Յօդուածներ

27 դեկտեմբերին ելեկտրոնային հարթակին վրայ հրապարակուեցաւ ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի տարեվերջի թիւը: Բնականաբար այս թիւը ունի նախորդ անհանգիստ տարին ամփոփոխ բովանդակութիւն: «Առաջնորդող»-ին մէջ շեշտը կը դրուի քաղաքական իրադարձութիւններու խորապատկերին Հայաստանի իշխանութիւններուն կատարած գործունէութեան ու դրսեւորած քաղաքական վարքին վրայ, իսկ Անի Մելքոնեանի յօդուածը անդրադարձ կը կատարէ հայութեան համար տրամաթիք ու ողբերգական եղելութիւններով հարուստ ժամանակահատուածի կարեւոր իրադարձութիւններուն: Քաղաքագէտ Հրանդ Մելիք Շահնազարեան քաղաքական իրականութեան...

Հարցազրոյրը վարեց` ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութիւնը 2023-ին բոլորեց իր հիմնադրութեան 95-ամեակը: Այս առիթով 12-18 սեպտեմբերին նշուեցաւ միութեան 95 տարիներու բեղուն գործունէութեան տարեդարձը Երեւանի մէջ, ուր Համազգայինի Կեդրոնական վարչութիւնը հանդէս եկաւ յատկանշական նախաձեռնութիւններով: Վերջերս իր հայրենի տունէն բռնի տեղահանուեցաւ արցախահայութիւնը եւ ստիպուեցաւ ժամանակաւորապէս ապաստանիլ Հայաստան, ինչ որ բնականաբար ստեղծեց բազմազան դժուարութիւններ: Համազգայինը` իբրեւ կրթական եւ մշակութային միութիւն,...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Վերջին շրջանին յաճախ կը խօսուի այն մասին, որ  հայ-ազրպէյճանական խաղաղութեան համաձայնութեան մը ստորագրութիւնը մօտալուտ է. տրամաբանական է մտածել, որ այդպիսի համաձայնութեան մը անխուսափելիօրէն պիտի հետեւի հայ-թրքական համաձայնութեան մը կնքումը` կանխատեսելի պարունակութեամբ: Այդպիսի համաձայնութիւններու յանգման պարագային դժուար չէ նախատեսելը, որ շուրջ երկու դարերու գոյութիւն ունեցող Հայկական հարցի լուծումը ցարդ կ՛ընթանայ դէպի համաթրքական կողմի վերջնական յաղթանակի ուղղութեամբ: Միամտութիւն է հաւատալ,...

Մարմնակրթական միութիւն մը ի՞նչ գործ ունի պատմութեան, մշակոյթի եւ հոգեւոր արժէքներու հետ, կրնան հարց տալ ոմանք: Մարմնակրթական միութեան մը գերագոյն ժողովը ինչո՞ւ զբաղի հայրենիք ունենալ-չունենալու հարցով, կրնան ըսել շատեր: Մարմնակրթական միութիւններ կը զբաղին, պէ՛տք է զբաղին միմիայն իրենց պարտականութեամբ` սկաուտութեան եւ մարզախաղերու ճամբով սերունդներու դաստիարակութեամբ, կրնան աւելցնել ուրիշներ: Այս բոլորը կրնան տեղին ու արդար արտայայտութիւններ ըլլալ բնական պայմաններու մէջ ապրող...

