Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հետաքրքրական զուգադիպութեամբ մը նախագահ Տ. Թրամփ եւս հոգեւոր գերագոյն առաջնորդ կը թիրախաւորէ: «Կարտիըն» թերթի Միացեալ Նահանգներու թղթակիցը` Սիտնի Պլումենտալ, անդրադարձած է նախագահին եւ անոր վարչակազմի անդամներուն կեցուածքին: Ն. Միացեալ Նահանգներու աւետարանականներու եւ կաթողիկէներու միջեւ քաղաքական անդունդը կը մեծնայ:  Թրամփ չի հանդուրժեր իրմէ դուրս իշխանութիւն: «Ո՞վ պիտի ազատէ զիս այս չափազանց միջամտող քահանայէն», կ՛ըսէին,  որ մրմնջացած է Բրիտանիոյ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տեղահանութիւնը նոր տագնապ մը չէ. պատմութեան ընթացքին զանազան պատճառներով միշտ եղած են իրենց տուներն ու երկիրները լքած մարդիկ: Այսօր սակայն գաղթականութեան համաշխարհային ճգնաժամ է իր բոլոր ցաւերով, որոնք մեր ազգին համար նորութիւն չեն: Նախքան Միջին Արեւելքի վերջին պատերազմը` «Concern Worldwide» կայքը հրապարակած է այս բնաբանով յօդուած մը` շեշտադրելով հոգեբանական կողմը: Կը ներկայացնենք հատուածներ: Ն. Աշխարհի  Զանազան  Երկիրներու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ ՄԱԿ-ի կայքէջը անցեալ տարեվերջին հրապարակեց մտահոգութիւն մը` պատերազմներու, հակամարտութիւններու առնչուած, արծարծելով արհեստական բանականութեան վերապահուած դերակատարութիւնը մարդկութիւնը հակակշռելու ջանքերուն մէջ: Կը ներկայացնենք հատուածներ: Ն. Բանավէճը Գիտաերեւակայականէն Կ՛անցնի Իրականութեան Տասնամեակներ շարունակ զանգուածային մշակոյթը պատկերացուցած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ ղեկավարուող մեքենաներու վտանգները, որոնք կ՛ազդեն պատերազմի որոշումներու վրայ: Colossus: The Forbin Project-էն (1970), որ կը  պատկերէր գերհամակարգիչի կողմէ կորիզային  հրամանատարութեան...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Փիքասոյի Կեռնիքա կտաւը ճանչցուած է որպէս պատերազմի մասին արուեստի լաւագոյն գործերէն: Պատերազմներու մասին նետերլանտցի փիլիսոփայ Սփինոզայի (1632-1677) խօսքը այս օրերուն շատ դիպուկ է` նկատի ունենալով ժամանակակից «դերակատարները»: Մարդիկ միշտ ալ հարցուցած են, որ կարելի չէ՞ խուսափիլ պատերազմէն: Գոհացուցիչ պատասխան ունի՞ այս հարցումը: Փիլիսոփաներ, մտածողներ, քաղաքական գործիչներ տարաբնոյթ կարծիքներ արտայայտած են: Ն.  Պատերազմը Անդիմադրելի Մարդկային Մղո՞ւմ Է, Թէ՞...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բոլոր ոլորտներու մէջ խտրականութիւն միշտ եղած է եւ պիտի շարունակէ գոյութիւն ունենալ այս կամ այն չափով: Ճիշդ է, որ բազմաթիւ հարցեր օրէնքի ուժով լուծուած են, բայց օրէնքը անշուշտ բաւարար չէ եղած մարդոց միտքերուն եւ հոգիներուն մէջ արմատաւորուածը միանգամընդմիշտ չքացնելու: Ցեղային, գոյնի, սեռերու եւ այլ խտրականութիւնները կը շարունակուին, երբեմն կարգ մը վայրերու մէջ նոր երանգներ կը ստանան: Պայքարողները...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Թագաւորներու, նախագահներու կամ ոեւէ ղեկավարի սպանութիւնը եթէ նախապէս դանակով կամ ատրճանակով կ՛ըլլար, այժմ մենք ականատես կ՛ըլլանք անօդաչու սարքերով իրականացուող ոճրագործութիւններու: Թէեւ կը կարծուի, թէ բարի գործը չի պատժուիր, սակայն միշտ չէ, որ այդպէս է: Պատմութիւնը տեսած է սիրուած, ազդեցիկ համաշխարհային առաջնորդներու ողբերգական սպանութիւններ իրենց հեղինակութեան գագաթնակէտին: Աշխարհի բազմաթիւ երկիրներու մէջ տեղի ունեցած են  յարգուած առաջնորդներու սպանութիւններ: Ն....

