Յօդուածներ

 ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Յիշատակները փխրուն են, պէտք է ամուր կառչիլ անոնց: Վազգէն Շուշանեան Ինքնատիպ ու յանդուգն գրիչի տէր, հայ գրականութեան մէջ իր եզակի դրոշմն ու վաստակը թողած, հասարակական գործիչ, անկրկնելի հրապարակագիր ու իր հրաշագեղ գաղափարական աշխարհով սերունդներ դաստիարակած, հիացուցած մտաւորականին` Վազգէն Շուշեանեանի վերոնշեալ գողտրիկ տողը, խորքին մէջ աշխարհ մըն է ինքնին, որ կը բացուի իւրաքանչիւրիս դիմաց` այն առումով, որ մարդկային կեանքին...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Միջին Արեւելքը մուտք կը գործէ աշխարհաքաղաքական մեծ փոփոխութիւններու ժամանակաշրջան մը, որ պայմանաւորուած է` համաշխարհային շարժումներով, շրջանային փոփոխութիւններով եւ ընկերային-քաղաքական մարտահրաւէրներով, որոնք կրնան ազդեցութիւն ունենալ անոր ապագային վրայ: Շրջանային Դաշինքներու վերադասաւորում Այս փոփոխութիւններուն կեդրոնին կը գտնուին շրջանային դաշինքներու վերակազմաւորումները: Երկիրները սկսած են վերագնահատել իրենց յարաբերութիւնները թէ՛ դրացի երկիրներու, եւ թէ՛ համաշխարհային ուժերու հետ: Օրինակ, Աբրահամեան համաձայնագիրները համագործակցութեան նոր ուղիներ...

Երկար ժամանակ ընդդիմանալուց յետոյ Հայաստանի իշխանութիւնը համաձայնեց խաղաղութեան պայմանագրի 17 կէտերից վերջին երկու պահանջի հետ: Ակնյայտ է, որ այդ կէտերի ընդունումը դժուար էր անգամ 2020 թուականից Արցախն ու Հայաստանը ծանր պարտութիւնների եւ կորուստների տարած իշխանութիւնների համար: Իրականում մենք չենք էլ իմանում, թէ ի՛նչ է իրենից ներկայացնում այս պայմանագիրը, որի բովանդակութիւնը մինչեւ վերջ գաղտնի է պահում այն ղեկավարութիւնը, որը ժողովրդից մանտաթներ...

Հրապարակուած է ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի այս տարուան երրորդ թիւը, որուն մէջ գերիշխող թեման Հայաստանի քաղաքական-հասարակական մթնոլորտն է` հայութեան բոլոր շերտերը յուզող առաջնային հիմնահարցերը: Այս շունչը կը կրէ թիւի առաջնորդող յօդուածը, որ անդրադարձ է Հայաստանի իշխանութեան արտաքին ու ներքին ձախողութիւններուն, որոնք այսօր ոչ միայն երկիրը կանգնեցուցած են փակուղիին դիմաց, այլ նաեւ ինքնին այդ փակուղիի ճարտարապետներ են: Ակնյայտ է, որ այս կացութեան...

