Յօդուածներ

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Յաճախ կ՛արծարծուի այս հարցը, մանաւանդ` այս օրերուն, երբ խնդրոյ առարկայ կը դառնան` մեր տեսլականը, խորհրդանիշերը եւ համոզումները, որոնք մեր Զարթօնքէն ասդին կազմաւորուած ու բիւրեղացած ըլլալ կը թուէին, ու կ՛ակնկալէինք, որ ստացած ըլլային համազգային բնոյթ: Անոնց հարցականի տակ դրուիլը այսօր մեզի կը ստիպէ վերադառնալ մեր հիմնական արժէքներուն, վերստին հասկնալ զանոնք եւ ի հարկին`    վերաբանաձեւել ներկայ պայմաններու լոյսին տակ: Յօդուածը, որ...

ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Քանատայէն Հայաստան ճանապարհին աշխարհն ու արեւը տեսայ օդանաւի բարձրագոյն դիտանկիւնէն: Մեր թռիչքի ու ժամանած երկիրներու ժամերուն զուգադիպութեան շնորհիւ` չորս ժամուան մէջ թէ՛ մայրամուտ, թէ՛ արեւածագ տեսանք: Կարծես` կը հետեւէինք արեւին ուղղութեան ու զայն հետապնդելով` գրեթէ ամբողջ թռիչքին տեւողութեան մնացինք լոյսի մէջ: Առիթը ունեցայ աչքերովս տեսնելու, որ, թէեւ արեւը մար կը մտնէր մէկ շրջանի վրայ, ուրիշ շրջան մը կը...

ԳԱՌՆԻԿ Ա. ՔՀՆՅ. Գ. Վարազդատ (Վազգէն Էթիեմեզեան), «Շաբթուան մտածումը», Պէյրութ, 2023: Խմբագիր` Վիգէն Աւագեան: Հրտ. ՀՅԴ Լիբանանի ԿԿ-ի Դաստիարակչական յանձնախումբին: **** Վաղամեռ մտաւորականի մը հատորն է այս: Հրատարակութիւնը ձեռնարկուած է անոր ծննդեան 80-ամեակին առիթով: Վ. Էթիեմեզեան գրական-գեղարուեստական գրիչ մը ունեցած էր, սակայն աւելի հրապարակագիր մըն էր: Հատորին մէջ ամփոփուած են, ինչպէս խմբագիրը կ’ըսէ, «քաղաքական-քաղաքագիտական, ընկերային-իմաստասիրական» բնոյթի 200 յօդուածներ, որոնք լոյս...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Մեր անհատական եւ հաւաքական կեանքին մէջ ընդունուած իրողութիւն մըն է այն, որ գոհ կ’ըլլանք եւ գոհ պէտք է ըլլանք, երբ նպատակի մը ճամբուն վրայ դրական իրագործումներու կը հասնինք, սակայն ամէն գոհունակութեան պէտք է ընկերանայ մեր անդրադարձումը` հաւանական թերիներու, անտեսուած եւ լրացումի կարօտ կէտերու, որովհետեւ անհատական թէ հաւաքական կեանքի մը թերացումները, սխալները, նոյնիսկ ձախողանքները անխուսափելի են...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Գարեգին Վարդապետեան Բժիշկ Գարեգին Վարդապետեան ծնած է Մարաշ, 1881-ին: Բարձրագոյն ուսումը ստացած է Զմիւռնիոյ Ամերիկեան քոլեճին մէջ, 1897-1901: Երեք տարի ուսուցչութեան պաշտօն վարած է նոյն քոլեճի նախակրթարանի բաժնին մէջ: 1905-ին անցած է Պէյրութ եւ ամերիկեան համալսարանին մէջ հետեւած է բժշկութեան: Վկայուած է 1909-ին` ստանալով բժիշկի տիտղոս: Վերադարձած է ծննդավայրը, ուր երկու տարի աշխատած է իբրեւ...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ Ե՛ւ երգիծանք ե՛ւ խծբծանք... Նոր բնակարան մեր տեղաշարժէն ետք, գրադարանս կարգի դրած միջոցիս յանկարծ ուշադրութիւնս գրաւեց տարիներ առաջ, իննուսանական թուականներուն, Լիբանանի այցելութեանս նուիրուած ու «Ողջոյն յաւերժական Լիբանան» վերտառութեամբ լոյս տեսած հատորս, որուն վերջին օրինակն ալ, կը կարծէի, անհետացած էր: Եւ իբրեւ հետեւանք այնտեղ շօշափուած հարցերուն`յանկարծ սկսան զիս խոցել ու տանջել անցեալի յիշատակներս… Ինչո՞ւ այնքան պիտի տանջուէի անցեալին գրուած ...