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Շատ կը խօսուի արհեստական բանականութեան (ԱԲ) օգուտներուն մասին, որոնց մէկ կարեւոր մասը անշուշտ առօրեայ մեր կեանքին մէջ աւելի քան նշմարելի է եւ կը գործածուի: Սակայն կը նշուին նաեւ անխուսափելի վտանգներ, սպառնալիքներ, որոնց դէմ պէտք է համակարգուած պայքար: Այս առնչութեամբ «Պի.Պի. Սի.» հրապարակած է քանի մը նիւթեր: Ն.    Արհեստական բանականութեան սպառնալիքներու դէմ պայքարելու համար անհրաժեշտ են անյապաղ հետազօտութիւններ «Արհեստական...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Անցեալի առասպելական հերոսներու կամ առասպելանման անձերու մասին վաւերագրական եւ հեքիաթային նիւթերը միշտ ալ հետաքրքրական եղած են: Մանաւանդ արուեստագէտները, թափ տալով իրենց երեւակայութեան, արժէքաւոր գործեր ստեղծագործած են: Հնագէտներ միշտ ձգտած են այդպիսի անձերու հետքեր յայտնաբերել: «Լայվ Սայընս» վերջերս հրատարակած է Հերակլեսի առնչուած յօդուած մը: Ն. Ի՞նչ պահած են հին Հռոմի արուարձանները 2400 տարի շարունակ   Երկու դամբարանները թուագրուած են...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հայկականութիւն յիշեցնող ամէն բան քանդելու, իւրացնելու մոլուցքը թուրքերն ու ազրպէյճանցիները իրարու ամուր կապող տարրերէն մէկն է: Բնականաբար միջազգային որոշումներն ու կոչերը ոչինչ կ՛ըսեն: Ոչ ոք խօսքէն գործի կ՛անցնի, թէեւ լծակներ ունեցողներ ալ չկան:                                                                                                          Ն. Թուրքիոյ Էրզրում (Կարին) նահանգի նախկին նահանգապետ Մուսթաֆա Չիֆթչի յայտարարած էր, որ Կարնոյ քոնկրեսի շէնքը պիտի քանդուի: Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջանի այդ շէնքին մէջ գործած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ինչպէ՞ս «գերագոյն հրամանատարը» լքած է զայն եւ երեք երեխաները` համաշխարհային ահաբեկչութիւն իրականացնելու համար: Վերջին ժամանակաշրջանին կրկին կը խօսուի ահաբեկչական կազմակերպութիւններու վերակենդանացման մասին, սակայն ընդհանրապէս լուռ են պետական ահաբեկչութիւններու մասին, որոնց ամէն օր ականատես կ՛ըլլանք, եւ որոնք շատ աւելի մահաբեր են, քան` հրոսակախումբերու յանցագործութիւնները: Ամէն պարագայի, բրիտանական «Տէյլի Մէյլ»-ը հրապարակած է, այսպէս կոչուած, «ընտանիքի» մը պատմութիւնը... Ն. «Իսլամական պետութեան»...