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Այսօր շատ կը խօսուի Հայաստան - Ազրպէյճան «խաղաղութեան պայմանագիր»-ի մասին, եւ այդ կեղծ խաղաղութեան հաւատացողներուն գլխաւոր հիմնաւորումը Ազրպէյճանի կողմէ շարունակ հնչած պատերազմի սպառնալիքն է: Այդ թուղթի կտորը ձեռք բերելու ճիգը եւ զայն սեփական ժողովուրդին իբրեւ խաղաղութիւն բերող փաստաթուղթ ներկայացնելը ակնյայտ անտեսում է պատմական այն անվիճելի ճշմարտութեան, որ առանց անվտանգային երաշխիքներու եւ տարակարծութեան առարկայ հարցերու արդար...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Իւրաքանչիւր հարցազրոյց տալուն վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան անտեղի բան մը կ՛ըսէ: Անոր մտերիմ խորհրդականներէն մէկը պէտք է անոր թելադրէ պարզապէս լուռ մնալ: Չեմ ուզեր ընթերցողները ձանձրացնել Փաշինեանի շարունակական բացասական յայտարարութիւններով, սակայն կը կարծեմ, թէ անոր խօսքերն ու գործողութիւնները պէտք չէ անարձագանգ մնան: 2025 թուականի մարտ 21-ին Փաշինեան 45 վայրկեան տեւած հարցազրոյց տուաւ այս անգամ Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսութեան` հարկատուներու կողմէ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ծանօթ.- Յօդուածի Ա. մասը կը վերաբերէր Համազգայինի Սօս Սարգսեանի անուան թատերախումբի հիւրախաղ «... Եւ նորից գարուն» թատերակներու սեռին եւ հեղինակին: Նարինէ Գրիգորեանի կողմէ բեմականացուած ամերիկացի հեղինակ Օ. Հենրիի պատմուածքներու բնագիրները ելոյթի շարքով հետեւեալներն էին. Ա.- Կախարդական հացեր (Witches՛ Loaves – թարգմանաբար` «Վհուկի նկանակներ»).- Օրիորդ Մարթա Միչըմ (Martha Meacham = «Յարգելի տիկին») քառասուննոց  կին մըն է, որ ունի կոկիկ...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Երանի՜ ես ըլլայի` Գծագրիչ մը անուանի Կարմիր սրտեր գծէի, Բոսոր վարդեր սիրալիր: Երանի՜ ես ըլլայի` Բժիշկ մը մեծ, պիտանի, Բժշկէի հիւանդներ: Անհետացնէի ցաւ ու վէրք: Երանի՜ ես ըլլայի` Աշխարհիկ մը ապրէի Աղքատներուն հետ ճամբան, Որոնք չունին ապաստան: Երանի՜ ես ըլլայի` Դատաւոր մը ցանկալի, Դատ ու բողոք լսէի, Արդարութիւն վճռէի: Հազար անգամ երանի՜ Այս տողերուն գանգատի Երկար շարքը բաղձալի...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Լռութեան ալեկոծ ովկիանոսին մէջ, Սրուակներու մէջ ամփոփուած Ժահրի մակարդը, Յամրացած ծփանքով, պապանձեալ, Նենգաւոր ալեակներու առաջնորդութեամբ, Կ՛ուղղուին ականաւորուած ափունք, Ոռոգելու խրամներու մէջ արարող, Ստրկամիտ ամբոխի քարացած երակները։ Իսկ խուլ, կուրացած ամբոխը՝ Անհամբեր, հասանելի աւարի սպասումով, Չտեսութեամբ, կը պատրաստուի շիճուկի վերածել բովանդակ աւիշը, Ոռոգելու ամլացած կամակատարներու երակները, Ա՜յն սին ունայնութեամբ, թէ բալասան է, Որ կը ներարկէ քարացած բազկերակներուն մէջ։ Խելագարուած,...

ԻՐԻՆԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ-ԿՐՊԷԵԱՆ Ուաշինկթըն-Նիւ Եորք Երբ քո կենսագրութիւնը ինքդ ես կերտում... Միացեալ Նահանգների Արեւմտեան ափ այցելութիւնս հէնց այդտեղ էլ մտադիր էի աւարտել, եթէ եւս մէկ անակնկալ տեղի չունենար իմ կեանքում: Անակնկալ լինելը այնքան էլ անսպասելի չէր, քանի որ յաջող վերջաբանն ակնկալում էի` կամ... կամ ... աւարտ ունենալու սպասումով: Իմ անհանգիստ բնաւորութիւնը, անընդհատ նորի փնտռտուքը միշտ նորանոր անհարթ ճանապարհներով են տարել ու...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Համազգայինի Սօս Սարգսեանի անուան թատրոնը «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» սրահի մէջ հիւրախաղով ներկայացուց Օ Հենրիի  նորավէպերէն հինգին վրայ հիմնուած ելոյթ մը` «... Եւ նորից գարուն» վերնագիրով երաժշտական կատակերգութիւն: Անցեալ տասնամեակին ներկայացուած էին հինգ ելոյթներ, որոնք նոյնպէս կարճ թատերակներու համադրութիւններն էին, եւ որոնցմէ  չորսին առանձին անդրադարձած եմ «Ազդակ»-ի մէջ: Ժամանակագրական կարգով` Ա. «Զրադաշտը շուն դարձաւ» Բ. «Քաղաքավարութեան վնասները» Գ. «Բարի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհըս մէ գժանոց է` պիտի ողբար Սայաթ Նովան, եթէ ապրէր այս օրերուն, փոխանակ երգելու` «Աշխարհըս մէ փանջարա է, թաղիրումէն բէզարիլ իմ»: Իսկապէ՛ս որ, եթէ բանիմաց մարդ արարածը, որ բանականութիւն ու տրամաբանութիւն ունի (մե՜ծ քաղաքագէտ ըլլալու պէտք չունի), կրնայ բաց աչքերով տեսնել, որ աշխարհի դէպքերը կը «ղեկավարուին» իսկական համբակներու, տխմարներու եւ գործէ չհասկցողներու կողմէ: Եւ ի՜նչ զարմանք` աշխարհը կ՛երթայ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Յունաստան Արցախի Վտանգուած Մշակութային Ժառանգութեան Նուիրուած Ելոյթ Հովանաւորութեամբ  Յունաստանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանատան, կազմակերպութեամբ Հայ-յունական բարեկամութեան միութեան,  28 մարտին Աթէնքի թերթերու խմբագիրներու միութեան սրահին մէջ տեղի ունեցաւ դասախօսութիւն, որ լուսարձակի տակ առաւ Ազրպէյճանի կողմէ ապօրինաբար բռնագրաւուած Արցախի հազարամեայ մշակութային ժառանգութեան հետեւողական կործանումը: Օրուան բանախօսն էր մշակութային ժառանգութեան փորձագէտ, Հայաստանի պետական համալսարանի դասախօս դոկտ. Արմինէ Տիգրանեան: Ձեռնարկի սկզբնաւորութեան ցուցադրուեցաւ...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Անթիլիասի ուխտի օրուան աւանդութիւնն է Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան «Կիլիկիա» թանգարանին մէջ ի պահ դրուած սուրբերու մասունքները դուրս բերել եւ անոնցմով թափօր կազմած` օրհնել ներկայ ժողովուրդը: Անշուշտ սուրբերու մասունքներով թափօր կազմելն ու ժողովուրդը օրհնելը միայն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան աւանդութիւններէն մէկը չէ:  Մասունքներու թափօր կը կատարուի Երուսաղէմի Սրբոց Յակոբեանց վանքին մէջ, Ս. Զատիկէն ետք, Ուխտաւորաց պատարագի աւարտին: Նմանօրինակ թափօրներ նաեւ...

ԱԶԱՏ ԱԲՂ. ՖԻԼԻՔԵԱՆ Տարուան ամէնէն սպասուած ու հոգեպարար տօնական օրերէն մէկն է Անթիլիասի մայրավանքի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին ուխտի օրը, որ յիշատակն է Լուսաւորչին մերոյ` Սրբոյն Գրիգորի սոսկալի չարչարանքներուն եւ ի վիրապ մուտքին: Պատմութիւնը բոլորիս ծանօթ է, թէ ինչպէ՛ս քարտուղարութեան պաշտօնին կոչուած Անակի որդին` Գրիգորը, կը դառնայ ամբողջ ազգի մը լուսաւորիչը: Ան Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան առաջին քարոզիչը չէ անշուշտ....