ՍԵԼԼԱ ԹՆՃՈՒԿԵԱՆ Ուիլիըմսարոյեաններու եւ վրացեաններու դպրոցներէն սերած ու հետեւորդ Ռիչըրտ Յովհաննէսեան իր երիտասարդ տարիքին հայերէն սորվելու փափաքով եկած է Պէյրութ` Համազգայինի հայ ճեմարան: Ան բախտը ունեցած է աղբալեաններու եւ շանթերու հիմնած հաստատութեան երդիքին տակ աշակերտելու Վրացեանին, Կարօ Սասունիին եւ այլոց, ուր ստացած է իր ազգային եւ հայրենասիրական կազմաւորումը: Ան յաճախ իր դասախօսութիւններուն իբրեւ նախաբան` լուսարձակի տակ կը բերէր այդ շրջանը,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տարիներ առաջ դարձեալ Տիթրոյիթ էի: Շաբաթ կէսօրէ ետք մըն էր, Ս. Սարգիս եկեղեցի: Հաւաքուած ենք: Եկած ենք ընտանեօք, եղբօրորդի սանուկիս պսակ-հարսանիքին ներկայ գտնուելու: Կը հաւատամ, որ մարդու կեանքին մէջ կան վայրկեաններ, որոնք առանց ազդանշանի, անակնկալ կերպով անոր միտքի խորերէն կը յայտնուին, անոր էութիւնը կը գունաւորեն, տարբեր զգեստներ կը հագցնեն անոր յուշերուն, որոշ ժամանակի մը համար մտովի կ՛անջատեն իր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Դեսպան Կրինֆիլտ, Միրզոյեան եւ Վոսորնու Ի՞նչ ծնաւ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի 9397-րդ նիստէն: Մինչեւ ամբողջական տեղեկութիւններու մէկտեղումը, ստիպուած ենք աչքի առջեւ ունենալ այն մասնակի տեղեկութիւնները եւ տեղեկագիրները, ճառերը, որոնք կազմեցին Հայաստանի պահանջով 16 օգոստոս 2023-ին գումարուած նիստին մասնակի պատկերը: Նախ եւ առաջ` քանի մը նկատողութիւն: Նիստը տեղի ունեցաւ Միացեալ Նահանգներու ներկայացուցիչին նախագահութեամբ: Այժմու նստաշրջանին նախագահը Միացեալ Նահանգներն է: Կարճ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ  Գիտնականներ ընդհանրապէս այն կարծիքին են, որ ժամանակակից արհեստագիտութիւնը, գործիքները, բջիջայինները շատ օգտագործելով` մարդիկ յիշողութեան լուրջ դժուարութիւններ սկսած են ունենալ: Այս մասին Ռեպեքա Սիլի յօդուածը հրապարակուած է «Կարտիըն»-ի կայքին մէջ:                                                                                                                                 Ն Սմարթֆոնը  Յիշողութեան Կորուստ Կը Պատճառէ՞ Ձեզի «Ես բան չեմ կրնար յիշել». այս օրերուն տարածուած բողոք է: Բայց արդեօ՞ք այդ այն պատճառով է, որ մենք այնքան շատ կ՛ապաւինինք...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ  2.- Խալիֆայութեան Մը Շեմին 15 մարտ 2011 թուականին Սուրիոյ հարաւային շրջաններէն` Տարաայի նահանգէն, լարուածութիւնը ծայր առաւ եւ աննախատեսելի քաղաքացիական ներքին տագնապի վերածուելով` տարածուեցաւ երկրի ամբողջ տարածքին: (1) Իտլիպի նահանգը ընդհանրապէս եւ Ճըսըր Շղուրէն դէպի հիւսիս մինչեւ Եագուպիէ 15 քիլոմեթր տարածքները եւ անկէ անդին մինչեւ թրքական սահման, մօտաւորապէս 5 քիլոմեթր հեռաւորութեամբ, մեծամասնութեամբ սիւննի արաբ գիւղերով շրջապատուած տարածաշրջանին մէջ,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Արդէն աւելի քան հարիւր տարիէ ի վեր, ըստ պահու եւ ըստ միջազգային կացութեան, պատշաճեցումներով առաջնորդուած ենք` ենթարկուելով օտար ուժերու. այնպէս որ, կարծէք թաղային կամ կիրակնօրեայ շուկայի մէջ մանրավաճառութիւն կ’ընենք: Դադրած ենք ըսելէ, չենք ըսած, թէ ի՛նչ է հայ ժողովուրդի ՃՇՄԱՐԻՏ ԵՒ ԴԻՒԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԽԱՐԴԱՒԱՆԱՆՔՆԵՐԷ ԶԵՐԾ ԻՐԱՒՈՒՆՔ-ը, զոր եթէ չյաջողինք պաշտպանել, անոր տէր մնալ, ՀԱՅ ԱԶԳ չի մնար: Տգէտի վերաբերում...