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նորութիւն չէ Թուրքիոյ մերժողական կեցուածքը եւ այլամերժութիւնը, մանաւանդ` հայերու նուաճումներուն նկատմամբ, եթէ նոյնիսկ օգտակար գործունէութիւն կամ նախաձեռնութիւններ եղած են եւ կ՛ըլլան: Պլոկըր Կիւվեն Պայար անդրադարձած է ցայտուն օրինակի մը: Ն. «Տարիներ շարունակ ոչ միայն Օրտուի, այլեւ աւաններու եւ գիւղերու մէջ հայ բժիշկ Տիգրան Թորամանի անվճար բուժած հիւանդները, դեղագործ Արտեմ Թորամանի պատրաստած դեղերը այն ժամանակ, երբ պատրաստ դեղեր չկային,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միջազգային լրատուամիջոցներ, մեկնաբաններ եւ մարդկային իրաւանց պաշտպաններ հետզհետէ աւելի սկսած են անդրադառնալ վերջին շրջանին  Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող ձերբակալութիւններուն եւ բանտարկութիւններուն: Անշուշտ, առարկայական հաղորդումներու եւ վերլուծումներու կողքին, նոյնպէս կան ենթակայական կարծիքներ: Ուշադրութեան արժանի է բրիտանական հեղինակաւոր «GreatBritain news-ի  հրապարակած ծաւալուն յօդուածը, որ անդրադարձած  է Հայաստանի մէջ Եկեղեցւոյ դէմ յարձակումներու եւ քաղաքական հետապնդումներու, Սամուէլ Կարապետեանի եւ հոգեւորականներու ձերբակալութեան խնդիրներուն:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Դաւաճանութիւնը կրնայ ըլլալ լարուած քաղաքական բանավէճի եւ հասարակական կարծիքի առարկայ, եւ դաւաճանութեան նման յանցանքներու իրաւական սահմանումները շատ ճշգրիտ են: Մինչ քանի մը նախագահներ մեղադրուած են հանրային վստահութեան դաւաճանութիւն կամ նոյնիսկ «սահմանային խռովութիւն» նկատուող գործողութիւններու համար, Միացեալ Նահանգներու մէջ ոչ ոք պաշտօնավարութեան ընթացքին մեղադրուած կամ դատապարտուած է դաւաճանութեան իրաւական յանցանքի համար: Պատմութեան  վերջնական հարուածները Ընկերութիւններ, դաշինքներ, նոյնիսկ ընտանեկան կապեր....

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Թելեկրաֆ» թերթը հրատարակած է Հիթլերի սերտ գործակից Հիմլերի թոռան մասին յօդուած մը, ներկայացնելով տագնապը անձի մը՛ որ ուշ գիտցած է մեծ հօր ոճրագործ ըլլալը: Ն. Հենրիկ Լենկէյթ, երբ Համաշխարհային Բ. պատերազմի մասին վաւերագրական ժապաւէն մը կը դիտէր, նայեցաւ Հիթլերի աջ բազուկը եղող անձին եւ ցնցուեցաւ` տեսնելով ծանօթ դէմք մը... 48-ամեայ գերմանացի քահանայ եւ զոյգերու խորհրդատու Հենրիկ Լենկէյթը վաւերագրական...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախանցեալ կիրակի Լուվրի թանգարանէն գողցան 9 թանկարժէք ակնեղէն, բայց այս առաջին աղմկայարոյց թանգարանային կողոպուտը չէ: Լէոնարտօ տա Վինչիի «Մոնա Լիզա»-էն մինչեւ Վինսընթ վան Կոկի «Գետնախնձոր ուտողները»` աշխարհի ամէնէն յայտնի նկարներէն մի քանին գողցուած են աշխարհի յառաջատար թանգարաններէն, համաշխարհային համարձակ կողոպուտներով: Լուվրի թանգարանի վերջին կողոպուտը ցնցեց աշխարհը` վերստին արթնցնելով նախապէս կատարուած արուեստի անամօթ գողութիւններու յիշողութիւնները, որոնք ցնցեցին նոյնիսկ ամէնէն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երկիրներու  