Անդրադարձ

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Անցնող օրերուն հաւատադրժողական ահաբեկչութեան դէմ լիբանանեան բանակին շղթայազերծած պատերազմը արդէն իսկ, յաղթական մարտնչումներով իր լրումին կը հասնի յառաջիկայ օրերուն, յատկապէս Ռաս Պաալպեքի եւ Քաայի բարձունքներուն վրայ: Նախապէս եւ քանի մը օրուան տարբերութեամբ, Արսալի բարձունքները ազատագրուեցան Դիմադրութեան մարտիկներու զոհողութիւններով: Ու եթէ երբեք լիբանանեան ներքին թատերաբեմի քաղաքական դասաւորումները որոշ վերապահութիւններ կը յառաջացնէին Դիմադրութեան յաղթանակին նկատմամբ, լիբանանեան բանակի գրոհներն ու արձանագրած...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ տնտեսութեան նախարար Նիհաթ Զէյպեքճի յայտարարեց, որ Թուրքիա կրնայ մաքսային համաձայնագիր կնքել Եւրասիական տնտեսական միութեան (ԵՏՄ) հետ` աւելցնելով, որ իր երկիրը բանակցութիւններու առաջարկ ստացած է ռուսական կողմէն: Առաջարկի աղբիւրին մասին ակնարկը Երեւանը մղեց բոլորին` մասնաւորաբար Մոսկուային եւ Անգարային յիշեցնելու, թէ այդ մասին խօսիլը զաւեշտալի է, որովհետեւ Թուրքիան այն երկիրն է, որ 1993-էն ի վեր միակողմանի կերպով փակած է...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Նոր-ազատականութիւնը նախորդ դարու վերջաւորութենէն եւ ներկայ դարու սկիզբէն իսկ դարձաւ համաշխարհային տնտեսական համակարգ, գործադրուած` աշխարհի բոլոր ցամաքամասերուն մէջ: Նոր-ազատականները խոստումներ տուին հանրութեան` «նոր աշխատանքներ» ստեղծելու, «ենթակառոյցի արդիականացում» կատարելու, «տնտեսական աճ» արձանագրելու եւ «ցած հարկեր» պարտադրելու իմաստով: Այս եւ ուրիշ շատ խոստումներ կատարուեցան ի վնաս ժողովրդավարական համակարգին եւ հանրութեան ընդհանուր շահերուն: Հանրութիւնը շահագործուեցաւ եւ դարձաւ գործիք` նոր-ազատական տարրերուն ձեռքին...

ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Առաջին դասարան էի, ատկէ առաջ գացած էի, սակայն յիշողութեանս մէջ առաջին անգամը այդ էր: Ծննդավայրէս հեռու, հայրենիքիս աւելի մօտ, Հասիչէի նահանգին պատկանող, Թուրքիոյ սահմանին վրայ գտնուող այս գիւղը օտար չէ հայերուս համար: Ռա՜ս Ուլ Այն: Ռաս Ուլ Այնը 1915-ի ցեղասպանութենէն ետք դարձած էր հայ ժողովուրդի ապաստաններէն մէկը, ինչպէս` Տէր Զօրը: Հոս ապաստան գտած էր նաեւ Կիւրինէն տեղահանուած մեծ...