ՐԱՖՖԻ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ «Հայ-թրքական յարաբերութիւններում կա՛մ փորձելու են մեզ ծնկի բերել` զիջումներ պարտադրելով, կա՛մ էլ պարզապէս ճանապարհը չեն բացի» ՎԱՀԱՆ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Յարաբերութիւնը երկկողմանի կամ փոխադարձ գործառոյթ է: Կարելի չէ մէկ կողմի մասնակցութեամբ կամ գործակցութեամբ յարաբերիլ, կապակցիլ, հաղորդակցիլ: Եւ, այսպէս կոչուած, հայ-թրքական յարաբերութիւնները որեւէ ժամանակ չեն եղած համագործակցութեան շարժառիթ, այլ` լոկ մէկ կողմի ծրագիրներու իրականացման միջոց` կապիտուլացիա: Դաշնակցութեան հաւատաւոր զինուորագրեալներէն ընկեր Վահան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ոեւէ ազգի մէջ երիտասարդութիւնը հասարակութեան ամէնէն կենսունակ ու աշխուժ տարրը կը ներկայացնէ: Անկէ կախեալ է բաւարարաչափ աշխատուժի եւ տնտեսական բարօրութեան ու աճի գոյութիւնը, ինչպէս նաեւ` պետութեան ու ազգի անվտանգութիւնն ու ապագան: Թշնամիները լաւապէս կը գիտակցին այս բոլորին: Հայոց ցեղասպանութեան առաջին թիրախները երիտասարդութիւնն ու մտաւորականութիւնն էին: Երիտասարդութիւնը` իբրեւ ժողովուրդին ֆիզիքական ուժը, դիմադրութեան կարողութիւնը, իսկ մտաւորականութիւնը` իբրեւ ժողովուրդին միտքը, կողմնորոշուելու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Ս. Աստուածածինի Վերափոխման Տօնին Առիթով Մատաղօրհնէք Եւ Խաղողօրհնէք Արամոյի Ս. Ստեփանոս Եկեղեցւոյ Մէջ Հովանաւորութեամբ եւ հանդիսապետութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեանի, 12 օգոստոսին, Ս. Աստուածածինի Վերափոխման տօնին առիթով Արամոյի Ս. Ստեփանոս եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ սուրբ պատարագ: Սրբազան հայրը իր քարոզին մէջ ընդգծեց Աստուածամայրը բնորոշող յատկանիշերը` մաքրութիւն, խոնարհութիւն, հեզութիւն եւ հնազանդութիւն, որոնց ճամբով ան համայն մարդկութեան...