ՆԱՆՕՐ ԳՈՉՈՒՆԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Հայ ժողովուրդը իր ազատութեան տիրանալու համար, երկրագունդի բոլոր երկիրներէն շատ աւելի զոհ տուաւ ու արիւն թափեց, 2 անգամ ենթարկուեցաւ մեծագոյն աղէտին` եղեռնին, սակայն պահեց իր գոյութիւնը փարուելով մշակոյթին: Կորիզային ռումբեր ստեղծելու փոխարէն` ան հայ մտքի մշակներ ու հանճարներ ստեղծեց: Թէեւ արցախցին թէեւ այսօր կը գտնուի իր հողերէն անդին, սակայն աշխարհի վրայ ոչ մէկ ճիւաղ կրնայ ընկճել արցախցիին արիութիւնը,...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Անկեղծ ըլլալու համար` այս տարի միտք չունէի սենեակս զարդարել: Մտովի կ'ըսէի. «Կ՛արժէ՞ քանի մը օրուան համար սենեակ զարդարել», «Կաղանդը եւ Քրիստոսի ծնունդը զարդարանքով չէ», «Եկող տարի կը զարդարեմ», եւ «մասմբք սոցին»: Սակայն երբ «Կիլիկիա» մատենադարանի ընտանիքով զարդարեցինք մեր երկրորդ տունը եւ այս տարի մօրս գաղափարը որդեգրելով` գիրքերով տօնածառ ստեղծեցինք, սկսայ մտածումս կամաց-կամաց փոխել: Ասոնց վրայ աւելցաւ Արամ...

ՆԵՐՍԷՍ ԱՊՐԻԼԵԱՆ Ի՜նչ հաճելի է Կաղանդի տօնական մթնոլորտը Պուրճ Համուտի հայահոծ շրջաններուն մէջ: Դեկտեմբերի առաջին օրէն իսկ կը սկսին` տօնածառերու շքեղ յարդարումը, փողոցին մէջ խուռներամ բազմութիւնը, նուէրներով լեցուն տոպրակները, խճողուած խանութները եւ այլն… Իսկ ամենահաճելին այն է, որ դեկտեմբերի վերջին շաբաթը փողոցին մէջ կը տեսնենք տարազաւոր ՀՄԸՄ-ական սկաուտներ, որոնք քանի մը տուփեր ու տոպրակներ ձեռքերնին բռնած` խումբ առ խումբ կ’երթան...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ  Սուրիա Առաջնորդ Սրբազան Հայրը Լանջախաչով Գնահատեց Քեսապի Հոգեւոր Տեսուչը Հովանաւորութեամբ եւ ներկայութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեանի, կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Համօ Օհանջանեան» մասնաճիւղի վարչութեան, 9 դեկտեմբերին «Սարդարապատ» սրահին մէջ ելոյթ ունեցաւ «Կիլիկիա» երգչախումբը խմբավարութեամբ Քեսապի հոգեւոր տեսուչ Անդրանիկ վրդ. Քիւրիւմեանի, երգեհոնի ընկերակցութեամբ Անի Պոյմուշաքեանի: Աւարտին սրբազան հայրը դրուատիքով անդրադարձաւ Քեսապի մէջ իր առաքելութեան տարիները ամբողջացուցած հոգեւոր տեսուչին...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Անվերադարձ կ՛ուզենք փակել 2023 տարին: Անհատական ցաւերէն անդին, համահայկական պարտութեան տարին փակուեցաւ: Անձնատուութեան (կապիտուլացիա) հետեւանքով Արցախի յանձնումը, արցախահայութեան ծրագրուած շրջափակումը, շղթայազերծուած պատերազմը եւ բռնի տեղահանութիւնը Հայոց ցեղասպանութենէն ետք մեծագոյն հարուածն էր համայն հայութեան: Եւ դեռ, դժբախտաբար նշանները ակնյայտ են Հայաստանի հողային տարածքներէն նոր զիջում-յափշտակութիւններու Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ ախորժակները յագեցնելու համար, ինչ որ, տեղ մը, իշխանաւորներու միտքին մէջ մնացածը...

 Ն. ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ 2023 թուականը իր ծանրութեամբ, յատկապէս համայն հայութեան համար արձանագրուած մեծ կորուստին` արծուեբոյն Արցախի բռնագրաւման եւ համայն արցախահայութեան բռնի տեղահանման առումով եղաւ աննախընթաց ու բաւական տագնապալի: Տակաւին, կային ու կը շարունակեն մնալ լիբանանեան բազում ու բազմաբնոյթ դժուարութիւնները, Կազայի մէջ շարունակուող անմարդկային պատերազմն ու գործադրուող սպանդը` պաղեստինցի ժողովուրդին նկատմամբ, ինչպէս նաեւ Հայաստանի մէջ տիրող սպասողական մտահոգիչ վիճակը` ի տես Ազրպէյճանի...