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Կեանքով ու խանդով լեցուն ՀՄԸՄ-ականին համար մահ կա՞յ… թէ ոչ մահը պարզապէս այլ տեղ ապրելու ձեւ մըն է: Այլ տեղը մարդոց յիշատակներն են, յուշերը, հոգիներն ու մտքերը: Այլ տեղը նաեւ պատմութեան գիրքերն են, արխիւներն ու տեղեկագիրները, ուրկէ կարելի չէ ջնջել մէկու մը ներկայութիւնը, գործն ու վաստակը: Քանի՜ քանի՛ ՀՄԸՄ-ականներ հրաժեշտ տուած են այս կեանքին, սակայն կ’ապրին երկրորդ կեանքով`...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ   Չեմ գիտեր` ինչո՞ւ, բայց գիտեմ, որ յանկարծ երաժշտութիւն մը, առարկայ մը, անկիւն մը  եւ տեղ մը քեզ կը տանին հեռուները, եւ յիշատակներու դարակդ կը բացուի, եւ բնականաբար կը սկսիս վերյիշել բոլորը: Այդպէս պատահեցաւ նախորդ կիրակի, երբ բարեկամիս հօր քառասունքին առիթով կը գտնուէի Ս. Աստուածածին եկեղեցի: Նախկին Ազգային Աբգարեան վարժարանի կառոյցը կը գտնուէր եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ: Հոգեհանգիստէն ետք թաղականութիւնը...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Ամէն անգամ որ գաղութ մը այցելելու առիթը կ՛ունենամ, կ՛ուզեմ նաեւ այցելել հոն գործող հայկական դպրոցները: Կը տեսնեմ, թէ որքա՛ն անփոխարինելի է հայ դպրոցին դերը հայակերտումի եւ մարդակերտումի գործընթացին մէջ` սփիւռքեան իրականութիւններուն համար: Եւ պարագան նոյնն է Պոլսոյ Պէյօղլուի շրջանին մէջ գործող Եսայեան վարժարանին, ուր առիթ ունեցայ այցելել երեքշաբթի, 24 մարտ 2025-ին, ընկերակցութեամբ Պէյօղլուի Ս. Եկեղեցեաց քարոզիչ Յարութիւն...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ  «Ամէն մարդ չի՛ կանայ խըմի` իմ ջուրը ուրիշ ջըրէն է, Ամէն մարդ չի՛ կանայ կարդայ` իմ գիրը ուրիշ գըրէն է. Բունիաթս աւազ չիմանաս` քարափ է, քարուկըրէն է, Սելաւի պէս` առանց ցամքիլ, դուն շուտով խարաբ մի՛ անի» ՍԱՅԱԹ ՆՈՎԱ Հայ երաժշտութեան գանձարանը պակասաւոր պիտի ըլլար առանց աշուղական երգերու ու Սայաթ Նովային: Մարդկային ապրումներու, յուզումներու, ուրախութեան, սիրոյ, տենչանքի իսկական դրսեւորող...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Շաբաթ, 29 մարտին արցախցիք Երեւանի սրտին վրայ բարձրաղաղակ յայտարարեցին. «Պիտի չդադրեցնենք հայրենատիրութեան մեր պայքարը: «Պիտի չհրաժարինք Արցախ ՏՈՒՆԸ վերադառնալու իրաւունքէն: Պիտի չհրաժարինք Ազրպէյճանի ոճիրները բարձրաձայնելէ, Պաքուի մէջ ստապատիր մեղադրանքներով դատուող մեր եղբայրներուն ազատագրումէն: Պէտք չէ յետս կոչել Ազրպէյճանի դէմ միջազգային ատեաններուն ներկայացուած ամբաստանութիւններն ու մեղադրանքները, պիտի չհրաժարինք... պիտի չհրաժարինք... պիտի շարունակենք արդար պայքարը»: Արցախցիներուն բողոքի ձայնը բարձրացաւ ճիշդ...