«Ամէն բան պատրաստ է, եթէ մեր միտքն ալ այդպէս է» ՈՒԻԼԻԸՄ ՇԷՅՔՍՓԻՐ Ժամանակի դէմ մրցումի մը դէմ յանդիման կը գտնուի Արցախի Ազգային ժողովի նորընտիր նախագահ Դաւիթ Իշխանեանը: Ժամացոյցի սլաքին իւրաքանչիւր թըքթըքոցը` յառաջացումը, հետզհետէ աւելի դժնդակ կացութիւն կը ստեղծէ պաշարուած Արցախին համար: Հետեւաբար շնորհաւորանքի եւ փրոթոգոլային` յաջողութեան մաղթանքներու ժամանակը չէ: Իր կարճ (ու կտրուկ) խօսքին մէջ այդպէս ալ ըսաւ Դաւիթ Իշխանեանը:...

Ձեր անունները ահագին` Դողահար կողերուն խորը կ՛ապրին` Դո՜ւք, այլեւս անմահօրէն` Ժիրայր, ու Պետօ, ու Փարեան կ՛աղաղակուիք, Ու Գնունի, ու Արամեան, ու Սերոբ, ու Դեւեան... Դուք էիք որ կործանումի ու փրկութեան ճգնաժամերուն Շղթայազերծումներու ահազանգերը հնչեցուցիք... «ԱՍՏՈՒԱԾԱՑՈՒՄԸ», ՍԻԱՄԱՆԹՕ ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Քանի մը ամիս առաջ ե-նամակով մը ստացած էի հետաքրքրական գրութիւն մը: Ուղարկողը մեր սիրելի բարեկամ-ուսուցիչն էր, որուն բանասիրական մտքին ու հայոց լեզուին...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութիւնը վերջապէս դիմեց ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդին` պահանջելով արտակարգ նիստ գումարել, քննելու համար ցեղասպանութեան ենթակայ շրջափակուած արցախցիներու հարցը: Ըստ Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանի, Հայաստանի կառավարութիւնը իր դիմումով` ընդառաջած է Արցախի իշխանութիւններու խնդրանքին: Արցախ չէր կրնար նման դիմում կատարել, որովհետեւ անդամ չէ ՄԱԿ-ին, ուստի իր փոխարէն անդամ պետութիւն մը պէտք է կատարէր դիմումը: Ապահովութեան խորհուրդը անգամ մը արդէն...

«Արցախի փրկութիւնը՝ համահայկական առաջնահերթութիւն» * — ՆՍՕՏՏ ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ — Խոր մտահոգութեամբ կը հետեւինք Արցախի պարզած ներկայ ճգնաժամային կացութեան։ Շրջափակումի են­թարկուած Արցախէն ներս մեր ազգին զաւակները սովամահ ըլլալու անմիջական վտանգին ենթակայ են։ Մեր ժողովուրդի հոծ բազմութեան ներկայութեան, կ՚ուզենք բարձ­րագոյն աստիճանի կարեւորութեամբ անդրադառնալ համայն մեր ազգը յուզող ու տագնապեցնող Արցախի հարցին, Հայրապետական Մեր պատգամը ուղղելով հինգ հասցէներու.- Մեր Առաջին պատգամը...

ՍԻՄՈՆ ԳԱՖԱԼԵԱՆ Սիրելի՛ պատանիներ ու պարմանուհիներ, Կը շնորհաւորեմ ձեր յոբելեանը: Դուք աշխարհի ամենաթանկ երեխաներն էք: Դաշնակցութիւնը կեանքի մեծ դպրոց մըն է, որ երբեք աւարտական դասարան չունի: Դպրոցին մէջ կը սորվիք օրինակելի, բարոյականի տէր, ճշդապահ ու խոստումի տէր անձ ըլլալ: Պատասխանատու կ՛ըլլաք ձեր ընտանիքին, ընկերներուն ու շրջապատին հանդէպ: Անշահախնդրօրէն կը ծառայէք, կը նուիրուիք հայ ազգին: Կ՛ունենաք ուժեղ կամք ու անդրդուելի հաւատք...