ՄԱՆՈՒԷԼ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Օրեր առաջ Պէյրութի «Ազդակ» օրաթերթին մէջ կարդացի Թամար Սնապեան-Սուրճեանի արդարացի բողոքով գրուած յօդուածը: Թամարը ընտանեօք եկած էր հայրենիք` աշխարհի բոլոր հայերուն երկիրը.  երեք շաբաթ վայելած էր Հայաստանի բարիքները, եւ երբ հասած էր վերադարձի տխուր օրը, սրտին եւ աչքերուն մէջ գամուած Արարատով հասած էր «Զուարթնոց» օդակայան, ուր Հայաստանի սահմանապահները աներեսաբար ուզած էին ընտանիքի իւրաքանչիւր անդամէն 50 հազար դրամ տուգանք...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ յայտարարեց Աֆղանիստանի եւ Հարաւային Ասիոյ մէջ իր երկրին նոր ռազմավարութիւնը: Ան յայտնեց, որ իր երկրի դաշնակիցներէն, մասնաւորաբար Հնդկաստանէն կ՛ակնկալէ իր նոր ռազմավարութեան աջակցիլ եւ իրենց մասնակցութիւնը աւելցնել ամերիկեանին համահունչ: Ան նաեւ ընդգծեց. «Փաքիստան շատ պիտի օգտուի Աֆղանիստանի մէջ մեզի հետ գործակցելով, սակայն շատ բան պիտի կորսնցնէ, եթէ շարունակէ ոճրագործներուն եւ ահաբեկիչներուն ապաստան տալ»:...

ՄԱԿԱՐ, ի Գաղղիա Օգոստոս է եւ` կանխահաս աշուն: Թզենիի եւ որթատունկի շուքին նստած ենք: Մսկոտ Էլպիս եւ Մակարուհի կը տրտնջան: Էլպիս որթի տերեւներ հաւաքեց իր պոլսական «եալանչի»-ին համար: Մակարուհին սուրճ բերաւ` թուզի քաղցրաւենիքով: Արմենակին ալեհաւաքը այդ բոլորը կը գնահատէ, բայց միշտ բաց կ’ըլլայ դէպի հեռուներ: Եթէ Կիլիկիոյ իշխան ըլլար, Քոլոմպոսէն առաջ Ամերիկա կը հասնէր: Որսորդը իր կապարճը կը բանայ, անզուգական...

ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Աշուն էր... Քեսապի ոսկի աշունը: Օդը պայծառ էր,  եւ արեւի տաքութիւնը` նուազած: Ծառերը հետզհետէ սկսած էին թօթափել իրենց տերեւները: Ոտքերուն տակ հողը մերթ չոր էր, մերթ խոնաւ, ամէն ոք ճամբեզրերու չորցած թուփերուն եւ վայրի ծաղիկներուն հոտը կ՛առնէր: Կը փչէր քամին ու ամէնուր կը տանէր մէկ կողմէ աւանդական ռուպին բոյրը, իսկ միւս կողմէ` սնտուկներուն մէջ խնամքով շարուած խնձորներուն ու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ hagop bՀամաշխարհային կրթական եւ դաստիարակչական  ոլորտի մասին կը խօսին եւ կը գրեն շատեր. մեծ, կազմակերպուած եւ զարգացած երկիրները ունին ուսումնասիրական կեդրոններ, վարկեր կը ստանան, համագումարներ կը կայացնեն, տեսութիւններ կը մշակեն, գիրքեր լոյս կ՛ընծայեն: Անոնցմէ կ՛օգտուին փոքր երկիրները` գիտնալով հանդերձ, որ մեծ երկիրները նկատի ունին իրենց ժողովուրդը, որ կը գտնուի աշխարհագրական տուեալ գօտիի մը մէջ, կ՛ապրի տնտեսական իւրայատուկ պայմաններու...

Այժմեան Թուրքիոյ Էրզինճան (պատմական հայկական Երզնկա) նահանգին մէջ գտնուող հայկական Սուրբ Տրդատ վանական համալիրը սեփականաշնորհուած է: Այս մասին կը տեղեկացնէ թրքական «Տիհապեր» լրատուական կայքը: Սասունի հայերու միութեան նախագահ Ազիզ Տաղճը կը յայտնէ, որ պետութիւնը եկեղեցւոյ սեփականութեան իրաւունքը տրամադրած է 16 գիւղացիներու: «Այժմ եկեղեցի երթալու, աղօթելու համար ոչ թէ պետութենէն, այլ սեփականատէրերէն պէտք է արտօնութիւն ստանանք», կ՛ըսէ Տաղճը: Էրզինճանի Քամահ շրջանի...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան կրօնական ազատութիւններու Թուրքիոյ վերաբերող զեկուցումին մէջ առանձնայատուկ նշանակութիւն ունի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան յարուցած դատի բաժինը: Այսպէս. նշուած է` «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան հայցը, որ կը պահանջէ վերադարձնել 1915 թուականին ապօրինի կերպով գրաւուած Սիսի կաթողիկոսական նստավայրը: 2016 յունիսին Թուրքիոյ Սահմանադրական դատարանը մերժած էր հայցը` ընթացակարգային պատճառներով, սակայն, դեկտեմբերին, հայցուորը դիմած էր Մարդկային իրաւունքներու եւրոպական դատարան»:...

