսին բռնած` յայտարարած է. «Պատուաւոր մարդ կը փնտռեմ»: *** Երկու օր առաջ Դիոգինէսի կորսուած լապտերը գտնուած է Հայաստանի մէջ: Գտնողը ճամբայ ելած է ո՛չ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Համբար Քելիքեան Բժիշկ Համբար  Քելիքեան (Համբարձում Քեքլիքեան) ծնած է Հաճըն, 17 յունուար 1899-ին: 1915-ին, Հայոց ցեղասպանութեան առաջին շրջանին, Համբարին ծնողքը կը տարագրուի եւ ի վերջոյ կը հասնի Հալէպ: Տարագրութեան օրերուն Համբարին երեք քոյրերը կը սպաննուին թուրքերու ձեռքով: Պատանի Համբարը կը յաջողի փախուստ տալ թրքական հետապնդումներէն, չի միանար ծնողքին եւ կը հասնի Պոլիս ուրկէ ճամբայ կ՛ելլէ դէպի...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հայաստանի դիւանագիտութեան և Սփիւռքեան կազմակերպութիւններու քաղաքական աշխուժացումը ի դէմս Միջազգային Դատարանի որոշումին որով կոչ կ’ուղղէ Ազրպէյճանին ապաշրջափակել Արցախը, Եւրոպական Խորհրդարանի շրջանակներուն մէջ Արցախի ի նպաստ կեցուածքներու բազմացման և Ուաշինկթընի մէջ Պետական Քարտուղարութեան մօտ Երևանի մէջ ԱՄՆ-ի դեսպանի անպատասխանատու և նախընթաց ստեղծող յայտարարութեան դէմ բողոքի նախաձեռնութիւններուն, ստացած են յստակ հնչեղութիւն: Բայց «հնչեղութիւնը» պէտք չէ շփոթել արդիւնքի հետ: Արցախը...