«Ծառերը սրբավայրեր են: Ո՛վ որ գիտէ, թէ ինչպէ՛ս պէտք է խօսիլ անոնց հետ, ո՛վ որ գիտէ` ինչպէ՛ս ականջ տալ անոնց, կրնայ իմանալ ճշմարտութիւնը» ՀԵՐՄԱՆ ՀԵՍՍԸ (գերմանացի գրագէտ, 1877-1962) Ծառը բնութեան մաս կազմող սոսկական «բնակիչ» մը չէ: Խորունկ է անոր իմաստը: Բուն ու կոճղ, արմատներ, ճիւղեր ու տերեւներ. ասոնք ԾԱՌ էակին անդամներն են: Կը շնչեն ծառերը... նաեւ շունչ ու ներշնչում  կու...

2023-ը կը փակենք տխուր էջով մը, որուն վրայ պատմութիւնը պիտի արձանագրէ Արցախի կորուստը, Արցախի յանձնումը, արցախցի մեր ազգակիցներուն բռնի տեղահանումը եւ Արցախի պետական այրերուն Ազրպէյճանի բանտերուն մէջ ձերբակալուած մնալը: Արցախի ժողովուրդին իրաւունքները բոլորովին անտեսուեցան, իսկ Ազրպէյճան հայկական հողի մշակութային ժառանգութիւնը աստիճանաբար քանդելու եւ աղաւաղելու լծուած է, որպէսզի ոչ միայն Արցախի հայկականութիւնը հերքէ ու հերքել տայ ողջ աշխարհին, այլեւ նսեմացնէ հայութիւնն...

Այսօր ազգովին կը տագնապինք հազարամեայ մեր պատմութեան ներկայ անկայուն վիճակով, որ հետեւանքն է մեր հայրենիքի վերջին վերիվայրումներուն, որոնց պատճառով մեր բոլորին ներշնչման աղբիւր` Արցախը, դժբախտաբար հասաւ ներկայ իր ցաւոտ իրավիճակին: Հայ օգնութեան միութեան 73-րդ Համահայկական պատգամաւորական ժողովը եկաւ վերանորոգելու միութեանս առաքելութեան նկատմամբ մեր նուիրեալ անդամներուն ուխտն ու նուիրումը: ՀՕՄ-ը,  ինչպէս միշտ, իր կարողութիւններն ու աշխատանքը աննկուն կամքով եւ հաւատքով ի...