ղեկավարներ` նախագահ, վարչապետ եւ այլն, միշտ չէ, որ լուրջ կը մնան: Անոնք յաճախ կը կատակեն եւ կը զուարճանան, թէեւ երբեմն ծիծաղելի կ՛ըլլան: LISTVERSE կայքը այս առնչութեամբ վերջերս հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Աշխարհի առաջնորդներուն վրայ մեծ ճնշում կայ միշտ ցուցադրելու արժանապատուութիւն, ուժ եւ հանդարտ, զուսպ, հաւասարակշռուած վարքագիծ: Բայց եւ այնպէս աշխարհը շատ ձանձրացուցիչ կը դառնար, եթէ բոլորը,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տեղեկատուական ոլորտի սեփականատէրերը իսկապէս կայսրութիւն կը կառուցեն, յաճախ իրենց հակակշիռին տակ առնելով քաղաքական կեանքը եւ անձնաւորութիւններ: «Ուաշինկթըն Փոսթ» այս բնաբանով հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Լարի եւ Տէյվիտ Էլիսըններու բաժնետոմսերը կ՛ընդգրկեն շարժապատկերներ, պատկերասփիւռի կայաններ, «Սի. Պի. Էս.»-ը (CBS) եւ  շուտով նաեւ «ԹիքԹոք»-ի բաժնեմասը` արմատական նոր ուղի բացող եւ հսկայական ազդեցութեամբ թղթածրար մը: Լուրերու «Սի. Պի. Էս.» կայանի լրագրողները...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հանրի Վերնոյի «Մայրիկ» (1991) շարժապատկերին մէջ գլխաւոր հերոսի մօր կերպարը մարմնաւորած իտալացի աշխարհահռչակ դերասանուհի Քլոտիա Քարտինալէ, «Ոսկէ ծիրան» շարժապատկերի միջազգային փառատօնի ծիրին մէջ, 2010-ին  այցելեց Երեւան եւ  ըսաւ, որ Ֆրանսայի մէջ իրեն կը մօտենան անծանօթ հայեր` հետեւեալ բառերը արտասանելով. «Դուք մեր մայրիկն էք»: Այս տարուան 23 սեպտեմբերին «մեր մայրիկը», որ կենդանութեան արդէն անմահացած էր, երկրորդ անգամ անմահացաւ` վերջնականապէս...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արհեստական բանականութիւնը կը նկատուի յեղափոխական եւ աշխարհը փոխող, բայց այդ զերծ չէ թերութիւններէ: ՊԼՈԿԸՐ ՄԱՅՔ ԹՈՄԱՍ Արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ) կը ներկայացնէ վտանգներ, որոնց շարքին` գործազրկութիւն, խոր կեղծիքներ, կողմնակալ ալկորիթմներ, գաղտնիութեան խախտումներ, զէնքի ինքնագործում  եւ ընկերային դաւեր: Կարգ մը մասնագէտներ եւ առաջնորդներ կոչ կ՛ընեն աւելի զօրաւոր կարգաւորման եւ բարոյագիտական հսկողութեան, քանի որ ԱԲ-ն  աւելի հզօր կը դառնայ եւ կը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բազմաթիւ են անհատներու գոյատեւումի դէպքերը, որոնք յաճախ պատմուածքներու, վէպերու եւ շարժապատկերներու նիւթ դարձած են: Անձնատուր չըլլալու կամքը եւ ոգին այդ անհատները մղած են գերմարդկային ճիգով գոյատեւելու: Մեզի ծանօթ ազգեր հաւաքական ջանքով այդ կ՛ընեն:  Ն. Փուն Լիմ իր լաստին վրայ Ծովուն վրայ 133 օր գոյատեւել. Փուն Լիմի ուշագրաւ կեանքը 23 նոյեմբեր 1942-ին գերմանական սուզանաւ մը ռմբակոծեց  Թագաւորական նաւատորմի «Պեն...