ԷԴՈՒԱՐԴԱՍ ՄԵԺԵԼԱՅՏԻՍ (1919-1997) Լիթուական ժողովրդական բանաստեղծ, Հայաստանի մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ Քառասուն երկար ու ձիգ դարեր են ձգուել այն ժամանակներից, երբ մարդիկ սկսեցին քաղաքներ, ամբարտակներ եւ բուրգեր կառուցել, բանաստեղծութիւններ յօրինել եւ նայել աստղերին: Եւ այդ քառասուն դարերի ընթացքում մարդկութեան հաւատարիմ ուղեկիցներն են եղել իմաստութիւնն ու տգիտութիւնը, գթասրտութիւնն ու դաժանութիւնը: Անանուն մի բաբելոնացի յօրինել է սքանչելի աւանդութիւն այն մասին, թէ ինչպէս վայրենաբար...

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ Զբօսաշրջութիւնը Հայաստանի մէջ աննախադէպ աճ կ՛արձանագրէ այս տարի: Տարբեր երկիրներէ մեծ թիւով սփիւռքահայեր կ՛այցելեն Հայաստան ու կը լեցնեն Երեւանի արդէն անհամար «քաֆէ-ռեստորանները»: Հանրապետութեան հրապարակ,  Հիւսիսային պողոտայ, Քասքատ, մինչեւ առաւօտեան վաղ ժամերը մարդիկ կը ճեմեն, կը զրուցեն, կը խմեն: Օգոստոսեան տաք օրերուն կեանքը կ՛եռայ հայրենիքի մէջ... Դրական է երեւոյթը` թէ՛ սփիւռքահայերու հայրենիքի հետ շփուելու առումով, թէ՛ երկրի տնտեսութեան օժանդակելու...

14 օգոստոս 1886-ին Օսմանեան կայսրութեան մայրաքաղաքին մէջ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան որոշումով եւ Բաբգէն Սիւնիի ղեկավարութեամբ գրաւուեցաւ օսմանեան կայսերական ամենամեծ դրամատունը` Պանք Օթոմանը: Այդ դրամատան մէջ կը կեդրոնանային ոչ միայն Օսմանեան կայսրութեան մեծահարուստներու, այլեւ եւրոպական շարք մը երկիրներու դրամագլուխները: Կայսրութեան տնտեսական այս կեդրոնին գրաւումը մեծ յանդգնութիւն կը պահանջէր, ազատագրական պայքարի շունչով ու յեղափոխութեան գաղափարով սնանած յանդգնութիւն: Հայ յեղափոխականները ըմբռնած էին, որ...