ԱՆԺԵԼԱ ՍԱՀԱԿԵԱՆ 2002 թուականից, ամէն տարի, մասնակցել ու նկարահանել եմ ֆրանսահայ համայնքի կազմակերպած բողոքի ցոյցերն` ընդդէմ Թուրքիայի եւ Ազրպէյճանի հայատեաց, ցեղասպան քաղաքականութեան: Ամէն անգամ համախմբուելով Փարիզի սրտում վեր խոյացող Ֆրանսայում Հայոց ցեղասպանութեան խորհրդանիշ Կոմիտասի յուշարձանի մօտ` հայ եւ ֆրանսացի քաղաքական գործիչներն իրենց ելոյթներով դատապարտել են թուրք-ազրպէյճանական հայատեաց քաղաքականութիւնը եւ միանալով իրենց բողոքն արտայայտող հազարաւոր մասնակիցներին` ցուցապաստառներով, բողոքի կանչերով քայլել են...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Սուրբ Ծնունդի շնորհաբեր օրերու սեմին ազնիւ բարեկամ մը կաթողիկէ կայքէջի մը մէջ հրապարակուած ժամանակակից սրբանկար մը յանձնեց ուշադրութեանս` Աստուածամայրը իր Յիսուս մանուկով: Սրբանկարը խորհրդանշական յղացք մը ունի եւ բոլորովին կը տարբերի մեզի ծանօթ Սուրբ Ծնունդի ընթացիկ պատկերներէն: Անոնք սովորաբար մսուրի մը խաղաղ եւ զուարթուն հրեշտակներու օրհնութեամբ օծուն միջավայր մը կ՛ուրուագծեն, որոնք մարդկային կեանքին մէջ, յանձին մարդեղացած...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Նոր Տարին   մարդկութեան համար միայն  զուարճութեան  եւ ուրախութեան  օր չէ, այլ  սրբազան եւ նուիրական պահ,  հաշուետուութեան պահ: Իւրաքանչիւրը  հաշիւ պիտի տայ  իր խղճին առջեւ:  Հինը անցաւ,  բայց անհրաժեշտ է որոնել թերին՝ ապագային  ուղղելու  համար: Հայ  ժողովուրդը ճակատագրական  օրերու  եղերական  երեւոյթներով  կը դիմաւորէ   Նոր Տարին: Հազարաւոր  նահատակներ, վիրաւորներ, տեղահանութիւն, հայաթափուած Արցախ: Ռազմական, դիւանագիտական, քաղաքական  պարտութիւն...: Խորունկ է վիշտը,  ազգային...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Տարեվերջին ընդհանրապէս լաւ մաղթանքներ կ՛ունենանք, որ գալիք տարին աւելի լաւ, աւելի առողջ, աւելի խաղաղ, աւելի բարեբեր օրերով օժտուի: 2023-ը ծանր տարի մըն էր բոլորիս համար: Հայութեան, լիբանանահայութեան եւ ընդհանրապէս մարդկութեան համար ժխտական, մտահոգիչ եւ անորոշ հորիզոններով կը դիմաւորենք 2024-ը: Տարուէ տարի մեր կեանքը դժուարացնող, մեր կեանքը անորոշ խաչմերուկներու առջեւ դնող ազգային, համաշխարհային, մարդկային եւ համամարդկային հարցերը քեզի կը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ո՞վ կրնայ անգիտանալ, որ սփիւռքի բազմամիլիոն հայութիւնը ազգի հատուած եւ շարունակութիւն ըլլալու եւ մնալու համար պէտք է ապրի` հայրենատիրութիւնը ունենալով որպէս հիմնական քաղաքական առաջադրանք: Տիրութիւն` հանրապետութեան, առանց մտահան ընելու նաեւ այն հայրենիքը, ուրկէ հայրենահանուած է ազգը` դատապարտուելով  ըլլալու սփիւռք:     Հայրենատիրութիւնը սոսկ ցանկութիւն չէ, վաղուան համար չէ, գրականութիւն չէ, բանաստեղծութիւն եւ երգ չէ: Ան ամէն օր ապրուող իրաւ յանձնառութիւն...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ի՞նչ է պատահեր տիեզերական շունչով եւ ուժով օժտեալ Կաղանդ պապուկին, որուն տխրութիւնն է պատեր վերջին ամիսներուն:  Չէ՞ որ հրաշալիքներու ծնունդն է ան եւ կը խորհրդանշէ մարդկային խաղաղութիւնն ու բարօրութիւնը: Միթէ կարելի՞ է հաւատալ, որ ամբողջ մարդկութեան երջանկութիւն ու սէր ջամբողը այսօր ի՛նք կը տառապի ներքին ցաւէ, մելամաղձոտութենէ: Ահաւասիկ վերոնշեալ մտորումներով տարուած էին Կաղանդ պապուկին հետ ապրող ու անոր...

Ա. Ա. 2023 տարին հայոց ժամանակակից պատմութեան մէջ կը ձգէ սեւ էջ մը` Արցախի ամբողջական հայաթափմամբ: Նախ ինը ամիս շրջափակման ենթարկուելէ ետք, Արցախի բնիկ ժողովուրդը քանի մը շաբթուան ընթացքին տեղահան եղաւ իր հայրենիքէն` ազրպէյճանական կարճատեւ զինուորական գործողութենէ մը ետք: Արցախցիները մազապուրծ փրկուեցան ստոյգ մահէ եւ ապաստան գտան Հայաստանի մէջ, ուր տեղաւորուեցան, եւ այսօր կացութիւնը այնպիսին է, որ արցախցիները կը գտնուին...