ՎԱՐԴԱՆ ՄԱՏԹԷՈՍԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրութեան 100-ամեակը առիթ պիտի ըլլայ արժեւորումներու եւ վերարժեւորումներու, որոնք մաղթելի է, որ զգացական-ենթակայական դաշտէն անդին անցնին (յուզական տարրի օգտագործումն ու շահագործումը պէտք է անխուսափելի համարել) եւ մնայուն նպաստ մը բերեն պատմական այդ վճռորոշ իրադարձութեան աւելի ճիշդ ընկալումին, յատկապէս` հանրութեան կողմէ: Անհրաժեշտ կը դառնայ կարգ մը հիմնական հարցականներու պատասխանը գտնել: Արդեօք թաղումը պիտի կատարուի՞ հարիւրամեակի մը ընթացքին...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Յովհաննէս Թումանեանի թիֆլիսեան վերջին բնակարանին` Ամաղլեպա փողոցին վրայ գտնուող թիւ 18 տան մէջ 5 օգոստոս 2017 թուականին տեղի ունեցաւ «Յովհաննէս Թումանեանի տուն» գիտական եւ մշակութային կեդրոնին բացումը` նոր էջ մը բանալով հայ-վրացական մշակութային կապերու տարեգրութեան մէջ: Յիրաւի այս իրադարձութիւնը պատմական է այն հանգամանքով, որ թիֆլիսահայ գաղութին վերադարձուեցաւ 100-ամեայ վաղեմութիւն ունեցող Մեծն Թումանեանի տունը, ուր ժամանակին սիրով հիւրընկալուած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ 1 սեպտեմբերին Շուշիի Ռէալական ուսումնարանի բացօթեայ տարածքին մէջ տեղի պիտի ունենայ Հարօ Ստեփանեանի «Սասունցի Դաւիթ» հերոսական օփերային համաշխարհային առաջին ներկայացումը: Սոյն ներկայացումը նուիրուած է Արցախի անկախութեան օրուան, Շուշիի ազատագրութեան 25-ամեակին եւ Հարօ Ստեփանեանի ծննդեան 120-ամեակին: Նախագիծին հեղինակն ու գեղարուեստական ղեկավարը Սարինէ Աւթանդիլեանն է, գեղարուեստական խմբավարը` Սուրէն Շահինջանեանը (Ֆրանսա), բեմադրիչը` Արմէն Փիրի Մասիհին, պարուսոյցը` Արսէն Մեհրաբեանը (Շուէտ), խմբավարը`...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Հաղարծինի վանքին մէջ 11-12 օգոստոսին «Ֆրեսքօ» արդի արուեստի եւ հոգեւոր ժապաւէններու միջազգային փառատօնը կազմակերպած է ժապաւէններու բացօթեայ դիտումներ: Արդէն երկրորդ տարին է, որ «Ֆրեսքօ»-ն Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Տաւուշի թեմի «Հաղարծինի շաբաթ» հոգեւոր եւ մշակութային փառատօնին կողմէ կը հիւրընկալուի: «Ֆրեսքօ» փառատօնին ընդառաջ, ծրագիրի ծիրին մէջ ցուցադրուած են նախորդ տարիներու մրցանակակիր ժապաւէնները: Այս միջազգային իրադարձութեան նպատակն է հոգեւոր եւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Հայաստանի երկու օդակայաններու ճամբորդներուն հոսքը յունուար-յուլիս 2017 թուականին կազմած է 1.373.856 մարդ, որ 28 առ հարիւրով կը գերազանցէ նախորդ տարուան նոյն ամիսներու ցուցանիշը: Ըստ Հայաստանի կառավարութեան Քաղաքացիական օդանաւորդութեան գլխաւոր վարչութեան մամլոյ քարտուղար Սաթենիկ Յովհաննիսեանի, յուլիս 2017 թուականին Երեւանի «Զուարթնոց» օդակայանին մէջ ճամբորդներու հոսքը կազմած է 270.751 մարդ` 19 առ հարիւր գերազանցելով նախորդ տարուան նոյն ամսուան ցուցանիշը: Յունուար-յուլիս...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանին մօտենալու ընթացքին կրնաս նայիլ վերեւ եւ տեսնել հեռուն բարձրացող Արարատ լեռը, որ իր ստուերը կը ձգէ վարդագոյնի մէջ թաթախուած քաղաքին վրայ: Երեւանը յայտնի դարձած է իբրեւ Հայաստանի վարդագոյն քաղաք` նոյնինքն այդ տեսարանին շնորհիւ: Այս մասին գրած է Միացեալ Նահանգներու գիտահետազօտական եւ մշակութային մեծագոյն կեդրոններէն մէկը նկատուող «Սմիթսըն» հիմնարկին կայքէջը: «Ինչպէ՞ս հնագոյն հրաբուխները ստեղծեցին Հայաստանի...